vaderen eischten ook chr. scholen. Zy spraken het uit„Tot opbouw van eene goede Republiek en tot welstand van land en volk is er niet weinig aan gelegen, dat de jeugd goed, deugdelijk, christelijk onderwezen worde". Onze chr. school is dus niet iets nieuws. Zij is de echte, oude school, waar de vreeze des Heeren de overhand heeft. De openbare school daarentegen is niet voortgekomen uit den boezem onzes volks, maar zij is een product der Fransche Revolutie. Wat toch was de idee van de staatsschool? Deze: eenheid te brengen onder ons volk. Ons volk is, zoo zei men, te verdeeld. En zoo kwam men tot de leer van een christendom boven geloofsver deeldheid. Tusschen de kinderen mag geen ge loofsscheiding bestaan. Indien men nu eens ge zegd hadWelnu, breng dan alle kinderen in de chr. school, die in haar onderwijs overeen stemt met de nationaliteit van ons volk. Dan bestaat er eenheid. Och, de vyandscbap tegen God en zijnen Christus eischte een ondeïwys zonder dien Christus, om ook het volk los van Hem te kunnen maken. Het volk des Heeren moest inzake de school de beginselen maar op geven. Toch ontmoette die neutrale school tegenstand. In 1803 en 1806 merkte men dat zoo niet. Den onderwijzers werd toegestaan naar eigen zin de kinderen te onderwijzen. De Bijbel werd dus op de school nog wel gebruikt. Langzamerhand werd dit echter gewijzigd. In 1858 reeds werd hieraan paal en perk gesteld en in 1878 de neutra liteit volkomen geproclameerd. Op de neutrale school mag nu niets onderwezen worden, wat iemand in zijn geloof kan krenken. Roomschen, Israëlieten, Hervormden, Gereformeerden moeten hier niets kunnen vinden wat in strijd is met hun geioof. Maar dat kan niet. Een beginsel is maar niet als een jas, die men omhaagt en weer aflegt, naar men verkiest. Een beginsel schuilt in iemands hart. En als nu een beginsel ons hart beheerscht, moet het zich ook naar buiten open baren. Men begreep, dat ook een openbaar onder wijzer is een man met beginsel en de tegen stand tegen de neutrale school werd dan ook hevig. In 1858 zei: „De Morgenster" dit: „Liever geen onderwijs, dan zulk, waarbij het christelijke een wanklank is". Langzamerhand echter werd toch weer een groot deel van het volk in slaap gesust. Het verzet werd minder, doch er was ook een volks deel dat zich niet bij" den toestand neerlei. Zij, die de vreeze des Heeren waren toegedaan, zeiden „Myn geheele leven moet door de vreeze des Heeren worden beheerscht. Ook de school". En zij hebben gestreden voor chr. onderwijs. In 1878 kwam het uit. Ge zaagt een stoet van mannen trekken naar Het Loo. Daar waren onder hen mannen van verschillende kerkelijke rich ting. Zij gingen met 14-folianten naar Z. M. Willem III, om hem kenbaar te maken, dat een groot deel van het volk het niet met de wet eens was. Zij hadden 305869 handteekeningen en daarbij de namen van 306 Hervormde kerkeraden en 108 kerkeraden van de Chr. Geref. Deze mannen, die den Heere vreesden, zeidenZ. M. onder- teekene de wet niet. Doch het Ministerie drong hem zedelijk die wet te onderteekenen. Hy be zweek voor den aandrang van liberale zijde. Het gevolg was, dat onder de tegenstanders der wet saam werking kwam. „De Unie" ontstond. Lu- therschen, Ned. Herv., Geref hebben scholen gebouwd. In 1873 waren er 300 Chr. Scholen en nu reeds ruim 660. De tegenstander heeft met verbazing gadegeslagen de worsteling in den heiligen strijd voor de Chr. School en moeten erkennen, ons goed recht. Nu moeten wij niet zeggenDe strijd is gestreden, de handen nu maar in den schoot. Neen elkander opgewekt, die gave te waardeeren, God gedankt voor de vruchten." Een schoolman, als blikbaar Ds. van den Berg is, zal te Terneuzen de man op de rechte plaats zijn, immers in het 5e district, waartoe Terneuzen behoort, hebben onze mannenbroe ders vooral in de laatste jaren getoond, dat zij een oog en een hart hebben voor het chris- teiyk onderwijs. In dat kleine protestansche gedeelte van Zeeland heeft men te Terneuzen, Axel, Zaamslag en Hoek, niet minder dan acht christelijke scholen. Mocht weldra het andere, insgelijks aan België grenzend gedeelte, namelijk het 4e district, de voetstappen van het 5e in dezen gaan drukken Ook in Walcheren moet het aantal christelyke scholen nog vermeerderen. Zuid- en Noord- .Beveland behooren op dit terrein insgelijks nog 'meer te ontwaken. Tholen niet minder. De ontwaking, die er op staatkundig gebied, Gode zij dank, in Schouwen en Duiveland plaats had, moet zich uitbreiden ook op dit heilig terreinwant zjj die de Schooi hebben, hebben de toekomst, heeft reeds Luther ingezien en gezegd. „Leer den jongen de eerste beginselen naar den eisch zyns wegs, als hy ook oud zal ge worden zyn, zal hij daarvan niet afwijken", zeide reeds door Salomo, de Heere onze God. Littooij. Daar de a. s. stemming voor een lid van de Tweede Kamer, voor 't district Middelburg, op 10 Februari bepaald is en de eventueele her stemming op den 17en d. a.v., is, met het oog daarop, door Ds. L. Bovpna, Dr. L. H. Wagenaar en den ondergeteekende aan de oproepende kerk (Gapinge) voor de a. s. classis gevraagd, niet den lOen, maar den 18en Februari de kerken dezer classis samen te.- joepen. Littooij. ZENDING. Het Zendingsblad van de Gereformeerde Ker ken in Nederland. (Heidenbode en Mosterd zaad.) Redactie H. Dijkstra te Smilde en H. Hoekstra te Arnhem. Voor ons ligt 't uit de vroegere twee organen ineengesmolten Zendingsblad. 't Gaat ons als bij den nieuwen wijn. We zouden willen zeggen7 Oude is beter. De Mosterdzaad was zoo'n klein, aardig dingske, dat men niet ongaarne zag. De Heidenbode was een deftig Zendingsblad. Werkelijk fraaie titelletters. Een kaart, die u op eens inbracht in 't terrein. Een belangstelling- wekkende verschijning. Doch 't nieuwe orgaan is geen blad. Een blaadje. En foei-leelijk is de titel. Wat spinne- webdraadachtige haartjes en krasjes en krul letjes. En wat onooglijke letters. Zoo'n H. Een gedrochtEn dan zoo'n E. Afzichtelijk. En al die malle, wilde karrikatuurletters, ook in de schriftuurplaats. Ze doen me deoken aan de Visioenen van den H. Antonius op de schilderij in 't museum te Brussel. Neen, broeders, dat kopstuk moet vervangen door een sober, deftig, streng belijnd hoofd. En als 't kan, moet er weer een bijgewerkt kaartje op het titelblad, dat die moeilyke namen onzer zendings centra populariseert, 't Formaat kan, helaas, nu niet meer vergroot worden. En 'tpapier niet ver- stroefd en verdikt. Doch laat men toch z'n uiterste best doen om 7 titelblad een defti^en, ernstigen en soliden indruk te doen maken. Men schrijve dan ook Kerken voor kerken, 't Zijn niet de kerkgebouwen Dit moest ons van 'thart over dat kopstuk. Te meer, waar de belangrijke lading om fraaier vlag vragen mag. Hoekstra heft aan over de vastigheid der hemelordeningen, gewaarborgd door 't Noachie- tisch Verbond, totdat de groote wereldcatastro- phe komt. Gods Rijk heeft bestendigheid op aarde. Christus houdt er zijn volk en schenkt veelheid van vrede, 't Geheel is weer een dege lijke, doorwrochte Schriftbeschouwing, zooals deze ieeraar ze geven kan. Dijkstra hervat zijne Brieven naar de Zendings gemeente Antiochie in Syrië. Hij denkt zich zijn lezers als echte Paulinische Chris'enen dier zendings'gemeente, die gaarne zendingsberich- ten ontvangen. En 't eerste, wat Dijkstra hun nu meldt, is dat er in 't begin van October 1902 te Premboen twee huizen zijn afge brand, waaronder dat van den Inlandschen helper Ikzak Br. D. moet 't me niet kwalijk nemen, maar 'k vind deze kosmische fantaisie komisch. Wat Ds. D. voorts schrijft over de Christelijke Regeering, 't Koloniaal Verslag, enz. is belang rijk voor onze Gereformeerden in Nederland. Droevige tijdingen brengt S. W. W. Smitt in zyn verhaal over de ongesteldheid van mevrouw de Bruijn te Kabaniroe, tengevolge waarvan voor haar en haren man totde reis naarNederland besloten is, en van de ongesteldheid van br. Pos, die in September weer op Soemba is aangekomen. Toen de heer en mevrouw Pos te Melolo voet aan wal zetten, vonden ze nog slechts enkele Christenen, die hen verwelkomden, doch de 50 schoolkinderen zongen hun een welkomstgroet. Ds. Ruijssenaar leidt ons voorts in zijnen arbeid op Poerbolingo in. Levendig. Aanschou welijk. Ook verhaalt hij van een conferentie te Jogja, waar hy Dr. Esser mocht begroeten. Ds. Adriaanse geeft de vertaling van een brief van den helper Moeso uit Temon. Een kinderlijke, aangename brief. Ds. Bakker te Keboemen meldt, dat 't Zieken huis te Krakal geopend is op plechtige wijze in tegenwoordigheid van Javaansche en Europee- sche ambtenaars. Dr. Esser ontving en onder, zocht de eerste 25 patiënten. Voorts meldt hy- dat de verbrande hut te Prenboen door een steenen huis met vergaderplaats is vervangen, om den vijand te toonen, dat 't verbranden van huisjes geen geschikt middel is om de gemeente te verwoesten Vrienden uit Sneek zonden een keurig Doop- en Avondmaalstel. Liefelijk. De jonge lezers ontvangen het portret van een afgesneden bloem, de lieve jonge vrouw van zendeling Blinde van Cuijlenburgh. We hebben haar zoo goed gekend te Arnhem en hadden 't voorrecht, haar voor te bereiden voor haar belydenis. Ze was een zacht, een vriendelyk,"een hartelyk kind. Een klein jaar mocht ze op Malaja, West-Ja va wonen en den Zendingsarbeid beginnen. Den 23en Oct. 1902 werd ze plotseling weggerukt. Door de cholera? Arme broeder Blinde De lezer ziet, dat deze eerste aflevering van ons nieuw Zendingsblad ryk aan inhoud is. Laat toch ieder broeder en zuster, die mee leeft, zich abonneeren. Franco per post kost 't slechts 4 cent per nummer, d. i. 48 ct. per jaar. Als Kerkeraden eenigenummers bestellen, leeskringen vormend, hebben ze dit belangrijk orgaan voor slechts 36 cent per jaar. Zy dus de deelneming algemeen. Wagenaar. VELERLEI. Moet op elke plaats, waar geloovigen zijn, de Kerk geïnstitueerd worden? Onder 'tO. V. was de Kerk verborgen in 7 Volk en dus het Kerkelijk leven nationaal, 't Beeld der Kerk was êén kandelaar met zeven armen. Onder 't N. V. formeerden de Apostelen plaatselijke gemeenten. Wel had de moedergemeente te Jerusalem aanvankelykeen zeker representeerend karakter, doch eerlang was ze eene plaatselijke Kerk naast de andere gemeenten in Judea. Zoo kent de Schrift des N. V. ook de gemeenten in Galatie en voorts de gemeente te Rome, Corin- the, Thessolonica, Philippi, enz. Zeer merkwaardig is in Openbaring I de representatie der Algemeene Christelyke Kerk als een kring van zeven gemeenten. De éene kandelaar met de zeven lampen is geworden tot een kring van zeven kandelaren. En die zeven kandelaren zijn de zeven ge meenten. De zeven plaatselijke Kerken. Overal nu waar geloovigen vergaderen, is 't wezen der Kerk. „Waar twee of drie in Mijn naam vergaderen, daar ben Ik in 't midden van hen". Daar is Christus met de zijnen en daarom kan er plaats vinden ambtelyke arbeid in den dienst des Woords en der Sacramenten. Dit wezen der Kerk heeft een ingeschapen drang om zich te openbaren in den vierderly dienst. Daarom vraagt 't om ambtsdragers en ambte- lyken dienstom zyn rechte institueering. Dit is ook het uitgangspunt onzer Dordtsche Kerkenorde. Die heeft als de samenstellende deelen van 't Kerkverband de plaatselijke Kerken. Dit beginsel is dan ook in de laatste jaren sterk doorgedrongen. Hier en daar verdraagt men overgangstoe standen. Maar 'tzijn uitzonderingen. Afkeurenswaar digheden, doch waarin men berust. Vast staat onder ons de regelieder geloovige heeft eene roeping voor zyne eigene woonplaats en 'tis het ambt der geloovigen om, indien op hunne woonplaats een geestelyke broederschap schuilt, er de Kerk van Christus te brengen tot haar rechte gestalte en forme. Eigen woonplaats te verlaten en over te laten zondigt tegen de goede orde, tegen de liefde jegens den naaste, tegen de trouw aan de broederen, die in gemeenschap der heiligen be hoort te worden betoond en geoefend. Mag ik het er voor houden, dat wij *t hier over allen eens zyn Wagenaar. Beroepen te Stellendam G. de Jager. Cand.te Kielwindeweer W. Oosterheest Cand. NIET TE KLAGEN. Neen, Gode zy dank (en dank ook aan de vele vrienden en vriendinnen, die ons in onze

Krantenbank Zeeland

Zuider Kerkbode, Weekblad gewijd aan de belangen der gereformeerde kerken in Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. | 1903 | | pagina 2