6e Jaargang. VRIJDAG tl JUNI 1S97. No. 24. Ds. J. HULSEBOS, Ds. J. H. FERINGA en Ds. A. LITTOOIJ. Uit de Heilige Schrift. KERK. EEKBLAD GEWIJD AAN DE ^ELANGEN DER pEREFORMEERDE J^ERKEN IN pEELAND, OORD-BRABANT EN J_vIMBURG. Want de HEERE is onze Rechter, de HEERE is onze Wetgever, de HEERE is onze KoningHij zal ons behouden. Jesaja 33 22. ONDER REDACTIE VAN Doch Samuel zeideHeeft de HEERE lust aan Brandofferen en Slachtofferen, als aan het gehoorzamen van de stem des Hee- ren Zie, gehoorzamen is beter dan slacht offer, opmerken dan het vette der rammen. 1 Sam. 15 22. Abonnement per 8 maanden f 0.85. Afzonderlijke nos. 8 cent. Advertentiën van 1 5 regels 30 cent, iedere regel meer 5 cent. Familieberichten van 1 5 regels 50 cent, iedere regel meer 10 cent. Uitgever: K. LE CO INT RE MIDDELBURG. Berichten, Advertentien enz., gelieve men tijdig, uiterlijk Vrijdagmorgen, bij den Uitgever in te zenden. HET EERSTE WOORD DES BIJBELS. „In den beginne schiep God den hemel en de aarde. Genesis 11. Plechtig, verheven, staat daar boven den aanhef der waereldgeschiedenis dat eerste Bij belwoord „In den beginne schiep God den hemel en de aarde." Met dat eene woord den lezer aanstonds op zooveel hooger hoogte stellend, dan eenig menschenwoord hem bren gen kan. De raadselen van tijd en eeuwig heid vloeien in dat woord ter oplossing ineen. Al het gissen en missen van der menschen waanwijsheid zinkt daarbij weg in 't niet. En tevens wordt voor alle menschelijk onderzoek de rechte weg hierin aangegeven. Niet de gewone dwaalweg: Den mensch tot uitgangs punt te nemen, en door redeneering van daar uit het gebouw onzer wijsheid op te trekken. Geen ontwikkelings-hypothese, als zou het menschdom van het mindere tot het meerdere opklimmen in geleidelijke ontwikkeling, en de zonde dus niet anders zijn dan een onver mijdelijke overgangstoestand. Maar integen deel een afdalen van God. De prediking: „dat God den mensch recht gemaakt heeft maar zij hebben vele vonden gezocht." De erkenning van de zonde als de verlagende stoornis, die de zaligheid van Eden heeft ver anderd in schuld en smart. God schiep alles. Zonder Hem is geen ding geworden, dat ontstaan is. Uit zijn eigen machtsvolkomenheid. Naar Zijn Souvereine vrijmacht. Uit zijn eigen levensvolheid. Hjj spreekt en het is er. Hij gebiedt en het staat er. Hij roept de dingen, die niet zijn, alsof zij waren. God schiep. Dus is alles van Hem. Wie iets koopt, heeft op het gekochte recht. Wel niet onbeperktmaar toch in vrij hooge mate. Wie iets niet koopt, maar zelf maakt, heeft natuurlijk nog veel minder met anderen te maken. Is nog veel minder aan iemand rekenschap schuldig. Maar ook wie maakt, is niet onbeperkt heer en meester. De stof, waaruit het gemaakt wordt; de wysheid en wetenschap, en sterkte, waarmede hij het maakt, zijn gaven, waarvan hij verantwoor ding moet doen aan den Gever. Maar schep pen is iets, uit niet voortbrengen, door eigen kracht, uit eigen wezen. Wie zal dan den Schepper in zijn eigendomsrecht beperken? God schiep alles dus is alles van Hem. God schiep alles. Dus is alles tot Zijn eer bestemd. „Uit Hem en door Hem zijn alle dingen." 't Is onvermijdelijk, dat ze dan ook „tot Hem" moeten zijn. Hij kan ze elkander doen dienen. Maar al te samen moeten zij Hem dienen. Alle schepsel dat dien Schepper niet verheerlijkt, heeft na tuurlijk zijn bestemming gemist. God schiep alles. Dus toornt hij tegen de zonde. Is de zonde „de anarchie in de geestelijke waereld, en is de Schepper het doel en de be stemming van al het geschapene, dan k&n de Schepper de zonde niet ongestraft laten. Zoo verklaart het eerste Bijbelwoord de aanvan gen onzer geschiedenis. Onze oorsprongUit- God. Onze bestemming Tot God. Onze ellende Onder den toorn van God. God schiep. Dat woord is ook de verklaring van de Christelijke Heilsleer. Alleen de werk tuigkundige kan het gebroken kunstige werk tuig herstellen. Alleen de Sehepper kan een weg vinden tot herstel der door de zonde verdorven schepping. Elke poging om buiten God te verlossen van zonde, schuld en ellende, kaD dus niet anders dan vruchteloos zijn. God schiep. Dus kan niemand verlossen, tenzij God alleen. God schiep Dus is er verlossing mogelijk. Want tot het wonder verlossingswerk dei- wedergeboorte is een bearbeiding noodig, die „in haar kracht niet minder noch geringer is dan de scheppinge of op#ékkinge der dooden". Alleen door herschepping, kan de verdorven schepping hersteld worden. Het „God schiep" wijst dus tevens op de mogelijkheid en den weg der verlossing. En op dien weg des Heils leidt God de Zijnen veilig voort. En dat naar de rijke verschei denheid van Zijn vrijmachtig scheppen. Wij menschen, maken modellen en gieten vormen, en omdat wy arm zijn aan gedachten en vormen gaan dan voorts namaken, over drukken en afgieten. Duizend namaaksels ge heel eenvormig. Maar God schept alles „naar zijnen aard". Zelfs geen twee boombladeren geheel hetzelfde. Laten wij daaruit leeren, niet onzen weg aan eens anders bevinding te willen toetsen, noch eens anders zielestaat te willen afmeten naar onze eigen levensgeschiedenis. God schiep. Dus zyn geen twee levenswegen geheel gelykvormig. God schiep. Dus zijn Zijn verlosten veilig. Want geen schepselen vermogen iets tegen den Schepper. Hij leidt Zijn verlosten, en nie mand rukt ze uit Zijn hand. Hij schiepen daarom mogen zij juichen, dat dood noch leven „noch eenig ander schepsel" hen zou kunnen scheiden van de Liefde Gods. Zoo heeft dan de Schepper ook Zijn verlos singswerk voltooid. En het einde is in Open baring 4 het in die schepping gegronde loflied God schiep dusGeloofd zij God Firinga. Uit de geschiedenis der Kerk. Wezel. Ging in de meeste landen de Hervorming gepaard met bloedige vervolgingen, in enkele landen kon zich de Hervorming ontwikkelen zonder dat die bloedige offers werden geëischt. Dit waren vooral sommige Staten van Duitsch- land. Daar was dan de Overheid ook zelve met de Reformatie medegegaan. Wij noemen van die Staten alleenOost- Friesland en Kleefsland, als welker geschiedenis voor ons vaderland van het hoogste belang is. Wat was toch het geval. Beide landschappen lagen onmiddelijk aan onze Oostelijke grenzen, het een wat noordelijker, het ander meer naar het Zuiden. Hierdoor kwamen niet alleen onze Kerken meer bizonder met de geloovigen daar in aanraking, maar genoemde landen boden ook eene veilige schuilplaats aan duizenden vervolg den om des geloofswille, die by het uitbarsten van de wreede vervolgingen vóór en vooral in Alva's tijd, moordbyl en brandstapel ontvlucht ten. In het land van Kleef heeft inzonderheid de stad Wezelin Oost-FrieslandEmbden ver maardheid verkregen, niet alleen, omdat daar groote menigten van vluchtelingen zich verza melden, maar ook omdat er gewichtige kerke lijke samenkomsten zijn gehouden. London en Frankmdaal (medeplaatsen van toevlucht) deden veel voor het symbolische en liturgische onzer Kerken, Wezel en Embden beide hebben ons regelen van kerkenordening nagelaten. Wij deelen nu allereerst iets mede uit de geschiedenis Yan Wezel. Even als in ons land door mannen alsGroote en Gransfoort, zoo werd ook in Wezel de reformatie doorgeleerde en godzalige mannen voorbereid, zooalsKlop- ryjs, Mattheus en Adolf Clarenbeek (1518—1523). De laatste stierf in 1529 te Keulen den martel dood. Myconius, de hofprediker van den schoonzoon van den regeerenden hertog, reisde in 1527 het geheele land door, om de dwalin gen van het pausdom te weerleggen. Spoedig werd nu het aanroepen der heiligen, bene vena andere misbruiken der Roomsche Kerk in gansch Kleef sland op hoog bevel afgeschaft. In Wezel had de Magistraat reeds de aflaatkramers verdreven en hun het wederkeeren verboden op straffe van neus en ooren te verliezen, aan welke bedreiging men kracht bijzette door mes sen aan de stadspoorten op te hangen. De hertog Johann was een groot vriend van Erasmus en voerde in 1533 eene door deze vervaardigde kerkenorde in. A'an 1538—1548 predikte Iman Ortzen, een Zeeuw, met grooten zegen het Evangelie te Wezel. Door de weifelachtige houding van hertog Willem, werd deze arbeid gestaakt, doch in 1560 in vereeniging met meerdere leeraars voortgezet. De strijd tusschen Luther en Zwingit deed ook te Wezel deszelfs invloeden gevoelen, doch leidde aldaar tot geene scheuring. Her tog Willem, hoewel van een aarzelend karak ter, liet toch in zyne landen aan het Evangelie den vrijen loop. In de stad Wezel, inzonderheid werd de Heidelbergsche Catechismus, in 1568 verschenen, met ingenomenheid ontvangen. De stad Wezel is door de Roomschen als de moeder der geuzen gehaat maar stond bij alle Reformeerden dezer landen in hooge achting. Wezel is eene der plaatsen van toevlucht voor de zoo bitter vervolgden uit de Nederlanden geworden. Reeds in 1545 hadden eenige uit gewekenen uit de Zuidelijke Nederlanden hier eene schuilplaats gezocht. Hoewel de hertog den toorn des keizers wegens het herbergen der ketters vreesde, zoo mochten zy toch bly- ven en vrijelijk hunnen godsdienst uitoefenen. Deze vluchtelingen legden den grond van de Waalsche Gemeente te Wezel, die later zooveel

Krantenbank Zeeland

Zuider Kerkbode, Weekblad gewijd aan de belangen der gereformeerde kerken in Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. | 1897 | | pagina 1