ZIERIKZEESCHE NIEUWSBODE. Dinsdag 2 Angnstus 1904. Cour an t). REO LAMES. wTéuwstudikgeii. feuilleton. Het beleg van Zierikzee ierikzeeaohe Verschijnt DINSDAG, DONDERDAG en ZATERDAG. De prijs per 3 maanden is f 1,30, franco per post 1,60. Noord-AmerikaTransvaal, IndiS ens. versending eens per week, f 10,per jaar. 60ste JAARGANG. No 8034 Directeur - 7. DE! LOOglEi. Redacteuren A. FRANKEL. J. WAALE, alleen voor het binnen- en bnitenl. nieuws. Advertentiênvan 13 regels 30 Ota meerdere regels 10 Cts.kunnen uiterlijk tot des Maandags, Woensdags en Vrijdags middags 2 ure besorgd worden. Groote letter wordt naar plaatsruimte berekend. Alle betalingen moeten uitsluitend geschieden ten kantore van A. J. de Looze, Hoek Schuithaven, Zierikzee. Ingezonden stukken en berichten van correspondenten te adresseeren aan A. Frënkel, Meelstraat 386, Zierikzee. 15 regels T'd cts. Elke regel meer lö cts. Voor kinderen, die lijdende zijn aan braakloop cn zomortliarrliee, kenmerkt zich Kufe- lce'ts Kindermeelzonder melk, alleen met water toebereid, als eeu uitstekend voeding'middel, daar het in juiste verhouding precies dezelfde bestanddeelen als de moedermelk bevat en dientengevolge als uitstekend voedsel voor kinderen dienen kan. De eiwitstoffen, waar aan het zoo ryk is, vormen een zeer onvruchtbaren voedingsbodem voor de ontwikkeling van de organismen, die braakloop veroorzaken en brengt de ziekte tot staan. Rusland—Japan. Chifoe, 29 Juli. Heden hier aangekomen Russisohe vluchtelingen deelen het volgende verhaal mee over het doen zinken van de Britsche stoomboot vHipsang" door de Russeu. Den 16en Juli 's morgens vroeg stoomde de »Hipsang" de Duifjes-baai voorbij, binnen drie mijlen afstand van de kust. Het vestinggeschut vuurde viermalen recht voor den boeg. Daar het schip weigerde te stoppen werden vier schoten gerioht op de zijden en toen daarna de vaart nog niet ver minderd werd, ging een torpedoboot naar bniten, die het schip deed zinken. Vier Chineesche matrozen werden gedood, acht Chineesche passagiers gewond. Een buitenlandsch officier en een buitenlandsch passagier werden naar Port-Arthur gebracht. De kapitein van de aHipsang" werd ge arresteerd en gevangen gezet, omdat bij weigerde zijn schip te doen stoppen. Vluchtelingen zeggen, dat de torpedoboot ^Luitenant Boeroekoff" door een mijn in de lucht is gesprongen. Twee andere torpedobooten, naar beweerd W8rd bij Port-Arthur verloren, konden de binnenhaven bereiken. Tokio» 30 Juli. De geruchten over den val van Port-Arthur worden offioiëel tegen gesproken. Zuid-Afrika. De kortelings ontdekte tinmijnen nabij Pretoria zijn naar thans blijkt gelegen op de plaatsen Eukeldoorn, Zuetersboek, Klipspruit, Rietfonteia en een gedeelte van Hartebeeetfontein, te zamen groot 19 500 morgen, op omtreDt 20 mijl afstands van de Premier-diamantmijnen. De tin-aders zijn over eene zeer groote uitgestrektheid getraceerd geworden en er sohijnt weinig of geen reden om te twijfelen, dat men hier met eene zeer belangrijke ont dekking te doen beeft. De Star voorspelt aan de nienwe industrie eene toekomst en snelle ontwikkeling als die van de Premier-diamantmijnen. Naar wij in de Z.-A. Post lezen, is er nabij Pretoria een hoogoven opgericht en zijn er daar rijke ijzer-ertsen gevonden en in de nabijheid ook steenkolen. De oven zal eene capaciteit hebben van 500 ton ruw ijzer per week te leveren. Machinerie voor de vervaar diging van staal zal worden ingevoerd. De vooruitzichten schijnen zeer gunstig, want buiten ijzererts en kolen is er ook overvloed van kalk. Hot erts is hematite en magnetite eu bevat van 58 tot 62 pCt. ijzer. Men heeft berekend, dat er omtrent 60 millioen ton erts aanwezig is; men heeft ook magnesium- erts gevonden. Te Johannesburg verwacht men van de ijzer-industrie ontzettend veel in de naaste toekomst. Amerika. Een aardige roman doet de ronde over den taobtigjarigen demooratischon candidaat voor het vioe-presideDt8chap der Yereenigde Staten, den heer Davis. Toen de beer Davis nog een jonge en arme treinremmer was, maakte hij het hof aan de knappe Catherine Cushwa, doch baar ouders wilden er niet van hooren en zij huwde zekeren dr. Reynolds. Thans, op zeventigjarigen leeftijd, is zij weduwe en mr. Davis, nu een tachtigjarige millionair, is op het hoogtepunt van zijn roem. En beiden zullen nu ia October toch nog samen io het huwelijk treden. Welk een romantische reolame voor den stokoudeD, hoewel nog krachtigen candidaat 1 Italië. De reohtbank te Napels nam Donderdag een eigenaardige beslissing. E enige jaren ge leden vermaakte een geestelijke zijn vermogen bij testament aan den paus; de wettige erf genamen kwamen hiertegen op, aanvoerende, dat de erfnemer in quaestie, als staande in geenerlei familiebetrekking tot dèn overledene, niet het minste recht op de erfenis kon laten gelden. Bovendien was de paus, door den overledene bij testamentaire beschikking bedoeld, paus Leo XIII, zelve inmiddels gestorven, zoodat van uitkeering aan den tegenwoordigen titularis ia 't geheel geen sprake kon zijn. De rechtbank was echter van oordeel, dat de paus wel degelijk als zoodanig het erfreoht van eens anders nalatenschap bezitzij wenschte evenwel in deze geen definitieve beslissing te nemen alvorens van den paus te hebben ver nomen of deze de nalatenschap wil aanvaarden. Te Napels zijn de gravinnen Emilia en Charlotta Carpasso op klaarlichten dag en onder de oogen van tal van toeschouwers vermoord. Beide gravinnen, zusters, hadden onder de voogdij gestaan van zekeren Javaronne. Zij hadden oneonigheid met hem gekregen over geldzaken. Ten laatste deden zij den voogd een prooes aan wegens verduistering van haar erfgoed. Woensdag zou de zaak voor de rechtbank te Napels dienen. De gedaagde Javarone ontmoette de gravinnen in do Voorzaal van het hof. Hij liep reoht op de vronwen toe, doorstak ze met een mes en vunrde daarop een revolver op haar af. De omstanders waren wezonlooB van schrik. De misdaad was in enkele seconden voltrokken. Eén der om standers, die nog de tegenwoordigheid van geest had om de ongelukkige vrouwen te beschermen, werd door Javarone gevaarlijk gewond. De woesteling deed nog een poging om te ontvluchten, maar hij werd toen overmand en gegrepen. Rusland. De aanslag op Minister Von Plehtve. De dood van Yon Plehwe, sinds 1902 Minister van Binnenlandsche Zaken, zal niet nalaten grooten indruk te maken. Na generaal Bobrikoff, den gehaten gouver neur van Finland, die de vorige maand vermoord werd, na de Ministers Bogoljepof en Sipiaguine, na den gouverneur van Oufa, Bogdanowitch, is op zijn beurt Minister Yon Plehwe gevallen door de slagen der revolu tionairen. Rekent men de aanslagen op prins Galatzine, op generaal Yon Wahl, op prins Obilinsky, op Pobiedonostzef en baron De Kor ff er bij, dan is dit de tiende politieke aanslag van beteekenis sedert de troons bestijging van Czaar Nikolaas H. Met den procureur van de Heilige Synode, Pobiedonostzef, was zeker Yon Plehwe de meest gehate. Als een staaltje van Yon Plehwe's karakter wordt verhaald, dat bij, Da als wees te zijn opgevoed in een Poolsche magnatenfamilie, zijn administratieve loopbaan aanving mot zijn weldoener aan te klagen, die daarop ter dood veroordeeld werd. De bladen van verschillende richting, een politieken moord als eiken anderen veroor- deelend, noemen dezen moord verklaarbaar en veroordeelen Von Plehwe even hard als het Russische regeeringestelsol. Zoo schrijft het Berl. Tagébl.Io Vou Plehwe was belichaamd alles wat de alleen heerschappij, zooals zij in Rusland wordt uit geoefend, afschuwwekkend en gehaat maakt. De misdaden van Kischinef, van Wilna en Charkof, de onderdrukking van Finland, de vernietiging van de overblijfselen der autono mie, de knevelarij der pers, de verstikking van elk vrijheidslievend gevoel van het volk, dat alles vormde een steeds stijgenden vloed van beschuldigingen, welke de Minister trot seerde met ijzeren voorhoofd. Ruslands toestand wordt hier algemeen pessimistisch beoordeeld. Frankrijk. Het vertrek van den bisschop van Dyon naar Rome, zonder machtiging van Minister Combes, wordt door de regeering beschouwd als een verscherping van den twist omdat het een gevolg is van een nieuwen brief uit Rome. Mocht het Vaticaan er al in slagen den bisschop tot ontslagaanvrage te overreden, dan nog zal niets veranderd worden aan het ultimatum, gezonden door de regeering. Deze bad betoogd dat een directe briefwisseling tussohen het Yaticaan en den bisschop met de bepalingen van het Concordaat streed. Dat het cooflict door een en ander ver scherpt is, zou men kunnen opmaken uit het feit, dat de Ministerraad, die tegen 2 Augustus was bijeengeroepen om over het conflict te beraadslagen, reeds Vrijdag vergaderde. De bisschop van Marseille heeft open lijk protest aangeteekend tegen de sohoolwet. Hij schrijft o. m.Io naam van de vrijheid belet men in Frankrijk den katholieken hun kinderen naar eigen goedvinden op te voeden; in naam van de gelgkheid neemt men tegen hen uitzonderingswetten aaD, terwijl io naam van de broederschap hun woningen wordt binnengedrongen en beslag gelegd op het heiligste wat zij bezitten, met een wreedheid, die doet terugdenken aan de dagen van Nero en RobeBpierre. De verantwoordelijkheid dezer daden rust op de schouders van hen, die niet voor de laagheid daarvan terugdeinsden. Arm Fransch volkl Welk een toekomst staat u te wachten I Dat eindolijk de oogen zich openen voor den afgrond die u bedreigt en gewetenlooze politici hun gerechte straf zullen ondergaan. Het antwoord van het Vaticaan aan de Fransche Regeering omvat niet minder dan 28 bladzijden in 't Italiaansoh, welke voor den Ministerraad vertaald moesten worden. Ia beleefde bewoordingen wordt er in ver klaard, dat de Heilige Stoel nimmer voor nemens was, zich te onttrekken aan de bepalingen van het Concordaat; maar Frankrijk ontvangt niet de verlangde voldoening, want de gevraagde intrekking van de brieven aan de Bisschoppen wordt geweigerd. Evenwel wordt de termjjn voor het verschijnen van de naar Rome geroepen Bisschoppen verleDgd. Uit het feit, dat de FraDsohe Regeering torn diplomatieke redenen" haar besluit in dezen geheim houdt, leidde men af, dat zij heden den nuntius Lorenzelli zijn passen zal gevenwaarna de nuntius onverwijld zal vertrekken. Parijs, 30 Juli. Een telegram uit Rome aan de Temps meldt, dat het personeel van de FranBohe ambassade bij het Yatikaan gisterenavond tot half elf gewaoht heeft op het antwoord van de Fransche regeering. Op dat uur verliet het geheele personeel de ambassade, een uur later kwam een telegram besteller, die de deur gesloten vond. Het telegram word derhalve hedenmorgen aan den heer Courcel ter hand gesteld, die om 10 uur naar kardinaal Merry de Val ging. Delcassé deed in den namiddag aan den nuntius een nota toekomen, waarin bij ver klaarde, dat, tengevolge van de afbreking van de relaties tussohen Frankrijk en den Heiligen Stoel, vijnn zeüding te Parijs geen doel meer heeft. Duitschland. De periode van onweders, welke door de meteorologen was aangekondigd en reeds is ingetreden, heeft ook in dit rijk allerwegen verfrissching gebracht. Maar in de bergeo, behalve in den Harz, is nog niet veel regen gevallen, zoodat het peil van de rivieren nog voortdurend zakt. De stoornis in het verkeer te water sleept veel ellende na zich. Te Swinemüode en Stettin zijn ongeveer 2000 schnitevoerders zonder werk, omdat de liobters, die de vrachtgoederen naar de zeeschepen brengen en daar vandaan halen, niet bij de eohepen kunnen komen. Te Swinemüode liggen reeds 38 EDgelsche kolenschepen, waarvan het meereDdeel al weken op lossing wacbt. Het gevolg is dat ook de verwante bedrijven moeten staken. Verder zijn 14 000 binnenschippers werkloos. De Spree te Berlijn vertoonde Woensdag den laagsten waterstand, welke nog ooit was waargenomen. De aanvoer van zandsteen en ander bouw- materiëel naar Berlijn is gestaakt moeten worden, zoodat ook vele werklieden bij do bouwvakken den terugslag van de algemeene stoorais ondervinden. Op sommige badplaatsen heeft men de geneeskrachtige bronnen een paar uren daags moeten sluiten en is de ver zending van water op flesschen zeer beperkt. BalgiS. Een zeldzaam staaltje van een ontaarde doohter werd dezer dagen voor de rechtbank te Luik behandeld. Zij hnd zich willen ont doen van haren 70-jarigen vader en zij vroeg hiervoor raad en hulp aan een getrouwd man, die tegen zijn vrouw een proces tot echtscheiding voerde. M«n zou den ouden man lnten vermoorden werd besloten, en een jonge Luikenaar werd door hen voor dat werk omgekocht. De doohter gaf hem een mes eu de noodige inlichtingen om in huis te komen. Zij zeide er echter niet bij, dat de te vermoorden persoon haar vader was, maar beweerde dat de onde een testament te haren voordeele bad gemaakt en cei te vreezen dat hij bet en de Scheepsstrijd op de Gouwe, IO Augustas 1304. Den lOden Augustus zal het zeshonderd jaar geleden zijn, dat in de onmiddellijke nabijheid der destijds door den vijand belegerde vesting Zierikzee een zware scheepsstrijd werd gevoerd tusschen de Hollandsche en de Fransche vloten aau de ééoe, en de Vlaamsche vloot aan de andere zijde; een gevecht, dat uit een krijgskundig oogpunt belangwekkend is, maar ook en bovenal beslissend is geweest voor ons onafhankelijk volksbestaan, daar het de kroon zette op het werk der ver lossing van de Vlamingen, door den dap peren Witte van Haamstede op het Manpad zoo glorierijk aangevat. Het bloed, bij Zierikzee gevloeid, is het cement geworden onzer maat schappelijke en staatkundige toekomst. Wat was het geval P Wel vochten hier Nederlanders tegen hen, die wij tegenwoordig zoo graag onze Vlaamsche broeders noemen, tegen stamverwanten; maar, wanneer wij be seffen, dat de graaf van Vlaanderen bij zijn inval in 1303 in Zeeland niet anders bedoelde dan de annexatie van dit gewest, en dat hij er niets op tegen zou gehad hebben, om geheel Utrecht en Holland er bij te winnen, dan zal elk rechtgeaard Nederlander, die prijs stelt op een onafhankelijk volksbestaan, zijn hart dankbaar voelen kloppen bij het lezen van de dappere daden van een Witte van Haamstede, den Geesel der Vlamingen, den man, die op het critieke oogenblik gewacht werd en kwam, om het Vaderland van een wissen ondergang te redden bij het lezen der daden van den 18- jarigen jongeling Willem van Oostervant, den wakkeren verdediger van Zierikzee en den dapperen overwinnaar op de Vlaamsche vloot, in den slag op de Gouwe, die in zeventien etmalen het harnas niet had afgelegd, toen hij onder het vreugdebetoon der burgerij zijn intocht hield binnen de bevrijde veste. Laat ons aan de hand der historie- en kroniekschrijvers beknopt de gebeurtenissen voor den geest terugroepen. De Fransche leenen hadden zich overal elders in den loop der tijden onafhankelijk weten te maken, doch sedert Lodewijk VI hadden de koningen hun gezag steeds versterkt, en Filips de Schoone kon er zich op beroemen de meeste groote leenen tot het domein der Kroon te hebben gebracht. Vlaanderen even wel, dat door zijn rijkdom vermaard was, welks vrouwen door haar weelderige kleedij de koningin van Frankrijk, bij haar be- .rrtotr ««r. R...OO» lOrtl e..L ILU.U konden brengen, Vlaanderen was nog niet in zijn roofgierige klauwen. Wel had hij zijn netten uitgezet, en met goud de aanzienlijksten des lands aau zich gebonden, maar toen het volk begreep, waar men heen wilde, toen men aan zijn oude privilegiën kwam, werden de metten van Brugge als de vesper van Sicilië de wraak van het volk tegen de vreemde onderdrukking; het Fransche bloed kleurde den grond, en op de stem van Breydel en De Konink vloog alles te wapen, en de slag bij Kortrijk deed Europa sidderen". (L. v. d. Kinderen, Le siècle des Artevelde), Meer dan 15000 Franschen vonden hun dood in dit gevecht, dat de Sporenslag ge noemd wordt naar de 4000 buitgemaakte f;ouden en zilveren sporen der Fransche edel- ieden. Deze gebeurtenis werd de aanleiding tot den inval der Vlamingen in Holland. Jan van Avesnes, de eerste graaf uit het Henegouwsehe stamhuis, dat over Holland en Zeeland regeerdehad in dien strijd met Vlaanderen aan Frankrijk hulp verleend. De graaf van Vlaanderen was daarover zeer ge belgd, en wilde de wettigheid der opvolging van Jan II zelfs niet erkennen. Ontevreden Zeeuw8ohe edelen, waaronder vooral Jan van Renease, hielden de zijde van den Vlaming. Aan Jan van Renesse hadden de Vlamingen in den Sporenslag zelfs de overwinning op de Franschen te danken. Door den voorspoed hunner wapenen overmoedig gewordenen hun macht tegenover Frankrijk willende ver- j sterken, slaagden zij erin in 1303, met behulp van Zeeuwsche ballingen, Zeeland te over meesteren, en Jan II, die zelf ziek in Hene gouwen lag, en de leiding der verdediging aan zijn te jeugdigen zoon Willem van Ooster vant moest overlaten, was zelfs verplicht geheel Zeeland en Holland ten zuiden der Maas aan Vlaanderen af te staan. JoDker Willem door de VlamiDgen geslagen, had zich, nadat Middelburg was verloren gegaan, naar Zierikzee begeven, en nam de verdediging en "het "beleg voor de stad sloegen. Wel dachten zij ffdit Kraainest", zooals ze snorkend de stad noemden, spoedig in hun bezit te hebben; doch dit viel hun niet mee. Tegen alle pogingen, die de vijand aanwendde, om de belegerden tot overgaaf te dwiDgen, bleven deze standvastig, getroost goed en bloed voor hun prins te wagen. Het schieten en werpen met pijlen en zware Bteenen beantwoordden zij zóó wel, dat de vijand buiten bleef. Op zekeren keer trachtte deze, in dichte drommen aanrukkende, één der poorten te overrompelen. Jonker Willem, hiervan kennis verkregen hebbende, deed bij het naderen van den vijand met de zijnen een uitval, en gesteund door een gedeelte der bezetting, dat door een andere poort was uitgetrokken, dreef hij de Vlamingen met aanzienlijk verlies op de vlucht (1 Mei 1303). Het beleg werd kort daarna voor eenigen tijd opgebroken; Guy van Vlaanderen trok naar Holland, waar weldra een bestand gesloten werd tusschen den Vlaamschen en den Hollandsohen graaf, waarbij o. a. bepaald werd, dat gedurende dit bestand Zierikzee niet meer versterkt zou worden. Het bestand was nauwelijks geëindigd, of de Zierikzeenaars deden een uitval; zij maakten zich meester van de sterkte Blodenburg, die met Vlamingen bezet was, en sloegen daarin alles dood. In de stad teruggekeerd, ontboden zij Jonker Willem uit Holland, om de leiding van de verdediging der inmiddels versterkte stad weer op zich te nemen tegen de Vlamingen, die vergezeld van Jan van Renesse, met een groote vloot op de Gouwe verschenen en hun troepen op Duiveland ontscheepten. Jonker Willem, bij wien zich zijn oom Guy, bisschop van Utrecht, had gevoegd, kwam met zijn vloot daar ook aan. Het schijnt, dat het Hollandsche leger te driftig en zonder orde aan land gegaan, des nachtB door de Vlamingen, die zich in hinderlaag hadden gelegd, zóó onvoorziens en krachtig werd aangevallen, dat een groot gedeelte sneuvelde, en velen van degenen, die naar de scheDen qd de werd gevaDgen genomen; Willem van Ooster vant, met eenigen der zijnen ternauwernood ontsnapt, kwam binnen Zierikzee. Deze slag had plaats op Vrijdag vóór Palmzondag van het jaar 1304. Den volgenden dag sloegen de Vlamingen opnieuw het beleg voor de stad, doch voor niet langer dan twaalf dagen. De Vlaamsche graaf trok met zijn leger naar Holland; terwijl Jooker Willem na gepleegd overleg met de Zierikzeenaars naar Dordrecht trok, teneinde bij een hernieuwde belegering niet weder ingesloten te worden, en van uit Holland de stad beter te kunnen helpen. Boudewijo van Yerseke maakte hij Stadsvoogd, en benoemde Jan van Kruyningen tot diens raadsman. De bewoners van Zierikzee konden nu weer adem scheppen; maar lang duurde dit geluk niet, want de VlamiDg, na bij IJselmonde een nederlaag te hebben geleden, kwam wederom naar Zeeland afzakken. Met zijn overgebleven manschappen, versterkt met tal van VlamiDgen en Zeeuwen tot een strijdmacht, die door sommige oude schrijvers op 200.000 man begroot wordt, sloeg hij ten derden male het beleg voor de stad, om den tegenspoed zijner wapenen in Holland op haar te wreken. Laat ons, eer we van dit derde beleg en van den vermaarden slag op de Gouwe van 10 Aug. een beschrijving geven, zien, wat er in Holland intusschen voorgevallen was. Na de nederlaag, door Willem v. Oostervant in den scheepsstrijd van Vrijdag vóór Palm zondag bij Duiveland geleden, was den Hollanders de schrik om 't hart geslagen. Toen de Vlaamsche vloot zich vóór Geervliet aan den mond der Maas liet zien, onderwierp gansch Holland zich zonder slag of stoot, alleen Haarlem en Dordrecht boden nog tegenstand. Hoog was de nood geklommen, het land stond als een buit onder de vreemde lingen verdeeld te worden. Doch daar ver schijnt Witte van Haamstede. Met een klein scheepje heeft hij Zierikzee verlaten, en landt hil Zantvnnrt- Hii nlant fl« HnlUnHaj'H» vaan moed herleven. Daar raakte heel t gewest in roerl" En Toen riep alles: Te wapen bij de oude banier I Fluks te wapen, gü dappren en vromen I Ziet uw helper, uw heervoogd, uw redder is hier 1 Ziet het Hollandsche bloed is gekomen' Hij trekt Haarlem binnen, omstuwd door de landzaten, ingehaald door de burgerij. Naar mate de geestdrift der ingezetenen stijgt. Daar die mate neemt de schrik ouder de vijanden toe, die hals over kop het hazenpad kiezen, doch bij het Manpad in menigte vallen (26 April 1904). De overwinning werkte als een electrische schok door het gansche land. Delft, Leiden en Schiedam joegen de vreemde lingen weg, en binnen enkele dagen was geheel Holland van de Vlamingen gezuiverd. Ook het belegerd Dordrecht werd weldra bevrijd door den dapperen Nicolaas van Putten, die door een goed geslaagden uitval den Hertog Jan van Brabant, den bondgenoot der Vlamingen, deed aftrekken. Jan van Renesse, uit Utrecht gevlucht, verdronk bij het overvaren van de Lek, en Guy, graaf van Vlaanderen, die langs Gouda de wijk moest nemen, trok andermaal op Zierikzee los, dat hij in arrenmoede scheen te willen verdelgen, zulke zware belegerings werktuigen liet hij daar zien. Wordt vervolgdM. J. W.

Krantenbank Zeeland

Zierikzeesche Nieuwsbode | 1904 | | pagina 1