Ad Doeleman laat een rechte vore achter! Doeleman, bestuurder tussen basi s en to •P "1810: De scheepvaart was lam gelegd en daarmee was een van de steunpilaren van de ekonomie ver dwenen. De verpaupering van de steden nam hand over hand toe. Het inwonertal van Middelburg daalde tot 13000. Alleen de land bouw kon zich handhaven en uit breiden". En "Beziet men evenwel de vorige eeuw (de 19e) uit de ge zichtshoek van deze tijd, dan is het leven met geen ander woord dan "statisch" te onderschrijven. Dat statische leven hield niet in, dat men op bepaalde gebieden - bij voorbeeld op dat van de landbouw - inaktief en konservatief was. Toen in 1893 de voorzitter van de Zeeuwse landbouwmaatschappij een overzicht gaf over het vijftigja rig bestaan van deze instelling, bleek wel hoeveel waardevolle ad viezen en richtlijnen zij die halve eeuw heeft verstrekt". "Deze citaten zijn afkomstig uit het boek "Kenterend getij", samen gesteld door wijlen G.A. de Kok en M.P. de Bruin en M.C. Verburg- Zeeuwen die het weten kunnen. Hieruit blijkt dus dat in een tijd van malaise alleen de landbouw zich staande hield. Maar op zichzelf is dat nog niet zo bijzonder: landbouw is en blijft voor de mens puur nood zakelijk om in leven te blijven en is dus eigenlijk van alle tijden. Maar er valt nog iets anders uit het citaat af te leiden: De Zeeuwse landbouw organiseerde zich en was daardoor in staat om gefundeerd over de toe komst na te denken en te advise ren. Nadenken over de toekomst en adviezen uitbrengen, nog steeds is dit één van de belangrijkste onder delen van het takenpakket van de ZLM. Maar ik hoefde lezers van de ze special niet uit te leggen hoe uit gestrekt en gevarieerd het werkterrein van deze organisatie is. Wie voorzitter is van de ZLM moet wel een groot aantal eigenschap pen in zich verenigen. Hij zal oog moeten hebben voor vele belangen, die tegengesteld kunnen zijn, ook binnen de eigen "club". Hij zal een brede maatschappijvisie moeten Drs. R.C.E. Barbé hebben. Immers, wie mee wil pra ten over beleid - en dat heeft de ZLM van oudsher gewild - zal oog moeten hebben voor het feit dat er buiten de landbouw over allerlei za ken anders wordt gedacht. En wat dat betreft is er in Zuidwest- Nederland nogal wat te doen: de ontwikkeling van de industrie- en havengebieden, aanleg van wegen, ontwikkeling Van de rekreatie, na tuurbescherming, etc. etc. A.J.G. Doeleman is er zéér bij be trokken geweest. Hij neemt af scheid in een periode die moeilijk als "probleemloos" kan worden ge kenschetst... Trouwens, welke pe riode mag wel zo heten? Sleutelen Zeer veel spanningen worden opge roepen door "Brussel" en "Den Haag". Niettemin heeft de heer Doeleman altijd goed in de gaten gehad dat de provincie nogal wat kon sleutelen aan de "randvoor waarden", zoals dat tegenwoordig heet: Zoetwatervoorziening, een evenwichtige ruimtelijke ordening, vijf of tien kampeerders bij de boer; ik noem maar wat onderwerpen... Hij mag het best als een persoon lijk succes opvatten dat het "land- bouwkontakt" in stand is gebleven^ terwijl de provincie in feite de ge hele sociaal-ekonomische ad- viesstruktuur in één geheel heeft ondergebracht. Maar landbouw, zo vond Doele man, was belangrijk genoeg om een speciaal kontakt met het provinci aal bestuur te bestendigen. Dat klopt ook wel, want in het sociaal- ekonomisch beleidsplan van de pro vincie wordt de landbouw be schouwd als een "hoofdaandachtsveld". Dit resul teerde weer in de totstandkoming van de provinciale landbouwnota. Doeleman zag de betekenis van dit soort stukken goed: zie ze niet als op zichzelf staand, maar als een on derdeel van een groter geheel. Dat is een beminnelijke, maar tegelijker tijd slimme redenering, want van uit zo'n visie kun je steeds je belangen op tafel blijven leggen... en blijft men je beschouwen als een sympathieke doordouwer!" drs. R.C.E. Barbé lid gedeputeerde staten van Zeeland 'Als je zelf aan een moeilijke baan moet beginnen bekruipt je de neiging, en lijkt het taktisch ook wel verstandig, om je voor ganger een ekstra pluim op de hoed te steken. In het volle bewustzijn, dat een dergelijke invalshoek zoveel mogelijk vermeden dient te worden, heb ik desondanks toch behoefte om me in louter positieve zin over onze schei dende voorzitter uit te laten. De 'plussen' liggen namelijk voor het oprapen, en de 'min nen' kunnen slechts met be hulp van een sterke- (en vergrotende-) lantaarn gevon den worden. Ad Doeleman, een noeste wer ker. Voor de ZLM in de eerste plaats, maar ook op zijn bedrijf, voorzover de tijd dat nog toeliet. Na een dag of week van veel vuldig vergaderen en ontelbare telefoontjes zag en ziet hij er niet tegenop om 's nachts of in het weekend thuis in de schuur een kapotte trekker te repare ren of - zelfs - te reviseren. Zijn leiding geven aan onze or ganisatie, de afgelopen 10 ja ren, wordt getypeerd door steeds verder groeiende kapa- citeiten. Kapaciteiten, die ge stoeld zijn op een natuurlijk overwicht, een uitstekende kennis van (de zeer vele) zaken en een tomeloze energie. Een kenmerkend en belangrijk aspekt daarbij is, dat immer het belang van de totaliteit, dus de ZLM en de Landbouw met de grote L, centraal en voorop heeft gestaan. Zelfs al ging dat direkt of indirekt ten koste van het eigen bedrijf. H. C. van der Maas Ad Doeleman, praktisch in gesteld, spontaan en rechtuit. Met eigen ideeën, snel denkend en handelend. Dikwijls (ook in vergaderingen) primair reage rend, later pas de argumenten invullend. Bijna altijd - zij het soms achteraf - het gelijk te recht aan zijn kant krijgend. Maar ook: een grote waarde toekennen aan overleg en per soonlijke kontakten (en daar in tensief gebruik van maken) be horen tot de te vermelden ei genschappen. Gevoel en begrip voor 'plurifor miteit', tenslotte zijn hoedanig heden, die in dit kader zeker ge noemd moeten worden: ver schillen in levensbeschouwing, verscheidenheid in sektoren, Zeeland/Brabant, grote en klei ne bedrijven, verleden en he den. Doeleman heeft altijd, met groot respekt voor ieders over tuiging en mening, met sukses gestreefd naar het terugbren gen van verschillen en tegen stellingen, op welk gebied dan ook. Versterking van de een heid in verscheidenheid was en is zijn op persoonlijk idealisme gestoelde doelstelling. Een waar boerenvoorzitter gaat weer terug naar de polder. Ik meen te weten, dat hem dat moeilijk valt. Moeilijk omdat hij eigenlijk zijn ZLM-ploeg niet in de steek wil laten op het mo ment dat de grond zwaarder en stugger wordt, en op het mo ment dat langdurig slecht weer voorspeld wordt. Ad Doeleman heeft egaal en goed aaneengeloten geploegd. Hij laat een rechte vore achter. Hij heeft z'n sporen in de slik getrokken: blijvend gemar keerd, goed herkenbaar en rich- tingaangevend. Ik zal trachten die sporen te volgen. Huib van der Maas 'De 15 jaar dat ik Ad Doeleman van dichtbij in het verband van de landbouworganisaties heb meege maakt, overlapt een periode waar in door alles heen de ontwikkeling op de boerenbedrijven en binnen de agrarische sector als geheel in snel tempo voortschreed. Een ontwikkeling die onze Neder landse agrarische sektor niet al leen tot één der modernste en sterkste in de wereld heeft ge maakt, maar die er ook voor heeft gezorgd dat vandaag de dag zo'n half miljoen mensen een veelal re delijk goed belegde boterham bin nen de agrarische produktiekolom verdienen. Ad Doeleman heeft als weinig andere boeren-voorzitters midden in deze ontwikkeling gestaan en er zijn bijdrage aan ge leverd. Vooral door zijn grote belangstel ling voor en betrokkenheid bij de bedrijfsontwikkeling, voorlichting, onderwijs en onderzoek. Eerst bin nen de ZLM-gelederen zelf, maar nadat hij mij als ZLM-voorzitter op volgde, ook op landelijk niveau. Als nieuwkomer binnen KNLC en Landbouwschap wist hij in korte tijd het vertrouwen te winnen. Zo wel als spreekbuis van de Zuid Westelijke land- en tuinbouw als via onder meer zijn voorzitter schap van de Landelijke Raad voor de Bedrijfsontwikkeling. Zijn opstelling en inzet voor de mensen op de bedrijven werd zeer zeker ook binnen dé gelederen van het Ministerie van Landbouw erg ge waardeerd, heb ik vele malen er varen. Overigens betekende zijn betrokkenheid bij de bedrijfsont wikkeling zeker niet dat hij de ten dens naar grotere bedrijven maar kritiekloos aanvaardde. Integen deel. Ik heb de indruk dat hij in z'n hart graag veel meer, kleinere, be drijven een toekomst zou willen ir. D. Luteijn geven. De verhoudingen op zijn Schouwen-Duiveland met de rela tief vele kleinere bedrijven, speel de daarbij zeker mee. Als geen ander weet Ad ook hoe lang de polsstok van zijn eigen mo gelijkheden is. Daarbij zocht hij voor die polsstok graag een stevi ge bodem als ondergrond. Een re den voor hem om zich bijvoorbeeld niet binnen het moerasgebied van de politiek te wagen. Geen mooi weer spelen, maar za kelijk en degelijk bezig zijn zonder de mens bij dit alles uit het oog te verliezen. En zeker ook niet van ei gen emoties verstokèn als bijvoor beeld iets door hem als onredelijk werd ervaren. Intussen heeft de ZLM zich de laatste 10 jaar onder zijn leiding goed en evenwichtig kunnen ont wikkelen. Na een aantal zich vrij snel opvolgende wisselingen van voorzitters en secretarissen is dat zeker van groot belang geweest. Vooral ook waar de generatie van na de oorlog aangetreden mede werkers, die in feite toch de rugge- graat van de organisatie vormen; in deze periode voor vele nieuwe gezichten plaats maakte. Als bestuurder wist Ad zeer goed wanneer hij als spreekbuis voor de achterban diende op te treden, maar ook wanneer hij als voortrek ker een taak had. Persoonlijk over zie ik met erg veel genoegen de tijd die we hebben samengewerkt. Weliswaar verschillend van karak ter, bleek onze visie toch bijna steeds in dezelfde richting te wij zen. Hooguit schatten we het tem po der ontwikkelingen wel eens wat verschillend in. Ik hoop dan ook dat de beëindiging van het ZLM-voorzitterschap zal betekenen dat andere belangenor ganisaties kunnen blijven profite ren van het bestuurlijk inzicht en de ervaring van Ad Doeleman ge durende nog vele, vele jaren. ir. D. Luteijn 2

Krantenbank Zeeland

Zeeuwsch landbouwblad ... ZLM land- en tuinbouwblad | 1986 | | pagina 14