"Bescherming van landbouw moet terug naar redelijke proporties" Minder grond verkocht, maar tegen hogere prijs landbouwbegroting 1987 Landbouwcommissies in OESO: Kansen voor schapen; kalm aan met geiten Houtproduktie stimuleren Onderzoek moet meer marktgericht zijn WAG blijft in koelkast Informaties van de Landbouwcommissie van de OESO duiden op een verstoord marktevenwicht voor vele landbouwprodukten, nu en in de toekomst: de toenemende lasten op de overheidsbudgetten gaan daar mee gepaard. Tegen deze achtergrond en mede met het doel de land bouw beter in het wereldhandelssysteem te integreren, is het terugbrengen van de bescherming van de landbouw in de OESO-landen tot redelijker proporties dringender dan ooit. Dit onder meer staat in de Memorie van Toelichting op de begroting 1987 van het ministerie van Landbouw en Visserij. Het volume van de handel in land bouwprodukten daalde in 1985 met 2,5%. Naast een alom stagnerende koopkrachtige vraag is ook het lage peil van de liberalisatie van de inter nationale handel in landbouwproduk ten daar debet aan. Deze situatie gaat gepaard met een aanhoudend relatief laag prijspeil voor de verhandelde produkten: De grote overschotten van onder andere granen en zuivelproduk- ten zijn de belangrijkste oorzaak. Er zijn vooralsnog geen tekenen, die wij zen op een aantrekken van de inter nationale vraag naar landbouwprodukten. Voor ons land en voor de Europese Gemeenschap zijn verdere vrijmaking en groei van het internationale han delsverkeer van groot belang, vanwe ge onze toenemende exportafhankelijkheid. Het klimaat daartoe dreigt echter verder te ver slechteren, omdat de produktiegroei in de grote produktiegebieden - waar onder met name de Europese Ge meenschap en de Verenigde Staten - zich ontwikkelt in een mate, die geen gelijke tred houdt met de afzetmoge lijkheden. Beide gebieden worden steeds meer eikaars konkurrenten. In de komende jaren zal aan deze vraagstukken van internationaal han delsverkeer veel aandacht moeten worden gegeven. Het GATT is daar voor nog steeds het meest aangewe zen forum. Braak Dit voorjaar, zo staat in de Memorie van Toelichting, is vooruitgang ge boekt bij het streven het graanbeleid in meer marktgerichte zin aan te pas sen. Het kwaliteits- en interventiebe- leid werd beter afgestemd op de marktverhoudingen. Verder werd een medeverantwoordelijkheidsheffing ingesteld. Het is nog niet zeker of met deze maatregelen het overschotpro bleem voor granen wordt opgelost. De praktijk moet uitwijzen of de me deverantwoordelijkheidsheffing fi nancieel voldoende soelaas biedt. Gezien de beperkte mogelijkheden voor afzetvergroting lijkt verminde ring van het graanareaal onontkoom baar. Hierbij valt vooral te denken aan ontwikkelingen van de teelt van alternatieve gewassen. De afzetmogelijkheden voor alterna tieve gewassen hebben overigens ook hun beperkingen, vandaar dat ernstig zal moeten worden overwogen met name akkerbouwgrond aan de agra rische produktie te onttrekken. Inmiddels heeft de Europese Com missie aanvullende voorstellen inge diend op het gebied van het sociaal-kultureel beleid, met het oog op de aanpassing van de landbouw aan de nieuwe marktsituatie en het behoud van het agrarische landschap. De voorgestelde maatregelen doen onvoldoende recht aan de doelstelling van produktievermindering. Boven dien stelt de EG slechts een beperkte bijdrage beschikbaar voor individuele uitkeringen. De hoofdmoot zal uit de nationale middelen moeten komen. In het najaar zal de Europese Raad van landbouwministers diskussiëren over de voorstellen. Kernpunt hierbij zal ongetwijfeld de vraag zijn of de maatregelen in voldoende mate leiden tot vermindering van de produktie en besparing op de afdeling Garantie van het Europese Fonds voor de Landbouw. Gatt In het GATT-landbouwcomité zijn de afgelopen jaren werkzaamheden ver richt die de basis moesten leggen voor de onderhandelingen, die moeten lei den tot liberalisatie van de internatio nale handel in landbouwprodukten. Twee opties, die de nadelige effekten van steun bij export moeten indam men, worden in het Comité uit gewerkt. Inmiddels heeft de Europese Com missie de Europese Raad van land bouwministers een onderhandelingsmandaat gevraagd, om kompensatie onderhandelingen met derde landen te starten, die Ver band houden met de uitbreiding van de EG. De Europese kompensatieon- derhandelingen met de VS moeten voor 31 december worden afgerond om te voorkomen dat de VS de eer der aangekondigde vergeldingsmaa tregelen tegen de EG alsnog tot uitvoering brengt. Braks belooft aan relatienota-boeren meer rechtszekerheid Minister Braks deelt in zijn Me morie van Toelichting mee dat het voorstel voor de''wet beheer land bouwgronden kortgeleden voor advies naar de Raad van State is gezonden. Deze wet zal aan de re gelingen vervat in de Relatienota een wettelijk fundament gaan ver schaffen. "Agrarische onderne mers die hun bedrijfsvoering mede willen afstemmen op natuur- en landschapsbehoud krijgen hier door meer rechtszekerheid". Voor de aankoop van reservaatgronden in het kader van de Relatienota (motie-Faber) is thans struktureel ƒ15 miljoen opgenomen in de be groting. De Wet beheer landbouwgronden is mede van belang omdat hij ook als kader kan dienen voor de Europese maatregelen, die met het oog op de overschotproblematiek thans worden overwogen. Deze maatregelen beogen onder bepaalde omstandigheden een minder intensieve landbouw en een meer natuurgericht beheer. De minister konstateert dat de be langstelling voor de schapenhouderij toeneemt. Een uitbreiding van het aantal schapen is ook in 1986 te ver wachten. De zelfvoorzieningsgraad van schapevlees ligt voor de EG op 75%. Bij handhaving van stabiele prijzen lijkt de schapenhouderijsek- tor al met al een redelijke toekomst te hebben. Ook voor de geitenhouderij neemt de belangstelling toe, zo stelt de mi nister vast. Maar hij waarschuwt dat de afzetmogelijkheden van geiten melk en geitemelkprodukten nog on duidelijk zijn. Een grote uitbreiding van het geitenbestand lijkt hem daarom niet gewenst. Nederland is netto-importeur van hout en houtprodukten. On ze binnenlandse rondhoutpro- duktie dekt ca. 8% van het totale verbruik. Het beleid met betrekking tot de houtproduktie voor de lange ter mijn is gericht op geleidelijke, verhoging van de zelfvoorzie ningsgraad naar zo mogelijk 25%. Dit gebeurt enerzijds door stimu lering van hergebruik van papier en hout, anderzijds door verho ging van de primaire rondhout- produktie. Ten behoeve van deze produktie- verhoging zal uitbreiding van het bosbestand, met name op margi nale landbouwgronden, gestimu leerd worden. Op welke wijze hij wil stimuleren, laat de bewindsman in het midden. Bij de Staten-Generaal zijn de volgen de wetsvoorstellen aanhangig: Gezondheids- en welzijnswet dieren Nieuwe regelen ter vervanging van onder meer de Veewet. Naast dier- ziektenbestrijding gaat het ook om mogelijke regels voor het welzijn van dieren. Deze wet zou medio 1987 in werking moeten treden. Wet op uitoefening diergeneeskunde Herziening van de bestaande wet. Voorziene inwerkingtreding medio 1987. Meststoffenwet Herziening wegens veroudering; aan banden leggen van verhandelen van meststoffen; het regelen van afvoer van overschotten. De voorziene in werkingtreding is gedeeltelijk 1 jan. '87. Wijziging plantenziektenwet Doel is om te komen tot een verrui ming van mogelijke bestrijdingsakti- viteiten en uitbreiding tot bloembollenziekten van de wet. Be handeling moet nog plaats vinden in de Eerste Kamer, maar de inwerking treding is voorzien op 1 jan. '87. Machtigingswet stichting HAS Machtiging Staat tot mede-oprichting van de Stichting Samenwerkingsor gaan Hoger Agrarisch Onderwijs. De inwerkingtreding is voorzien op 1 jan. '87. In voorbereiding zijn de volgende wetsvoorstellen: Landbouwkwaliteitswet Enige aanpassingen met het oog op toezicht en keuringen ten behoeve van het op de markt brengen van land bouwprodukten die schadelijke stof fen bevatten (contaminanten) tegen' te gaan. Behandeling is voorzien in dit parlementaire jaar. Natuurbeschermingswet Herziening van de wet is in voorbe reiding. Wijziging zaaizaad- en plantgoedwet Herziening in verband met EG- regeling rassenlijsten en eventueel met betrekking tot het kwekersrecht. Een voorontwerp is op advies naar de or ganisaties. Wet tuchtrechtspraak Het invoeren van een algemeen tuch trecht t.b.v. regelingen op het gebied van landbouw. Wet Beheer Landbouwgronden Wettelijke regeling m.b.t. beheerso vereenkomsten en gebieden *waar de ze kunnen worden gesloten. Het wetsvoorstel is bij de Raad van State. Het landbouwkundig onderzoek in Nederland zal meer bepaald dienen te worden door de vragen van vandaag de dag. Dat blijkt uit minister Braks'Memorie. Hij schrijft verder o.a.: Opzet en in houd van het onderzoek, dat de sterke marktpositie van sommige sektoren nog verstevigt zal daar om aandacht krijgen. Waar no dig en mogelijk zal bij andere sektoren het aksent worden ver legd van produktie naar markt gericht handelen. Buiten kijf staat, aldus de minis ter, dat het onderzoek onvol doende op zijn taak berekend zal zijn, indien niet wordt overge gaan tot vernieuwing van facili teiten, die gedeeltelijk nog uit de vijftiger jaren stammen. Hier voor wordt een investeringsplan opgesteld. Dit zal deel uitmaken van het Ontwikkelingsplan Landbouwkundig Onderzoek 1986-1990 dat binnenkort de Ka mer zal bereiken. Gezien de beperkte mogelijkheden voor afzetvergroting lijkt vermindering van het graanareaal onontkoombaar, zo staat in de Memorie van Toelichting. Door verdere ontwikkeling van de teelt van alternatieve gewassen moet daarbij het ontstane gat opgevuld worden. Blijvende aandacht voor kwaliteit In de afgelopen vier jaren is voortva rend gewerkt aan de verdere ontwik keling van een samenhangend beleid op het gebied van de kwaliteitszorg. Dit beleid, waarin integrale ketenbe waking (1KB) een belangrijke rol ver vult, zal in de komende periode nader worden ingevuld. Dit onder meer schrijft minister ir. G. Braks in de pa ragraaf Kwaliteitszorg van de Memo rie van Toelichting op de begroting 1987 van het ministerie van landbouw en visserij. Een bijdrage aan kwaliteitsverbete ring zal geleverd kunnen worden door de IKB-projekten, die voor enkele produktietakken worden opgesteld in samenwerking tussen onderzoek- en keuringsinstellingen en bedrijfsleven. Projekten zijn in voorbereiding voor slachtkuikens, vleeskalveren en mest- varkens. Bezien wordt of ook leg- pluimvee, runderen en meststieren zich hiervoor lenen. De Wet Agrarisch Grondverkeer blijft voorlopig in de koelkast staan. Alleen wanneer invloeden van bui ten de landbouw de grondprijzen opjagen, wil minister Braks deze Wet uit de koelkast halen. Hij ziet daartoe nu geen aanleiding. In 1984-85 werd in totaal ruim 20% minder landbouwgrond verkocht dan in het jaar ervoor. De daling van de grondmobiliteit had zowel be trekking op boerderijen als op los land. De kombinatie van een kleine re verhandelde hoeveelheid grond en een stijgende prijs wijst op een afne mend aanbod. De prijzen van onverpachte grond zijn in 1984-85 gestegen met onge veer 5%. De prijzen van verpachte grond vertoonden daarentegen een lichte daling, zodat het nog aantrek kelijker werd om verpachte grond om te zetten in onverpachte. Recentere gegevens geven de indruk dat de stijging van de grondprijzen zich na medio 1985 heeft voortgezet. Minister Braks schrijft in zijn Me morie van Toelichting dat het beleid erop gericht is pas op de grondmarkt bij te sturen als er ontwikkelingen zijn, die tot een duurzame ontwrich ting kunnen leiden. Hogere prijzen betekenen niet zonder meer dat spra ke is van duurzame ontwrichtingen van de grondmarkt. Bijzondere om standigheden in de agrarische bedrij vigheid kunnen plaatselijk of regio naal leiden tot hogere grondprijzen. De minister vindt dat er nu niet zoals in de jaren zeventig sprake is van een eksessieve stijging. In die tijd had den met name niet-agrariërs een be langrijk aandeel op de grondmarkt. Dit aandeel is nu verminderd. De huidige grondprijs geeft geen aanlei ding om korrigerend op te treden, aldus de bewindsman. Met en zonder kwotum Oorzaken voor de stijging van de grondprijzen in 1984-1985 zijn: de dalende rentetarieven, de goede re sultaten van de akkerbouw in 1983/84, de melkkwota en de ko mende maatregelen tegen de mesto verschotten. De verdere stijging na medio 1985 heeft in grote lijnen dezelfde oorza ken, met uitzondering van de akker bouw, waar in 1985/86 een negatie ve omslag van de bedrijfsresultaten heeft plaatsgevonden. In 1985 heeft de grondmobiliteit in de melkveehouderijsektor zich her steld, waarbij uiteraard sprake is van een zeker inhaaleffekt. Nu komt in toenemende mate een zeker prijs verschil tussen grond met en zonder kwotum tot uiting. De minister verwacht dat dit deels een tijdelijk effekt is, omdat veel melkveebedrijven te maken hebben met onderbezetting en voor een klei ne uitbreiding veel kunnen betalen. Vrijdag 19 september 1986 9

Krantenbank Zeeland

Zeeuwsch landbouwblad ... ZLM land- en tuinbouwblad | 1986 | | pagina 9