geeuwde 3£erkbocl& HOE HET NIET MOET Bijbel en wetenschap VAN DE VELUWE 21e JAARGANG No. 12 22 SEPTEMBER 1966 OFFICIEEL ORGAAN TEN DIENSTE VAN DE GEREFORMEERDE KERKEN IN ZEELAND Redactie Ds. W. H. Gispen, Terneuzen Ds. B. Wentsel, Brouwershaven Ds. G. van Wilgenburg, Middelburg. Correspondentie-adres Littooij Olthoff, Spanjaardstraat 47, Middelburg. Medewerkers J. A. van Bennekom, Middelburg Dr. A. J. Boom, Vlissingen Ds. J. Bosman, Vrouwenpolder Ds. M. V. J. de Craene, St. Laurens Ds. H. Eikelboom, Heinkenszand Drs. A. Elshout, Koudekerke jk wersui Ds. W. Kats, Apeldoorn Ds. A. G. Kornet, Vlissingen Dr. P. C. Kraan, Vlissingen cn ontkom" Ds. G. S. Oegema, Arnemuiden Ds. D. Ringnalda, Middelburg Drs. J. Vlaardingerbroek, Ermelo. Abonnementsprijs 4,per halfjaar bij vooruitbetaling Advertenties 15 cent per mm. Bij abonnement lager Losse nummers 15 cent Drukkers-Uitgevers Littooij Olthoff Spanjaardstraat 47 Middelburg, tel. 24 38 Giro no. 4 22 80 In de Rotterdammer van 13 septem ber jl. stond 'n voorbeeld van hoe het niet moet. Pater Jelsma, aldus dat arti kel, heeft zondagavond in een hervorm de kerkdienst een meisje gedoopt, waar van de moeder rooms-katholiek is. We veronderstellen, maar dat stond er niet bij, dat de vader hervormd is. Nu zit het met deze doop zo, dat ds. Beekenkamp, of liever prof. Beeken kamp, de vragen stelde, terwijl pater Jelsma het kind doopte. Nu weet ik niet welk formulier er bij deze doop is ge bruikt, maar als het doopsformulier van de hervormde kerk enigszins te verge lijken is met het onze, zal deze profes sor wel meer dan eens zijn woorden hebben moeten inslikken. Vooral vraag één van ons formulier lijkt ons in deze 'n gevaarlijke klip, want daar gaat het over ,,het christelijk ge loof" dat in ,,de christelijke kerk alhier" beleden en geleerd wordt. Nu zal men toch heel wat capriolen moeten maken om zelfs in de hervormde kerk aan te nemen dat daar zou geleerd worden, b.v. dat Maria onbevlekt ontvangen is en dat ze met ziel en lichaam in de he mel is. Als we slechts bij deze twee dogma's van de r.k. blijven, en er er zijn er heel wat meer, vragen we ons toch wel af: wat is er in Delft gebeurd. Men moet toch opnieuw niet aanne men dat men hier 'n stunt heeft willen uithalen, zoals het met oecumenische huwelijken ook vaak gebeurd, maar dat hier voor alles de zielzorg van ouders en kind heeft voorop gestaan. Maar wat zijn deze beide mensen nu, als het daarom gaat, excuseer mij het woord, met deze vertoning gebaat Moet hier nu werkelijk aangenomen dat er, wat de visie op de doop betreft, er om zo te zeggen, geen verschil meer is tussen Rome en de Reformatie En als er dan geen verschil meer is voor wat de leer aangaat, tussen de kerk al hier en de rooms-katholieke kerk, wat doet deze professor dan nog aan de protestantse faculteit te Brussel Daar om kan dit ook de oplossing niet zijn om eindelijk tot de lang verwachte een heid te komen. In plaats van al dit thea traal gedoe zou men beter afwachtend elkaar horen en wederhoren om samen luisterend naar Gods Woord de goede en juiste oplossing te zoeken. Ik geloof, dat de ware oecumene hier veel meer mee gebaat is dat met al dit klatergoud. Misschien zegt men, dat dit geen op lossing is voor de mensen die met 'n gemengd huwelijk zitten. Dat geef ik grif toe, maar is het andere dan wel de oplossing Weten deze mensen nu be- Onlangs had ik een gesprek met iemand over bijbel en wetenschap, over de verhouding van beide tot elkaar. Mijn gesprekspartner had een heel dui delijk standpuntJe moet maar gelo ven, wat er in de Bijbel staatNu is dat op het eerste gezicht een heel vroom, eenvoudig antwoord op de vele moei lijkheden, die bij genoemd onderwerp rijzen. ,,Daar staat geschreven", dat is bijbels, dat is gereformeerd, dat is voor het geloof de enig begaanbare weg. In derdaad Toch zijn alle vragen zo niet op te lossen. We mogen de problemen niet simplificeren, eenvoudiger maken dan ze in werkelijkheid zijn. Dat schijnt wel vroom, maar is het niet altijd. Eens be riep de duivel zich ook op een ,,Er staat geschreven (Matth. 4:6), maar op een verkeerde manier. Dat kan dus ook Vandaar dat we een paar vragen over genoemde relatie willen trachten te beantwoorden. ter hoe ze hun kind moeten opvoeden of zitten ze nu met 'n nieuwe vraag, nl. met de vraag is ons kind nu zo ge doopt dat het, wat denominatie betreft, in geen enkele kerk thuishoort, of in alle twee, dus én rooms én hervormd is? En waar moet dat kind later naar toe, naar de prof. zijn kerk, die de vragen stelde, of naar die van de pater, die doopte Misschien zegt iemand, dan moet het zelf maar kiezen, allemaal goed en wel, maar wat moet er gebeu ren zolang het niet kiezen kan Neen, de beste oplossing is dat de ouders zelf, in 'n gemengd huwelijk tot de conclusie komen hun kinderen in die of die kerk te laten dopen en dat ze dan ze zo breed mogelijk opvoeden om het venster op te laten naar beide kan ten, opdat ze dan zouden kunnen kiezen ter zijner tijd. Zo worden de kinderen zelf al van in het begin op zichzelf geen teken van de verdeeldheid der christe nen, en ook geen teken van 'n eenheid die er nog lang niet is. Je vraagt je trouwens af waarom Rome hiermee akkoord gaat, want men mag toch wel aannemen dat pater Jels ma dit doet met medeweten van zijn overheid. Als je dan weet dat het bis dom den Bosch weigert twee jonge mensen, 'n verloofd paar, de ene r.k., de andere protestant, gezamentlijk te begraven, is er helemaal geen trouw aan vast te knopen. Indien de oecumene er gens heersen zal dan zal het toch wel in de hemel zijn, waarom dan op aarde proberen iets te stimuleren wat er niet is en dit te weigeren daar waar het zo wel is voor al Gods kinderen. We zijn er daarom des te meer van overtuigd, dat het zo niet moet. Laten we liever zoeken hoe we rond Gods Woord één kunnen worden, maar ons werkelijk ver af houden van 'n doen „alsof". M. V. J. DE CRAENE. P.S. In de Rotterdammer van 16 sep tember heeft het moderamen van de generale synode van de her vormde kerk de Delftse doop in strijd met de kerkorde genoemd. Over de juistheid van deze doop in kerkrechterlijke zin zal zich 'n commissie uitspreken. Het protestantse persbureau in West-Duitsland schrijft, dat door zo'n doop (en deze visie is ook juist) volgens r.k. dogmatiek en volgens r.k. kerkrecht, dit kind als rooms moet worden beschouwd. Nogmaals onze vraag waarom deze toneel-opvoering 1. Wat is de Bijbel? De Bijbel is voor ons het Woord van God, waarin wij de boodschap vinden over het heil van de mensen, centraal in Jezus Chris tus. Bovenal dus heilshistorie In het Oude Testament loopt alles naar Chris tus toe (Luc. 24:27), in het Nieuwe Testament zien we Hem zelf, horen we Zijn stem, en gaat het evangelie de we reld in. Het O.T. is a.h.w. middelpunt zoekend, het N.T. middelpuntvliedend. In alles getuigenis van Gods liefde, „dat eeuwig zeker is en slechten (d.i. eenvoudigen) wijsheid leert". God is de God van omgang met Zijn volk, die Zijn Woord sprak, en Zijn daden stel de, ons verteld in de Heilige Schriften. Er is een tweede kant aan de Bijbel Het is ook een menselijk boek. Het is niet uit de hemel komen vallen, het is geen goddelijk dictaat (mechanische in spiratie), maar het is door mensen, ge dreven door de Heilige Geest (2 Petr. 1 21), geschreven, waarbij ze ze zich zelf bleven (b.v. Amos formuleert an ders dan Ezechiël, Paulus anders dan Johannes), waarbij ze hun visie gaven (de vier evangelisten), en soms zelf verklaren, dat ze eerst alles grondig hebben onderzocht, zoals Lukas (1:1-— 3). Het Oude Testament sluit aan bij de taal van dié tijd (Hebreeuws, Ara mees), evenals het Nieuwe (koinè- grieks, de gewone volkstaal van die da gen). Zo is er een menselijke factor (vaak genoemd organische inspiratie), en dat heeft consequenties. Dat zien we onder nader. Hoe dan ook, we stem men in met de Ned. Geloofsbelijdenis, art. 7 „Al hetgeen de mens schuldig is te geloven om zalig te worden, wordt daarin genoegzaam geleerd" 2. Wat is wetenschap Het is de diepgaande bezinning op veel gegevens, die we in de schepping ontvangen, in een theoretisch onderzoek, geboren uit verwondering (Plato). Men begint met een analyse, een bestudering van de détails, om zo algemene conclusies te trekken aangaande de orde, die er in de werkelijkheid ligt. Deze conclusies zijn feitelijk nooit definitief, men bouwt steeds voort, en soms blijkt, dat vorige resultaten onvolledig, soms zelfs onjuist waren. Eén voorbeeld Eeuwen lang gold het wereldbeeld van Ptolemaeus (zon draait om de aarde), tot Coperni cus 1543) kwam met een totaal andere opvatting (aarde draait om eigen as). We moeten ons dus nooit op een bepaald standpunt van de wetenschap vastleggen, zoals de R.K. kerk eens deed in de zaak Galileï 1633, te ruggenomen (pas) in 1757). In de we tenschap is een steeds voortgaande ver dieping van de kennis mogelijk en no dig. Daar achter ligt Gods wijsheid, die veelkleurig is (Ef. 3 10.) 3. Wat zegt de Bijbel over de we tenschap Centraal wordt gesteld, dat de vreze des Heren het begin (sel) van alle wijsheid en wetenschap is (Spr. 1:7). De mens mag nadenken, en zijn kennis gebruiken. Ook de resultaten be hoeven niet te worden afgewezen. Zelfs wat in het ongelovige geslacht van Kaïn wordt ontdekt (Gen. 4 2022, tenten, muziek, smeedkunst) wordt later onder Israël ten goede gebruikt. Bij de tempel bouw wordt Hiram uit Tyrus gehaald, een man met veel wijsheid, verstand en kennis (1 Kon. 7:14). Paulus heeft veel gestudeerd (eerst bij Gamaliël) en kent de wijsgeren en dichters (Hand. 17:28). Zo wordt wetenschap in de Schrift zeker niet verboden. Wel vallen er schaduwen als iemand kennis ver meerdert, vermeerdert hij smart (Pred. 1 18). Het valt niet altijd mee „Veel doorvorsen is afmatting van het li chaam" (Pred. 12:12b), en het slot woord, ook hier, is Vrees God en on derhoudt zijn geboden" (vs 13). De wetenschap alleen maakt niet gelukkig: „Al ware het dat ik al wat te weten is, wist, maar had de liefde niet, ik ware niets". Zó schreef Paulus aan Corinthe (1 Cor. 13:2) en ook wij zullen het niet mogen vergeten, ook niet in onze discussies. 4. Wat zegt de wetenschap over de Bijbel Hier moet een genuanceerd antwoord gegeven. Er zijn geleerden, die met een zekere minachting over de Bijbel spreken. Ze zien hem als een soort sprookjesboek wonderen zijn immers onmogelijk, door breking van de natuurorde. En dat God zich zou openbaren in een mens, Jezus Christus, dat is voor het verstand on aanvaardbaar. Hoe zou men zich dat moeten denken Anderen waarderen de Bijbel als een oud boek, met veel informatie over het joodsè geloof en over de christelijke kerk. Je moet het critisch lezen, maar het is toch ergens een „cultuurdocu ment". Nog weer anderen poneren deze stel ling De Bijbel heeft toch gelijk (titel van het boek van Werner Keller), waarbij men een heel ander uitgangs punt heeft de wetenschap bewijst de historische juistheid van de Bijbel Dat klinkt goed. Het genoemde boek heeft ook een boeiende inhoud, en is waard gelezen te worden. Alleen de Bijbel behoeft niet bewezen te worden. Het kan ook niet in alle opzichten Gods liefde wordt ons in Christus gedemon streerd, maar alle bewijsvorming is hier wetenschappelijk onmogelijk. Wel kun nen met name opgravingen veel aan gaande een bijbelse situatie verduide lijken. Vroeger meende men b.v. dat Sichar in Joh. 4 5 een vergissing was, het zou Sichem moeten zijn. Later bleek, dat inderdaad buiten Sichem een Si char heeft gelegen. Johannes wist het dus toch wel goed 5. Kan er een conflict zijn tussen Bijbel en wetenschap Nee, mits men ieder zijn eigen plaats geeft, en niet aan grensoverschrijding. doet. De Schepping, de natuur, is van God, en de Openbaring is van dezelfde God. Hij geeft ons beide om over na te den ken. Als wij nu maar bescheiden zijn. En niet te snel concluderenFout Want het ligt dan aan ónze conclusies. De wetenschap kan stimuleren tot ver nieuwde exegese, de Bijbel waarschuwt voor hoogmoed in ons (wetenschappe lijk) denken. 6. Wat is de wetenschap niet De instantie, die het laatste woord spreekt. We zeiden boven al de wetenschap is in voortdurende ontwikkeling. Ook tijdgebonden en daardoor niet onbe vooroordeeld. In de tijd van Hegel werd veel vanuit zijn wijsbegeerte besproken. Overal zag men de trist these, anti these, synthese. Een bijzondere vondst overigens. Maar het heeft zijn tijd al weer gehad. Duidelijk is, dat een uit gangspunt vaak al beslissend is. Dat maakt ook de wetenschap als het goed is, voorzichtig en bescheiden. Men den- ke aan de Copernicaanse omwenteling in de sterrekunde. 7. Wat is de Bijbel niet Een hand boek voor wetenschappelijke gegevens. Die moet men er niet uit willen destil leren, want dan kan het mislopen. Ik wil daarvan een paar voorbeelden ge ven a. De Bijbel doceert geen geschiede- niswetenschap. Neem eens Mattheüs 1, het geslachtsregister van Jezus. In vers 8 wordt Uzzia genoemd als zoon van Joram, terwijl we uit het Oude Testa ment weten, dat dit onjuist is, want er moeten nog ingevoegd Ahazia, Joas, Amaria. Is de Bijbel, in casu Mattheüs, dus onbetrouwbaar Nee, want hij wil een tendzregister geven. Niet met Wes terse precisie, maar met Oosterse sym boliek werkt hij 3 X 14 geslachten telkens een cyclus van 14. (Of 6 X 7, men zou kunnen zeggen 6 is de men selijke lijn, 7 de goddelijke lijn. Zo liep alles uit op de komst van Jezus Chris tus). Notariële beschrijving mag men in de Schrift dus niet altijd verwachten. Ook niet in Genesis 1. Naar we mogen aannemen, net als Mattheüs 1, ook een „kaderbeschrijving" (Ridderbos). Wie dat ziet, komt niet in conflict met de tegenwoordige wetenschap. Zo alleen kan ook een bioloog als Prof. Lever verder. b. De Bijbel geeft geen meetkunde. Een voorbeeld In 1 Kon. 7 23 wordt ons de ronde koperen zee beschreven bij de tempelbouw tien el van rand tot rand dat is dus de middellijn. Volgens onze berekening is de omtrek dan pi (3Vt) maal de middellijn, dus 31/1 maal 10, dat is ongeveer 31.4 el. Maar de omtrek in vers 23 is 30 el Zie, zei iemand, ze konden niet eens goed re kenen Weer een bewijs van onbe trouwbaarheid Nee, want het is niet de bedoeling om ons hier precieze ge gevens te verschaffen. Het is geen blauwdruk voor een aannemer, maar een poging om ons een globale indruk te geven van wat er zoal werd gemaakt. Dit lijkt me een betere verklaring dan die waarbij men zegtZe zullen een eindje onder de rand gemeten hebben Dan wil men weer rekenkundige pre cisie c. De Bijbel geeft geen sterrekunde. Zeer oud is in dit verband de tekst uit Jozua (10 12): Zon, sta stil te Gibeon.

Krantenbank Zeeland

Zeeuwsche kerkbode, weekblad gewijd aan de belangen der gereformeerde kerken/ Zeeuwsch kerkblad | 1966 | | pagina 1