DIT JAAR IN NEW DELHI Kerkelijke tucht in het verleden Thema: Jezus het Licht der Christus wereld „Morele Herbewapening gevaarlijk idealisme" is Kerk en staat in Hongarije Getuigen - dienst - eenheid Classis verbood ringsteken Ds. J. van Duïleman te Zoutelande Zaterdag 22 april 1961 ZEEUWSCH DAGBLAD Kritisch artikel van W. Woltz Hier weinig aanhang Slotsom en wens Zendingsraad en Wereldraad Basisformule Openbare samenkomsten „De Christen" wordt „De Gemeente" Ringsteken CHR. GEREF. KERKEN Groot tekort aan voorgangers DOOR Altijd Eigen hart Groeiende invloed r.k. kerk onder negers en Indianen Pag. 9 Derde assemblee van de Wereldraad van Kerken Naar de Geneefse oecumenische nieuwsdienst EPS uit Wenen bericht heeft het rooms-katholieke episcopaat in Hongarije blijkens een bericht van de Hongaarse nieuwsdienst uiting ge geven aan zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat enkele priesters die door de regering zijn gearresteerd, van tegen de staat gerichte activitei ten worden beticht. De Hongaarse nieuwsdienst berichtte, dat de Hon gaarse bisschoppen, op het horen van het nieuws dat enige leden van de geestelijkheid waren gedetineerd, een verklaring hebben uitgegeven, waarin ze de priesters herinneren aan de bestaande overeenkomst tussen kerk en staat en vragen om loyaliteit tegenover het regiem. Terwijl de katholieke hiërarchie van Polen in een heftig conflict met de regering verzeild is geraakt, heeft het Hongaars episcopaat zijn loyaliteit ge uit inzake de overeenkomst tussen de kerk en de staat die in 1950 is getekend"; het heeft gezegd alle ac ties die tegen de veiligheid van de staat zijn gericht te beschouwen „als een misdaad tegen het Hongaarse volk". Het episcopaat heeft de geestelijk heid volgens het bericht er van ver wittigd dat alle vertegenwoordigers van de kerk die tegen de regering hebben samengezworen of inbreuk hebben gemaakt op de bestaande wet ten, in gelijke mate de belangen van de kerk hebben geschaad. De verklaring van de bisschoppen betreurde het voorts, dat de meerder heid van mensen die gedetineerd of in arrest zijn, opnieuw aanleiding hadden gegeven om te worden veroordeeld, zulks niettegenstaande herhaalde ge baren van goodwill en verdraagzaam heid van de kant der regering, aldus het bericht. „Men mag niet toestaan dat onverantwoordelijke elementen ge bruik maken van de Katholieke Kerk, in welke vorm dan ook, voor politieke doeleinden tegen de staat gericht", al dus zouden de bisschoppen volgens het bericht hebben gezegd. „De Hongaar se bisschoppen zijn vast besloten om in de toekomst streng op te treden tegen die leden van de geestelijkheid die hun missie misbruiken door de wetten van de staat en van de Ka tholieke Kerk te overtreden", zo zou den zij verder hebben gezegd. In Warschau heeft intussen Stefan kardinaal Wyszynski, Katholiek Pri maat van Polen, zijn conflict met re geringsfunctionarissen voortgezet. In een preek op Palmzondag voor acht honderd mensen heeft kardinaal Wys zynski zijn geloofsgenoten gewaar schuwd voor de machten die „God uit onze ziel verjagen en de sporen van Zijn aanwezigheid in ons persoon lijk leven vernietigen". „Bij elke stap", aldus Wyszynski, „worden we blootgesteld aan de ver loochening van God.... We worden bij voortduring geplaatst in omstandighe den waarin het gemakkelijker is om zich maar koest te houden of de wijk te nemen dan om zijn geloof in God te belijden." 7 AN 18 november tot 6 december van dit jaar hoopt de Wereldraad van Kerken in derde vergadering bijeen te komen in New Delhi, waarbij het thema zal luiden: „Jezus Christus - het Licht der Wereld". Afgevaardigden van de 178 leden-kerken van deze raad, vertegenwoordigende 315 miljoen christenen uit protestantse, anglikaanse en orthodoxe kerken, zullen de eerste vergadering van christelijke kerken van een dermate grote afmeting in Azië bijwonen. Voordien werden dergelijke plenaire vergaderingen gehouden in Evan- ston, U.S.A. (1954) en Amsterdam (1948), waar deze raad officieel in het aanzijn werd geroepen. We zouden derhalve kunnen zeggen, dat deze derde assemblee ongeveer samen valt met het koperen feest van deze raad, waarbij we dan tegelijk moeten vaststellen dat in het achtste gedeelte van een eeuw deze raad tot een machtig lichaam, dat inderdaad de wereld omspant, is uitgegroeid. Dit blijkt al uit de voorlopige plannen, die uitgewerkt in samenwerking met de Nationale Raad van Kerken in India, door het hoofdkwartier van de Wereldraad in Genève zijn bekendgemaakt. Aan de vergadering zullen meer dan duizend vooraan staande kerkelijke personen uit de gehele wereld deelnemen;' 625 van hen zijn officiële afgevaardigden van de ledenkerken uit meer dan vijftig verschillende landen, terwijl verder waar nemers aanwezig zullen zijn van de Rooms Katholieke Kerk en de Russisch Orthodoxe Kerk. DE officiële publicatie van het hoofd kwartier van de Wereldraad zegt dat deze Assemblee als het ware het forum is voor de oecumenische discussies van de kerkelijke leiders ten aanzien van het streven naar christelijke eenheid, dat een kleine halve eeuw geleden ont staan is. Binnen de grenzen van het hoofdthe ma zal voorts gesproken worden over drie met dit thema nauw verbonden on derwerpen namelijk: „Getuigen", „Dienst" en „Eenheid", onderwerpen die respectievelijk- verband houden met het zendings- en evangelisatiewerk, de christelijke verantwoordelijkheid en de kerkelijke eenheid. Deze onderwerpen zullen in secties be sproken worden, waarna rapporten zul len worden opgesteld, die in de assem blee aan de orde komen. De besluiten die naar aanleiding hiervan en van an dere besprekingen vallenf zullen zeer zeker richtinggevend zijn voor het ge sprek binnen de oecumenische beweging Nu de jongste campagne van de Morele Herbewapening „als een or kaan over ons is heengegaan", wijdt W. Woltz in het Algemeen Handels blad een uitvoerig en kritisch artikel aan deze beweging. Voor vele mensen is de MBA niet meer dan vier maat staven (absolute liefde, verdraagzaam heid, eerlijkheid, naastenliefde) en een aantal klinkende namen. De schrijver gaat de geschiedenis van dr. Frank N. D. Buchman en zijn beweging na en constateert daar bij onder meer dat de Oxford-bewe- ging de individuen wilde veranderen, met als gevolg verandering van de wereld; zij wilde individuele mensen tot het geloof brengen, was een „voor portaal" tot de kerk. De latere Mo rele Herbewapening daarentegen leg de de klemtoon op de verandering van de wereld, en het duurde nog maar enkele jaren of er was een volkomen secularisatie bereikt. De MRA werd een politieke factor. Na een aantal ge varen van deze beweging te hebben geschetst (MRA is niet geïnteresseerd in het volk en in de democratie, maar in het benaderen van de leiders; het is een vage politieke beweging met even onduidelijke religieuze inslag; als naast het communisme de enige keus blijft: Morele Herbewapening, dan is dit volgens de schrijver een miskenning van de vele facetten van de westerse cultuur en de westerse le venskracht) schrijft Woltz onder meer: „Zo langzamerhand worden de po sities enigszins bepaald. In Nederland is de Morele Herbewapening nog steeds niet van grote omvang. De al eerder genoemde heer Burger schat te na lang aandringen het aantal full-timers in ons land op 15. Een be trouwbare zegsman dacht dat de MRA hier 200 aanhangers heeft, en ongeveer 1000 beiangsteilenden. Inter nationaal gezien is Nederland een zwakke plaats in de MRA-vesting- muur. Misschien zijn wij te nuchter, misschien zijn wij minder naïef dan de Amerikanen, en heeft de welvaart ons minder schuldgevoelens gegeven. Bovendien zijn Nederlanders weinig toegankelijk voor de simplistische strijdkreten en het totalitaire idealis me van de herbcwapenaars (vet van ons red.). Het is begrijpelijk dat een aantal communisten zich vrij gemakkelijx kon aansluiten bij de beweging: on danks de oorlogsverklaringen is er toch veel overeenkomst, al was het maar in de strijdwijzen. Maar de christelijke richtingen dis tantiëren zich van de MRA. Fractie leider van de anti-revolutionairen en hoofd-redacteur van Trouw, Bruins Slot, schrijft op 1 december 1959 in zijn blad dat Morele Herbewapening een beweging is waaruit het religieuze hart is weggedaan, omdat de centrale geloofswaarheden van het christendom er niet aan te pas komen. Omdat de grootste gemene deler van het boed dhisme, mohammedanisme en het con- fucionisme, het hindoeïsme, het katho licisme en het protestantisme wordt gezocht, is „het kruis als essentieel element uit de ideologie verdwenen". Bruins Slot besluit; „Hij (Buchman) heeft de diepte losgelaten om breedte te winnen. En daarom geloven wij nu juist dat hij de communistische re ligie niet aankan." „Bij alle gevaren die wij in Morele Herbewapening zien, houden wij de beweging beslist niet voor ma lafide. Er is geen reden om te twij felen aan de oprechtheid en de goede wil van de meeste morele herbewa- penaars. De beweging heeft ontegenzeg gelijk onschatbaar veel goeds gedaan in de sfeer waarin zij begonnen is: die van de persoonlijke verandering. Talrijke huwelijken zijn gered dank zij Morele Herbewapening, mensen hebben hun twisten bijgelegd en misdadigers zijn een nieuw leven begonnen, waar devol is de ongeëvenaarde offervaar digheid en het zich bezinnen op de elementaire waarden van het bestaan. Maar waar het idealisme een geweld dadig karakter krijgt en deze waar den worden omgesmeed tot munitie in een kruistocht, wordt Morele Herbe wapening een gevaar. Nu zal binnenkort vermoedelijk van de zijde der Morele Herbewapening worden gesuggereerd, dat communis ten en in het gunstigste geval neutra listen, bij het Algemeen Handelsblad zijn geïnfiltreerd. Wij zullen dat ge lijkmoedig verdragen. Wii zuilen zelfs een wens doen voor de beweging. Namelijk dat aan het kwartet maatstaven een vijfde zal worden toegevoegd; een absoluut ver mogen om kritiek te kunnen accepte ren." Vertegenwoordiger Engelse kerk aan Pauselijk hof Volgens een bericht uit „The Austra lian Church Record", orgaan voor de leden van de Church of England in Australië, heeft de aartsbisschop van Canterbury kanunnik Bernard Clinton Pawley benoemd tot zijn persoonlijke ver tegenwoordiger bij kardinaal Bea. Kar dinaal Bea is het nieuwe hoofd van het oecumenisch secretariaat van de Rooms Katholieke Kerk, dit secretariaat is in het leven geroepen om de verhoudingen van de r.k. kerk met de niet roomse kerken te bestuderen. in de komende zes jaar, dat wil zeggen tot de volgende assemblee. Omdat tus sen deze en de volgende assemblee een periode van zes jaar ligt zal de verga dering ook richtlijnen geven voor de han delwijze en het programma van'de We reldraad zelf in -de komende zes jaar. Een gebeurtenis van het grootste be lang zal tijdens de eerste zittingen de afgevaardigden bezig houden. Dan zul len namelijk de maatregelen aan de orde gesteld worden, die getroffen moe ten worden om te komen tot de Integra tie van de Wereldraad van Kerken en de Internationale Zendingsraad, twee li chamen, die nu reeds nauw geassoci eerd zijn. Van verschillende zijden wordt er op gewezen, dat de integratie van deze twee lichamen, die tot nu toe de grootste en belangrijkste organisaties zijn, waar door de kerken vorm geven aan hun zendingswerk en hun streven naar een heid, een van de meest belangrijke en verreikende daden van de assemblee zal zijn. Nadat de integratie een feit geworden is zal het werk van de Internationale Zendingsraad worden voortgezet door de „Afdeling voor Wereldzending en Evan gelisatie" van de Wereldraad, terwijl in het werk van de Wereldraad meer na druk gelegd zal worden op de zendings- taak van de kerk. Tijdens de openingsvergadering o-p 18 Dr. W. A. Visser t Hooft Secretaris-generaal van de Wereldraad van Kerken november zal het woord gevoerd wor den door de secretaris generaal van de Wereldraad van Kerken, dr. W. A. Vis ser 't Hooft en door bisschop Lesslie Newibigin uit Londen, secretaris gene raal van de Internationale Zendings raad. Dr. Visser 't Hooft hoopt -te spre ken over de geschiedenis van de Wereld raad tussen Evanston en New Delhi, terwijl bisschop Newbigin zal spreken over de ontwikkeling van de Interna tionale Zendingsraad. Verder zal door vele andere sprekers het woord gevoerd worden ove-r het hoofdthema en de bij thema's. Naast de plenaire zittingen zal verder vergaderd 'worden -in. secties en comité's. Behalve het bovengenoemde zal ook gesproken worden over -de voorgestelde nieuwe basisformule, of deze al dan niet zal worden aanvaard, ovër pro- selytisme en christelijke vrijheid, voorts over de internationale verhoudingen in zake geloof en kerkorde en over de be trekkingen met andere organisaties en met die kerken die geen lid van de Wereldraad zijn. Verder staat op het programma de benoeming van zes leden, vertegen woordigend verschillende confessies, en de benoeming van een nieuw Centraal Comité, bestaande uit negentig perso nen; dit Centraal Comité vergadert jaa-rlijks, het huidige C.C. werd tijdens de assemblee in Evanston verkozen. Naast de officiële vergaderingen zul len openbare samenkomsten worden belegd, waarin verschillende sprekers het woord zullen voeren en daarbij vooral de nadruk zullen leggen op het persoonlijk godsdienstig leven. Andere onofficiële bijeenkomsten zullen gewijd zijn aan bespreking van rapporten en aan verduidelijking van het werk van de Wereldraad, waarbij zal worden ge wezen op de verhouding van het chris tendom tot het internationale politie ke-, economische- en sociale leven, op de Bijbel en de kerken, op het zendings- en evangelisatiewerk, op de rol van de leek in het zoeken naar de eenheid en op de activiteiten van de afdeling voor Interkerkelijke hulpver lening en dienst aan de vluchtelingen van de Wereldraad. Voorts zijn vele kerkdiensten gepland met inbegrip van een oecumenische openingsdienst op zondag 18 november, terwijl er elke dag door de deelnemers aan de assemblee zal worden deelgeno men aan een morgen- en een avond wijding en bijbelstudie. De vergaderingen van de Assemblee zullen gehouden worden in de grote Vigyan Bhavan Conference Hall, die in 1854 door de regering van India te New Delhi gebouwd werd om een UNESCO- conferentie te huisvesten. Aan de assemblee zal een serie van vergaderingen voorafgaan, waar van de voornaamste wel zijn de laat ste vergadering van het huidige Centraal Comité op 17 november en die van de Internationale Zendings raad op 17 en 18 november. Ook staat nog een vergadering op het program in Bangalore, waar de Commissie voor Internationale Za ken zich zal beraden met het werk comité van de Oost-Aziatische Chris telijke Conferentie. Eveneens wordt in Bangalore een vergadering gehou den van het Wereld Comité voor Christelijke radio-uitzendingen, ter wijl voorafgaande aan de assemblee, in New Delhi de jeugdige afgevaar digden naar de assemblee in Banga lore een jeugd-conferentie zullen hijwonen. HOOGEZAND. De Christen, het weekblad tot verbreiding van de begin selen van het nieuwtestamentisch chris tendom, uitgegeven door de Unie van baptistengemeenten zal binnenkort die naam niet meer dragen. Tenzij de alge mene vergadering van de Unie, die be gin mei te Hoogiezand zal worden ge houden, het niet eens wordt met de thans door de redactie voorgestelde nieuwe naam De Gemeente. Reeds enige 'tijd zijn er bezwaren te gen, de oude naam. De vorige algeme ne vergadering heeft de opdracht aan de redactie gegeven, om zich over een nieuwe naam te bezinnen. Het huidige voorstel noemt het begrij pelijk, dat men zich sterk verbonden voelt aan de oude naa<m, die voor meer dan één generatie een vertrouwde klank is geweest. „Maar", zegt de redactie, „niet op ons christen-zijn, maar op het gemeen te van Christus zijn dient de nadruk te vallen. Niet de christen, -maar de Chris tus belijden wij. In ons getuigenis tegen over de wereld, de kerk en de zoge naamde vrije groepen ligt meer en anders dan vroeger het accent op de gemeente van gedoopte christenen, niet als organisatie, maar als levende ge méénschap met Christus en met elkaar en. als dienstgemeenschap tegenover de wereld." Naar de mening van de redactie moet dit eigen naar haar overtuiging bij belse geluid in de naam van het blad uitkomen. De naam De Gemeente be antwoordt aan deze eis beter dan de oude. ENKELE MAANDEN VOORDAT ds. Johannes Teelinck, predikant te WEMELDINGE naar Vlissingen vertrok, werd een aantal personen vermaand of gecensureerd. 3 april 1649 moest Cornelia la Motthe voor de Wemeldingse kerkeraad verschijnen omdat ze nieuw inge komen was. Haar attestatie werd slechts aanvaard, nadat ze ernstig vermaand was „alsoo sy locken draeght". Als motivering van de vermaning vonden we vermeld: „alsoo het een sonde is tegen Godt en oock ergerlijck voor de men- schen: te meer alsoo het in dese plaets wat nieuws is". Zes weken later worden ds. Teelinck en een ouderling afgevaardigd naar Cor nelia „om haer wederom te ver manen tot aflegginghe van hare locken". Een aantal jongens te Wemeldinge had zich' in die tijd aangesloten bij een rederijkerskamer. Aangezien het hier doopleden betrof, besloot de kerkeraad de ouders van deze jongelui te waar schuwen, alsmede Jacob Snoup, herber gier, bij wie bedoelde „jonghgeseUen" verscheidene malen samengekomen waren om zich te oefenen. Op de volgen de kerkeraadsvergadering is bekend, dat diaken Euwout Jacobsen het rede rijkersspel „oock aanschouwt heeft". Natuurlijk is hij hierover door het con sistorie zoals de kerkeraad in die tijd meestal genoemd wordt ver maand. Hij heeft zijn leedwezen be tuigd over het gepleegde feit „en be looft sieh selven door Godts genade in toecomende voorsichtiger te draghen". Op 2 mei wordt gerapporteerd, dat er grote ongeregeldheden ,,soo van dron- cken dryncken als van dansen ende springen ende de gans te klippelen" be gaan zijn op de bruiloft van Jan Meeuw- sen. De predikant en een ouderling zul len alle bruilofsgasten gaan opzoeken om van hen te weten te komen in hoe ver zij zich aan één of meer overtre dingen hebben schuldig gemaakt. Ds. Johan Hendrik van Bentheim, pre dikant 'te 's-Heer Arendskerke, maakte 3 juni 1696 aan zijn kerkeraad bekend, dat men tegen goddelijke en burgerlij ke wetten in trachtte een rederijkers spel op te voeren. De kerkeraad be sloot naar aanleiding hiervan een schriftelijk adres in te dienen bij de gezamenlijke ambachtsheren en daarin de „overheden van deze plaets, voet- sterheeren van sijn kerk" ootmoedig te verzoeken maatregelen te treffen om dit snode plan te verhinderen. De am bachtsheren deelden mee, dat zij de schouten wonende te 's-Heer Arendsker ke, Heinkenszand, Ovezande, 's-Hee- renhoek en St. Joosland zouden gelas ten zulke bijeenkomsten tegen te gaan. In 1711 waren hier verscheidene le den van de gemeente, die hadden mee gedaan aan het gaaischieten, het offe ren van een haan op heidense manier en aan het „Paepse suypgilden". Zij werden alle gecensureerd, evenals de drie leden die het jaar tevoren te Zie- rikzee geweest waren en daar waarzeg gers of duivelskunstenaars hadden ge raadpleegd. Het zojuist uitgekomen jaarboek van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland vermeldt onder meer dat er een groot tekort is aan voorgangers. Het zielental is in het afgelopen jaar met 232 gestegen en bedraagt nu 63447. Het aantal plaatselijke kerken bleef ge lijk, n.l. 167. Het aantal predikanten daalde van 103 op 98. Het aantal vaca turen steeg met 2 en bedraagt nu 71. De kerken van Doorn en Emmercom- pascuum werden opgeheven. Nieuwe Kerken zijn geïnstitueerd in Apeldoorn- Zuid en Siegerswoude-De Wilp. De Chr. Geref. Kerken tellen Vier par ticuliere ressorten (synoden). Die van het oosten heeft de meeste predikanten, namelijk 28. De meeste vacaturen zijn in het zuiden; 22. Het zielental is het sterkst in he't oosten: 18.148. De theolo gische school in Apeldoorn telt vier hoogleraren en achttien studenten. Het gebrek aan voorgangers blijft in ■de Chr. Geref. Kerken groot. Er zijn momenteel 71 vacante gemeenten en maar achttien studenten. De classis van Zuid-Beveland besloot in 1700 om alle lidmaten te censure ren, lie zich schuldig maakten aan ringsteken, gaaischieten, rederijkers spelen enz. Dit diende in elke kerk af gekondigd te worden. Enkele gemeenten, waaronder die van Goes, konden dit geen ergerlijke zonden vinden en beslo ten dit classicaal besluit niet uit te voe ren. Aan deze gemeenten werd de zit ting in de classis ontzegd. Als extra straf voor Goes werd besloten de bui tengewone vergaderingen van de clas sis niet meer daar te houden, doch beurtelings te Kloetinge en te 's-Heer Hendrikskinderen. Deze strijd, waar over een apart artikel te maken zou zijn, iieeft ruim veertig jaar geduurd. Vooral ae gemeentesecretaris van Goes trok fel van leer tegen de dorpskerken die ook de leden van de schuttersgil den onder censuur stelden. Eindelijk hak ten de staten van Zeeland in 1742 de knoop door en gelastten aan de classis in elk geval hun resolutie betreffende de gilden in te trekken en de gecensu reerde schutters van hun censuur te ontslaan. WONINGNOOD EN GEZINSBEPERKI Kan woningnood een belemmering zijn voor de gezinsvorming? Antwoord: volmondig ja. Mag woningnood voor een Christenechtpaar een blijvende re den zijn tot gezinsbeperking? Antwoord: neem Ons oude huwelijksformulier begon met de aanvangszin van: „Aangezien den gehuwden velerlei el lende en tegenspoed vanwege de zonde overkomtWat dunkt u, valt de woningnood ook niet onder die velerlei ellende en tegenspoed, juist vanwege de zonde? schrijft mevr. W. Cremerde Vries in „Patrimonium". Elke generatie gehuwden ontmoet volgens haar zijn eigen vorm van tegen spoeden. Voor onze na-oorlogse genera tie is dat de woningnood. Vóór de oorlog, in de jaren van crisis en werkloosheid, was het evenmin een tijd om kinderen te krijgen. Want in de gezinnen der werklozen, was er amper geld genoeg om de aanwezige kinderen in leven te houden. Voor kleding en linnenkast bleef er al niets over. Hoe zou je daar nog meer mondjes bij kun nen gebruiken? En dat was niet alleen zo de gedachte in de woningen der werklozen, ook in grote huizen regeerde het spook van de economische depressie. Vóór de eerste wereldoorlog waren er nog andere ellenden en tegenspoeden, die als -redenen tegen gezinsvorming, zouden kunnen gelden. Toen brachten de vrouwen eerst met smart de kinde ren ter wereld om ze, door de grote zuigelingen- en kindersterfte van die tijd, al ras weer met smart te moeten afstaan aan de dood. Zouden de vrou wen van die dagen in moedeloosheid en verdriet niet verzucht kunnen hebben: „geen kinderen meer, wie baart er nu voor het graf?" PINKSTERQROEPEN VIJN wij wel op de goede weg met de kerk?" Met deze vraag begint het boek* je: „De Kerk en de Pinkstergroepen" (Boekencentrum 1960). Dit boekje is een Herderlijk schrijven van de Generale Sy node der Hervormde Kerk. Ter oriënte ring zij meegedeeld, dat een Herderlijk schrijven de bedoeling heeft de leden der kerk (i.e. der Hervormde kerk) over be langrijke vraagstukken voor te lichten, nu eens over de R.K. Kerk, zoals enige ja ren geleden, dan weer over de Pinkster- groepen, zo-als thans. Daar deze groepen de laatste jaren nog al van zich doen spre ken en vele kerkleden tot zich trekken was het nodig in een schrijven de betekenis dezer groepen en de gevaren, die zij met zich meebrengen aan de orde te stellen. Vele mensen stellen bovenstaande vraag; zij voelen zich in hnn kerk niet thuis. Het is er vaak zo koud, strak en formeel en het spontane leven des Geestes wordt ge mist. Dit geldt van meer protestantse ker ken. In het „Rapport stand geestelijk le ven" van de Generale Synode der Gere formeerde Kerken wordt met verontrusting geconstateerd, „dat de Heilige Geest veels zins wordt bedroefd en tegengestaan". Wie de warmte en gloed van het leven des Geestes zoekt zal spoedig geneigd zijn zich van zijn kerk af te wenden en het te zoe ken bij een der Pinkstergroepen. Bij één dezer: want er zijn er vele en reeds in de vroegste kerkgeschiedenis zijn ze te vinden. Volgens het schrijven waren de Monta- nisten, genoemd naar een zekere Monta- nus (170 na Chr.) al voorlopers van de la tere Pinkstergroepen. Enkele namen, die wat meer bekend heid hebben volgen hier: De Quakers, de Methodisten (o.m. Wesley). In de vorige eeuw verwierven Moody en Sankey grote bekendheid. De laatste vooral door zijn bekende Sankeyliederen, die nog altijd, ook in kerkelijke kringen, graag worden gezongen. In onze tijd Hermann Zaiss en Oshorn; in Nederland het echtpaar Stroethof, K. Hoekendijk en vele anderen. Zij geven aan hun gedachten bekendheid door bladen als „Kracht van Omhoogr „Stromen van kracht", „Het volle Evan gelie", „Oogst" en „Vuur". Dit laatste blad poogt de Pinkstergedachte vooral de kerk in te dragen en in meer kerkelijke banen te leiden. Ziehier een nog lang niet volledige staalkaart van personen en bladen, die on derling weer een grote verscheidenheid aan de dag leggen. Het is daarom niet zo eenvoudig een duidelijk beeld te vormen van wat zij beogen. In het Herderlijk Schrijven wordt een poging hiertoe ge- Vervuld van de Heilige Geest Wie wedergeboren is en de geestesdoop (ter onderscheiding van de waterdoop) heeft ontvangen is van de Heilige Geest vervuld. Dit moet (moet!) blijken uit de gaven van de Geest waarvan Paulus er vele in 1 Cor. 12 vers 8 tot 10 noemt. Daaronder valt onder meer het spreken in tongen, zoals de apostelen op de Pinkster dag en, hiermede gepaard gaande, de ga ve om deze tongentaai te vertolken. Naast andere gaven valt vooral de nadruk op de gave der gezondmaking. De gaven die dus geschonken moeten worden, die men zitten. Toch worden er ook pogingen ge daan om de Pinkstergedachte de kerken in te dragen. Hierboven wees ik reeds op het blad „Vuur" en sedert 1951 is er enig contact! tussen de Pinkstergroepen op in-, ternationaal niveau en de Wereldraad van kerken. Wie breder voorgelicht wil worden leze het Schrijven zelf, of een der bladen. Of men hezoeke eens ter kennismaking een der samenkomsten. Dat hun Zendingsijver groot is en de zendingsactiviteit wijd ontplooid spreekt vanzelf en blijkt ook wel uit hun grote evangelisatiesamenkomsten. Reactieverschijnsel Hebben de Pinkstergroepen de kerken iets te zeggen? Niet ontkend kan worden dat de kerken vaak een pijnlijk gebrek aan warm geestesleven hebben, aan enthou siasme en aan vurige verwachting van Christus wederkomst. Het gaat in de ker ken zo gewoon. Een frisse wind des Gees* niet langs andere weg kan verkrijgen, he ten daarom charismatische gaven, genade gaven. Niet ieder heeft ze, wel zij die de doop des Geestes hebben ontvangen. Er zijn dus twee soorten christenen: de op belijdenis des geloofi gedoopten (de kin derdoop wordt verworpen) en de charisma tisch begaafden. Een grote nadruk wordt, naast dit vervuld zijn van de Heilige Geest, gelegd op de spoedige wederkomst van Christus en op een belofte voor het oude volk Israël. Dat de kerk als instel ling met zijn anrbten voor hen niet veel aantrekkelijks heeft spreekt vanzelf. Zij spreken liever van „vergadering van ge lovigen" en willen van geen ambten weten. Zij erkennen slechts het charismatisch lei derschap, dus van hen, die deze gaven be tes is een brandende noodzaak. De Pink stergroepen bieden in zekere zin, wat de kerken missen. Zij zijn een reactiever- schijnsel en hebben als zodanig wel dege lijk iets te zeggen. De kerken mogen niet stilzwijgend of in hoogmoedige afkeuring eraan voorbijgaan en moeten er oog voor hebben, dat zij er vele oprechte christe nen aan verliezen. De kerken kunnen van de Pinkstergroepen leren. Gevaren Niettemin zijn er ook gevaren. Het Her derlijk Schrijven verheelt ze niet, maar stelt ze op voorzichtige wijze aan de orde door enkele vragen te stellen. Wordt er niet teveel de nadruk gelegd op het werk des Heiligen Geestes, terwijl het geloof toch uit het Woord van God is? Worden deze heide niet uiteengehaald? Is 1 Cor. 12 een wet van Meden en Perzen, zodat zij geldt voor alle tijden of heeft Paulus maar één kant van het werk des Geestes genoemd? Bepaald hinderlijk is de praktijk der' Pinkstergroepen om hen, die als kind in de kerk zijn gedoopt in hun kring over te dopen. Wat moeten de kerken met deze doopleden^ die ook nog vaak lidmaat der kerk zijn en willen blijven? Men kan de voorkeur geven aan de volwassendoop bo ven de kinderdoop. Akkoord! Niemand minder dan Karl Barth heeft een vraag teken achter de kinderdoop geplaatst. Maar om de door de kerk verrichte doophandeling zo achter te stellen hij hun doop (nl. die der Pinkstergroepen) is wel een bedenke lijke praktijk, waardoor vele kerkeraden in moeilijkheden komen. Is men er wel ze ker van dat de tongentaal en andere uitin gen van het vervuld zijn met de Geest werkelijk uit de Geest zijn en niet uit de psychische gesteldheid voortspruiten? Ook is het niet te ontkennen, dat de Pinkstergroepen toch wel weinig oog heb ben voor het „wonder der kerk". God heeft ook daarin zijn Geesteswerk ver richt en deze kerk heeft nog steeds de be lofte van Christus: „de poorten der hel zullen mijn gemeente niet overweldigen1 En tenslotte zou nog genoemd kunnen worden het gevaar van twee soorten chris tenen, hierboven reeds aangeduid nl. de wedergeborenen en de geestesgedoopten. Ontstaat hierdoor niet een rangorde, waar door de een zich boven de ander gaat verheffen? En zo zou er nog meer te vragen over blijven. Pinksterfeest Over enkele weken hopen we weer Pink sterfeest te vieren. Dan horen we weer van de uitstorting des Heiligen Geestes en van de wonderen, die hieruit voortvloeien. Wij hebben deze wonderen, deze openba ringen van kracht brood en brood nodig in deze tijd, die vol is van andere krach ten. De Pinkstergroepen mogen de kerken opwekken tot gebed om de gave van de Heilige Geest. Veni Creator Spiritus, Kom Heilige Geest, Schepper, Ja, bevolkingstoename en gezinsvor ming woningnood en gezinsvorming oorlog en gezinsvorming werk loosheid en gezinsvorming kinder sterfte en gezinsvorming altijd zijn er blijkbaar in de tijdsomstandigheden wel remmende factoren voor gezinsvor ming. Wie vóóruit kijkt ziet er al weer nieu we opdagen. Want met de voortgaande industriali satie, met de komende arbeidsverkor- ting, met de stijgende productie, zullen we al meer mannelijke werkers tekort komen. De roep om nóg meer vrouwe lijke arbeidskrachten zal steeds sterker worden. En het aantal gehuwde werken de vrouwen steeds groter. Welke uitwer king zal dit hebben op de gezinsvor ming? Welke uitwerking hééft dit reeds bij bepaalde werkende echtparen en in de denkwereld van veel jonge mensen? Hoe kan iemand uit oud-gereformeerde kring zeggen: „de eerste jaren maar geen kinderen. Dan blijf ik nog werken en sparen om het eigen huis af te be talen." Zulke dingen leert zij toch stel lig niet bij haar dominee op catechisa tie of in de kerk? Nee, het probleem van de gezinsvor ming kan men nu wel koppelen aan de woningnood, maar het is er evengoed op de boerderijen van de Noord-Oost polder, waar ruimte en geld geen rol spelen. Het probleem is er al de eeuwen door geweest, omdat het leeft in ons eigen hart. Altijd zijn er mensen geweest, die het begeerlijk vonden om het gezin klein te houden. Want zelfs toen de bevol kingsaanwas nog gering was door het veel vroegere sterven van de mensen, zelfs waar noch woningnood, noch oor log noch werkloosheid noch geldgebrek noch zuigelingensterfte de moed 'tót ge zinsvorming benam had men graag wei nig kinderen. In hoeveel rijke families van grote boeren of fabrikanten werd opzettelijk het aantal kinderen klein ge houden om het geld bij elkaar te hou den? Vaak betaalde de vrouw dit dan met buitenhuwelijkse verhoudingen van haar man, zoals dat nu nog bij Oosterse volkeren te vinden is. Het lijkt me daarom het meest eerlijk om het woord woningnood maar te schrappen en alleen het begrip gezins vorming over te houden. Volgens gegevens van de National Ca tholic Welfare Conference in de Vere nigde Staten neemt het aantal r.k. ne gers meer toe dan het aantal r.k. blan ken. 653.217 negers behoren momenteel tot de r.k. kerk, hetgeen een stijging in één jaa.r betekent van 37.000 of zes procent, het aantal blanke kerkleden nam in één jaar toe met 146.212 leden of 3.4 pet. De grote toename van het aantal negerleden van de kerk wordt toegeschreven aan het record-aantal bekeerlingen in het afgelopen jaar na melijk 12.248. De grootste winst werd in het zuiden van de Ver. Staten ge boekt. Ook het aantal Indianen, dat lid is van de r.k. kerk neemt snel in om vang toe. Hier wordt een getal ge noemd dat de 150.000 overschrijdt.

Krantenbank Zeeland

Zeeuwsch Dagblad | 1961 | | pagina 9