Maximale inspraak in beleid bij Brons Mo torenfabriek MOEDER VLUCHT WEER MET DOCHTER LEVENSSITUATIE ONGEHUWDE VROUWEN PROBLEMATISCH binnenland buitenland SS papier oor uw pen KOPLOPER VAN DEMOCRATISERING IN NEDERLANDS BEDRIJFSLEVEN Verloop Groei Limburgs tehuis Al een proces FRELIMO DOODDE „358 PORTUGEZEN" Transportwereld bezorgd over schandaal in West- duitse scheepvaart In de leeftijd van 40 tot 65 jaar Inkomen Vroege prognose over uitslag verkiezingen KVP en Progressief RAPPORT SENAAT: VS „te lief" voor Griekenland „Ik heb een heel gek idee. Je krijgt een ring van me. Met een echte briljant. Zomaar? Nou je weet wel waarom." Hij deed't nog ook. Wij er op uit. Gekeken bij de juwelier. Ring met een echt briljantjef225. Echt goud natuurlijk. De juweliers van Nederland. VRIJDAG 5 MAART 1971 Qc 1ui =111111111112 Mi 1 11 Ir. J. H. Kuiper, directeur van Brons Motoren fabriek. (Van een onzer verslaggevers) APPINGEDAM Op tafel staat een glazen sculpture met daarin gegrift ,,Ploegprijs 1965". Ir. J. H. Kuiper (51) kijkt er wat gelaten naar, maar zegt dan„Natuurlijk ben ik er trots op". Verder gaat hij er niet op in. Wel schuift hij een set papieren over de tafel heen, waarin uit de doeken wordt gedaan dat deze prijs de Brons Motorenfabrieken te Appingedam is uitgereikt, van wege de gezonde regelingen en de intermenselijke verhoudingen, die er heersen. In feite betekent dat stuk fraai geslepen glas de erkenning van Kuiper's inspanningen op het ge bied van bedrijfsdemocratisering. Al zal hij de laatste zijn om dat toe te geven. „De democratisering is hier onderweg", zegt hij, „we zijn altijd weer bezig om verder te komen. Al jaren". En hij stopt een nieuwe pijp, alsof hij daar de in spiratie uit wil zuigen die voor dit gesprek nodig is. Want voor ir. Kuiper hoeft het allemaal niet meer. Openheid, inspraak, demo cratisering zijn voor hem begrip pen, waarover je niet elke dag hoeft te praten. Ze zijn voor hem even vanzelfsprekend als de pijp, waaraan hij zijn liefde verpand lijkt te hebben. bedrijfsstructuren als in Joegosla vië zie ik hier niet zo zitten. Ik dacht dat je de ups en downs niet altijd direct per persoon moet ver balen, maar ze moet onderbrengen in een gemeenschappelijke rege ling". Bij Brons Motorenfabriek in Ap pingedam is de ondernemingsraad (elf mensen verdeeld uit de diver se functiegroepen) niet wat ze in veel bedrijven helaas nog steeds is: een dooddoener. Ir. Kuiper: „Ben ondernemingsraad is een heel natuurlijke zaak. En het toekennen van bevoegdheden is een kwestie van groei geweest". Thans wordt de ondernemingsraad zeer nauw bij het wel en wee van het bedrijf betrokken. Investeringsprognoses, jaaromzetten, bedrijfswinsten, over al deze zaken wordt de onderne mingsraad nauwkeurig geïnfor meerd en waar nodig is, het overi ge personeel ook. Ir. Kuiper heeft daar als directeur geen enkele moeite mee. „De aandeelhouders zijn hierin ook meegegroeid. Neen. Is de openheid die bij Brons aanwezig is merkbaar in bijvoor beeld een geringer personeelsver loop? Kuiper: „Och, er is geen bijzonder verloop bij Brons. Aan de andere kant geloof ik wel te kunnen zeg gen dat de hier heersende open heid een reden zou kunnen zijn waarom de mensen hier willen werken". Openheid en democratisering be tekenen echter niet dat Brons in Appingedam de hemel op aarde is en Kuiper de mensgeworden engel. Op een gegeven ogenblik deinst de directie er niet voor t erug de werknemers te vragen zich bij de bedrijfssituatie aan te passen. Dat gebeurde in 1968. Met de onderne mingsraad werd de oprichting van een afdeling hydrauliek besproken. In feite was het een vervolg op een gesprek uit 1967 toen de toe komst van Brons onder de loep werd genomen. Beslaten werd minder lonende werkzaamheden af te stoten en daarvoor in de plaats een hydraulische afdeling in het leven te roepen. De financiering bleek de uitbetaling van een over- kreeg Brons van het ministerie van Economische Zaken een pre mie en werd er een grote lening gesloten. Daarbij kwam dat 90 procent van het personeel bereid bleek de uitbetalin van een over eengekomen loonsverhoging uit te stellen, waardoor het bedrijf met f 125.000 meer in handen sneller kon starten met de nieuwe unit. Vorig jaar was de ƒ400, uitkering een punt van discussie. Na veel vijven en zessen ging het ongeveer 400 man tellende perso neel ermee akkoord dat Brons niet behoefde te betalen. Ir. Kuiper: „Het bedrag is opge nomen in de begroting van dit jaar. Maar we zullen het eerst moeten verdienen. En die zeker heid dat het lukt heb je natuurlijk niet. Aan de andere kant had het personeel kunnen zeggen dat het beleid niet optimaal was geweest, wanneer je die twee ton toch er gens nog had liggen. Dat is de consequentie van de financiële verantwoordelijkheid die je tege nover elkaar hebt. Neen, er zijn bij ons geen protesten of stakingen geweest, toen besloten werd dat we die f 400,- niet zouden uitke ren". Met die uitspraak koppelt ir. Kuiper het democratiseringsproces dat in „zijn" bedrijf zo goed op gang lijkt te zijn, duidelijk aan verantwoordelijkheidsgevoel. „Het vorige jaar is duidelijk bedorven door die f 400,- kwestie", zegt hij nog. „Heel wat bedrijven hebben hierdoor vreemde sprongen ge maakt die ze niet konden verant woorden". De motorenfabriek in het uiter ste noorden van ons land lijkt in veel opzichten koploper van het Nederlandse bedrijfsleven te zijn. Het systeem van glijdende werk tijden werd bij Brons al in 1965 geïntroduceerd. Het personeel heeft thans de keus op drie tijd stippen te beginnen: om 7.30 uur, om 7.45 uur of om 8 uur 's mor- ens en te eindigen op 5 uur, 5.15 uur of 5.30 uur 's middags. De meesten geven de voorkeur aan half acht beginnen en om vijf uur ophouden. En er zijn geen prik klokken.... Al deze zaken duiden op een vertrouwen dat moet bestaan tus sen werknemers en directie. Een beetje verveeld maar dat is wellicht schijn zegt ir. Kuiper dat „het wantrouwen hier wel voor 100 procent weg is". Hij geeft toe dat dit er tien jaar geleden wel was. Het verdwijnen daarvan is eveneens een kwestie van groei Schroom van de zijde van de on dernemingsraad t.o.v. de directie is er evenmin. „We zijn, die we zijn en wat we bedoelen, zeggen we", rondt ir. Kuiper dit punt af. Bij Brons Motorenfabriek be staat ook openheid ten aanzien van de salariëring. Kuiper: „Het salaris is hier een klein beetje variabel. De cao is rekbaar en we wijken daar niet zoveel van af. Het stelsel wat we hier hebben geldt voor iedereen en dat doet een cao niet. Er is een open begroting ten aan zien van de salarissen. De onder nemingsraad heeft de complete sa laristabellen en iedereen heeft de tabel van de groep waar hij in valt. De salarissen liggen hier niet open en bloot. De mannen zijn er gewoonweg niet voor dat iedereen weet -wat ie verdient. Dat is een kwestie van karaktereigenschap en daar pas je je dan bij aan". En als er nieuwe mensen worden aangenomen, hoe gaat dat? Kuiper: „We hebben hier geen specifieke personeelschef. Maar als iemand hier- is aangenomen, dan krijgt ie een rondleiding. Dat laten we doen door gepensioneerden, die op deze manier toch geïnteresseerd blijven in het bedrijf. En die wil len dat graag". Wordt de man bij het, sollicita tiegesprek ook geïnformeerd over de inspraak, die hier mogelijk is? Kuiper: „Ja. Overigens gebruiken we het woord inspraak hier nooit. Het is een holle kreet geworden. Wij proberen hier alleen met el kaar te werken. En daar heb je niet zoveel kreten bij nodig. Die samenwerking is gebaseerd op contact en overleg. Daarom hoor je hier nooit het woord inspraak ge bruiken. Het is een generale kreet geworden". Vindt u dat de democratisering in het bedrijf in Nederland in voldoende mate op gang komt? Kuiper: „Kijk eens. Waar het niet lukt of niet op gang komt, is het beleid er niet op gericht. Je kan ook geen initiatieven op die ma nier van de mensen verwachten. Het resultaat is een combinatie van samenwerking. Het een wil niet zonder het ander". Bent u blij met de publiciteit over deze zaak in uw bedrijf? Kuiper: „Neen, ik ben daar niet blij mee. De indruk kan ontstaan dat iedereen denkt dat het hier hemel op aarde is. Dat idee ont staat soms ook wel bij mensen, die hier werken. We zijn echter alleen bezig met een stapje vooruit te komen. De publiciteit daarover is van hieruit niet gestart. Maar wan neer je een mening hebt en daar naar gevraagd wordt, is het eerlijk om die te zeggen". (Van een onzer verslaggevers) DEVENTER Femmy Piazza-de Vries en haar dochtertje Antonietta zijn weer ondergedoken. Nog geen week ging het kind over wie de beide ouders nu al tijden ruzie heb ben weer normaal naar school en kon het rustig spelen met leeftijd en klasgenootjes, of andermaal houdt het zich te samen met moeder schuil. Waar? Niemand weet het. In ieder geval niet de justitie. Daarom heeft de officier van justitie, mr. G. J. M. Temmink, van het parket in Zutphen de aanhouding van moeder en kind gelast. Femmy Piazza-De Vries verdween op het moment dat de rechtbank in Zutfen bezig was zich een eindoor deel te vormen over de zorg voor het kind. Bij de scheiding van tafel en bed tussen Femmy de Vries en haar Italiaanse man Vincenzo Piaz za, was het kind aanvankelijk toege wezen aan de vader Hij reisde eni ge tijd daarna voor vakantie naar hij achteraf meedeelde met Anto nietta af naar zijn geboortedorp Mussomeli op Sicilië. Femmy de Vries voorgevend prijs te stellen op een verzoening met haar man en een hereniging met haar kind, volg de na enkele maanden. Haar reis naar Sicilië vormde echter een on derdeel van een plan het kind naar Nederland terug te brengen. Zulks gebeurde op een spectaculaire en voor de familie Piazza op Sici lië volkomen onverwachte wijze. Terwijl haar advocaat een nieuw proces aanspande over de voogdij over Antonietta dook Femmy met haar dochtertje ergens in Nederland onder. In de derde week van februari gaven ze de onderduik op in de verwachting dat er voor Antonietta en beide ouders een bevredigende oplossing uit de bus zou komen. De raad van de kinderbescherming kreeg formeel de zorg over het meisje. De vader ging mee in de aan bevelingen het kind te plaatsen in een Limburgs tehuis. De moeder verzette zich toen evenwel. Zij wenste zich slechts te voegen naar de uitspraak van een multidisciplinair team (leden van het medisch opvoedkundig bureau bijvoorbeeld) over de beste toe komstmogelijkheden voor haar doch tertje. Op het ogenblik begin deze week dat Femmy de Vries de indruk kreeg, dat de kinderrechter haar wens zou negeren, pakte zij opnieuw haar koffers en verdween' met Antonietta naar onbekende be stemming. De rechter heeft intussen de plaatsing van het kind in een tehuis bevolen. De raad voor de kinderbescherming draagt de verdere verantwoordelijk heid voor Antonietta. Tegen deze beslissing van de rechter zal beroep worden aangetekend bij het ge rechtshof in Arnhem. Femmy de Vries en haar broer Henk, die haar behulpzaam was bij haar vlucht van Sicilië, hebben al een proces tegen zich lopen wegens onttrekking van Antonietta aan het door de rechter aangewezen ouder lijk gezag. DAR ES SALAAM (RTR). Bij gevechten in de Mozambikaanse pro vincies Tete, Niassa en Cabo Delgado tussen het Portugese leger en strijd krachten van het bevrijdingsfront van Mozambique (Frelimo) zijn in december en januari 358 Portugezen gedood. Dti is meegedeeld door het Frelimo. ROTTERDAM (ANP) Naar aanleiding van het bericht over het scheepvaartschandaal in West-Duits- land, waarbij de rederij Hugo Stin- nes Tranoozean Schiffahrt is betrok ken, is in Nederland enige bezorgd heid ontstaan over het wel en wee van een vijftal transportmaatschap pijen, waarvan Hugo Stinnes' Han del- en Transport maatschappij n.v. te Rotterdam de houdstermaatschap pij is. Deze maatschappij deelde mee, dat de betrokken Westduitse rede rij het eigendom is van de heer Hugo Stinnes persoonlijk. Deze heeft geen enkele relatie met de Duitse moedermaatschappij van de transportonderneming in Rotterdam. Hugo Stinnes AktiengeseHschaft in Mülheim-Ruhr. De financiële status van deze groep, die is gelieerd aan de Vereinigte Elektrizitats- und Bergwerks A.G. in Bonn en Berlijn, ia uitstekend. DEN HAAG (ANP). De levenssituatie van een niet onbelangrijk aantal ongehuwde vrouwen in de leeftijd van 40 tot 65 jaar kan pro blematisch worden genoemd. Aldus de uitslag van een onderzoek, dat minister Roolvink van Sociale Zaken en Volksgezondheid naar de levensomstandigheden van deze vrouwen heeft laten instellen. Van de werkende ongehuwde vrouwen heeft ruim de helft een dubbele of zelfs drievoudige taak. Zij combineren hun beroep met minstens twee uur huishoudelijk werk per dag of met de verzorging van zieke of hulpbehoevende huis genoten. Een aanzienlijk aantal van deze vrouwen moet op de normale werk dag meer dan vier uur aan het huishouden besteden. Vele werken de ongehuwde vrouwen verkeren niet in een optimale conditie om deze taken aan te kunnen. De pro blemen doen zich vooral voor bij de groep die gekenmerkt wordt door hogere leeftijd, lagere opleidingen, lange werktijden, lagere inkomens en gezondheidsklachten. Blijkens dit onderzoek, dat is ver richt door het insituut voor toege paste sociologe te Nijmegen bij een representatieve groep van negenhon derd vrouwen verdiende van de ongehuwde werkende vrouwen in de leeftijdsgroep van 40 tot 65 jaar 40% medio 1969 minder dan 600 gulden per maand en 22% zelfs minder dan 400 gulden. Van de groep niet meer werkende vrouwen is de helft vóór het vijftig ste jaar met werken opgehouden. De belangrijkste redenen hiervoor wa ren ziekte of invaliditeit of de ver zorging van zieke of hulpbehoeven de huisgenoten. Een derde deel van deze groep vrouwen ontvangt een sociale verzekeringsuitkering, ter wijl 44% minder dan 400,- netto per maand ontvangt. Bijna 14% heeft geen eigen inkomen en valt terug op het inkomen van huisgeno ten. De groep vrouwen die nooit in beroepsarbeid werkzaam zijn ge weest wordt voornamelijk aange troffen op het platteland of in klei ne steden. Zij wonen vaak met fa milieled-en samen. De financiële si tuatie van deze groep is verre van rooskleurig. 40% heeft helemaal geen inkomen en bijna 90% heeft minder dan ƒ400,- netto per maand. Van een ter vergelijking onder zochte groep mannen is 88% in het arbeidsrpoces opgenomen. 11% heeft het werken geëindigd terwijl 1% nooit gewerkt heeft. In het alge meen is de financiële situatie van de mannen gunstiger, 41% van de man nen verdienen minder dam 600,- netto per maand en 14% minder dan 400,-. Het rapport zegt, dat de levenssi tuatie van een niet onbelangrijk aantal ongehuwde vrouwen in de leeftijd van 4065 jaar problema tisch kan worden genoemd wegens een combinatie van factoren, de fi nanciële situatie, de gezondheidstoe stand, de belasting die voortvloeit uit een dubbele of drievoudige taak en de huisvestigingstoestand. DEN HAAG (ANP) Op de avond van de verkiezingsdag, woensdag 28 april, hoopt het Alge meen Nederlands Persbureau (ANP) twee en een half uur na het sluiten van de stembussen een nauwkeurige voorspelling te geven niet alleen van de einduitslag van de stemming (welke eerst tegen middernacht verwacht wordt) maar ook van de zetelverdeling in de nieuwe Tweede Kamer. Deze prognose wordt gebaseerd op de uitslag van enkele honderden ge meenten in het land en krijgt een verfijning door rekening te houden met de algemene tendens en de politieke samenstelling in de overige gemeenten. Heit ANP, dat zoals gebruikelijk op de verkiezingsdag een uitslagen- dienst organiseert voor dagbladen en omroepen en waarbij ditmaal ge bruik gemaakt worden van het com putercentrum v-a-n Philips-Eleetrolo- gica in de Haagse stadswijk Maria- hoeve, verwacht dat de prognose die om half tien gemaakt wordt, weinig zal afwijken van de uiteindelijke uitslag. Brieven vooi deze rubriek moeten met vol ledige naam en adres worden ondertekend. Bij publicatie zullen deze vermeld worden. Slechts bij hoge uitzondering zal van deze regel wor den afgeweken. Naam en adres zijn dan bij de redactie bekend. Publicatie van brieven (verkort of onverkort) betekent niet dat de redactie het in alle gevallen eens is me* houd, c.a. strekking. Het is een bekend politiek foefje om verdeeldheid in eigen kring te maskeren door te wijzen op een mogelijke verdeeldheid bij de te genstanders. Dit deed onlangs Nor- bertus de eerste, toen hij op moge lijke meningsverschillen wees bin nen Nieuw Links tussen de van der Louws en de Nagels. De strijd bin nen de KVP momenteel gaat veel dieper omdat het hier gaat tussen de conservatieve (o.a. Schmelzer en Luns) en de progressieve krachten (o.a. Steenkamp en van der Stee). Veringa houdt zich nog op de ach tergrond. Hoe velen binnen de KVP zijn het eens met de KVP-er prof. Meeuwisse na het D'66 Congres: zo snel mogelijk zaken doen met dat progressief akkoord? Desnoods zon der C.H., als deze maar „vervelend" blijft doen. BERGEN OP ZOOM JAN ENGBERS WASHINGTON (RTR) —Ameri ka heeft onvoldoende gebruik ge maakt van zijn vermogen, het kolo nelsbewind in Griekenland te bewe gen tot reële stappen in de richting van constitutioneel bestuur. Tot deze conclusie zijn twee Amerikaanse Se naatsleden, James Lowenstein en Richard Moose, gekomen, die vorige maand in opdracht van senator Wil liam Fulbright een onderzoek in Griekenland hebben ingesteld. Washington verkeerde sinds vorig jaar september, toen het de wapen- leveranties aan Griekenland hervat te die na de militaire staatsgreep van 1967 waren gestaakt, in een positie om politieke druk op de Griekse machthebbers uit te oefe nen. Deze hechten de allergrootste waarde aan Amerikaanse steun, waarmee de VS een belangrijk poli tiek wapen werd verschaft. Dit was echter niet voldoende benut. De po litiek van vriendelijke overreding had duidelijk gefaald. (ADVERTENTIE)

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1971 | | pagina 13