Mislukte staatsgreep in Zuid-Vietnam De toestand op Cyprus ZITTINGSJAAR VAN DE STATEN-GENERAAL GESLOTEN HET WEE Gas of olie in Noord-Holland? RAMP IN ZUID-KOREA Levensmiddelen naar Kokkina Maandag 14 Dinsdag 15 september 1964 20e Jaargang No. 6297 Verenigde Staten achter generaal Khanh MOSKOU BESCHULDIGT PEKING BESLAG OP VLIEGTUIG Vandaag begint het concilie P^toglng in Singapore Vrouwen en kinderen in holen De Middellandse- Zeevloot AANSLAG MET GIFGAS Makarios akkoord Turkije gaat bevoorraden Hoogwater Weerbericht £on- en anden Frankering by abonnement: Temeuzen DIflwfonr-Hoofredaeteur: I. van de Sande Redactie-adres: Noordstraat 55—57 Administratie-adres: Smidswal Telefoon: 01150 2073 Gironummer: 38150 Abonnementsprijs ƒ6,— per kwartaal; per maan' ƒ2,—; per week 50 et. Losse nrs 10 ct. DE VRIJE ZEEUW Uitgeefster N. V. v/h Firma P. J. van de Sande te Temeuzen Advertentieprijs per mm 16 et; minimum per advertentie ƒ2,40. Rubriek „Kleine Advertenties" (géén handels- advertenties) 5 regels 1,10. Iedere regel méér 22 et Kleine advertenties bij vooruitbetaling. Vermelding: Brieven onder nummer, of „Adres Bureau van dit Blad" 20 cent verhoging. Inzending advertenties uiterlijk tot n.m. 2 uur. Voor bet gecomb. maandag/dinsdag-nummer tot 10 uur v.m. In Saigon is zondag opnieuw een staatsgreep ge pleegd door officieren die ontevreden waren over het huidige regeringsbeleid en in het bijzonder over de snel le overgang naar democratie en toenadering tot de boeddhisten. Troèpen rukten zondag de stad binnen om strategische punten te bezetten. Volgens militaire krin gen werd de actie geleid door brigade-generaal Lam Van Phat, die onlangs zijn functie van minister van binnenlandse zaken verloor. Generaal Phat en enkele andere bij de staatsgreep betrokken officieren zijn rooms-katholiek. Premier Nguyen Khanh be vond zich in de stad Dalat en zou oorspronkelijk zondag terug keren naar Saigon in gezelschap van vier generaals die zijn vrij gelaten na sinds generaal Khanhs staatsgreep van januari j.l. ge vangen te hebben gezeten. Het radiostation in Saigon werd door militairen bezet. Amerikaanse militaire politie trok direct na het binnenrukken van de troepen door de straten om Amerikaanse militairen te waarschuwen naar hun verblij ven terug te keren. DE LUCHTMACHT De bevelhebber van de lucht macht, commodore Nguyen Cao Ky, zei enkele dagen geleden dat hij elke poging tot een staats greep zou neerslaan, maar van een optreden van de luchtmacht was in de eerste uren nog geen sprake. In Honoloeloe verklaarde ge neraal Maxwell Taylor, de Amerikaanse ambassadeur in Zuid-Vietnam, dat de staatsgreep in Saigon pnaangekondigd was gekomen. De generaal, die op terugreis was naar Saigon na overleg met president Johnson en andere hoge Amerikaanse functionarissen, wilde verder geen commentaar geven. TEGEN COMMUNISME Generaal Lam Van Phat be schuldigde later voor radio-Sai- gon premier Nguyen Khanh er van, te hebben getracht verde ling in het leger tot stand te brengen en in het geheim poli tieke partijen en godsdienstige groeperingen te bewerken, opdat ze tegen elkaar zouden gaan vechten. Generaal Phat zei te spreken namens „de raad voor de bevrijding van het land". Die raad was gekant tegen commu nisme, dictatuur en neutralisme. Hij zou hulp blijven aannemen van de Verenigde Staten en an dere bevriende landen. De gene raal deed een beroep op de be volking thuis te blijven en zich te onthouden van bijeenkomsten of betogingen. De raad had be sloten generaal Khanh te ver drijven en hem te arresteren. „VERRADER" Generaal Phat zei verder, dat de raad had besloten de „verra der" generaal Khanh uit het le ger te stoten en diens „onwet tige" regering af te zetten. „De schuldigen zullen worden ge straft", aldus de nieuwe macht hebber. De raad had tot een op treden tegen premier Khanh be sloten, omdat Vietnam een peri ode zonder regering en zonder leiding had doorgemaakt en wanneer dit nog enkele dagen had voortgeduurd, het gehele land in handen van de commu nisten was gevallen. VER. STATEN ERKENNEN ALLEEN KHANH De Amerikaanse regering steunt slechts de wettige rege ring van generaal Khanh in Zuid-Vietnam. De generaal blijft optreden als premier, terwijl generaal Duong Van Minh de functie van staatshoofd blijft uit- oefenen. Dit heeft het Amerikaanse mi nisterie van buitenlandse zaken gezegd in een zondagavond uit gegeven verklaring. De Amerikaanse regering be treurt elke poging tot verstoring van het programma der Zuid- vietnamese regering, dat voorziet in het bijeenroepen van de op perste nationale raad met de taak de regeringsstructuur te re organiseren op basis van brede deelname daarin door alle be- rjjke bevolkingsgroeperingen. De woordvoerder wilde niet ingaan op de vraag in hoeverre het driemanschap Khanh-Minh- Khim de regering nog uitoefent. Radio-Saigon riep maandag morgen vroeg een mededeling om, waarin gezegd werd dat het „regeringsleger" het land onder controle heeft en het radiostation weer in bezit had genomen. LAND WEER ONDER CONTROLE Maandagmorgen vroeg begon de militaire staatsgreep onder leiding van de generaals Lam Van Phat en Doeong Van Doec tekenen van ineenstorting te to nen, nadat de bevelhebber der luchtmacht, commodore Ngoeyen Cao Ky, trouw gebleven eenhe den had verzameld. In een korte uitzending van radio-Saigon werd gezegd, dat „het leger der regering" het land onder contrcfeheeft. Later maak te de radio bekend, dat de staats greep, welke het vestigen van een. „despotisch regiem" beoog de, was „neergeslagen". Premier Khanh was zondag avond laat uit het bergoord Da- lat in Saigon aangekomen. Na besprekingen op het hoofdkwar tier der luchtmacht is hij maan dagmorgen vroeg vermoedelijk weer uit de hoofdstad vertrok ken. Tijdens zijn verblijf in Sai gon had hij ook een onderhoud met de Amerikaanse wnd. am- basadeur Johnson en de leiders der trouw gebleven militaire eenheden, onder wie commodore Ky. Nadat de premier uit Saigon was vertrokken, vergezeld van de wnd. premier generaal-ma- joor Doeong 'Van Minh (de „grote Minh"), concentreerden zich bij het luchtmachthoofd kwartier ongeveer twintig tanks en pantserauto's. UITGERUST MET BOMMEN Zondagavond zou commodore Ky in een telefoongesprek met generaal Doeong Van Doec deze hebben gewaarschuwd tegen verdere troepenbewegingen. De gehele zondag vlogen met bom men uitgeruste vliegtuigen boven Saigon, hoewel geen actieve po gingen werden ondernomen om de staatsgreep tegen te gaan. Intussen hebben de twee op standige generaals een deel van hun strijdkrachten opdracht ge geven uit Saigon terug te trek ken. Volgens een andere gene raal, die de staatsgreep zou heb ben gesteund, was tussen par tijen overeengekomen niet te vechten. De huidige verblijfplaats van de generaals Lam Van Phat en Doeong Van Doec is niet bekend. Volgens commodore Ky waren twee der vier legerkorpsen pre mier Khanh trouw gebleven. Het derde legerkorps, dat rond om Saigon gelegerd is, verkeerde volgens Ky in een moeilijke po sitie, omdat troepen van het re bellerende vierde korps Saigon bezet hielden, alsmede het daar gevestigde hoofdkwartier van het derde leger. Ook eenheden mariniers, val schermtroepen, infanterie en de vloot waren premier Khanh trouw gebleven, hoewel andere afdelingen valschermtroepen en infanterie de zijde van generaal Phat hadden gekozen. DEFINITIEF MISLUKT De staatsgreep was definitief ten einde, toen generaal Ngoeyen Van Doec met de loyaal gebleven generaals een verklaring van trouw aan premier Ngoeyen Khanh had ondertekend. Tijdens besprekingen die gene raal Doec met de overige gene raals tot in de vroege maandag morgen had gehad, werd over eengekomen dat een lijst met eisen aan de regering zal worden voorgelegd. Het grootste deel der troepen, die aan de staatsgreep had deel genomen, trok maandagmorgen uit Saigon weg. Generaal Lam Van Phat houdt zich schuil. Generaal Ngoeyen Van Doec woonde, nerveus en bijna snik kend, met luchtcommodore Ngoeyen Cao Ky een persconfe rentie bij, waarin het einde van de staatsgreep werd bekend ge maakt. Op het „Amoco"-boorterrein in Schermer onder Alkmaar is zon dag een gasvlam op de locatie ontstoken. Deze vlam is enige malen uit geweest en opnieuw aangesto ken. Dat kan een teken zijn, dal- onder het terrein van de land bouwer P. Pronk aan de Zuider vaart aardgas en/of olie is aan getroffen. Óp dat land wordt sp- dert 22 juli geboord. Over de omvang van de aangeboorde re serve is nog niets bekend. Dc gasvlam die zondagmorgen om half twaalf voor het eerst te zien was, had een lengte van enige meters. De minister van binnenlandse zaken, mr. E. H. Toxopeus, s'oot zaterdagmiddag tijdens een ver enigde vergadering het zittings jaar van de Staten-Generaal. Deze bijeenkomst werd door on geveer 50 leden van beide Ka mers bezocht. Minister Toxopeus reed volgens protocolair gebruik van Huis ten Bosch naar het Binnenhof in een door een twee span getrokken staatsie-berliner met koetsier en palfreniers in koninklijke livrei. Dertig man bereden rijkspolitie in ceremo nieel tenue begeleidden de mi nister op deze rit. Op het Bin nenhof inspecteerde hij de ere wacht van de opleidingsschool van de rijkspolitie en ae rijks- politie-kapel. Tijdens de inmiddels formeel geopende verenigde vergadering der Kamers in het gebouw van de Eerste Kamer liet de voorzit ter mr J. A. Jonkman het ko ninklijk besluit voorlezen waarbij minister Toxopeus gemachtigd werd het zittingsjaar te sluiten. Na het uitspreken van een korte rede daartoe bracht cle commissie van in- en uitgeleide minister Toxopeus weer buiten de vergaderzaal. Daarna werd de bijeenkomst die ook door de vo-ivitter van de Tweede Kamer, mr F. J. F. M. van Thiel, werd bijgewoond, gesloten. fr-sen aanslag on Robert Kennedy Een simpel stukje vuurwerk, geworpen uit een raam enkele honderden meters van de plaats waar Robert Kennedy, de voor malige Amerikaanse minister van justitie, een verkiezingstoe spraak hield, heeft even doen geloven dat er een aanslag was gepleegd. Na een kort onderzoek bleek dat hiervan geen sprake was. De broer van de vermoorde president stond zaterdag in New York op het dak van zijn auto en stak een toespraak af, toen een luide knal weerklonk. Men vond een vulpen en toen was al gauw het gerucht in de wereld dat iemand een „vulpenbo m" naar Kennedy had geworpen. De politie verklaarde later dat de gevonden pen niets met een bom uitstaande had. Blijkbaar had iemand de toespraak met wat vuurwerk willen opluisteren. Ruim 200 mensen zouden zon dag: bij aardverschuivingen en overstromingen in Zuid-Korea om het leven zijn gekomen. 230 mensen worden vermist. De aardverschuivingen en overstromingen waren veroor zaakt door zware regenval. Voor zover bekend zijn er in Seoel zelf 70 doden gevallen. Velen van hen werden verpletterd door neer stortende, aarde of instortende stenen muren. Meer dan 1000 huizen zijn weggespoeld of vernield. 5.6Ó0 huizen in Seoel en de provincies kwamen onder water te staan. De spoorwegverbindingen tus sen Seoel en de oostelijke delen van Zuid-Korea zijn verbroken. President Tsjoeng Hi Park heeft de in Seoel gelegerde troepen bevolen aan het reddingswerk deel te nemen. Het Russische partijblad „Praw- da" schreef zondag, dat China op grote schaal opium produ ceert en de opbrengsten van on geoorloofde opiumhandel aan wendt voor anti-Russische pro paganda, zo meldt het persbu reau ,.Tass". In een artikel van de „Prawda"-correspondent in Tokio, die in 1958 een bezoek bracht aan China, wordt gezegd dat „de huidige Chinese leiders" een half miljard dollar per jaar uit deze bron verkrijgen. Zij ge bruiken dit geld voor propagan da tegen de Sowjet-Unie en be taling „voor de diensten van de marionetten van de scheurmaker in Peking", aldus het blad. Op het vliegveld van Prest- wick nabij Glasgow in Schot land is zondag enige tijd een viermotorige DC-8 van de Ame rikaanse maatschappij „Capital International Airways" vastge houden omdat de eigenaar van een reisbureau beslag liet leggen wegens een schuld van 700 pond sterling die de maatschappij aan hem zou hebben. Na een uur van intensief over leg werd een compromis gevon den waardoor het toestel tot grote opluchting van de 199 pas sagiers naar de V. S. kon ver trekken. Dit was de eerste maal dat een dergelijk beslag in Groot-Brittannië voorkwam. Een woordvoerder van de Britse burgerluchtvaart noemde het be slag wettig, maar betreurde dat zoveel passagiers er het slacht offer van moesten worden. In een toespraak tot 20.000 mensen op het plein van de Sint Pieter ter gelegenheid van de heropening van het concilie, heeft paus Paulus zondag gezegd dat het concilie grote verwach tingen heeft gewekt, maar ook „bepaalde fantasieën en dromen als zou het onmiddellijk vrucht kunnen dragen". „De dingen van Gods konink rijk gebeuren gewoonlijk lang zaam en in stilte, maar dat be tekent niet dat wij geen hoge verwachtingen mogen koesteren. Wij moeten veel bidden. Hoop en gebed vormen één geheel", aldus de paus. De paus zei dat de wereld sterk veranderd is en dat er terughou dendheid jegens de religie be staat. „Wij moeten het contact met de wereld herstellen in het belang van haar redding, voor spoed en vrede'. Een tegen de federatie Malei sië gerichte linkse demonstratie in Singapore is zaterdag letter lijk in het water gevallen. Door een zware moessonregen ver dwenen de betogers snel van de straat. De betoging was onwet tig, gezien de noodtoestand die in geheel Maleisië van kracht is. t Er vielen zes lichtgewonden en 'er werden 76 mensen aangehou den. Op verzoek van de Maleisische strijdkrachten zijn Britse straal jagers van het type Hunter in actie gekomen tegen de Indone sische infiltranten die zich in het gebied van Labis in Malakka in het oerwoud schuil houden. Ook houdt de Britse luchtmacht ra ketten van het type Bloodhound in Singapore in staat van pa raatheid. Deze luchtdoelraketten zoeken via radar hun doel op. Leden van de V. N. hebben zaterdag boven Cyprus verschei dene militaire vliegtuigen waar genomen., Het was de eerste maal sinds twee weken dat dit gebeurde. De toestellen vlogen o.a. boven Xeros bij de noord westkust en boven Skoeriotissa, ten oosten van Lefka. Na een protest van de com mandant van de V. N.-vredes- macht, generaal Thimajja, heb ben Turkse Cyprioten zaterdag de aartleg van een weg tussen twee posten in het gebied van Kyrenia gestaakt. De weg zou komen tussen het kasteel St. Hi- larion en het kustdorp Temblos. V. N.-kringen vreesden dat voort zetting van de werkzaamheden tot gevechten tussen Griekse en Turkse Cyprioten zou leiden. f De Verenigde Naties hebben zondag in allerijl levensmiddelen uit eigen voorraad per helikopter naar Kokkina gebracht. Kokkina is een Turks-Cyprisch dorp in het noordwesten van het eiland, dat omsingeld is door Griekse Cyprioten. Een woordvoerder van de vol kerenorganisatie deelde mee, dat twee wentelwieken elk 4.000 En gelse ponden levensmiddelen naar Kokkina zullen brengen. TJit Nicosia is zondag een vracht auto van de V. N- met 200 dekens naar Kokkina vertrokken. De dekens zijn bestemd voor vrou wen en kinderen die daar jn holen wonen. Een woordvoerder van de Turkse Cyprioten zei zondag, dat de voedselvoorraden in Lapithiou bij Paphos op zijn. De Turkse in woners van Papithiou zouden gevaar lopen van honger om te komen, als zij niet gauw voedsel krijgen. Een woordvoerder van de V. N. zei, dat een Finse officier van de strijdmacht van de volkerenorga nisatie zaterdagavond dicht bij de haven van Kyrenia de pe riscoop van een duikboot heeft gezien, waarvan men de identi teit niet heeft kunnen vaststel len. Twee schepen wier herkomst ook niet bekend is, 'hadden zon dagmorgen vroeg seinen gewis seld in de buurt van het Turks- Cyprische dorp Limnitis op W. Cyprus. De Amerikaanse zesde vloot zal niet in de Middellandse Zee tussenbeide komen, wanneer de toestand met betrekking tot Cy- prijs een gewapend conflict tus sen Turkije en Griekenland zou veroorzaken. Dit is zaterdag in officiële Amerikaanse kringen te kennen gegeven. Het besluit was Het Westduitse ministerie van buitenlandse zaken acht de aan slag met mosterdgas op de 36- jarige technicus van de ambas sade in Moskou, Horst Schwirk- mann, ernstig, maar waarschuwt voor dramatisering. Men kan nog niet zeggen of het voorval van invloed zal zijn op het bezoek dat premier Ghroesjtsjov aan Bonn zal brengen. Men wacht eerst het Russische antwoord op het protest af. De Russische ambassade in Bonn heeft het geval ongeloof waardig genoemd. Men is in Bonn van mening, dat de aan slag de Russen niet gelegen komt. Moskou was juist de laat ste tijd bezig een beter klimaat te scheppen. Naar vernomen wordt, is Schwirkmann op 8 september in de dermatologische kliniek van de Bonnse universiteit opgeno men. Zijn leven zou niet in ge vaar zijn. Hij ondervindt er wel veel nadeel van, dat hij niet da delijk de behandeling heeft ge kregen die hij nodig had als ge volg van Russische tegenwerking bij de overbrenging mm—de bondftiepttbljtk. genomen in de overtuiging dat een dergelijk conflict zoveel mo gelijk beperkt moet worden ge houden. President Makarios heeft de commandant van de V. N.-vredes- macht laten weten dat hij ak koord gaat met het zenden van voldoende voedsel naar Kokkina en dat hij bereid was hierbij de hulp van Turkije te aanvaarden, mits deze hulp via normale banen en de gebruikelijke havens gaat en niet direct via Kokkina. De V. N.-bevelhebber kreeg deze toezegging bij een bezoek dat hij aan Makarios bracht on middellijk nadat hij de toestand in Kokkina had geïnspecteerd. De Turkse regering gaat da geïsoleerde Turks-Cyprische be volking van Kokkina recht streeks bevoorraden, zo is van daag in Ankara na afloop van een kabinetvergadering onder premier Inomi bekend gemaakt. De bevelhebber van de V.N.- vredesmacht, generaal Thiniaja, en de belanghebbende landen zijn van het besluit op de hoog te gesteld, aldus het conununi- qué. VERHOOR IN ZUID-AFRIKA Het in Johannesburg verschij nende blad Sunday Times heeft zondag verklaringen gepubli ceerd van drie mensen die ge vangen hebben gezeten op grond van de 90-dagenwet. Zij zeggen daarin dat zij tijdens de verhoren zeer lang hebben moe ten staan. Een hunner zegt dat hij in de 69 uur dat hij verhoord is, twaalf uur heeft mogen zit ten en bij tussenpozen totaal vier uur slaap heeft genoten. Een ander zegt dat hij een keer 40 uur aan één stuk is verhoord en een keer 35 uur. Beide malen moest hij steeds staan. Na 40 uur was hij flauwgevallen. Bij het tweede verhoor was hij na 35 uur staan zo uitgeput, dat hij er in toestemde een verklaring af te leggen. INCIDENT BIJ DE BERLIJNSE MUUR Zondag heeft zich tijdens de vlucht van een Oostduitser naar West-Berlijn een schietpartij voorgedaan tussen Oostduitse grenswachten en Westberlijnse politiemannen. Het incident vond plaats in de Amerikaanse sector aan de Stallschreiberstraat. De Westberlijnse politie opende het vuur, toen naar hun mening het leven van Westberlijners in ge vaar werd gebracht door het schieten van de Oostduitse grens wachten. De Oostduitser werd aan een arm en een been ge wond, doch verkeert niet in le vensgevaar. Op de foto zien we hoe de Oostduitsers het prikkeldraad op de muur, dat door Westber lijners was doorgeknipt om de vluchteling te helpen, repareren. AANZIENLIJK KOELER Het K. N. M. I. deelt mede: Het weer werd gedurende het weekeinde beheerst door ©en hogedrukgebied, dat zich met grote snelheid over ons land naar Oost-Europa verplaatste. Daarna begon do luchtdruk te dalen en kwamen we in een zui delijke stroming van subtropi sche lucht terecht waarin giste ren in zuid en midden Frankrijk temperaturen van 30 tot 35 gra den werden gemeten. Een kleine warmtestoring zal hedenavond ons land passeren. Op de oceaan is de depressie-aktiviteit tussen DINSDAG 15 SEPTEMBER IJsland en Schotland weer sterk toegenomen. Een koufront zal reeds morgen ons land bereiken en een aanzienlijke afkoeling be werkstelligen. De wind neemt toe uit zuid tot zuidwest en later bij de frontpassage naar zuidwest tot west. De frontpas sage zal op de meeste plaatsen met enige regen gepaard gaan. medegedeeld door het K.N.M.I., geldig tot morgenavond. KOUFRONT Veranderlijke bewolking met plaatselijk enkele buien. Matige, later af en toe krachtige zuid westelijke wind. Lagere middag- temperaturen. v.m. n.m. Breskens 8.05 S.45 Temeuzen 8.40 9.20 Hansweert 9.20 10.00 - Walsoorden 9.30 10.10 ZON MAAN WOENSDAG 16 SEPTEMBER op onder op onder v.m. ii m. Sept Breskens 9.21 10.01 14 6.12 18.57 15.20 23.00 Temeuzen 9.56 10.36 15 6.14 18.55 16.14 23.49 Hansweert 10.36 11.16 16 6.16 18.53 16.59 1 Walsoorden 10.46 11.26 17 6.17 18.50 17.36 0.47J

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1964 | | pagina 1