O vereenstemming over nieuw Duits kabinet Regering overweegt geen verkorting Untea-periode Militaire rebellie in Argentinië De toestand in Broenei Chinees protest Verklaring van De Gaulle Verklaring van Abdoel Rahman HET WEER WEERBERICHT HOOCWATER WOENSDAG 12 DECEMBER 1962 19e Jaargang Nr 5785 KONINGIN WILHELMINA ff ZON- en MAANSTANDEN Radio De Koek SNEEUWSTORMEN IN DE VER.-STATEN EUROPESE GIJZELAARS IN SERIA IN VEILIGHEID VERKLARING VAN LEIDER OPSTAND IN BROENEI INDIASE MILITAIREN WORDEN UIT KONGO TERUGGETROKKEN INDIASE VERLIEZEN INDIA EN CHINA Frankerinz bij abonnement: Terneuzen Directeur-Hoofdredacteur I. van de Sande Redactie, adres; Noordstraat 5557 Administratie-adres: Smidswal Telefoon 01150 2073 Gironummer 38150 Abonnementsprijs: ƒ6,— oer kwartaal: per maand f 2,per week 48 et. Losse nrs 0 et. DE VRIJE ZEEUW Verschijnt dagelijks Uitgeefster N. V. v/h Firma P. J. van de Pande te Tern<«" Advertentieprijs per mm 16 et; minimum pet advertentie f2,40. Rubriek: Kleine Advertenties (sWn handels- advertenties!5 regels 1,10. Tedere regel meer 22 ct. Kleine Advertenties bij vooruitbetaling. Vermelding: Brieven onder nummer, of: Adres Bureau van dit Blad. 20 cent meer. Inzending- advertenties te 's namiddags 2 uur. Voor het maandagnummer: zaterdags 10 uur. De Westduitse C. D. U./C. S. U. cn de F. D. P. hebben dinsdag overeenstemming bereikt over een nieuwe coalitie-regering on der leiding' van dr. Konrad Ade nauer. Hiermee is een einde ge komen aan de crisis die drie weken geleden begon,, toen de vrije demoeraten hun ministers uit het kabinet terugtrokken. In het nieuwe kabinet, dat 7 nieuwe gezichten te zien geeft, is de zetelverdeling tussen C. D. U./C. S. U. en F. D. P. ge lijk gebleven aan die in de re- gering-Adenauer sinds de herfst van het vorig jaar. De vrije-de- mocraten bezetten vijf ministe ries en de christen-democraten en hun Beierse zusterpartij, de ehristelijk-sociale Unie, vijftien. De belangrijkste wijziging is de vervanging van Franz-Josef Strauss als minister van Defen sie door Kai-Uwe von Haspel, de 49-jarige premier van de deelstaat Sleeswijk-Holstein, een vooraanstaand christen-demo craat. Von Hassel, die geboren is in het voormalige Duits Oost-Afri- ka, komt voor de eerste maal in de federale regering. Hij werd in de bondsrepubliek vooral be kend toen hij bij de algemene verkiezingen van het vorig jaar de campagne voor de C. D. U. leidde. het nieuwe kabinet, met als eni ge andere verandering nog de vervanging van dr Siegfried Balke als minister voor Weten schap en Onderzoek de naam ..ministerie voor Atoomenergie. Wetenschap en Onderzoek" werd dinsdag gewijzigd) door de hui dige minister voor de Schatkist Hanz Lenz. Behalve de reeds gememo reerde vervanging van de mi nister van Defensie, springen naar voren de aanwijzing van de vrije democraat Ewald Bucher als opvolger van zijn partijge noot Stammberger als minister crisis. van Justitie en de aanwijzing van de vrije democraat dr Rolf Dahlgruen als minister van Fi nanciën. Zoals bekend, was Stammberger in de „Spiegel-affaire" één van de centrale figuren. Hij was des tijds zeer verbolgen over het feit, dat hij als minister van Justitie niet tijdig op de hoogte was gesteld van de voorgeno men maatregelen tegen het weekblad „Der Spiegel", dat ge heime militaire stukken had ge publiceerd. Onder meer daar door ontstond de regerings- Haar dankbetuiging voor het medeleven dat zij en haar gezin hebben ondervonden bij het overlijden van haar moeder, heeft Koningin Juliana aan het Nederlandse volk gericht als „Koningin Wilhelmina's doch ter". Het is namelijk de wens van Koningin Juliana, dat in het vervolg over haar moeder ge sproken en geschreven wordt als Koningin Wilhelmina. De Nederlandse regering heeft geen voorstellen voor verkorting van de Unteaperiode op Nieuw- Guinea in overweging, zo heeft de minister-president, dr. J. de Quay, dinsdag verklaard. Prof. De Quay, die in de Eer ste Kamer antwoordde op de algemene politieke beschouwin gen van 27 november, zei dat er wel suggesties voor verkorting van de duur der Untea-periode naar voren zijn gekomen, doch „dat zodanige vervroeging door Zeven nieuwe gezichten dus in 'de regering en door de Verenigde i Dp commandant van de Ar-1 benoemd brigade-generaal gentijnse luchtmacht, brigade generaal Cayo Antonio Alsina, die dinsdagmorgen bij regerings besluit uit zijn functie was ont slagen, heeft per vliegtuig de wijk genomen naar Cordoba, waar hij zijn hoofdkwartier heeft gevestigd en van waaruit hij de minister van luchtvaart, brigade-generaal Carlos Pereira, beeft doen weten dat hij het ont slagbesluit niet erkent. Inmiddels had de regering als opvolger van generaal Alsina NOORDWESTELIJKE WIND. Een tweetal fronten van een depressie bij de zuidpunt van Noorwegen schoven dinsdag over ons land, zodat het de ge hele dag heeft geregend. Dins dagavond passeerde het kou front, waarna drogere lucht bin nenstroomde. De koude lucht achter dit front heeft een lange weg over de Oceaan afgelegd, zodat de temperatuur aanvanke lijk nog geen daling ondergaat. In de loop van vandaag zal de wind echter gaan ruimen naar noordoost tot noord, waarna de koude lucht ons land via een kortere baan zal bereiken. De temperatuur daalt dan enkele graden, terwijl de onstabiliteit van de lucht tot uiting zal ko men in regen- of hagelbuien. De wind, die in de afgelopen nacht naar west ruimde en daarbij tijdelijk afnam zal aan de kust weer tot hard of storm achtig aanwakkeren, tijdens buien kunnen flinke windstoten voorkomen. medegedeeld door het K.N.M.I., geldig tot hedenavond. Noordwestelijke wind. Enkele buien, maar ook op- Klaringen, Tot krachtige of hard en langs de kust tot hard of stormachtige wind, ruimend naar noordwest tot noord. Iets kouder. WOENSDAG 12 DECEMBER v.m. n.m. Breskens 2.02 2.21 Terneuzen 2.37 2.,>6 Hansweert 3.17 3.36 Walsoorden 3.27 3.46 DONDERDAG 13 DECEMBER v.m. n.m. Breskens 2.47 3.06 Terneuzen 3.22 3.41 Hansweert 4.02 4.21 Walsoorden 4.12 4.31 ZON MAAN op ondei op onder 12 8.38 16.28 17.50 9.25 13 8.39 16.28 18.49 10.24 14- 8.40 16.2S 19.53 11.11 Ar- manini De situatie is nog verwarder geworden, omdat blijkbaar ook brigade-generaal Soracio Aniel zichzelf tot commandant van de luchtmacht heeft uitgeroepen. Eén der eerste handelingen van de nieuwe, officieel benoem de chef luchtvaart, generaal Ar- manini, was het ontslaan van de directeur van de militaire lucht- vaartschool en de directeur van de school voor onderofficieren van de luchtmacht in Cordoba, met wie generaal Alsina na zijn aankomst in Cordoba onmiddel lijk contact had opgenomen. Leger en marine hebben hun troepen in de kazernes en op de bases geconsigneerd. Het is nog niet bekend in hoe verre de overige afdelingen van de Argentijnse luchtmacht gene raal Alsina steunen. Volgens of ficieuze bron zou het lucht machtgarnizoen in Mendoza trouw aan de regering hebben betuigd. Waarnemers zien in de rebellie een afspiegeling van de brede verdeeldheid die in de lucht macht heerst over de algemene en economische politiek van het land. In een communiqué van het Argentijnse ministerie van lucht vaart werd later gezegd, dat alle eenheden der luchtmacht, uitgezonderd het luchtmachtgar nizoen in Cordoba, hun officiële commandant gehoorzamen. Vol gens dit communiqué had de op standige generaal Alsina per soonlijke ambities willen ver wezenlijken. Naties niet officieel of onoffi cieel wordt overwogen". Er is reden om aan te nemen, aldus prof. De Quay, dat de secretaris-generaal van de Ver. Naties juist met het oog op zulke speculaties en suggesties, in de rede waarmede hij onlangs zijn ambt aanvaardde, met nadruk heeft gezegd te vertrouwen dat de bepalingen van het gesloten en door de Verenigde Naties aanvaarde akkoord door de be trokken regeringen nauwgezet zouden worden uitgevoerd. In antwoord op enkele kriti sche stemmen uit het debat ver klaarde de minister-president, dat Nederland, toen het nog de verantwoordelijkheid droeg voor Nieuw-Guinea, de overeen komst met Indonesië heeft aan vaard als de beste oplossing die voor de Papoea's onder de ge geven omstandigheden bereik baar was. Nederland heeft er toen nim mer aan gedacht bij de onder handelingen de belangen van de Papoea's ondergeschikt te maken aan het bereiken van andere doelen, en met name niet aan de wens tot herstel van betrekkin gen met Indonesië. De regering is geenszins van plan dit nu wel te doen. nu zij geen rechtstreek se verantwoordelijkheid voor de Papoea's meer draagt. Prof. De Quay deelde de over tuiging die mr. Van Riel, de fractieleider der V. V. D. had uitgesproken en volgens welke met toegeven aan ongerecht- Noordstraat 102 Telefoon 3128 Terneuzen vaardigde eisen de zakelijke be langen van ons land eerder ge schaad dan gediend zouden wor den, ook al was die overweging niet bepalend voor het regerings beleid op dit punt. Ir. Vos, de fractieleider der P.v.d.A., had de regering ver weten dat zij met haar Nieuw- Guineabeleid „zo totaal ergens anders" was uitgekomen dan zij bedoeld had. Prof. De Quay stelde hier tegenover dat de uit eindelijke doelstelling van de Nieuw-Guineapoiitiek door de jaren heen dezelfde was geble ven, n.l. een zo goed mogelijke verzekering van het zelfbeschik kingsrecht der autochtone bevol king. De regering heeft ten aan zien van de wegen die gevolgd konden worden, haar inzichten in overeenstemming met de ver anderende algemene politieke situatie rondom Nieuw-Guinea moeten wijzigen. Doch ook de heer Vos en zijn politieke vrien den zouden, als zij in de afgelo pen jaren verantwoordelijk wa ren geweest, tot afwijkingen zijn gekomen van de wegen die hun in 1959 voor ogen stonden. Ove rigens zou de heer Vos volgens prof. De Quay niet willen ont kennen dat het deze regering is geweest die getracht heeft de impasse van jaren te doorbre ken met nieuwe initiatieven. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dins dag in een nota aan de Indische ambassade in Peking geprotes teerd tegen het schenden van het Tibetaanse luchtruim door vlieg tuigen van India. Indische vlieg tuigen zouden maandag negen maal boven Tibetaans gebied hebben gevlogen. In het protest dringt Peking er bij India op aan onmiddellijk een einde te maken aan deze provocaties. Doet India dit niet, dan is het verantwoordelijk voor de gevolgen. Sinds hot bestand, aldus de protestnota, heeft India diverse malen het luchtruim van China geschonden. De Chinese regering neemt dit ernstig op. Betekenen deze schendingen, dat India moedwillig aanstuurt op verbreking van het bestand? Een woordvoerder van het In dische ministerie van Buiten landse Zaken ontkende dinsdag met nadruk, dat Indische vlieg tuigen het Tibetaanse luchtruim hebben geschonden. Hij beschul digde de Chinezen in dit verband van verzinsels. In antwoord op een vraag ver klaarde de woordvoerder voorts, dat van een terugtrekking' van de Chinese troepen aan het front in Ladach nog steeds niets is gebleken. De Verenigde Staten hebben op het ogenblik te lijden onder een koudegolf, die zich ook tot in de zuidelijke staten doet voe- llen. Het aantal doden als ge volg van de koude en sneeuw stormen heeft in de afgelopen drie dagen 56 bedragen. President De Gaulle heeft in een dinsdag in de nieuw gekozen Franse nationale vergadering voorgelezen boodschap verklaard dat een „verandering, die een daadwerkelijke kans op vrede zou inhouden", mogelijk reeds in de Sowjet-Unie is begonnen. Hij zegt verder: „Verdediging van het vrije deel der wereld is, zeker nu, slechts mogelijk door middel van de Navo. Frankrijk kan zijn rol hierin slechts ver vullen, wanneer het een moder ne militaire mogendheid is. En het kan zich deze militaire macht alleen dan verwerven, wanneer het zijn hulpbronnen uitbreidt en zijn politieke samen hang blijft bewaren". De Gaulle verklaart verder dat „versterking der Frans-Duitse betrekkingen een noodzakelijke voorwaarde is voor de politieke samenwerking, die Frankrijk zijn vijf deelgenoten in de Euro pese gemeenschappelijke markt voorstelt". Het Franse staatshoofd sprak niet over de onderhandelingen tussen Engeland en de E. E. G. over een Britse toetreding tot de Europese gemeenschappelijke markt. De Gaulle vervolgde: „Frank rijk kan mogelijk een grote rol spelen bij het oplossen van het grootste vraagstuk, waarvoor de wereld thans staat, namelijk het toegankelijk maken van de mo derne beschaving voor alle vol ken. Dit geldt met name voor de Afrikaanse staten, met inbegrip van Algerië". De president had eerder in zijn boodschap de nadruk gelegd op hetgeen hij noemde „de be ginselen, waarop de nieuwe repu bliek is gegrondvest, n.l. een so lide fundering van het staatsbe stel, stabiliteit van de staats macht en een doelmatig wer kende uitvoerende macht". Hij had verder gewezen op de „noodzaak van een scheiding van de taak van de volksvertegen woordiging en die der x'egering, die tezelfdertijd moeten samen werken". Hij zei ook: „De prak tijk van een rechtstreekse raad pleging van het volk (door een volksstemming) is thans defini tief gevestigd". „Uit dit alles volgt dat de po litieke handelingen in het land zich thans op een objectieve basis kunnen voltrekken, daar zij zich afspelen in het kader ener politieke omlijsting, die onaanvechtbaar is geworden", aldus president De Gaulle. Het Franse staatshoofd be sloot: „Op binnenlands gebied streven wij vooral naar een ver betering van het lot van de Franse burger. Ongetwijfeld kan men er over van mening ver schillen, hoe of dit het best kan worden bereikt. Daarom kunnen wij geen stelsel, waarbij alle macht aan één partij komt, aan vaarden. Ook blijft meningsuit wisseling door een debat nood zakelijk, om de omstandigheden, waaronder een beslissing moet worden genomen, in een zo scherp mogelijk licht te plaat sen". Alle afgevaardigden, met uit zondering van de communisten, hebben staande naar het voor lezen van De Gaulle's boodschap geluisterd. Er was na afloop een gematigd applaus. Een Britse militaire woord voerder heeft dinsdag te Singa pore verklaard dat de opstande lingen nog een gedeelte van de stad Seria bezet houden. In dit stadsdeel bevond zich een veer tigtal personen, die de rebellen als gijzelaars vasthielden. De woordvoerder verklaarde verder dat de opstandelingen de stad Koeala Belait en de grens plaats Limbang in hun macht hebben. Zij hadden zich voorts ingegraven in de plaatsen Siboe- ti en Niah. Radio-Serawak meldt dat de sultan van Broenei, sir Omar Saifroeddin een beroep op de opstandelingen beeft gedaan om de wapens neer te leggen en weer vreedzaam te gaan leven. „Reuter" meldt uit Koeala Loempoer dat de regering van Malakka de nationale politie macht in staat van paraatheid heeft gebracht. Ongeveer duizend man kunnen, indien nodig, op korte termijn naar de Britse ge bieden op Borneo worden over gevlogen, om aldaar de rft'de te helpen handhaven. Britse troepen en Goerka's zijn erin geslaagd de oliestad Seria, met uitzondering van het politie bureau, geheel in handen te krij gen. Brigade-generaal Patterson, onder wiens commando de ope raties in Broenei worden uitge voerd, heeft dinsdag op een persconferentie in de stad Broe nei medegedeeld dat „verschei dene rebellen" bij de gevechten in Seria zijn gesneuveld. Ook werden velen hunner gevangen genomen. „Aan onze zijde zijn geen slachtoffers te betreuren", verklaarde hij. De brigade-generaal verklaar de ook dat de toestand in Broe nei thans geheel beheerst wordt. Patterson deelde verder mee dat ongeveer vijftig gewapende rebellen in het politiebureau van Seria nog een negental Europea nen gevangen houden. Men meent, dat dit allen werknemers zijn van de Brunei Shell Com pany. Het is niet bekend welke nationaliteit zij bezitten. De oprukkende Britten en Goerka's hebben het politiebu reau links laten liggen, om de opstandelingen geen reden te geven zich aan de gijzelaars te vergrijpen. De Britse troepen hebben, door de herovering van Seria, ongeveer vierhonderd Europea nen bevrijd, die in de afgelopen dagen van de rebellen opdracht hadden gekregen hun huizen niet te verlaten. Zij zijn evenwel ongedeerd. De 24 km buiten Broenei ge legen gevangenis is nog in han den der opstandelingen. Bijna driehonderd rebellen worden gevangen gehouden op de tennisbaan nabij het voor naamste regeringsgebouw in Broenei. De opperbevelhebber der Britse landstrijdkrachten in het Verre Oosten, sir Nigel Poett, is dinsdag per vliegtuig in Broe nei aangekomen, om zich ter plaatse van de toestand op de hoogte te stellen. Een woordvoerder van het be stuur van Brits-Noórd-Borneo heeft telefonisch vanuit Jessel- ton meegedeeld dat zaterdag 144 personen nabij de grens met Broenei zijn gearresteerd. De meeste arrestanten waren in het bezit van jachtgeweren. Aanval len hebben zij echter niet uitge voerd. Uit Miri, in Serawak, wordt vernomen dat daar nog steeds een nachtelijk uitgaansverbod geldt. De spanning, die was ver oorzaakt door het door de rebel len veroveren van twee onge veer 65 km ten zuidwesten van Miri gelegen plaatsen, is even wel afgenomen. Azahari heeft dinsdag op een persconferentie in Manilla ver klaard: „Groot Brittannië kan er zeker van zijn dat wij, indien wij aan de macht zouden komen, op geen cent Brits kapitaal in Broenei beslag zouden leggen. Het Britse kapitaal zou in al het onder ons gezag staande gebied veilig zijn. Wij hebben dit reeds meege deeld aan de leider van de Bru nei Shell Petroleum Company. Wij zijn niet anti-Brits, doch wel anti-kolonialistisch". Azahari zei ook dat hij van Britse officiële zijde een brief had ontvangen, waarin werd meegedeeld dat zijn Britse pas poort was ingetrokken. „Maar ik zal het bewaren", verklaarde hij. Een woordvoerder van de Shell heeft dinsdag in Singapore mee gedeeld, dat de Europese eni ployee's van deze oliemaatschap pij, die door opstandelingen in Seria, een plaats in Broenei, als gijzelaars werden vastgehouden, in veiligheid zijn. (Uit onofficiële bron werd maandag vernomen, dat de re bellen in Seria tien Nederlan ders als gijzelaars vasthielden) De toestand was dinsdag nog onoverzichtelijk. Seria zou nog in handen van de rebellen zijn. Volgens een Britse militaire woordvoerder in Singapore von den de militaire operaties ter zuivering van het gebied dins dagochtend voortgang. De Brit ten zouden oprukken zonder EERSTE FOTO UIT BROENEI Op deze foto, één van de eerste, uit Broenei, zien we hoe man schappen van de Queenstown Highlanders, op het vliegveld bij de stad Broenei een laatste oefening houden in het landen met troepenvliegtuigen, voordat zij gaan landen op de strip bij de oliestad Seria, die zij inmid dels op de rebellen hebben her overd. tegenstand te ontmoeten en een gedeelte van Seria zou reeds in hun handen zijn. De oliestao heeft 30.000 inwoners, onder wie 500 Europeanen. Versterkingen van overzee ar riveerden ook dinsdagochtend voor de monding van de rivier Broenei, vlak bij de hoofdstad van het protectoraat. Bij gevechten zou een Goerka- officier zijn gesneuveld. Een Britse officier en 15 Goerka's hadden verwondingen. Volgens de Shell-woordvoer- der verkeerden de gijzelaars, voor het merendeel Europeanen, in goede gezondheid. Zij maak ten 40 procent van het Shell- personeel ter plaatse uit. De niet-Europese werknemers moes ten binnenblijven. De olie-instal laties waren intact gebleven, zo zei hij. De leider van de rebellen in Broenei, Azahari, heeft djjRsdag in Manilla verkaard, dat hij zijn „nationale leger" opdracht had gegeven een aanval te doen op Kuching. de hoofdstad van Sera wak. „De Britten zuilen een voorproefje van onze werkelijke kracht krijgen", aldus Azahari. Toenkoe Abdoel Rahman, de premier van Malakka, heeft in het huis van afgevaardigden ge zegd. inlichtingen ontvangen te hebben, volgens welke enkele De Indiase militairen in Kon go zullen zo spoedig mogelijk worden teruggetrokken, zo heeft premier Nehroe dinsdag in ant woord op vragen in het parle ment meegedeeld. Secretaris-generaal Oe Thant had India toegezegd, dat de In diase troepen zo snel mogelijk naar huis zullen worden ge stuurd. Premier Nehroe heeft dinsdag in het parlement bekendgemaakt, dat er sinds het begin van het grensconflict met communis tisch China 1.696 Indiase mili tairen in ziekenhuizen zijn op genomen. 437 van hen hadden verwondingen opgelopen in de strijd, 361 leden aan bevriezing en de overige 898 leden aan kwa len, die een gevolg waren van de lange terugtocht van de Se La-pas in het noordoostelijke grensgebied, die vorige maand door de Chinezen werd veroverd. Indonesiërs zouden deelnemen aan de opstand in Broenei. Volgens premier Rahman wa ren leden van het opstandelin- genleger van zee uit in Broenei doorgedrongen. Hij wilde niet zeggen waar rebellenleider Aza hari het geld voor zijn opstand vandaan had. ..Wij beschikken echter over inlichtingen, dat hi; nauwe betrekkingen onderhield met een aantal personen in onze buurlanden. De rebellen wilden de gebieden op Borneo onder In donesisch beheer stellen", aldus premier Abdoel Rahman. Een leider van de Sabahpartij, Donald Stephens, zei dinsdag in de wetgevende raad van Noord- Borneo, dat zich onder de leiders der rebellen in Broenei vele In donesische communisten bevin den. Hij zei uit „betrouwbare bronnen" vernomen te hebben, dat deze rebelllen in Tarakan, op Indonesisch gebied, waren op geleid, hoewel er volgens hem geen bewijzen voor waren, dat dit door het Indonesische leger zou zijn geschied. Een Indische militaire woord voerder heeft dinsdag in Tezpoer verklaard, dat minstens 9600 In dische militairen naar hun linies teruggekeerd zijn na een tocht door een gebied, dat in handen van de Chinezen is.

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1962 | | pagina 1