i Soekarno over Westelijk Nieuw-Guinea De militaire toestand in Nieuw-Guinea Gouverneur Platteel over het akkoord De ontwapeningsconferentie te Genève V. N.-waarschuwing aan Katangaanse regering Weeroverzicht WEERBERICHT ZATERDAG 18 AUGUSTUS 1962 18e Jaargang Nr 5679 AARDBEVING IN ARGENTINIË Nederlandse jongen in Engeland vermist BERLIJN BEVOLKING VAN SENTANI WIL UITWIJKEN NAAR AUSTRALISCH NIEUW-GUINEA Zweedse officieren voor V. N.-commissie in Nieuw-Guinea Dc Zweedse legerleiding heeft vrijdag bekendgemaakt, dat de Zweedse majoor Olof Aalenius en kapitein Roy Larsson zijn aangewezen als Zweedse leden van de controlecommissie op het staken van het vuren in Nieuw- Guinea. Beide officieren zijn thans ingedeeld bij het Zweedse detachement van de V. N. te te Gaza, dat daar is voor de toe stand in Egypte en Israël en zullen zich eerstdaags naar Hol landia begeven. DR. VAN ROIJEN, MR. SCHURMANN EN NIC JOUWE NAAR NEDERLAND DE RUSSISCHE RUIMTEVAART GENERAAL RIKHYE NAAR HOLLANDIA Vervaardiging van Russische vliegtuig motoren in India Krisjna Memon. de minister van Defensie van India, heeft in de Tweede Kamer gezegd, dat op grond van een overeenkomst met de Sowjet-Unie, met ingang van 1963 Russische vliegtuig motoren, die bestemd zijn voor in Indische fabrieken gebouwde straalvliegtuigen, in India ver vaardigd zullen worden. Radio de Koek Russische ruimtevaarders hedenochtend op Nederlandse T. V. VLUCHTELING NEERGESCHOTEN Minder regen HOOGWATER ZON- en MAANSTANDEN Frenkering bij abonnement; Terneuzen Directeur-Hoofdredacteur I. van de Sande Redactie-adres: Noordstraat 55—57 Administratie-adres: Smidswaï Telefoon 01150 2073 Gironummer 38150 Abonnementsprijs: 6,— per kwartaal; per maand f2,—; per week 48 ct Losse nrs 9 ct. DE VRIJE ZEEUW Verschijnt dagelijks Uitgeefster N. V, v'/h Firma P. J. van de Sande te Terneuzen Advertentieprijs per mm 16 et; minimum per advertentie ƒ2,40. Rubriek: Kleine Advertenties (géén handels- advertenties) 5 regels 1,10. Iedere regel meer 22 ct. Kleine advertenties bij vooruitbetaling. Vermelding: Brieven onder nummer, of: Adres Bureau van dit Blad. 20 cent meer. Inzending advertenties tot 's namiddags 2 uur. Voor het maandagnummer: zaterdags 10 uur. In een rede ter gelegenheid van de onafhankelijkheidsviering heeft president Soekarno gezegd dat de Indonesische vlag officieel op 31 december in Westelijk Nieuw-Guinea zal wapperen en dat het „Nederlandse kolonialis me" formeel op 1 oktober zal ein digen. Van dat ogenblik af zullen wc geleidelijk West-Irian binnen trekken en het gehele Indonesi sche bestuur zal omtrent 1 mei 1963 in dit gebied arriveren. Aanvaardt, broeders en zusters, deze resultaten met een gevoel van dankbaarheid tot God, zo ze-i de Indonesische president. Soekarno zei, dat er hoop moet bestaan op goede Nederlands- Indonesische betrekkingen. „Wij zijn eeuwenlang met de Hollan ders in conflict geweest en we hebben eeuwenlang als kat en hond geleefd; in de laatste ze ventien jaar met allerlei verlie zen aan mensenlevens en mate riaal aan beide zijden, aldus de president. Indonesië moet „in stelling" blijven tot het ziet dat het Nieuw-Guinea-akkoord op eer lijke wijze wordt uitgevoerd, zo ging president Soekarno verder, doch wanneer dit conflict op voor ons bevredigende en voor de Nederlanders eervolle wijze kan worden opgelost is de hand, die ik vorig jaar toereikte, nog steeds daar. De president zei dat Indonesië instemt met het houden van een stemming over zelfbeschikking in Westelijk Nieuw-Guinea tegen 1969. De mensen in het gebied zou den vrijelijk kunnen beslissen de republiek te verlaten of daarin te blijven, zo zei hij. Soe karno voegde hieraan toe dat de volksstemming „interne zelf beschikking" en geen „externe zelfbeschikking" zou zijn. Indonesië is bereid „een voor zichtige houding in het gebied aan te nemen wanneer het bin nen de republiek komt. Er zijn Indonesische patriot ten en „Nederlandse marionet ten in West-Irian", zei hij. Daar tussen bevindt zich een groep mensen die neutraal staat jegens dc republiek. „Ik geloof dat wij hun stand punt moeten waarderen. Laten zij zelf zien wat de republiek is, wat de republiek inhoudt en wat haar doelstellingen zijn". Als zij eenmaal zien en weten, dan zullen zij, naar onze over tuiging definitief Indonesische burgers worden die de republiek zijn toegewijd, vaderlanders uit overtuiging. Geen kunstmatige vaderlanders". President Soekarno deed in Zijn toespraak ook een felle aan val op minister Luns. Verder merkte hij nog op dat Indonesië twee van de belang rijkste vraagstukken heeft op gelost het herstel van de vei ligheid en het verkrijgen van West-Irian. Nu staan wij voor een andere taak die zeer om vangrijk en- zwaar is de ves tiging van een rechtvaardige en welvarende maatschappij, vrij van een bedreiging op econo misch, sociaal en politiek ge bied". Op het plein voor het vrijheids paleis luisterde een half mil joen mensen naar de rede die twee uur duurde. President Soekarno zei in zijn rede dat de Indonesiërs „geen hooghartige houding moeten aannemen omdat wij menen dat wij gewonnen hebben". „Wees moedig in de neder laag, edelmoedig in de overwin ning". De overwinning die wij hebben bereikt is niet een ge heel persoonlijke overwinning. Laten wij er niet op pochen. Het is de overwinning van de geschiedenis. Elke strijd om het kolonialisme te behouden zal verloren worden omdat de loop van de geschiedenis de neder laag van het kolonialisme eist. Wij hebben gehandeld in over eenstemming met de loop der geschiedenis. Daarom hebben wij gewonnen". De president zei dat Indone sië geen verdere territoriale am bities heeft. „Wij zijn geen imperialistische expansionisten, die dorsten naar gebied. Het gebied dat onder ge zag van de republiek valt, is groot genoeg het is zelfs meer dan genoeg. Soekarno zei dat zeventig pro cent van de inkomsten van het land moesten worden besteed voor de veiligheid van het land en de strijd om Nieuw-Guinea. Hij zei de verantwoordelijk heid daarvoor op zich te nemen. „Wijs met uw vinger naar mij. wees vertoornd op mij; ik zal het allemaal rustig aanvaarden". Maar zijn er ondanks de econo mische moeilijkheden en de rampzalige droogte van vorig jaar Indonesiërs van honger ge storven? Zijn er Indonesiërs die naakt moeten lopen omdat zij geen kleren hebben?" Over de pogingen om hem te vermoordden zei de president: „Granaten zijn naar mij gegooid, er is met machinegeweren en pistolen op mij geschoten. Kort gezegd, ze wilden mij doden". Sommige pogingen waren ge richt tegen andere vaderlanders en soms tegen de republiek zelf." De regering besloot op te tre den voordat de ondermijnende activiteit een grotere rol kon spelen. Het was voor het eerst dat een rede van Soekarno door de televisie werd uitgezonden. Volgens Reuter waren er 20.000 mensen die voor het vrij heidspaleis naar Soekarno luis terden. Na de rede werd een militaire plechtigheid gehouden die be sloten werd met het hijsen van de eerste vlag van de republiek door een groep padvinders en padvinders. In Rusland ge bouwde TOE-16 bommenwer pers en Mig-21 jagers vlogen formatie in de vorm van het cij fer zeventien. binnenveringbed /iet beste bed ooit gemaakt IjOIMlwill 1 SCHUIMRUBBERBED met versterkte middensector 1 11 ffitket fabrieken Zevenbergen In Argentinië is vrijdag een hevige aardbeving geregistreerd waarvan het epicentrum in de provincie San Juan lag. Van of ficieuze zijde werd vernomen, dat er in een onbewoond gebied op tien kilometer van de gelijk namige stad scheuren in de aardbodem zijn ontstaan. In 1944 werd de provincie San Juan door een aardbeving ge teisterd, die aan duizend men sen het leven kostte en de hoofd plaats tot een puinhoop maak te. Van militaire zijde in Hollan- dia is officieel bekendgemaakt, dat Indonesische vliegtuigen binnenkort in het luchtgebied boven Nieuw-Guinea zullen ver schijnen om pamfletten uit te werpen boven plaatsen, waar zich nog infiltranten bevinden. Aan boord van deze vliegtui gen zau pcrconcel van de V.N. aanwezig zijn voor het uitbren gen van rapporten over de vlieg- tijden, de routes en de gebieden, waar pamfletten worden uitge worpen. Deze vluchten zullen te voren worden aangekondigd. Vlak voordat het akkoord te New York werd ondertekend, zijn op het eiland Misool nabij de kampong Wey nog enige in filtranten gevangen genomen, waarna de Indonesiërs zich te rugtrokken. Zolang het „staakt het vuren'» nog niet officieel is afgekondigd, zal het militaire beleid in Nieuw- Guinea niet worden gewijzigd. Sinds donderdag hebben de Nederlandse strijdkrachten zich echter toegelegd op het beveili- Gouverneur Platteel heeft vrij dagochtend op een bijeenkomst met vertegenwoordigers van de Nederlandse pers in Hollandia gezegd, dat het akkoord tussen Nederland en Indonesië niet in overeenstemming is met de wen sen van het Papoea-volk. „Integendeel", zo zei de gou verneur, „maar niettemin zal iedereen de uitvoering van het akkoord positief moeten bena deren". De Papoea's en Neder landers in Niuew-Guinea zullen zich volgens de gouverneur in de komende dagen ernstig moe ten beraden over de politieke en persoonlijke mogelijkheden, die het akkoord met zich meebrengt. De eerstkomende dagen zal echter niemand in staat zijn een verantwoorde beslissing voor de toekomst te nemen. Voorlopig zal de gouverneur iedereen de aanzegging doen „blijf op uw post". Bij verwarring is naar hij zei niemand gebaat. s,Ondanks onze teleurstelling laten we daar geen doekjes om winden dienen we te zor gen „het kind niet met het bad water weg te gooien", aldus de gouverneur. Hij voegde hieraan De Amerikaan Dean heeft vrijdag op de zeventien-landen- conferentie over ontwapening te Genève gezegd dat onder grondse kernproeven die van veel betekenis kunnen zijn voor de ontwikkeling van wapens, niet met zekerheid als proeven kunnen worden gerekend zonder een inspectie ter plaatse. Ame rikaanse proeven uit het jongste verleden hebben aangetoond dat zelfs betrekkelijk kleine onder grondse proeven heel belangrijk kunnen zijn. Men mag niet van een atoom- mogendheid vragen zich te ver plichten van deze proeven af te zien zonder dat de zekerheid wordt gegeven dat andere atoommogendiheden evenmin dit soort proeven nemen. Dean zei voorts niet te willen dat alle niet verklaarde ver schijnselen zullen leiden tot een onderzoek ter plaatse, maar wel een betrekkelijk klein percenta ge ervan bij wijze van steek proef. Als men bijv. vaststelt, dat één van vijf niet verklaarde verschijnselen zal leiden tot een onderzoek ter plaatse, is het in belangrijke mate waarschijnlijk dat een reeks van ondergrondse proeven niet onontdekt blijft, al dus Dean. De Rus Koeznetsov heeft ge zegd dat de Sowjet-Unie erop blijft staan dat voor inspectie ter plaatse het uitnodigingsbe ginsel geboden is. Indien een land een verzoek van de inter nationale wetenschappelijke commissie om inspectie ter Plaatse afwijst, zal iedereen weten dat die atoommogendheid het verzoek heeft afgewezen en daaruit zijn gevolgtrekkingen kunnen maken, aldus Koeznet sov. De Braziliaan Castro wilde dat de conferentie zich wijdt aan een verdrag waarbij kern proeven in de dampkring en in de kosmische ruimte worden verboden. Die proeven zijn vol gens hem het gevaarlijkst. De 13-jarige Robert den Boer uit Huizen (N.H.) wordt sinds donderdag vermist, nadat hij was gaan baden in de zee bii Lulworth (Dorset) in Engeiand. Politie, kustwacht, een heli kopter van de marine en honder den vakantiegangers nemen deel aan het opsporen van de jongen die met vrienden in een caravan op vakantie was aan de Engelse zuidkust. Gisternacht zijn volgens de Westberlijnse politie vier ont ploffingen vernomen aan de sectorgrens in Berlijn bij het goederenstation Treptow bij de Westberlijnse wijk Neuhöin Vermoed wordt dat de Oost- duitse grenswacht een vlucht- tunnei had ontdekt en deze ver nielde. Naar een groep West- Berlijners die te weten trachtte te komen wat er gebeurde, wer den traangas- en rookgranaten geworpen. toe: „Het akkoord laat mogelijk heden open voor een verdere ontwikkeling van Nieuw-Gui nea. De kiem daarvoor zal ge legd moeten worden tijdens het begin van de V. N.-periode". Gouverneur Platteel kondigde aan, dat de komende dagen vele mutaties bekendgemaakt zullen worden, die „een eigen bestel van de Papoea-samenleving tot geldig zullen brengen". Positie ve punten van het akkoord voor de Papoea's noemde hij de ga ranties voor het zelfbeschik kingsrecht, voortbestaand en erkenning van de Nieuw-Gui- nearaad en de streekraden en tenslotte de belangrijke functie, die de Papoeapolitie bij de hand having van orde en rust zal blijven vervullen. Wat betreft de toekomst van de Nederlanders in Nieuw-Gui nea zeide gouverneur Platteel te hopen dat de ambtenaren on der hen al mogen zij het land veriaten zodra de overdracht aan de Verenigde Naties een feit zal zijn geworden nog enige tijd onder het bestuur der Ver. Na ties zullen blijven dienen. Een spoedig algeheel vertrek dezer ambtenaren zou, aldus de gouverneur, de zaak alleen maar afbreken. Van de mogelijkheden en de voorwaarden voor Nederlanders om onder de V. N. aan te blijven, wist de gouverneur echter niets af. „Hopelijk zullen alle par tijen van goeden wille zijn en zullen de ambtenaren daarin een aansporing vinden „niet on middellijk te vertrekken". Sprekende over het bedrijfs leven, zei dr. Platteel goede hoop te hebben, dat de garantierege ling spoedig zal worden behan deld. „Ik raad iedereen aan, in de komende dagen de ontwikke ling nauwkeurig te volgen, alle mogelijkheden zorgvuldig te overwegen en het hoofd koel te houden", aldus de gouverneur. Hij was voorts van mening, dat de vooruitzending van vrou wen en kinderen die normaal zal doorgaan een gunstige uitwerking heeft gehad. Op een vraag naar de balans van het Nederlandse bestuur in Nieuw-Guinea zeide gouverneur Platteel: „De waarden die het Nederlandse gouvernement, mis sie en zending hier hebben uit gedragen, hebben in Nieuw- Guinea een diepe indruk ge maakt. Nederland heeft hier een democratische en christelijke levenssfeer gebracht en de spo ren daarvan zullen wij blijven achterlaten. Wij hebben onze taak niet kunnen afronden, maar daarom is niet alles vergeefs ge weest. Wij hebben hier geen monumentale opbouw tot stand gebracht, maar de betekenis in geestelijke aard is bepaald zeer groot". De heer Platteel sprak uitvoe rig over de „open verhouding" tussen blank en bruin in Nieuw- Guinea. Hij vond Nieuw-Guinea een voorbeeld van een gebied, waar blank en bruin elkander eendrachtig hebben gevonden. Typerend voor de gang van za ken noemde de gouverneur het feit, dat de Nederlandse krijgs macht in Nieuw-Guinea nooit heeft moeten optreden voor handhaving van de binnenlandse orde. Op een andere vraag zei de gouverneur, dat de reacties der bevolking op het akkoord zelfs aan deskundigen niet bekend zijn. „Ongetwijfeld zal er een belangrijke teleurstelling heer sen, maar gelukkig heeft de Pa poea een nuchtere natuur". Zijn persoonlijke indrukken weergevend zei dr. Platteel ten slotte, dat land en volk van Nieuw-Guinea zijn hart hebben gestolen. „Het is daarom hard, dat ik eerder dan anders het ge val zou zijn geweest, mijn func tie moet neerleggen". Gouverneur Platteel zal Nieuw- Guinea verlaten voordat de be heerder van de Verenigde Na ties arriveert. De overdracht van het bestuur zal volgens hem op een zakelijke, correcte en niet- achteloze wijze geschieden, doch zonder recepties en partijen. Wij zullen alles in het werk stellen om de ontwikkeling zon der schokken te doen verlopen", zei hij. De voorzitter van de streek- raad van het nabij Hollandia ge legen Sentani, de heer Joku, heeft verklaard, dat de gehele bevolking van Sentani weigert, onder Idonesisch bestuur in West Nieuw-Guinea te blijven. Jofu heeft aan de Australische verbindingsofficier in Nieuw- Guinea, de heer P. Mollison ge vraagd, of de bevolking van Sen tani. ongeveer 8000 zielen, in haar geheel zou mogen verhui zen naar Australisch Nieuw- Guinea. De heer Molisson heeft het verzoek doorgezonden naar de Australische regering. Binnenkort zullen nog vijf andere Zweedse officieren voor Nieuw-Guinea worden aange wezen. gen van plaatsen in de nabijheid waarvan zich infiltranten bevin den. Nergens gaan nog patrouil les uit om infiltranten op te sporen. Gewonde Nederlandse militair na operatie overleden. Vrijdagavond heeft de leger- voorliehtingdienst meegedeeld dat de 23-jarige tijdelijke reser ve-tweede luitenant C. H. L. M. Moreu uit Eibergen in Nieuw- Guinea in een ziekenhuis in Kai- mana tijdens een operatie is overleden. Hij is donderdag tij dens een vuurgevecht nabij de kampong Soem in de omgeving van Fak-Fak gewond, geraakt. De 21-jarige dienstplichtige sol daat le klasse W. P. Verstegen uit Tilburg werd bij dit vuurge vecht riet-ernstig gewond. Op Schiphol is gistermorgen bekend gemaakt, dat de Neder landse ambassadeur in de V. S., dr. J. H. van Roijen, die het akkoord met Indonesië heeft ge tekend, in de nacht van vrijdag op zaterdag met vlucht 642 van de K. L. M. naar Nederland zal vliegen. Hij wordt vandaag om 9.10 op Schiphol verwacht. In hetzelfde toestel zal ook Nicolaas Jouwe, Papoealid van de Nieuw-Guinearaad, die als adviseur aan de Nederlandse de legatie was toegeyoegd, uit de V. S. naar Nederland terug keren. Daags daarna zal de perma nente vertegenwoordiger van Nederland bij de V. N., mr. C. W. A. Schürman, uit New York terugkeren. Efij wordt zondag middag met vlucht 624 van de K.L.M. om 12.25 op Schiphol verwacht. Niet-officeel is meegedeeld dat de Russische ruimtevaarders Nicolajev en Popovitsj vandaag om 14.00 uur plaatselijke tyd op het Moskouse vliegveld zullen aankomen waar zij door premier Chroesjtsjov zouden worden op gewacht om dan in triomf naar het Rode plein te rijden. Premier Chroesjtsjov zou op het plein een rede houden en de kosmo nauten zouden een parade van anderhalf uur afnemen waarna een ontvangst in het Kremlin zou volgen. De geleerde Sedov schrijft in de „Prawda" dat het tijdstip na dert waarop Sowjet-kosmonau- ten „machtige ruimteschepen naar de planeten, van het zonne stelsel zullen sturen". Het pro bleem van de vestiging van tus senstations in de ruimte is thans op een nieuwe basis geplaatst. Op dergelijke tussenstations, van waaruit verdere tochten in de ruimte zouden kunnen be ginnen, zouden diverse specia listen werkzaam zijn. De Verenigde Naties hebben gisteren de Katangaanse rege ring doen weten, dat zij „met alle ter beschikking staande middelen" zullen moeten ingrij pen, als de Katangaanse regering geen doeltreffende orders geeft om een einde te maken aan een aanval, die door Katangaanse troepen in Noord-Katanga zou worden ondernomen. In een boodschap van de hoofdvertegenwoordiger van de V.N. in Kongo, Kimba, wordt gezegd, dat vijandelijkheden zijn uitgebroken in het gebied van Moekato-Kiajo, „na een aanval van het Katangaanse leger". (Het bewuste gebied ligt tus sen Albertstad en Boudewijn- stad. Albertstad staat sinds eind 1961 onder gezag van de centra le Kongolese regering. Bouöe- wijnstad is trouw aan de rege ring in Elizabethstad.) Een woordvoerder van de Ka tangaanse regering heeft giste- De Indische generaal Indar Jit Rikhye, militair adviseur van de waarnemend secretaris-gene raal der Verenigde Naties Oe Thaift, zou vrijdagavond van New York naar Hollandia ver trekken. Hij zal daar maatregelen tref fen voor de aankomst en de lo- calisering van de veiligheidstroe pen der Verenigde Naties. ren ontkend, dat Katangaanse troepen een aanval hebben ge daan. In de V. N.-nota wordt niet ge zegd wanneer de Katangaanse aanval is begonnen, maar in V? N.-kringen in Elisabethstad is gezegd, dat de gevechten woensdag zijn begonnen en nog voortduren. Van doorgaans welingelichte zijde te Leopoldstad is vernomen dat de Katanganen een afdeling van het nationale leger te MjoenC zoe, halverwege Albertstad en Kabalo, hebben omsingeld. De bevelhebber van de natio nale strijdkrachten, generaal Moboetoe, is donderdag naar Albertstad gevlogen, aldus is vrijdag vernomen. NA DE RUSSISCHE RUIMTEVLUCHT Na het medisch onderzoek uiten de ruimtevaarders Nikolajew en Popowilsj hun vreugde aan de bevolking van Karaganda. ■aat 102 - Telefopn 3UK Xeraeuze* In een extra-uitzending neemt de N. T. S. vanmorgen 11.30 uur een reportage uit Moskou over van de ontvangst en huldiging van de twee Russische ruimte vaarders Nikolajew en Popowitsj. Gostberiijnse grenspolitie heeft vrijdag vanuit een huis ruïne bij de Charlottenburg- straat een van de twee vluchte lingen neergeschoten die over de twee meter hoge muur op de sectorgrens wilden klimmen. De andere gelukte het op Westber- lijns gebied te belanden. De Westberlijnse politie zag dat de door kogels getroffene een uur lang in zijn bloed bij de muur bleef ligggen en hoorde hem om hulp roepen. Van West-Berlijn uit kon men echter niets onder nemen. In de ochtend had men ook in Oost-Berlijn horen schieten. Het K.N.M.I. deelt mede: Vrijdag trok een depressie langs ons land in dc richting van Denemarken. Deze bracht op de meeste plaatsen nogal wat regen. Vandaag zal een rug van hogedruk over de Britse ZATERDAG 18 AUGUSTUS Breskens Terneuzen Hansweert Walsoorden v.m. 3.25 4.00 4.40 4.50 n.m. 3.44 ?.19 4.59 5.09 ZONDAG 19 AUGUSTUS v.m. n.m. Breskens 4.13 4.33 Terneuzen 4.48 5.08 Hansweert 5.28 5.48 Walsoorden 5.3S 5.58 MAANDAG 20 AUGUSTUS v.m. n.m. Breskens 5.01 5.21 Terneuzen 5.36 5.56 Hansweert 6.160.GS Walsoorden 6.26 6.46 eilanden ons land naderen. On der invloed hiervan zullen op klaringen voorkomen en nog slechts plaatselijke buien. De wind neemt af en wordt over wegend matig, in hoofdzaak tus sen west en noordwest. In de temperaturen komt niet veel verandering. medegedeeld door liet K. N. M. I., geldig tot hedenavond. Minder wind. Opklaringen, en nog slechts enkele plaatselijke buien. Over wegend matige wind, in hoofd zaak tussen west en noordwest. Niet veel verandering in tem peratuur. ZON MAAN op onder op onder 18 5.27 20.00 21.35 8.40 19 5.29 19.58 22.00 10.02 20 5.30 19.55 22.26 11.23 21 5.32 19.53 22.55 12.42

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1962 | | pagina 1