Voorstel voor Brits-Amerikaans- Russische ministersconferentie Russische verklaring over Nieuw-Guinea Japan handhaaft weigering tussenlanding De mijnramp in Saarland VRIJDAG 9 FEBRUARI 1962 18 Jaargang Nr 5519 EERSTE BLAD HET WEER WEERBERICHT HOOGWATER ZON- en MAANSTANDEN Prins Abdoellah in Amman gedoopt ARBEIDSONRUST IN WEST-DUÏTSLAND EEN EVENTUELE TERUGKEER VAN KIRIHIO NAAR NIEUW-GUINEA POLITIEK BERAAD OVER NIEUW-GUINEA TSJECHOSLO WAAKSE vice-premier gearresteerd Geef hogere ambtenaren geen hogere salarissen Frankering bij abonnement: Terneuzen Directeur-Hoofdredacteur I. van de Sande Redactie-adres: Noordstraat 5557 Administratie-adres: Smidswal Telefoon 2073 Gironummer 38150 Abonnementsprijs: ƒ6,— per kwartaal; per maand 2,per week 48 ct. Losse nrs 9 et VRIJE Verschijnt dagelijks Uitgeefster N.V. v/h Firma P. J. van de Sande te Terneuzen Advertentieprijs per mm 16 ct; minimum per advertentie 2,40. Rubriek Kleine Advertenties (géén handels advertenties): 5 regels ƒ1,10. Iedereregel meer 22 ct. Kleine advertenties bij vooruitbetaling. Vermelding: Brieven onder nummer, of: Adres Bureau van dit Blad, 20 cent meer. Inzending advertenties tot 's namiddags 2 uur. Voor het maandagnummer: zaterdags 10 uur. De regeringen van het Ver enigd Koninkrijk en de Verenig de Staten hebben in een te Washington uitgegeven gemeen schappelijke verklaring voorge steld dat de Britse, de Ameri kaanse en de Sowjetrussische minister van Buitenlandse Zaï ken vóór 14 maart a.s. bijeen zullen komen, om te spreken over een verdrag tot het verbie den van het nemen van proeven met kernwapens. Op 14 maart beginnen te Genève de ontwape ningsbesprekingen, waaraan door vertegenwoordigers van 18 landen zal worden deelgenomen. In de verklaring wordt ook gezegd dat de drie regeringslei ders „zich rechtstreeks en per soonlijk met het verloop van het voorgestelde overleg bezig moeten houden". In de door het Witte Huis uitgegeven verklaring wordt verder gezegd dat besloten is dat „op verschillende plaatsen" voorbereidingen zullen worden getroffen voor het nemen van proeven met kernwapens. Groot- Brittannië heeft, met het oog hierop, besloten de Verenigde Staten het Christmaseiland in de Grote Oceaan voor kern wapenproeven ter beschikking te stellen. Hiertegenover zullen de Ver enigde Staten het Engeland mogelijk maken in de komende weken in Nevada een onder grondse .kernwapenontploffing teweeg te brengen. De president der Verenigde Staten en de minister-president van Groot-Brittannië hebben, aldus de te Washington uitge geven verklaring, besloten de Sowjetrussische eerste minister gezamenlijk het voorstel te doen voor een bijeenkomst der minis ters van Buitenlandse Zaken vóór het begin van het Geneef- se ontwapeningsoverleg. Zij heb ben ook voorgesteld dat de drie regeringsleiders zich, op daar toe geschikte tijdstippen en wanneer er vorderingen zijn ge maakt, persoonlijk met de voor gestelde onderhandelingen zul- ler: inlaten. In de verklaring wordt nog gezegd dat de regeringen van Engeland en de Verenigde Sta ten van mening zijn dat het bij de huidige ontwikkelingen op het gebied der kernenergie, waarbij de kortgeleden door de Sowjet-Unie genomen proeven met zeer zware kernwapens als een belangrijke factor moet worden beschouwd. gerecht vaardigd zou zijn dat het Wes ten d i e kernwapenproeven neemt, welke om louter mili taire overwegingen noodzakelijk kunnen worden geacht. Hierna komt dan de zinsnede over het beschikbaar steden van Christmaseiland door En- Radio-Moskou heeft gisteren een verklaring omgeroepen van -de Russische regering, die van mening zegt te zijn, dat de Nederlandse politiek van het „vasthouden" van West Nieuw- Guinea in strijd is met de be slissing van de Verenigde Naties tot het verlenen van vrijheid aan koloniaal geregeerde vol ken. In de verklaring wordt o.a. gezegd „Tot welke manoeuvres de leidende kringen in Nederland ook hun toevlucht mogen nemen, toch zal Nederland het bezette Indonesische grondge bied moeten prijsgeven". „De Russische regering gaat uit van het niet betwistbare feit, dat West-Irian een onafscheidelijk deel uitmaakt van de Indonesi sche republiek. De Russische regering heeft steun verleend en blijft zulks doen aan de ge wettigde eisen van het Indo nesische volk en zijn regering OPKLARINGEN Op de nadering van een rug van hoge luchtdruk boven de Britse eilanden draaide de wind in ons land naar noordelijke richting en werd drogere lucht van polaire oorsprong aange voerd. De komende 24 uur neemt de wind tot matig of zwak af, maar blijft uit richtingen tus sen noord en west waaien. Het zal op de meeste plaatsen droog weer zijn met opklaringen. In het temperatuurverloop komt weinig verandering. medegedeeld door het K.N.M.I., geldig tot vrijdagavond. Overwegend droog. Op de meeste plaatsen droog weer met opklaringen. Zwakke 'ot matige wind tussen noord en west. Ongeveer dezelfde tempe raturen als gisteren. VRIJDAG 9 FEBRUARI v.m. n.m. Breskens 4.55 5.24 Terneuzen 5.30 5.59 Hansweert 6.10 6.39 walsoorden 6.20 6.49 ZATERDAG 10 FEBRUARI v.m. n.m. Breskens 5.44 6.15 Terneuzen 6.19 66.50 Hansweer 6.59 7.30 Walsoorden 7.09 7.40 ZON MAAN op onder op ondei Febr. 9 8.08 17.42 10.31 23.50 10 8 06 17.43 10.57 tot onverwijlde vereniging van Irian met Indonesië en de be ëindiging van de Nederlandse koloniale heerschappij over dil deel van t Indonesische grond gebied". Door de „agressieve daden" van Nederland wordt „de vrede in gevaar gebracht" en de Nederlandse regering „slaat de weg in van rechtstreekse mili taire provocatie". In de laatste tijd zijn „aanzienlijke contin genten" iNederlandse troepen overgebracht- naar West Nieuw- Guinea. Nederlandse oorlogs schepen „hebben in open zee Indonesische patrouilleboten aangevallen". „Door dit alles tracht Neder land zijn koloniaal beheer over West-Irian te verlengen en dit gebied te behouden als een bol werk voor „de agressieve mili taire blokken van de Westelijke machten in hun strijd tegen de nationale bevrijdingsbeweging van de volken van Zuid Oost- Azië' Aldus de verklaring van dc Russische regering. Maandag is in Amman het Jor daanse prinsje Abdoellah, de Jor daanse troonopvolger, gedoopt, dat vorige \ve:*k dinsdag is gebo ren uit het huwelijk van koning Hoessein en zijn tweede vrouw, Moena Al Hoessein, vroeger Toni April Gardiner uit Ipswich in En geland. Foto: Na de plechtigheid stopt de trotse moeder de kleine toe. ter wijl koning Hoesein glimlachend toekijkt. geland en van Nevada voor een ondergrondse Britse kernwa- penproei. In het vervolg spreken de Britse en de Amerikaanse re gering hun ernstige bezorgdheid over. de gevolgen voor de toe komst van het mensdom van een eventueel voortduren van de wedloop in de vervaardiging en beproeving van kernwapens uit, waarna zij hun hiervoor vermeld voorstel voor een mi nistersconferentie, „met per soonlijke betrokkenheid van de regeringsleiders", doen. Het gemeenschappelijke Brits- Amerikaanse voorstel voor een bijeenkomst der drie ministers van Buitenlandse Zaken is woensdag j.l. door de Britse en de Amerikaanse ambassadeur te Moskou, respectievelijk Ro berts en Thompson, aan de Sowjetrussische minister van Buitenlandse Zaken, Gromiko, voorgelegd. Zij hebben hem daartoe, als gemeld, bezocht. Te Genève is. als bekend, drie jaar door de Verenigde Staten, de Sowjet-Unie en Engeland on derhandeld over een overeen komst om het nemen van kern wapenproeven te verbisden. Deze besprekingen zijn. als des tijds gemeld, verleden maand volkomen in het slop geraakt, toen de Sowjet-Unie een Wes- j ters compromisvoorstel ver wierp en het overleg over een verbod van kernwapenproeven te doen opgaan in de komende algemene ontwapeningsbespre- kingen. De Russen hadden hier voordien juist sterk op aange drongen. Het in de afgelopen weken steeds meer naar voren ge treden loonconflict in West- Duilsland betreft nu resds meer dan 1.700.000 werknemers. De Westduitse spoorwegvakbond heeft besloten de tarieven voor de 480.000 arbeiders en em ployes van de Westduitse spoor wegen op te zeggen. Medio vol gende week zullen de eisen wor den omschreven. Een dag tevoren had de West duitse vakbond van kantoor bedienden voor de ongeveer 75C.C00 employé's van de bonds staat, de deelstaten en ds ge meenten de tarieven opgezegd en hogere lonen geëist. In de metaalindustrie in Zuid West-Duitsland dreigt een sta king van 500.000 arbeiders om 10 procent loonsverhoging en zes dagen meer betaalde vakan tie. Het gouvernement van Neder lands Nieuw-Guinea zal zich niet verzetten tegen de terug keer van de Papoea-student Ki- rihio, die een bezoek aan Indo nesië heeft gebracht en op het ogenblik in Nederland is, naar Nieuw-Guinea. Dit verklaarde donderdagmorgen een woord voerder van het gouvernement. ..Kirihio is een Papoea. Het s'aat hem dus vrij zich ongehin derd in zijn land te bewegen", zc zei hij. Donderdagochtend hebben de commissies van Buitenlandse Zaken en Defensie uit de Twee de Kamer beraadslaagd met de minister-presidept, de minister van Buitenlandse Zaken, de mi nister van Defensie, de staats secretarissen vén Defensie en de staatssecretaris van Binnen landse Zaken (jver Nederlands Nieuw-Guinea. Aan het slot fan deze bijeen komst werd hpt volgende ge zamenlijke communiqué uitge geven „Van de zijde der regering werden vertrouwelijke mede delingen gedaah aangaande de bemiddelingspogingen van de heer Oe Thant in de kwestie Nieuw-Guinea. Deze pogingen worden voort gezet, al staat het resultaat geenszins vast. Aan de hand van nadere vragen werd over deze mededelingen van gedach ten gewisseld. Uitvoerig weifd besproken de kwestie van het vervoer van mi litairen naar Nieuw-Guinea. Staatssecretaris Bot deed een aantal mededalingen omtrent zijn bezoek aan Nieuw-Guinea. Wanneer in dë kwestie Nieuw- Guinea een wending optreedt, komt de commissie van Buiten landse Zaken uit de Tweede Ka mer opnieuw bijeen". Een woordvoerder van het Ja panse bureau voor de burger luchtvaart heeft met kiem de beschuldiging Tegengesproken, dat Japans weigering om het vliegveld Haneda beschikbaar te stellen voor Nederlandse DC-8-toestellen met militairen in burger aan boord een schen ding is van de luchtvaart overeenkomst tussen Japan en Nederland. De Japanse woordvoerder zei, dat het internationale recht Nederland verplicht, Japan om toestemming te vragen alvorens over te stappen van het propel lervliegtuig, ais het gewone K.L.M.-lijnvliegtuig, op een toe stel van het straaltype. Volgens de Japanse woord voerder werd van de verande ring (van toestel) voor de vlucht in kwestie, van Anchorage naar Biak via Haneda, van Neder landse zijde pas mededeling ge daan nadat het betrokken vlieg tuig' Anchorage reeds had be reikt. Dit was, aldus de woord voerder, kennelijk een poging de Japanners voor een voldon gen feit te stellen. Woensdag werd de Neder landse zaakgelastigde in Tokio meegedeeld, dat het vliegtuig (dat thans in Anchorage is) Haneda niet kan aandoen. Enkele dagen geleden had een woordvoerder van het Japanse ministerie van Buitenlandse Za ken voor een commissie van het Japanse parlement verklaard, dat de gebruikmaking door Nederland van gewone commer ciële vluchten voor het trans port van militairen onbehoorlijk was en in strijd met de geest zoals niet met de letter van de Nederlands'Japanse luchtvaart- overeenkomst. De bladen in Tokio schrijven de Japanse weigering om het Nederlandse vliegtuig in Ancho rage een tussenlanding in Tokio toe te staan grotendeels toe aan bezorgdheid over mogelijke In donesische reacties, nu de Ja panse kroonprins de gast is van pres.dent Soekarno. Het Japanse hof en de re gering hadden grote bezorgd heid aan de dag gelegd toen de Japanse ambassade tegen be togers, die maandag de Ameri kaanse ambassade in Indonesië aanvielen, bewaakt moest wor den. Tussen het Japanse minis terie van Buitenlandse Zaken en de Nederlandse ambassade in Tokio bestaat een ernstig meningsverschil over de kwes tie, of een luchtvaartmaatschap pij van tevoren toestemming moet vragen aan landen, waar tussenlandingen gemaakt moe ten worden, als men een ander type vliegtuig op die route gaat gebruiken. Volgens Japan zijn ae Japanse autoriteiten hier over te laat ingelicht, waardoor men de landing van het DC-8- vliegtuig van de K. L. M. met militairen in burger aan boord voor Nieuw-Guinea heeft ver boden. De Japanse minister van Bui tenlandse Zaken, Zentaro Ko- saka, heeft tot een commissie uit net parlement gezegd, dat Japan Nederland te verstaan heeft gegeven dat Japan politiek gezien in een moeilijke positie zou geraken wanneer Neder land militairen via Japans grondgebied naar een betwist gebied zou vervoeren. Hij ver klaarde, dat de Indonesische autoriteiten verheugd zijn over de maatregelen van Japan met betrekking tot het Nederlandse troepenvervoer. Een woordvoerder van de Japanse regering heeft donder dag tot verslaggevers gezegd, dal Japan ook in de toekomst toestenuning zal weigeren voor vervoer van Nederlandse mi litairen via Japans grondge- ciert. Kabinetssecretaris Masa- yoshi Ohira zei: „Japan stelt zitli op liet standpunt, dat liet geschil tussen Nederland en Indonesië een zaak is voor de Verenigde Na- - les. ,»apan moet absoluut vermij den hierin gemengd te worden. Daarom is het Nederlandse ver zoek om !ie( vliegveld Haneda van Tokio te gebruiken voor troepentransport geweigerd en zal hel geweigerd blijven." Het hoofd ran de mijnbouw - dienst ran Saarland. Hugo, heeft donderdag meegedeeld dat in de middaguren liet dodencijfer lot 284 is gestegen. In de mijn be vinden zich nog enkele lijken', zei hij. Hij zei verder dat er in ver schillende ziekenhuizen 81 ge wonden zijn opgenomen. Onge veer 100 van de 480 mijnwer- 2J kers die op het ogenblik van de ontploffing in de mijn waren, .hebben zich donderdag bij het bureau van dc mijn gemeld en meegedeeld dat zij ongedeerd uit de mijn zijn gekomen. Als mogelijke oorzaak van de ramp noemde Hugo een plotse linge sterke toevloed van gas. Deze mogelijkheid was aan het licht gekomen bij een eerste on derzoek dat donderdagochi end is gedaan. Als dit inderdaad het geval geweest is, was één vonk genoeg om een ontploffing te veroorzaken. De installatie die het gas uit de mijn zuigt, was in de nacht vóór de ramp één uur lang bui ten werking geweest, maar op het ogenblik van de ontploffing had de apparatuur al weer zeven uur gewerkt. De Westduitse regering heelt een miljoen mark ter beschik king gesteld van de nabestaan den van de omgekomen mijn werkers. De Paus heeft de apostolische nuntius in Duitsland, aartsbis schop Corrado Bafile, opgedra gen de getroffen gezinnen te be zoeken. De nuntius moet de ge zinnen een aanzienlijk bedrag ter hand stellen. Volgens de cijfers die Hugo donderdagmiddag gaf verkeerde men nog in het onzekere over het lot van 18 mijnwerkers. Zij zouden ofwel nog in de mijn moeten zijn of nog verzuimd hebben na het verlaten van de mijn rich bij de autoriteiten te melden, zoals herhaaldelijk via de ïadio werd verzocht. De gehele dag door wat het een komen en gaan van nuiien- de vrouwen, die door familie leden werden ondersteund, bij de mijnkantoren, waar zij meest al de onontkoombare bevesti ging moesten krijgen van het omkomen van echtgenoot of zoon. Fotografen, die, op een vrachtauto staande, telkens Een gezicht op de rumpimjn in Völklingen in het Saarland, waar in dooi een ontploffing woensdag vete slachtoffer! zijn gevallen. Een ziekenwagen rijdt juist het terrein op. Voor de poorten staan familie leden van de bij de ramp betrok ken mijnwerkers en politie. weer deze droeve mensengroe- 1 pen onder de lens namen, wer den cp gegeven ogenblik door verontwaardigde mijnwerkers bedreigd. De persmensen zoch ten daarop snel een heen komen. Aan een verhoor van de ge redde mijnwerkers over de toe dracht van de ramp kwam men donderdag nog niet goed toe I daar de mannen in nog te ge schokte toestand verkeerden. Drie ernstig gewonde mijn werkers zijn per vliegtuig over gebracht naar Ludwigshaven, waar zij in een speciale kliniek zullen worden behandeld door de specialist voor verbrandin gen van het Westduitse leger De Tsjeehoslowaakse vioe-pre- niier Rudolf Barak is „wegens tegen de partij gerichte en onwet tige activiteit" gearresteerd, zo heeft radio-Praag donderdag be kendgemaakt. Barak is minister van Binnenlandse Zaken geweest. Hij was lid van het politieke par tijbureau. Het centrale comité van de Tsjeehoslowaakse communisti- scne partij heeft Barak niet al leen van „tegen de par tij gerichte en onwettige activiteit" beschul digd, maar ook van machtsmis bruik in de tijd dat hij het mini sterie van Binnenlandse Zaken leidde, van het verduisteren van staatsgelden en „andere grove schendingen van het socialisti sche recht". Op grond daarvan is hij ontslagen als lid van het poli tieke bureau, als vice-premier, als voorzitter van de staatscommis sie voor de nationale comité's en als parlementslid. Ook is hij uit de communistische partij gesto ten, aldus radio-Praag. De maatregelen tegen Barak zijn genomen op voorstel van An- tonin Novotny, die staatshoofd en eerste secretaris der commu nistische partij is. Het presidium van de nationale vergadering heeft inmiddels de parlementaire onschendbaarheid van de in on genade gevallen vice-premier op geheven. di. Ahnefeld. Een 17-jarige mijnwerker, die van vroege dienst in een andere mijn boven was gekomen en zich terstond voor reddings werk in de rampmijn ging mel den, zag tot zijn grote blijd schap uit de liftkooi, waarin hij naar beneden wilde gaan, zijn reeds doodgewaande 19-jarige broer te voorschijn komen. Het bestuur en de directie van de coöperatieve vereniging Inge nieursbureau Van Steenis W.A. in Utrecht hebben in een brief aan de regering geprotesteerd tegen „haar voornemen de sala rissen van hogere ambtenaien te verhogen en op te trekken naar in het algemeen in het bedrijfs leven geldende maatstaven". In de brief wordt gezegd dat genoemde maatregel van de rege ring slechts zeer kortstondig het aantrekken, respectievelijk vast houden van aanwezig hoger per soneel zal bevorderen. Het be drijfsleven zal nl. onmiddellijk reageren door opnieuw hogere salarissen te bieden, zo wordt ge zegd. Het bestuur is van mening dat men daarmee in een vicieuze cirkel terecht komt, die geen en kele verbetering op de arbeids markt brengt en alleen de sociale ongelijkheid in de hand werkt. In de brief wordt er bij de regering met klem op aangedron gen haar voornemen niet ten uit voer te brengen en het nage streefde doel te verwezenlijken door afkondiging van een alge meen geldende salarisstop, even tueel door het met 100 procent belasten van inkomens boven een bepaalde grens. Ook verzoekt het bestuur de regering bij huidige en toekomstige noodzakelijke salarisverhogingen geen ufogres- sie maar degressie toe te passen, „opdat het sociale evenwicht niet nog verder wordt verstoord, dan mede door de laatste jaren toegepaste procentuele salarisver hogingen reeds thans het ge val is.

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1962 | | pagina 1