President Kennedy's politiek Onderhoud Rusk-Soebandrio over Nieuw-Guinea Perzisch staatsbezoek aan Frankrijk Geruchten over Putsch in Algerië Weero verzicht schilder zelf met DONDERDAG 12 OKTOBER 1961 17e Jaargang Nr 54IS Concessies ten bate van hoog doel Maar hardheidwaar het vereist is HUMPHREY OVER BERLIJN GROMIKO OVER BERLIJN GROMIKO IN MOSKOU Grond voor Europees- woningen bij Brussel Lübke in Hamburg Niger steunt plan-Luns voor Nieuw-Guinea Amerikaans liefscroefvliegtuig in Beieren verongelukt Piratenuitzending van de O.A.S. CHINA EN DE VERENIGDE STATEN BRITS LEGERVLIEGTUIG VERONGELUKT Communistisch China erkent Syrië HOOGWATER WEERBERICHT ZON- en MAANSTANDEN Frankering bij abonnement: Tsrneucsn Directeux-Hooldredacteur I. van de Sands Eedactie-adres: Noordstraat 55—57 Administratie-adres: Smidswal Telefoon 2073 Gironummer 38150 \bonnementsprijs: ƒ6,— per kwartaal; per maand ƒ2,— per week 48 ct. Losse nrs 9 ct. DE VRUE ZEEUW Verschijnt dagelijks Uitgeefster N.V. v/h Firma P. -T. van de Sande te Terneuzen Advertentieprijs per mm 16 ct; minimum per advertentie ƒ2,40. Ttubriek Kleine Advertenties 'géén handels- advertenties): 5 regels ƒ1,10. Iedere regel meer 22 ct. Kleine advertenties bij vooruitbetaling Vermelding: Brieven onder nummer, of: Adres Bureau van dit Blad, 20 cent meer. Inzending advertenties tot 's namiddags 2 uur. Voor het maandagnummer: zaterdags 10 uur. De schermen, waarachter door Amerikanen en Kussen in de af gelopen weken de grondslagen zijn gelegd coor een compromis over Duitsland en in 't bijzonder over de kwestie-Berlijn, zijn ze ker niet doorzichtig. Een volko men afgerond beeld van hetgeen tussen Kennedy, Kusk en Gro- myko is besproken, kan daarom- niet worden getekend. Maar vooral de Amerikanen hebben dr met spanning toekijkende waarnemers toch wel zoveel blikken achter de coulissen ge gund. dat het mogelijk is gewor- den in "rote lijnen aan te geven wat moet worden verwacht. De Amerikaanse senator Hu- bert Humphrey heeft woensdag r.iidens een persconferentie ver klaard ciat de reis die hij door verscheidene Westeuropese lan- en gemaakt heeft hem het vol le vertrouwen heeft gegeven in de verdediging van de geallieer den. Hij heeft zich ervan kun nen overtuigen ciat deze landen een formidabele macht bezitten. Humphrey zei voorstander te zijn van een Westelijk initiatief lerhandelingen inzake Ber ijm. op voorwaarde dal Rusland dit ook wil. Deze onderhande lingen moeten echter niet door een groep van drie machten ge voerd worden, maar door alle leden van dc NAVO. De Ver. Staten zullen er niet alleen de verantwoordelijkheid voor dragen", aldus Humphrey. De Sowjet-Russische minister van Buitenlandse Zaken Gromiko heeft woensdag te Londen, voor zijn vertrek per vliegtuig naar Moskou, verklaard dat er „defi nitieve tekenen zijn, dat het be grip met betrekking tot het vraagstuk-Berlijn groeiende is". Gromiko gaat in Moskou bij zijn premier Chrcesjtsjof verslag uitbrengen over de besprekingen, die hij met president Kennedy on de Britse eerste minister Mac- Millan over het Berlijnse vraag stuk heeft gevoerd. Gromiko zei dat zijn overleg met MacMillan en diens minister van Buitenlandse Zaken lord Home „zeer belangwekkend en nuttig" is geweest. Hij achtte het zeer belangrijk, dat het be grip met betrekking tot het Ber lijnse vraagstuk is toegenomen. ..Alles moet in het werk wor den gesteld om een vreedzame oplossing voor dit probleem te vinden. De Sowjet-Russische regering doet haar uiterste best om een dergelijke regeling te be reiken. doch zij heeft niet alles alleen in de hand. Aan één ding moeten wij krachtig vasthouden, namelijk de totstandkoming van een vredes verdrag met Oost-Duitsland en beëindigen van de door de tweede wereldoorlog geschapen oestand aldus de Sowjet-Rus sische minister van Buitenland se Zaken Gromiko. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Andrei Gro miko. is woensdag in Moskou Icruggekcercf na zijn besprekin gen in Washinton en Londen. Gromiko noemde deze bespre kingen ..nuttig", maar liet er zich niet verder over uit. De Belgische regering heeft besloten aan de Europese ge meenschappen een bouwterrein tan 120 ha aan de zuidoost-kant ^an Brussel te verhuren voor een symbolische prijs van f 1,50 per vierkante meter. Dit 'heeft dc Belgische onderminister van Financiën, Thielemans. woens dag in de senaatscommissie voor financiën verklaard. De E.E.G.-commissie had aan vankelijk een terrein van 240 ha gevraagd voor de bouw van wo ningen voor 10.000 Europese ambtenaren, maar zij is hiervan teruggekomen, aldus de minis ter. Men heeft er zich reken schap van gegeven dal men functionarissen die de gehele "g al met elkaar werken, beter niet allemaal ook bij elkaar kan laten wonen. ONRUST IN WEST-EUROPA Laten we er geen doekjes om winden: voor het Westen is dat niets verheugends. Het komt er op neer, dat het tenminste de helft van zijn politiek, die de werkelijkheid van een in tweeën gedeeld Duitsland ignoreerde, zal moeten herzien. Dat heeft uiteraard in Bonn veel onrust gewekt en nog op het laatste ogenblik, aan de vooravond van het gesprek tussen Kennedy en Gromyko. drong kanselier Ade nauer er in een brief bij dc Amerikaanse president op aan, zich niet te toegeeflijk tegen over de Russen tc tonen. Nu hadden, zowel Dulles, in het laatste jaar van zijn leven, als zijn opvolger Herter af en toe laten doorschemeren, dat Amerika wellicht enige verande ringen in zijn politiek zou moe ten aanbrengen, maar beiden gaven tenslotte steeds weer toe aan de tegendruk van Bonn. President Kennedy echter blijkt niet zo gemakkelijk te be- invlocden, niet door Bonn, niet door Parijs en zelfs niet door zijn eigen adviseurs. Het is dui delijk, dat hij eerst iedere poging wil ondernemen om met de Rus sen tot onderhandelingen te komen, alvorens hij nieuwe oor logsrisico's aangaat. BITTERE PIL Dat. betekent uiteraard niet. dat Kennedy bereid zou zijn Moskou in alles de zin tc geven. Integendeel, hij houdt onverkort vast aan dc vrije status van West-Berlijn en aan de vol komen vrije toegang naar die stad, zowel van militair als civiel vervoer en verkeer. Het betekent wel, dat Kennedy meent, dat het Westen Ocst-Duitsland op een of andere manier zal moe ten erkennen. Voor de Westduitsers vooral is dat een bittere pil en wel nie mand anders dan Adenauer be zit voldoende prestige om hen die te doen slikken. Zelfs de grootste tegenstanders van de „Alte" moeten bewondering heb ben voor zijn moed. die blijkt uit dc bereidheid, sijn politieke loopbaan naar .alle waarschijn lijkheid met deze onpopulaire taak af te sluiten. Ook buiten de bondsrepubliek echter zullen er velen zijn, die de politiek van president Ken nedy met twijfel in het hart vol gen. DE RODE POLITIEK In de Amerikaanse regering zelf is een machtige groep, die vreest, dat Kennedy bezig is de Russen rechtstreeks iri de kaart te spelen. Deze lieden geloven namelijk, dat Chroesjtsjefs plan voor Europa drie opeenvolgende doeleinden omvat: 1. West-Duitsland van de Ver enigde Staten te vervreem den; 2. De NAVO dodelijk te ver zwakken door West-Duitsland buiten deze militaire alliantie te manoeuvreren; 3. De Amerikanen te bewegen zich uit Europa terug te trek ken, nadat de NAVO eenmaal is vernietigd. Natuurlijk zijn deze argumen ten de Amerikaanse 'president niet onbekend. Er is ook reden om aan te nemen, dat hij oor spronkelijk had overwogen, nog tenminste een jaar lang een har de politiek tegenover het Krem lin te voeren. Twee dingen ech ter hebben hem daarvan, als men „insiders" mag geloven, weerhouden. Het eerste is de vrij slappe reactie van de Euro pese NAVO-partners, Engeland in het bijzonder, op de gebeurte nissen van de 13de augustus in Berlijn. Het tweede en belang rijkste is de steeds groter wor dende waarschijnlijkheid, dat op betrekkelijk korte termijn een groot aantal landen in het bezit van kernwapens zal geraken. UITBANNING KERNWAPENS? Niets schijnt de president meer te vrezen, dan dat de H-bom in handen komt van on verantwoordelijke regeringen. En hij meent, dal het ook een Russisch belang is, dit tc voor komen. Daarom spant hij zich tot het uiterste in, met de Rus sen tot een aanvaardbaar verge lijk in Europa en straks moge lijkerwijs ook in Azië en elders in de wereld tc komen. Want pas daarna is de tijd rijp voor een uitbanning van de kern wapens een doel. dat in de ogen van de Amerikaanse presi dent prioriteit boven alle andere bezit. Dat Kennedy echter niet be reid is ter bereiking daarvan op essentiële punten voor Moskou door de knieën te gaan, is zo juist weer gebleken in de kwes tie van Ilammarskjoelds opvol ging. Amerikanen en Russen zijn het eens geworden over de figuur van de Birmees Oe Thant als waarnemend secretaris-gene raal van de Verenigde Naties tot april 1963. Maar Kennedy heeft het Russische compromis, dat voorzag in de benoeming van drie assistenten' van de secreta ris-generaal, één uit het Westen, één, uit het Oosten en één uit de kring der neutrale landen, afge wezen, hoewel de Russen hun eis, dat deze functionarissen ieder het recht van veto zouden bezitten, hadden laten varen. Zelfs een troika, bespannen met. drie paarden, die vast in de hand van de menner liggen, wenst de president het secreta riaat niet te laten binnenrijden. Als het moet, kan Kennedy wel degelijk hard zijn een feit. dat misschien ook de twijfelaars aan de juistheid van zijn politiek iets geruster vermag te stellen. (Nadruk verboden.) Nikcraketten overgedragen aan Nederlandse luchtmacht Op het oude vliegveld Handorf bij Müitster in West-Duitsland zijn de eerste Nikeraketten met installaties aan de Nederlandse luchtmacht overgedragen. Foto: Nederlandse militairen in speciale kleding demonstreren voor de autoriteiten hoe de ra ket van brandstof wordt voor zien. Advertentie DE VERF VOOR HET SCHILDERFEEST EEN PRODUKT VAN DE SIKKENS-8R0EP De V.'estduitse bondspresident Lübke heeft op een bijeenkomst in de militaire academie van Hamburg verklaard dat West- duitse soldaten wellicht eens in de omstandigheden zullen komen dat zij tegen hun eigen landslie den moeten strijden. ..Slechts mensen die diep zijn doordrongen van de politieke idee van het Westen kunnen het gevoels- cn gewetensconflict, waarvoor zij komen te staan, overwinnen." Strijd van Duitsers tegen Duit sers kan slechts het gevolg zijn van een communistische aanval, die onze volledige onderwerping beoogt, aldus Lübke. Niettemin zou dit een enorme tragedie zijn, „omdat wij weten dat de meer derheid der soldaten van de tegenpartij wordt gedwongen". Lübke verklaarde voorts dat het Westen in Berlijn niet mag toegeven, omdat anders „mor gen" de bondsrepubliek cn ver volgens haar we-lelijke buurlan den aan de beurt zouden komen. „Elk gebiedsverlies en vermin dering van het prestige kan in het Westen een vertrouwenscri sis veroorzaken, die het zelfbe wustzijn van alle vrije volkeren aanzienlijk kan verzwakken." De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken. ar. Soeban- drio, heft woensdag een onder houd van 40 minuten gehad met zijn Amerikaanse ambtgenoot, Dean Rusk. Dit gesprek, dat op het „State Department" werd ge houden, was volgens dr. Soeban- drio gewijd aan de kwestie- Nieuw-Guinea. Op een persconferentie na dit onderhoud zei de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, dat zijn regering zoekt naar „wegen cn middelen" om het vraagstuk van Westelijk Nieuw- Guinea op te lossen en de be De sjah van Perziö, Reza Pah- levi, en zijn gemalin Farah zijn gisteren voor een vierdaags staatsbezoek in Parijs aangeko men. Fresident De Gaullc ver welkomde het paar. dat om streeks elf uur met een speciaal vliegtuig met groot gevolg op het vliegveld Orly landde. Beide Zes Amerikaanse militairen onder wie generaal Henry M. Spengler, bevelhebber van de 32ste luehtinachtgroep, zijn dins dag- om het leven gekomen lii.j de ontploffing van een hefschroef- vliegtuig van het Amerikaanse leger. Het ongeluk, waarvan pas woensdag melding is gemaakt door het hoofdkwartier van liet zevende Amerikaanse leger in Stuttgart, heeft zich dinsdagmid dag in de buurt van Wissing, in Noord-Beieren, voorgedaan. Men vermoedt, dat bet lief- schroefvliegtuig in dc lucht is ontploft. Generaal Spengler was 48 jaar. staatshoofden legden in hun be groetingstoespraken de nadruk op de nauwe Perzisch-Fransc vriendschap. De Gaulle noemde de sjah een „weldoener voor zijn volk". Hiertegenover sprak de sjah zijn bewondering uit voor Frankrijk en De Gaullc. Het is voor het eerst sinds 75 jaar dat een Perzisch staatshoofd een officieel bezoek aan Frank rijk brengt. Voor deze buitenge wone gebeurtenis heeft Parijs de vlag uitgestoken. Alleen al op de Champs Elysee staan 400 reus achtige vlaggen en op de rege ringsgebouwen wapperen de Franse driekleur en de Perzische vlag. De aandacht van het publiek werd vooral getrokken door kei zerin Farah, die een rose mantel droeg met zwart nerts afge- zoomd en een hoedje van dezelf de bontsoort. De sjah en gene raal De Gaulle namen onder luid applaus plaats in een open wagen, de keizerin en mevrouw De Gaulle reden hierachter in een limousine. Tijdens hun ver blijf in Parijs wonen de sjah en zijn gemalin in de gastenverblij ven aan de Quai d'Orsay. Kort na aankomst op het pa- In Parijs en Algiers doen weer geruchten de ronde dal er In Algerië een militaire putsch op handen is. Het onrustigst is het in Oran waarheen extra veiligheidspolitie is gezonden. Dinsdagavond de den zich in de stad zes ontplof fingen van kneedbommen en een bomaanval van Algerijnse opstandelingen voor. Verschei dene winkels van Mohammeda nen werden in brand gestoken en er ontstond enige malen een handgemeen tussen Mohamme daanse en Europese demon stranten. De voorzitter van het comité van steun aan president De Gaulle werd door jeugdige Europeanen mishandeld en zwaar gewond. Dinsdag kwamen in de haven van Mers El Kcbir twee escor- tevaartuigen van de Franse vloot uil Toulon aan en twee andere oorlogsschepen gingen voor anker in de wateren voor Oran. De aankomst van deze schepen officieel als routine vaart bestempeld vergrootte de vrees dat het ondergrondse geheime leger gereed staat toe te slaan. In de hoogste regeringskrin gen in Parijs schijnt men een of andere spectaculaire actie van ex-generaal Salan en zijn aanhangers te verwachten maar men neemt dit kalm op. Meer dan duizend man veilig heidspolitie sloten woensdag de boulevard Duclos in het centrum van Algiers af en begonnen de gebouwen stelselmatig te door zoeken. Volgens onbevestigde berichten zochten zij naar lei ders van het geheime leger. Er gingen geruchten dat in het ge bied een vergadering van OAS- leiders uit geheel Algerië werd gehouden. Volgens doorgaans betrouw bare klingen werden in een ge bouw van de boulevard zes ar restaties verricht. Europeanen die de operatie gadesloegen rie pen beledigingen naar de poli tiemannen en men hoorde de leuze: „Algerië Francaise". Voor de derde achtereenvol gende dag is woensdag een pira tenzender van de O.A.S. in de lucht geweest. De uitzending, die zwaar werd gestoord, duurde dertien minuten en had plaats op het. tijdstip waarop radio-Al giers nieuwsberichten uitzond In Algiers zijn woensdagoch tend vijf jongelieden gearres teerd. De politie zette een geheel blok, waarin de consulaten van de Verenigde Staten en België zijn gelegen, af en doorzocht 3 woningen. leis d'Orsay begaf de sjah zich naar president De Gaulle op het Elysée. Tijdens het onderhoud overhandigde de sjah aan presi dent De Gaullc het grootlint in dc orde van Phalevi. Na aankomst van keizerin Fa rah werd op liet Elysée het mid dagmaal gebruikt, waarbij o.m. de minister-president. Michel Debré, en hoge Franse functio narissen aanzaten. Vervolgens verschenen de hoge gasten en president en mevrouw De Gaul le op het bordes om gelegenheid te géven tot het maken van fo to's. Hierna overhandigde presi dent De Gaulie aan het keizer lijk paar enige geschenken. De sjah en zijn gemalin vertrokken vervolgens weer naar hun ver blijf aan de Quay d'Orsay. De Chinese minister van Bui tenlandse Zaken, maarschalk Tsjen Ji, heeft te Peking in ant woord op een vraag gezegd dat China wel bereid is tot onder handelingen met. de Verenigde Staten op het niveau van de ministers van Buitenlandse Za ken om tot vermindering van de spanning tussen de twee ïanden te komen. Hij zei dit tot direc teur Walton A. Cole van het persbureau Reuter in antwoord op diens vraag of hij heil zag in een Amerikaans-Chinose top conferentie thans of in de naas te toekomst. Tsjen wees er ech ter met nadruk op dat het ini tiatief voor dergelijke besprekin gen van de Verenigde Staten moeten uitgaan. Tsjen zei dat te Warschau reeds de Amerikaanse en de Chinese ambassadeur in de Poolse hoofdstad met elkaar spreken en dat de twee landen te Genève floor middel van on derministers van Buitenlandse Zaken contact met elkaar heb ben. Indien zal worden voorge steld dat de ministers van Bui tenlandse Zaken met elkaar gaan spreken, heeft China daar geen bezwaar tegen. Verder zei hij over de moge lijkheid van een topconferentie niet met zijn regering te hebben gesproken. China is echter van oordeel dat het initiatief tot elke nieuwe stap van de Amerikanen Breskens moet. uitgaan „omdat wij alles 1 Terneuzen hebben gedaan, wat wij kun-1 Kanswesrt ner.I Walzoorden trekkingen met Nederland te nor maliseren. In antwoord op vragen zei hij: „Met de mogelijkheid dat Neder land nu de soevereiniteit over West-Irian opgeeft, zouden de betrekkingen tussen Indonesië en Nederland genormaliseerd kun nen worden mits West-Nieuw- Guinea „tenslotte" deel van het Indonesische grondgebied zou uitmaken". Minister SoebanÜrio herhaalde dat het Nederlandse voorstel aan de V. N. voor Indonesië onaan vaardbaar is en zei dat een an dere oplossing zou moeten wor den gevonden. Op de vraag nf Indonesië van plan is in de V. N. een tegen voorstel te doen, antwoordde hij: „Ik weet het niet". In antwoord op een vraag zei hij dat hij tijdens zijn onderhoud met minister Rusk niet gevraagd had om steun van de Verenigde Staten bij het oplossen van het vraagstuk. Volgens Agence France Presse verklaarde dr. Soebandrio met nadruk dat Washington zeer ver langend scheen het geschil ge regeld te zien. De afgevaardigde van Niger, Issoefou Saiduo Djermakoye, heeft in de Algemene Vergade ring der Verenigde Naties het Nederlandse plan voor Nieuw- Nieuw-Guinea gesteund. Hij zei: „Wii geloven dat ae bevolking van Nieuw-Guinea zo als alle volken van Afrika, recht heeft op zelfbeschikking. Daar om hechten wij goedkeuring aan hel Nederlandse plan om het be-' stur en de ontwikkeling van het gebied onder V. N.-toezicht te plaatsen teneinde de bevolking in staaf te stellen zich voor te be reiden op zelfbeschikking. Nederland moet echter zijn goodwill-inspanningen uitbreiden en intensiveren, omdat het een groot vacuum in Nieuw-Guinea zou achterlaten dat moeilijk op te vullen zou zijn." Djermakoye zei, dat de twaalf Afrikaanse staatshoofden van de Malagasy-Unie de zgn. Braz- zaville-groep op hun conferen tie in Tanavnarive vorig jaar hadden ve lclaard dat het zelfbe schikkingsrecht van alle landen „moet worden toegepast ongeacht ras. geografische ligging of ge schiedenis". In kringen in de omgeving van de Brazzavillc-groep werd gezegd dat de landen van deze grocD over het algemeen een gezamen lijk standpunt in V. N.-kwcsties innemen en dat er reden is om aan te nemen dat dit ook het ge val is inzake het Nederlandse plan voor Nieuw-Guinea. Waarnemers zeiden dat de Ne derlandse resolutie waarin gr vraagd werd cnr het instellen van een V. X.-commissie voor Nieuw - Guinea dus verzekerd schijnt te zijn van de steun van dit belang rijke deel van de AA-groep. Dinsdag is een transportvlieg tuig van de Britse luchtmacht na het opstijgen van de vliegba sis Ei Adem in Eybië neerge stort en in brand gevlogen. Van de inzittenden werden er acht gedood en negentien ge wond. van wie tien ernstig. De slachtoffers waren Malte zer geniesoldaten, die na oen opleiding in Lybië op weg naar huis waren. Volgens een mededeling van legerzijde zijn bij het ongeluk zes Maltezers en twee Engelsen omgekomen. De Britse luchtmacht heeft woensdag bekendgemaakt^datibij" het vliegtuigongeluk dinsdag avond bij El Adem in Libië der tien Engelse soldaten zijn omge komen en verscheidene ernstig werden gewond. Het vliegtuig, een „Hastings" transportvlieg tuig. vervoerde deze soldaten .van Libië naar Malta. Communistisch China heeft woensdag de nieuwe Syrische regering erkend. De'Chinese mi nister van Buitenlandsei Zaken heeft voorgesteld wederzijds am bassades te vestigen. Syrië is tot nu toe.door 15 sta ten erkend, waarondêrtde Sow- jet-Unie en dc Verënigde'Staten. IETS LAGERE TEMPERATUREN Een gordel van hogedrukge- bied strekt zich uit van Rusland via de Alpen naar de Azoren. Langs de noordflank hiervan be wegen zich frontale storingen over de Britse eilanden naar Scandinavië. Na het voorbijtrek ken hiervan, wat gepaard ging met een toename van de bewol king en langs de Waddenkust wat lichte regen, stroomt koelere lucht ons land binnen. DONDERDAG 12 OKTOBER v.m. n.m. Breskens 3.08 3.22 Trineuzen 3.43 3.57 Hansweert 4.23 4.37 Walzoorden 4.33 4.47 VRIJDAG 13 OKTOBER v.m. n.m. 3.45 3.54 4.20 4.29 5.00 5.09 5.10 5.19 Bot en de ingang van het Ka naal ontstond een afzonderlijk gebied van iiogelucht. dat zich over onze omgeving uitbreidt. In verband hiermee neemt de wind verder af. zodat in de nacht plaatselijk mist kan ontstaan die overdag evenwel weer oplost medeeedeeld door het K. N. M. I., geldig tot hedenavond. Droog tveer Droog weer met wisselende be wolking en in de ochtend hier en daar mist. Meest zwakke wind in hoofdzaak uit westelijke richtin gen. Iets lagere middagtempera- turen dan gisteren. ZON MAAN op onder op onder Okt. 12 6.58 17.54 9.36 19.34 13 7.00 17.32 10.44 20.07 14 7.02 17 0 11.51 20.48 15 7.04 17.47 12.54 21.53

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1961 | | pagina 1