De mijnstaking in Frankrijk Brood, bloem en suiker van de bon Dr L.r J. M. EEEL beëdigd als Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon wQriepGe*t& O akkERÏJ*5 Het Ontwerp „Noodwet Indonesië" Canada en de West-Europese Unie MINISTER STIKKER Vleesrantsoen verhoogd in de Eerste Kamer ZATERDAG 30 OCTOBER 1948. Vrijdag 5 November vrije verkoop Beschermvrouweschap van Koningin Juliana Hervatting politieke onderhandelingen? Ernest Claes voor de krijgsraad Het vermiste Nleuw-Zeelandse vliegtuig naar Batavia vertrokken Het vertrek van Dr. Beel naar Indonesië Nieuwe Zweedse regering Frankering by Abonnement: Teyneiizen WEERSVERWACHTING medegedeeld door het K. N. M.I. te De Bilt, geldig tot Zaterdagavond. Weinig verandering in (eng). Matige, af en toe krachtige •vrind uit Oostelijke richtin gen. Overdrijvende wolken velden. Droog. Weinig ver andering In temperatuur. Onder Redactionele leiding van P. L. D. J. van Oeveren Redactie-adres Noordstr. 55-67, Temeuzen Tel. 2510 - Na 6 uur 2073. Hoofdagentschap voor West Zeeuwsch-Vlaanderen Willemsweg 83, Schoondijke Telefoon 48. DE VRIJE ZEEUW 4e Jaargang No- 950. Advertentieprijs per mm 10 et.minimum per advertentie 1,50. Inzending advertenties tot des namiddags 4 uur Rubriek kl. advertenties: 5 regels 60 ct.; iedere regel meer 12 cent. Ver melding: Brieven onder nr. Bureau van dit Blad 10 cent meer. Uitgave Rtlehtlng jDe Vrije Zeeuw" Verschijnt dagelijks Drukkerij N.V. Firma P. J- van de Sande Terneuzen Abonnementsprijs 3,25 per kwartaal. ZON EN MAAN 1948 Zon Mum Nov. Opk. Ond. Opk. Ond. 1 7.34 17.12 7.47 17.11 2 7.36 17.10 9.17 17.32 3 7.38 17.09 10.43 18.01 4 7.40 17.07 12.02 18.41 5 7.41 '17.05 13 05 19.36 6 7.43 17.03 13.54 20.42 7 7.45 17.02 14.23 21.55 8 7.47 17 14.46 23.00 9 7.49 16.58 15 03 10 7.50 16.57 15.16 0.40 11 7.52 16.55 15.26 1.34 Met ingang van Maandag 8 November a.s. zal de rantsoe- 5»ering van brood esi suiker worden beëindigd, zodat op de nieu we bonnenlijst van as. Donderdag géén bonnen meer zullen voorkomen voor deze levensmiddelen, evenmin als voor andere aetikelen, die op de suiker- en versnaperingenbonnen verkrijg baar zün, n.1. boterhamstrooïsel, jam, stroop e-d-, en versnape ringen met inbegrip van chocoladewerk (caeao blijft evenwel op de bon). Ook de bloe.nibon zal vervallen, zodat met ingang van ge noemde datum bloem, zelfrijzend bakmeel, kindermeel en kin- derbiscuits eveneens zonder bon verkrijgbaar worden gesteld. De vooruitzichten van de graan- en suikerpositie laten de opheffing der rantsoenering toe, nu tevens het beletsel, gelegen In de subsi diëring is vervallen. De gelijktij dige opheffing van de brood- en suikerrantsoenering betekent een mijlpaal op de weg naar een nor male voorziening, gelet op de be- tejkents van de betide artikelen voor de voeding en op de talloze mogelijkheden van toepassing van bloem en suiker als grondstoffen in de huishouding en in de ver werkende industrie. Hoewel de beslissing van de Re gering allerwege tot voldoening zal stemmen, zou het toch, aldus het Ministerie van Landbouw, Vis ser# en Voedselvoorziening, van een onvoorzichtig optimisme ge- tulgen, om uit de gang van zaken op te maken, dat de voorziening thans onbeperkte mogelijkheden biedt. Dat geldt in het algemeen voor de Nederlandse voorziening, voor bepaalde artikelen op grond van schaarste,, voor andere om redenen van een zuinig beheer der beschikbare deviezen. De Nederlandse suikerindustrie produceert van de totale Neder landse suikerbehoefte ongeveer 70 zodat weliswaar voor een zeer belangrijk deel uit eigen bron Imn worden geput, maar rond 30 moet in 't buitenland wor den aangekocht. Daar deze hoe veelheid tegen ten dele zeer schaarse vreemde valuta moet worden aangekocht, zal bij de aankoop van importsuiker de no dige zuinigheid moeten worden betracht om de dollars te bespa ren, die ook voor andere doelein den nodig z#n. Het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening brengt met kracht onder de aan dacht, dat van het publiek ver wacht wordt, dat het zoveel dis cipline toont, dat de overgang van distributie naar vrije con sumptie geen stoornis onder vindt door hamsteren, waarvoor geen reden bestaat. Het zal voornamelijk van de bending van de bevolking zelve afhangen of de vrije consumptie bestendigd kan blijven. De suikercampagne van de •ieuwe oogst heeft voor een ruime voorraaidpositie gezorgd, zodat er geen enkele vrees behoeft te be- Hare Majesteit Koningin Julia na heeft het' beschermvrouwe- sehap van de Koninklijke Natio nale Zangschool te 's-Gravenhage aanvaard. H. K. H. Prinses Wil- haimina, die het beschermvrouwe- sehap heeft neergelegd, is als ere lid toegetreden. ISWONE8IÊ. De Republikeinse Minister van Voorlichting, Moh. Roem, heeft tegenover de pers verklaard, dat de .politieke onderhandelingen waarschijnlijk begin November hervat zullen worden. Hij voegde ate: Wat ook het resultaat moge rijn, it will be final''. In Merdeka, een publicatie van het Republikeinse bureau te New York, wordt de beschuldiging ge uit, dat de verantwoordelijkheid voor de opstand te Madioen, Pati en Patjitan en de daaruit voort- vloeiendè bloedvergieting en ver edeling geheel bij de Nederlanders ligt, die gedurende meer dan twee jaar de bevolking in de Republiek dwongen te leven zonder de ge neugten, die de Amerikaan als vanzelfsprekend in het dagelijkse leven aanvaardt. De blokkade ter ■ee en in de lucht, die door Dr. Van Mook werd gewettigd, was een (middel tot oorlogvoering en werd uitgevoerd onder gezag van de militaire commandanten ten voordele van een der in het ge- sotrl betrokken partijen, die on derhandelingen voor een overeen komst voerde. Deze blokkade is een beslissende factor geweest voer de Indonesiërs, die de ge matigde toenadering van de Ne derlanders tot het beëindigen van de communistische opstand ver wierpen. Merdeka zegt: Wat wij wensen is opheffing van de blok kade, zodat de Republiek kan in- en uitvoeren en haar bevolking kan worden gekleed en behandeld met rechtvaardigheid en waardig heid. Tenslotte wordt gezegd, dat volgens betrouwbare gegevens het aantal deelnemers aan de^op- *tand geschat wordt op niet meer dan 15.500. Van hen waren slechts 2000 „bona fide" leden van de communistische partij staan voor enige schaarste bjj be ëindiging van de rantsoenering. Wel zal voorshands enige schaars te bestaan voor enkele nevenpro ducten van de bloembon, terwijl met name chocolade slechts in be perkte mate venkrijgbaar zal blij ven tengevolge van het feit, dat de wereldoogst aan cacaobonen geen ruimere toewijzingen cacao bonen aan de chocolade-industrie toelaat. Hogere prijs- Als gevolg van het streven der Regering de zwaar op de schat kist drukkende subsidies op le vensmiddelen te verm'nderen, zul len, zoals men weet, de suikersub sidie en de toeslag op het brood vervallen. De nieuwe prijs voor de consument van kristalsuiker be draagt ten hoogste 0,75 per kg. voor basterdsuiker 0,77 terwijl de broodprijs 4 cent per 800 gram hoger is dan de thans geldende prijzen. Eventuele prijs wijzigingen van artikelen, waarin de dan duurdere suiker wordt ver werkt, zullen nader worden be kend gemaakt. Met nadruk wordt er op gewezen, dat de detaillist op de lopende bonnen tegen de oude prijs dient af te leveren voor de duur van de geldigheid van de bon zoals ook (bij voortzetting der rantsoenering het geval zou zijn geweest. Hoewel aangenomen (kan worden, dat de laatste suikerbon vrijwel algemeen reeds zal zijn gehonoreerd, zal streng toezicht op de naleving der voorschriften worden uitgeoefend, hetgeen mede mogelijk is door controle van de voorraadadministratie. De bak kers zullen in de gelegenheid wor den gesteld na 7 November 1948 alle broodbonnen van de thans lo pende distributieperiode, alsmede ongebruikte nieuwe coupures voor goedkope tarwebloem- en meel in te leveren bij de distributiedienst ter verkrijging van de hun nog toekomende broodtoeslag:. Teneinde bij de beëindiging der rantsoenering een hiaat in de voorziening te voorkomen, zal de detaillist in overeenstemming met de praotijik onder het bonstelsel, op de Vrijdag voorafgaande aan Maandag 8 November a s. brood en suiker reeds zonder bon mogen verkopen, dan uiteraard tegen de verhoogde prijs. De opheffing van de brooddistributie brengt geen wijziging in de voeding, waarin momenteel witte brood en brood van normale samenstelling ver krijgbaar zijn. Ten slotte z# medegedeeld, dat de uitreiking van versnaperingen- en diversenkaarten doorgang vindt. (De diversen-kaart zal dienst moeten doen voor de ta- fcaksdlstributie voor vrouwen voor de versnaperingen-kaart geldt de mogelijkheid van een an der gebruik. Aanwijzingen van de tabaksbonnen op de in gebruik zijnde gecombineerde kaarten gaat ongewijzigd door. Woensdag heeft zich voor de Brusselse Krijgsraad de Vlaamse schrijver Ernest Claes, auteur van „De Witte" te verantwoorden gehad. Hij wordt ervan beschul digd de politiek van de vijand te hebben gediend, door het toestaan van interviews aan pro-Duitse kranten en door collaboratie op cultureel gebied. Ernest Claes ontkende de waarheid van deze beschuldiging. De behandeling wordt op 22 November voortge zet. De prefectuur van het departe ment Loire heeft medegedeeld, dat de troepen gisterenmorgen drie groepen mijnen in het Wes ten van het departement hebben bezet. Vier en negentig procent der steenkoolindustrie van het Loire-bekken is thans onder con trole van de politietroepen. De socialistische Minister van Openbare Werken, Christian Pi- neau, heeft de Franse generale staf verzocht hem troepen ter beschikking te stellen voor het lossen van de steenkoolschepen in acht grote havens, waar de havenarbeiders, ingevolge een op roep van de C.G.T., weigeren te lossen. Volgens een woordvoerder van de regering z#n geen goederen treinen met steenlkiool door de spoormannen opgehouden, of schoon de C.G.T. hiertoe heeft aangespoord. Alleen te Cherbourg werd de steenkool uit de schepen door havenarbeiders gelost. Volgens mededeling van het departement van Binnenlandse Zaken zijn tot Donderdagavond 712 arrestaties verricht, waarvan 341 in de loop van Donderdag. Van de gearresteerden worden 628 in' verzekerde bewaring ge houden; 160 van deze personen z#n afkomstig van Frans gebied in Noord-Afrika en 85 zijn bui tenlanders. Verder z#n 52 bui tenlanders uitgewezen. Een woordvoerder van het Mi nisterie van Binnenlandse Zaken zeide dat er Vrijdag een sterke beweging tot hervatting van het werk te constateren viel in de Zuidelijke en centrale mijngebie- den. Vrijwilligers van de veilig heidsdienst te Valenciennes heb ben om bescherming gevraagd. Volgens A.F.P. hebben stakers van plaatselijke C.G.T.-leiders or der gekregen het wertk te hervat ten in twee mijnen in het departe ment Gard, in het Zuiden. De directie ziet hierin een mogelijke poging om over te gaan tot een zitstaiking of langzaam-aan-aotie. De federale raad van bij de O G.T. aangesloten metaalarbei ders heeft besloten, terstond aan de werkgeversorganisaties eisen Het Nieuw Zeelandse vliegtuig dat sinds Zaterdag werd vermist, met 13 personen aan boord, is aaii de voet van de berg Roeapehoe op North Island waargenomen, zo deelde Walter Nash, vice-premier van Nieuw Zeeland mede. Politie en reddingsploegen waren op weg naar de plek, zo voegde hij er aan toe. Het vliegtuig was Zaterdag bij slecht weer gestart voor een vlucht van Pamerston Noord naar Hamilton. Volgens verklaringen van piloten, die het vermiste vliegtuig hadden opgemerkt, wac aan niets te zien dat het vliegtuig in brand had gestaan. Verkenningsvliegutigen heb ben medicamenten, levensmidde len e.d. in de buurt vaïl het vei- melde vliegtuig afgeworpen., in de hoop dat er nog overlevenden zijn. Verwacht wordt, dat de reddings ploegen, die in hun taak zeer be moeilijkt worden d">or het lastige terrein en de zachte sneeuw, het vliegtuig in de loop van de och tend zullen bereiken. voor te leggen om loonsverhoging op basis van een minimumloon van vijftienduizend francs per maand (het huidige mim-'mumloon bedraagt twaalfduizend frs.) en invoering van een glijdende schaal waarbij de lonen stijgen naar rato van de prijsstijgingen. De Minister van Defensie, Paul Ramadier, verklaarde gaste ren dat hij „er zo sterk op ver trouwt, dat de toestand begin komende week verbeterd zal zijn, dat het terugfkeren van de troe pen naar hun garnizoenen binnen korte tjjd tegemoet gezien kan Worden." Volgens officiële mededeling, zijn 212 leden van de republikein se veil'igheidsgarde, 77 van de mobiele garde en politie en 15 soldaten gewond sedert het begin van de campagne op 18 October. De Beraudiere-mrjn, het laatste bolwerk der stakers in het bek ken van Saint Etienne, is giste rennamiddag door de ingenieurs bezet. Zo is een einde gekomen aan de staking in dit kolenbek ken, dat het meest actieve cen trum was van een beweging, die z'ch over geheel Frankrijk heeft uitgebreid. Uit officiële bron wordt verno men, xlat sinds het begin van de operaties tot vrijmaking van de mijnen 301 leden van de orde dienst verwondingen opliepen. Over het algemeen is de toestand in de Franse mijntoeiiikens thans kalm en een gedeeltelijke werk hervatting is op te merken In het Noordelijke kolenbekken be zetten de poHtie en de soldaten thans ongeveer de helft der mij nen, zonder dat noemenswaardige inoidenten rich hebben voorge daan. H-M. Koningin Juliana heeft gisterenavond, onmiddellijk na dat ook de Eerste Kamer der Staten Generaal de Noodwet In donesië had aangenomen, te 's Gravenhage deze Noodwet ge tekend. De Noodwet werd nog gisteren in het Staatsblad No I 461 opgenomen. Vervolgens heeft Hare Maje steit het besluit getekend, hou dende voorlopige regeling van het bestuur over Indonesië. In dit Koninklijk Besluit wordt het volgende bepaald: Artikel 1 (1). Er Is in Indonesië een hoge vertegenwoordiger van de Kroon (2.) Hjj wordt door ons be noemd en ontslagen en mag zijn waardigheid niet neerleggen, noch Indonesië verlaten zonder onze machtiging. (3.) De hoge vertegenwoordiger van de Kroon oefent de hem bij dit besluit toegekende bevoegdbe den uit met'inachtneming van on ze bevelen. (4.) Hij is wegens de uitoefening van zijn ambt aan ons verant woordelijk en verstrekt te dier zake aan de Minister van Over zeese Gebiedsdelen alle gewenste inlichtingen. Artikel 2. (1.) De hoge vertegenwoordiger van de Kroon moet de ouderdom van 30 jaar vervuld hebben. 12.) Hij mag rechtstreeks noch zijdelings deelhebber zijn in, noch borg zijn voor enige onderneming, ten grondslag hebbende een over eenkomst, om winst of voordeel aan ge vaan met Indonesië of met enig deel daarvan. (3.) Hij mag, behalve openbare schuldbrieven, geen schuldvorde ringen ten laste van Indonesië be zitten. (4.) Hij mag rechtstreeks noch zijdelings deel hebben In enige concessie of onderneming van welke aard ook, In Indonesië ge vestigd of aldaar haar bedrijf uit oefenende, noch eigenaar of huur der van landerijen daar te lande zfin. (5.) Het bij het tweede en het vierde lid bepaalde blijft op hem na zijn aftreden. t Artikel 3. Wij treffen voorzieningen voor het geval het ambt van hoge ver tegenwoordiger van de Kroon bij diens belet. Artikel 4. De hoge vertegenwoordiger van de Kroon legt alvorens zijn ambt te aanvaarden in onze handen de navolgende eed (verklaring en belofte) af: „Ik, zweer (verklaar) dat ik ter zake -van mijn benoeming aan geen persoon, directeljjk of indi- rectelijk, onder wat naam of voor wendsel ook, enige gift of gave beloofd of gegeven heb, noch be loven of geven zal. Ik zweer (beloof), dat ik om iets hoegenaamd in deze betrek king te doen of te laten, van nie mand hoegenaamd enige belofte of geschenk aannemen zal, direc telijk of indirectelijk. Ik zweer (beloof) getrouwheid aan de Koning. Ik zweer (beloof) dat ik, op de grondslav van het bepaalde in het veertiende hoofdstuk der Grondwet, naar mijn vermogen aan de totstandkoming van een nieuwe rechtsorde in Indonesië en van de Nederlands-Indonesische Unie zal medewerken. Ik zweer (beloof) dat ik alle voor Indonesië geldende wettelijke voorschriften steeds zal onderhou den en doen onderhouden en alle plichten, welke het ambt van hoge vertegenwoordiger van de Kroon mij oplegt, getrouw zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God Al machtig (Dat verklaar en beloof ik). Artikel 5. Alle bevoegdheden en verplich tingen met betrekking tot Indo nesië welke volgens het „over- gangabesluit algemeen bestuur Nederlandsch-Indië (Staatsblad D 65) toekomen aan of rusten op de Luitenant-Gouverneur-Generaal worden uitgeoefend en vervuld door de hoge vertegenwoordiger van de Kroon. Artikel 6. De hoge vertegenwoordiger van de Kroon treft, op de grondslag van door ons te treffen voorlopige maatregelen als bedoeld in artikel 1 der Noodwet Indonesië en met inachtneming van door ons te ge ven aanwijzingen, in afwachting van de vestiging- van een nieuwe rechtsorde in Indonesië, voorbe reidingen ten aanzien van het be wind in Indonesië in overgangs tijd. Artikel 7. Dat besluit, hetwelk kan worden aangehaald als „besluit vertegen woordiging van de Kroon in Indo nesië" wordt geacht in werking te zijn getreden op 29 October '48, met uitzondering van artikel 5, dat in werking treedt op het tijd stip waarop de hoge vertegen woordiger van de Kroon het be stuur van de Lult.-gouverneur-ge- neraal dan wel van de autoriteit, die met de waarneming van de functie van Luit.-gouvemeur-ge- neraal tijdelijk is belast, zal heb ben overgenomen. Dit Kon. Besluit werd eveneens nog gisterenavond in het Staats blad No I 462 gepubliceerd. Hare Majesteit heeft daarna Haar Besluit getekend tot benoe ming van Dr. L. J. M. Beel als hoge vertegenwoordiger van de Kroon in Indonesië Dr. L. J. M. Beel is tenslotte door de Koningin beëdigd Hangerig, koorts? NU oppassen 1 Neem dadelijk een "AKKERTJE" en vanavond nog een. Onder de wol. Morgen géén Griep 1 (Ingez. Med.) Gisterenmorgen behandelde de Eerste Kamer in openbare verga dering het ontwerp Noodwet In donesië. De heer Pollema (Chr. H. U.) verklaarde ais eerste spreker, dat dit ontwerp, ondanks deze Minis ter, die zo goed als geen toelich ting gaf, toch nog een grondige behandeling in de Tweede Kamer heeft gekregen. Spreker keurt de memorie van toelichting sterk af. Spreker constateert, dat de anti-revolutionnairen in de Twee de Kamer geen poging hebben gedaan om het wetsontwerp te verbeteren, zoals de heren Oud, Tilanus en Van der Goes van Naters deden. Hij kan zich met de staatrech- telijke redenering van Prof. Ger- brandy wel verenigen. Hoe schrander ook gevonden, zou spr. toch niet gaarne zien, dat de opvattingen van de heer Oud in de Tweede Kamer naar voren gebracht, in ons staats recht ingang zouden vinden. Spreker verklaart, dat zijn frac tie in haar geheel op het stand punt staat, dat deze Noodwet niet "conform art. 210 van de Grond wet is. Voor spreker en het overgrote De Canadese Minister van Bui tenlandse Zaken, Lester Pearson, heeft verklaard, dat Canada, Amerika en Engeland en de lan den van de Benelux ervan heeft verwittigd, dat het bereid is met deze en andere Noord-Atlant'sche staten onderhandelingen aan te knopen met het denkbeeld een regionaal veiligheidspact te slui ten. De Canadese regering heeft, zo* zeide de Minister, met be langstelling kenms genomen van de verklaring der Ministers van Buitenlandse Zaken van de West- Europese Unie, dat overeenstem- Minister Stikker, die Donder dagavond met het Batavia-vlieg- tuig van Schiphol naar Batavia is vertrokken, verklaarde aan de wadhtende journalisten als aan vulling op het Donderdag door de Regering uitgegeven communi qué, dat hij om twee redenen de reis naar Indonesië maakt. In de eerste plaats om te pogen de on derhandelingen met de Republi keinen op gang te brengen en ten tweede om als vertegenwoordiger van de Regering zich persoonlijk op de hoosrte te stellen van „de zeer zorgelijke toestand". Ter verduidelijking hiervan ver wees hij naar de verklaring van Minister Sassen, laatstelijk in de Tweede Kamer, waarin deze me dedelingen deed over het ontstel lend grote aantal infltraties en overvallen op officiële Indonesi sche personen, In -het door de Ne derlanders bezette gebied. Vol gens Minister Stikker zijn in de afgelopen 14 dagen over de 500 mensen „gewelddadig gevallen". Hij ze'de voorts: „Als niet dui- delqk 'bepaald wordt, dat hieraan iets zal worden gedaan, is het Zinloos verder te praten." Het tweede punt dat zo spoedig mogelijk besproken moet worden is, volgens de Minister, het op gang brengen van het goederen verkeer. Artikel 6 van de Renville-over- eenkomst bevat bepalingen hier omtrent. Over dit artikel is veel gesproken, echter zonder resul taat. „Een ding staat echter vast", aldus Minister StikkeT, „wij cefenen zeer bepaald geen blok kade uit". Een punt waarover ook veel te doen is geweest, is de uitwijzing der Republikeinse ambtenaren. Hierover zei Minister Stikker: „Men moet goed begrijpen, dat wat dit betreft, nog geen enkele maatregel is genomen en wij zijn volkomen bereid ook hierover te praten." Het gesprek kwam daarna op de ervaringen van de Minister in Parijs. Hij had daar de indruk cpvredaan in ziin besnrekingen met buitenlandse collega's, dat men in het buitenland meer begrip krijgt van de s'tuatie. Over de bespre kingen, die eventueel in Batavia gevoerd zullen worden, zeide de Minister nog, dat hij zich zeker niet aan het hoofd van de delega tie zal Stellen. Wel hoopt hij contact met vooraanstaande figu ren van alle partijen te hebben. Naar het A N.P. verneemt,- zal Dr. Beel, Zondagavond te 20.00 uur per K.L.M. naar Batavia ver trekken. Met hetzelfde toestel ver trekt ook de heer H. Hermans naar Indonesië. ming is bereikt betreffende de opvatting, dat een Noord-Atlan tisch verdedigimgspact de nood zakelijke eerstvolgende stap is. Pearson zeide verder: „Voor zover het ons betreft overwegen we deze zaak reeds maanden en hebben aan offic;ële besprekingen te Washington deelgenomen van •het moment af dat zij zijn begon nen op 6 Juli". Hfl voegde er aan toe: „Er zijn voortdurend bespre kingen gevoerd tussen de afge vaardigden van de mogendheden van de West-Europese Unie, de Verenigde Staten en Canada, op een officieel, niet bindend en zui ver onderzoekend niveau. Dat stadium is tot op het punt be reikt, waar men de indruk kriigt, dat sommige phasen van deze zaak door de regeringen kunnen worden behandeld. De Ministers van Buiténlandse Zaken van de West-Europese Unie hebben te Parus de resultaten van de be sprekingen te Washington bestu deerd en hun beslissingen geno men. Ons kabinet heeft de zaak eveneens overwogen en als resul taat daarvan heeft onze regering de regeringen van Engeland, de Benelux, Frankrijk eri de Ver- en'gde Staten medegedeeld, dat Canada bereid is met hen en an dere Noord-Atlantische staten te onderhandelen, met het doel tot een regionaal veiligheidspact te komen. - Reuter verneemt, dat Canada als volgende stap van Engeland, Frankrijk en de V. S. ziet: Een contactzdfeken met andere lan- len, bijv. de Scandinavische, Eire en eventueel Spanje en Portugal, teneinde na te gaan, of deze lan den bereid zijn aan de onderhan delingen deel te nemen. Vervolgens zou een conferentie in optima forma voor het sluiten van een verdrag plaats kunnen hebben of wel en hieraan -geeft Canada voorkeur een voortzet ting der officiële besprekingen om tot de opstelling van een ver drag' te komen, dat dan later of ficieel ondertekend zou moeten worden. Men hoopt, dat het Noord-At lantisch pact begin volgend jaar, mogelijk in Januari, getekend kan worden. deel van zijn fractie hebben wy hier te maken met staatsnood- recht althans na de veranderin gen, die door <je behandeling van het ontwerp in de Tweede Kamer zjjn aangebracht. De heer Molenaar (Vrijhbe toogt, dat wij hier niet te maken hebben met een ongeoorloofd ge bruik van art. 210 van de Grond wet. Volgens spreker hebben wij hier te maken met een „delegatie" en de mogelijkheid tot „delegatie" heeft grenzen. Het is de verant woordelijkheid van de Staten GeneraaJ om uit te maken of en wanneer te ver wordt gegaan bij het delegeren. In het onderhavige geval wordt volgens spreker wel zeer ver gegaan echter niet te ver. Er staan imimers, aldus gaat de heer Molenaar verder, twee be langrijke beperkingen in: 1. Er is bevestiging nodig van de geno men algemene maatregelen door het parlement. 2. De onderhavige wet geeft aani de regering be voegdheden slechts voor zeer korte tijd. Beide beperkingen maken het ontwerp voor spreker aanvaard baar. Wat betreft de noodtoestand, die aanleiding werd tot dit ont werp, merkt spreker op, dat hier bij' de beleidskwestie ter sprake moet komen. De heer Anema (A.-R.) wil zich beperken tot het staatsrech telijk aspect van dit ontwerp. Art. 210 handelt over zeer essen tiële punten van ons staatsbestel. Spreker acht hierbij de mogelijk heid van delegatie uitgesloten. Uit grondwettelijk oogpunt be zien is dit ontwerp voor spreker niet aanvaardbaar. De heer Jonkman (P. v. d. A.) J memoreert het „.historisch gebeu- 1 ren" dat het instituut van ,,Lt. Gouv.-Generaal" thans op het punt staat te verdwijnen. On danks staatsrechtelijke bezwaren acht spreker gezien de nood toestand het ontwerp aan vaardbaar Doch ook staatsrech telijk acht spreker het ontwerp niet onaanvaardbaar. De heer Jonkman vraagt ten slotte aan de regering, nog eens '.rffdrukkelijk te willen onderstre pen, dat krachtens deze noodwet niet mag worden geprejudicieerd op de uiteindelijke status van Nieuw-Guinea. De heer De Wilde (A.-R. i acht het ontwerp een bedenkelijke in breuk op art. 210 van de grond wet. Het spijt spreker, dat de Anti- Revolutionnairen door de hou- uing van regering wederom gedwongen" worden in oppositie te gaan. De heer Kersten (K.V.P.) ver klaart geen grondwettelijke be zwaren te hebben tegen dit ont werp. Wel moet hij de heer De Wilde toegeven, dat hier wordt afgeweken van de oude getrouwe parlementaire traditie. De militaire situatie binnen en buiten de Republiek wordt met de dag ernstiger. Dit gevoegd bij het internationale aspect van de Indonesische kwestie en het ein de van het instituut van land voogdij, brengt de noodtoestand naar voren. Het overleg met de Republiek moet worden beproefd. De nood zaak hiervoor ligt in Indonesië zelf. Vervolgens is de datum 1 Jan '49 zeer betekenisvol niet alleen vor de Republiek maar ook voor de federalisten. Psychologisch heeft de datum een zeer grote kracht. Parlementaire behande ling op de gewone wijze zou tot gevolg hebben dat deze datum verre zou worden overschreden. Spreker en zijn fractie willen van harte de Regering bij dit ontwerp steunen. De heer Schoonenberg (CJPJ*J.) wijst op de sterk groeiende in, vloed van Amerika zowel in Ne derland als in Indonesië. Standpunt van sprekers pert# is, dat Hatta en zijn groep slechts „Quislings" zijn. Hij eist verkie zingen over geheel Indonesië, op heffing van alle ondemocratische maatregelen in het door Neder land bezette gebied en onmiddel lijke terugtrekking van de Neder landse troepen. De heer Van der Kieft (P. y. d. A.) acht thans het bewijs gele verd, dat parlementaire democra tie ook snel kan werken. De heer Van der Kieft wenst voorts hulde te brengen aan het door Dr. Van. Mook gepresteerde werk. De heer Ruys de Beerenbrouck (K.VP.) is van mening, dat van een Inbreuk op de grondwet hier geen sprake is. Een uitvoerig ju ridisch betoog brengt spreker tot een conclusie, die dicht staat bij de door Mr. Oud in de Tweede Kamer verdedigde opvatting. De Minister van Overzeese Ge biedsdelen, Mr. Sassen, betoogt in antwoord op de sprekers, dat er aanmerkelijk verschil bestaat tus sen eerste en tweede redactie van het ontwerp. De sporen van de nood zqn zeer duidelijk te on derkennen. De Regering noemt deze procedure eveneens zeer on ongewoon en zjj wil hier dan ook zeer zuinig gebruik van maken. Ook na 1 Jan. '49 maat regelen krachtens deze noodwet mogelijk en wellicht te verwach ten. Daarom ls er tussen art. 1 en 4 geen tegenstelling. De Mi nister ontkent de door de heer Schoonenberg naar voren gebrach te Amerikaanse instructies. Minister Sassen betoogt, (jat er wel degelijk van een noodtoestand sprake is. Hij wijst nog eens op de infiltraties van zwaargewa pende Republikeinen. Een verbe tering is nog niet Ingetreden. In één week kwamen 60 botsin gen met geïnfiltreerde troepen voor. Het ons trouw gebleven In donesische bestuürscorps Lijdt yele verliezen, hier en daar is het ge heel verdwenen. De actie van Moeso is nog lang niet bedwongen. Aanhangers van Moeso voeren een geurilla. Veel wordt er gemoord, voedselvoor raden vernield, verkeersbruggen verwoest enz. Vele bestuursambtenaren zijn ook hier het slachtoffer van ter reurdaden. Ook op Sumatra is grote wanorde en materiele nood. „Ik geef u slechts een uiterst sobere schets van de toestand die diep ernstig is. Wij staan voor een beslissend stadium" aldus de Minister. Spreker hoopt, dat het parle ment deze ernstige nood ral In zien en daarom dit ontwerp zo veel mogelijk zal steunen. Hj eindigde met de verwachting, dat van ons niet zal kunmen worden gezegd: „Uw herder zal niet sla pen al zijt gij nu verstrooid." Hierna wordt over het ontwerp gestemd. Het ontwerp wordt met 38 tegen 12 stemmen aangenomen. Tegen stemden de Anti-(Revolu tionairen, de Communisten en' de heer Reijers. De ruime aanvoer van slachtvee maakt het mogelijk met ingang van 8 November a.s. het vlees rantsoen voorshands vast te stel len op 250 gram per week voor de houders van A-, B- en Cikaarten en op 125 gram oer week voor de houders van D- en E-kaarten. Tengevolge van de mislukking van de onderhandelingen' tussen de sociaal-democraten en de boe renpartij over de regeringskwes tie, is de Zweedse eerste-minlster tot een regeringswijziging over gegaan, die door de Koning tiji- dens een buitengewone minister raad is bekrachtigd. De nieuwe regering is, zoals de vorige, uitsluitend aamemgesteld uit sociaal-democraten. De wijzi ging is hoofdzakelijk een porte- feuIUe-wisaeling. Er is slechts een nieuwe minister, n.l. Sven Andersan, secretaris van de so ciaal-democratische part#. De nieuwe regering ziet er uit als volgt: Eerste-MinisterTage Erlan- der, Buitenlandse Zaken: Ostef Unden; Financiën: Ernst Wig- forss; Sociale Voorzorg: Gustav Moller; Binnenlandse Zaken: Bye Mossberg; Justitie; Herman Zet- terberg; Landsverdediging: Allan Vougt; Verkeer: Torsden Nilson; Openbaar Onderwijs en Eredienst: J Weijme; Handel: John Erics son; Landbouw: G. Streng; Ravi taillering: mevr. Karin Och. Er zijn vier ministers zonder porte feuille. Met 34 tegen 11 stemmen, bij 5 onthoudingen (o.m. van Sow- jet-Rusland) heeft de politieke commissie van de V. N. besloten op verzoek van Griekenland de Griekse kwestie volledig af te handelen. Het hoofdkwartier van Ge neraal MacArthur maakt bekend, dat het Geallieerde opperbevel voor de Pacific voorziet in de uit wisseling van goederen ter waar de van 93 millioen Amerikaanse dollars tussen Japan en Neder land, inel. Indonesië, in de komen de 12 maanden.

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1948 | | pagina 1