De toestand in de Republiek Benelux-raden te Luxemburg DE POLITIEKE COMMISSIE DE KWESTIE BERLIJN WOENSDAG 13 OCTOBER 1948. Communiqué van dienst legercontacten Communistische demonstratie te Brussel BIJEENKOMST Eerste Kamer Demonstraties in Oostenrijk Het houden van kippen en eenden vrij Ontheffing wettelijke 'bepalingen wegvervoer Frankering by Abonnement: Terneuzen WEERSVERWACHTING medegedeeld door het K.N.M.I. te iDe Bilt, geldig tot Woens dagavond. Plaatselijk enkele buien- Half tot zwaar bewolkt met plaatselijk enkele buien. Mati ge en in de kuststreken later krachtige wind tussen West en Zuid. Weinig verandering in temperatuur. 4e Jaargang No- 935- Verschijnt dagelijks Drukkerij N.Vj. Firma P. J. van de Sande Temeuzen Abonnementsprijs ƒ3,25 per kwartaal Advertentieprijs: per mm 10 et.; minimum per advertentie 1,50. Inzending advertentie» tot des namiddags 4 uur Rubriek kl. advertenties: 5 regels 60 ct.iedere regel meer 12 cent. Ver melding: Brieven onder nr. Bureau van dit Blad 10 cent meer. De dienst Legercontacten heeft een communiqué uitgegeven, waarin wordt medegedeeld, dat een week geleden door de Repu blikeinse regering' besloten werd, dat Premier Hatta, legercomman dant Soedirman, luchtcommodore Soeriadarma en andere Reoübli- keinse autoriteiten op 11 October naar Sumatra zouden gaan. De reis is echter in verband met transportmoeilijkheden enkele da gen uitgesteld. Het communiqué wijst er op, dat reeds uit eerdere Ter gelegenheid van de 12e ver jaardag van het overlijden van de communistische leider Jozef Jacquemotte heeft de Belgische communistische partij Maandag avond een demonstratie gehouden. Onder de leuze ,,wij willen vrede" trok een stoet door de straten van het centrum en begaf zich naar de zaal ,,la Madeleine". Hier werden de deelnemers toegespro ken door de waarnemende voor zitter Xavier Relecom, die hulde bracht aan Jacquemotte en een beroep deed op de eensgezindheid van allen om de vrede te redden Aan het einde van zijn rede ver klaarde hij, dat de communisten °P 19 October a s. aanwezig zul len zijn in het Koninklijk circus, waar Spaak het woord zal voeren. Edgar Lalmand, de secretaris van de Belgische communistische partij, zeide in zijn toespraak o.a. „geen imperialisme kan de Sow- jet-Unig imponeren. De rede van Spaak in het Palais de Chaillot is een schande voor België. Hij heeft gesproken uit naam van degenen, die koelbloedig een oorlog voorbe reiden. Het is echter niet uitge sloten, dat de Amerikanen op een goede dag tot de ontdekking ko men, dat de ons door hen gelever de wapens tegen henzelf zullen worden gekeerd". Tenslotte verklaarde Relecom nog, dat de Belgische communis ten op zich nemen niet alleen de onafhankelijkheid van België en de vrijheid te zullen verdedigen, doch ook om nooit de wapenen op te nemen tegen de Sowjet- Unie. berichten gebleken is, dat thans overal op Sumatra grote span ningen zijn. De situatie te Tapa- noeli is verward, terwijl in Asa- han onder de bevolk'ng een ont stellende nood heerst en het be stuur gedesorganiseerd is. De dienst Legercontacten zegt: „Het ligt voor de hand, dat de reis van Hatta c.s. hiermede verband houdt." Verder meldt de dienst Legercontacten, dat vanuit Djog- ja reeds maatregelen getroffen zijn om de Republikeinse delega tie te Boekittingi enthousiast te ontvangen. Ten aanzien van de militaire situatie in de Republiek zegt het communiqué, dat volgens de be richten van 11 dezer nog steeds gevochten wordt in de omgeving van Tjepoe. Een deel van de be volking koos de zijde van de op standelingen. Uit Tjepoe wordt gemeld, dat circa 50.000 personen uit de stad geëvacueerd zijn. Ran- doeblatoeng is nog steeds in han den -van de communisten, zodat gevaar blijft bestaan voor een op mars uit Blora en Goeloer via Randoeblatoeng naar Tjepoe. De communistische opmars naar het Zuid-Oosten in Rembang is thans gevorderd tot Saleh. Prigi aan de Zuidkust is door 700 man communistische troepen bezet. In het Noordelijk deel van de- stad Blitar wordt nog steeds gevoch ten. Uit Kediri wordt gerappor teerd, dat de militaire politie al daar haar moreel geheel verloren heaft. Van de residentiepolitie te Madioen worden circa 200 man vermist. E.C.A. heeft aan Nederland een bedrag van zes millioen dollar toegewezen, waarvan 5.706.000 dollar voor de aankoop van katoen in de Verenigde Staten De politieke commissie heeft de bespreking over de Sovjet-resolu tie betreffende vermindering der bewapening met een derde en controle op atoomwapens voort gezet. De afgevaardigde van de Liba non, Riad Bey Solh, deed een be roep op de Ver. Naties de vrees voor een nieuwe oorlog te doen verdwijnen voordat de .kleine lan den, die er het meest van te lijden zouden hebben, hun vertrouwen In de organisatie verliezen. Hij diende een resolutie in, waar in wordt voorgesteld onmiddellijk een internationaal lichaam te vor men om de ontwapening te con troleren. Het lichaam zou onder de Veiligheidsraad moeten wer ken, doch zonder toepassing van het vetorecht. Daarna zouden de „Grote Vijf" gedurende één jaar hun bewapening met een derde moeten verminderen. De verhin dering zou moeten worden geba seerd op de toestand in 1945. Een zesde voorstel werd aan de commissie voorgelegd door de Australische gedelegeerde Kolonel Hodgson. Het betreft de vorming van een sub-commissie van 11 De bijeenkomst van de tech nische raden van de Benelux, die Maandag te Luxemburg werd ge houden, was geheel gewijd aan de bestudering en afhandeling der lopende zaken. De economische raad heeft des middags vergaderd en heeft in het bijzonder het uitschakelen van kunstmatige elementen bij het vaststellen der prijzen besproken. Tevens zijn de tijdens de bijeen komst op het Chateau d'Ardenne voorbereide rapporten betreffende een gemeenschappelijke actie in het kader van de economische samenwerking in Europa bespro ken. Ben redactie-commissie werd belast met het opstellen van een ontwerp voor een economische unie tussen de drie landen, waar- bq rekening zal worden gehouden met de wensen, die in de loop der besprekingen naar voren werden gebracht. De vergadering werd gepresi deerd door de voorzitter der Luxemburgse delegatie, Albert Calmes. België was vertegen woordigd door Baron Snoy, secre taris-generaal van het Ministerie van Economische Zaken, terwijl van Nederlandse zijde o.a. aan de besprekingen deelnamen de heren Eirschfeld, financieel adviseur van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, D. P. Spierenburg, direc teur buitenlandse handel van het Ministerie van Economische Za ken, en Mr. Dr. E. Jaspar. i* een korte openbare vergade ring heeft de Eerste Kamer gis terenmiddag overeenkomstig het besluit der centrale afdeling be sloten een aantal wetsontwerpen in de afdelingen te onderzoeken. Dit onderzoek is onmiddellijk na de openbare vergadering aange vangen. De Oostenrijkse Minister van Binnenlandse Zaken, Oskar Hel- mer, heeft in een toespraak tot socialisten in het hart van de Sowjet-Russische zóne, namelijk op bijeenkomsten te Grossgeruugs en Heidensreichstein, (geprote steerd teigen het voortduren van de bezetting. „Oostenrijk is geen kolonie", aldus zeide hij, „ondanks de indruk welke gewekt is door een opmars door Beneden-Oosten rijk (in de Sowjet-Russische zóne)". Helmer haalde een geval aan van een Oostenrijkse jongen van 15 jaar, die naar hij zeide twee jaar geleden was weggevoerd voor dwangarbeid in Karelië, om dat men, volgens verklaring van Sowjet-zijde, op zijn kamer een spotliedje op de Sowjet-Unie ge vonden had. „Wij eisen deze jon gen terug", zeide Helmer, „want onze mening is, dat de zaak beter geregeld had kunnen worden met een oorvijg dan door deportatie en dwangarbeid." De demonstraties zouden door grote menigten zijn bijgewoond ondanks pogingen van communis tische zijde om door middel van geluidswagens het volk te over reden weg te blijven. leden ter bestudering van alle suggesties omtrent ontwapening en het doen van aanbevelingen over eventuele verdere stappen. Het Australische voorstel bepaalt, dat de subcommissie zich niet zal bezig houden met de kwestie van atoomwapens, die reeds in een andere sub-commissie wordt be sproken. De gedelegeerde van Nieuw- Zeeland zeide, dat veiligheid moest komen vóór ontwapening. Deze gedachte lag volgens hem feitelijk ten grondslag aan de gehele structuur van de V. N. Een vei ligheidssysteem was het eerste doe] van het Handvest. Hij be toogde, dat de beste weg tot ont wapening in het handvest was aangegeven, met name in artikel 43, dat voorziet in het beschiik- baarstellen van strijdkrachten voor de Veiligheidsraad door de leden-landen. De Chileense gedelegeerde steunde de Britse resolutie en verklaarde, dat „de negatieve houding van de Sovjet-Unie iedere werkelijke vordering had verhin derd". Zweden sloot zich bij de Austra lische resolutie aan, doch opperde dat de sub-commissie het rapport van de sub-commissie voor de kwestie van de atoomenergie moest afwachten. De Belgische gedelegeerde dien de een amendement in op de Brit se resolutie, dat verklaart, dat het geen zin heeft het Sovjet- voorstel te aanvaarden omdat het geen bijzonderheden vermeldt over de bewapening, die moet worden verminderd. De tweede Amerikaanse gede legeerde Austin daagde de Sov jet-Unie uit te ontkennen, dat zij oorlog ziet als een middel om een communistische wereldorganisatie tot stand te brengen. Austin vroeg waarom de Sov- jet-regernig „niets gedaan" had om de internationale verstand houding en het internationale ver trouwen, die noodzakelijk waren voor een werkelijke ontwapening, te versterken. In het kader van het streven beperkende bepalingen, o.a. op voedselvoorzi eningsgebied, gelei delijk op te heffen, is voor het komend seizoen geen regeling ontworpen in zake het vaststel len van maxima voor te houden aantallen kippen en eenden. Een en ander geldt niet ten aanzien van kuikentoewijzingen, welke voorshands gehandhaafd zullen blijven. De overheid be schikt op deze wijze nog over een middel om invloed te kunnen oefenen op de omvang van de pluimveestapel. De algemene inleveringsplicht van eieren (uitgezonderd van die, bestemd voor eigen gebruik) is, zoals men weet, eveneens ge handhaafd. Verder gewaagde hij van de noodzaak van doeltreffende ga ranties voor een algemene ontwa pening. Volgens Austin was de bedoeling van het Sowjet-voorstel tot controle op de ontwapening in het kader van de Veiligheidsraad „met het veto-recht als valstrik" te doorzichtig om het voorstel ernstig in overweging te nemen. Austin haalde een aantal pu blicaties van „gezaghebbende Sowjet-zijde" aan om aan te to nen, „dat de bedoelingen van de Sowjet-regering niet van vrede lievende aard waren „Misschien kan Wysjinsky de stelling dat oorlog tussen de Sow- jet-Unie en de kapitalistische landen onvermijdelijk is en het communisme predikt, dat ons stelsel moet worden vernietigd, weerleggen" aldus Austin. „Eer der kunnen wij de waarschuwin gen in de publicaties van de Sow- jet-autoriteiten niet veronacht zamen." Austin zeide, dat toen het Rus sische volk een grote rol speelde in de strijd tegen nazi-Duitsland, de hoop levendig werd, dat de „meedogenloze stellingen" van Marx en Lenin plaats gemaakt hadden voor een ruimere opvat ting van de betrekkingen tussen mensen en staten. Austin ge waagde van de Russische „over heersing" van Roemenië, Polen, Hongarije. Albanië, Bulgarije, Tsjecho-Siowakije en Joego-Sla- vië en zeide, dat „langzamerhand het besef ontstond, dat er inder daad niets was veranderd." „De staten van West-Europa zijn ook het slachtoffer geworden van deze nieuwe vorm van agres sie. De cominform werd gesticht. West-Europa moet koste wat het kost niet meer op de heen komen, daar het anders de communisti sche penetratie met succes zou kunnen weerstaan. De communis tische partijen van Italië, Frank rijk, het Verenigd Koninkrijk, Bel gië, Nederland en Luxemburg kregen haar orders en begonnen met de uitvoering van een plan van weloverwogen sabotage." Austin haalde een verklaring aan van het Franse communisti sche blad Humanité, dat „het \olk van Frankrijk nooit tegen de Sowjet-Unie zal vechten" en voegde er aan toe: „voor mijn land vertegenwoordigen terecht of ten onrechte de communisten in Het gebeurt vaak, dat wegver voerders bij het vervoer van gro te of zware lasten de volgens de wet maximum toelaatbare hoog te, breedte, lengte, of wlelbelas- ting overschrijden, aldus deelt de A.N.W.B. ons mede. Stoort een vervoerder zich niet aan deze wettelijke bepalingen, dan loopt hij de kans een bekeu ring te krijgen of zelfs, dat het transport aan de ketting wordt gelegd. De A.N.W B. maakt er de weg vervoerders op attent, dat het mogelijk is, een ontheffing van de 'betreffende wettelijke bepalingen te verkrijgen. Deze ontheffingen worden door de Minister van Ver keer en Waterstaat uitgegeven. Vervoerders dienen zich voor de aanvrage om ontheffing tijdig met de nodige gegevens te wen den tot het bureau van de hoofd ingenieur van de Rijkswaterstaat, Ir. W. W. E. Von Hamert, Van Hogenhoucklaan 60, Den Haag, Tel. 776890 VEILIGHEIDSRAAD Men verwacht, dat de Veilig heidsraad binnen 48 uur bijeen zal komen voor het nemen van een uiteindelijke beslissing in de kwestie Berlijn. Volgens de woord voerders van de drie Westelijke mogendheden worden deze onge duldig door het steeds weer uit stellen van een beslissing in deze kwestie. Verwacht wordt, dat Dr. Bramuglia, de huidige voorzitter van de Veiligheidsraad, gisteren overleg zou plegen met de andere vijf „neutrale" leden van de raad over de vorm van een resolutie, welke heden of Donderdag aan de raad zal worden voorgelegd. Tot dusver is nog niets concreets voortgekomen uit de bijeenkoms ten van de 6. niet direct bij de kwestie betrokken leden van de raad. De drie Westelijke mogend heden hebben Dr. Bramuglia dui delijk te kennen gegeven geen be lang te stellen in pogingen tot „bemiddeling". Engelhnd, Ame rika en Frankrijk wensen een duidelijke uitspraak, dat de „Sov jet-blokkade" een bedreiging vormt van de internationale vrede. Iedere resolutie, die de „neutralen" zouden kunnen indie nen, zal zeker stuiten op een Sovjet-veto. De zaak zal dan waarschijnlijk voor de algemene vergadering worden gebracht. De Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken, George Mars- hall, die gisterenmorgen in Parijs terugkeerde, begaf zich regelrecht naar de Amerikaanse ambassade om met zijn voornaamste advi seurs besprekingen te voeren. De kwestie-Berlijn was een van de besproken onderwerpen. alle landen thans terecht of ten onrechte de Sowjet-Unie." Austin verklaarde verder, dat het volk der V. S. bereid was ieder bona fide voorstel tot ver- -mindering' der bewapening zorg vuldig te overwegen. Hij besloot met een beroep op de Sowjet- Unie „met ons samen te werken om de internationale spanning te verminderen en de vrees en het wantrouwen, die het leven van zovele volken vervult, te verdrij ven." Na Austin nam de eerste Sow- jet-afgevaardigde, Wysjinsky het woord. De zaal was geheel bezet en iedereen verkeerde in spanning. Wysjinsky zeide, dat er twee partijen waren bij deze kwestie van de ontwapening: een partij, die steeds voorstander was van j het nemen van besluiten die de eerste stap zouden hebben bete- j kenj naar een doeltreffende ont- wapening en de andere die voort- i durend poogde koste wat het kost iedere maatregel tot vermindering van de bewapening te verijdelen of op de lange haan te schuiven. De laatste partij met de V. S„ Engeland en Frankrijk aan het hoofd, hadden aanvailen gedaan op de Sowjet-voorstellen. „d,ie alle perken te buiten gingen Volgens Wysjinsky had de Amerikaanse gedelegeerde Austin „zijn aanvallen niet alleen gericht tegen de Sowjet-voorstellen maar ook tegen de Sowjet-Unie." De Britse bewering, dat de „Russi sche olijftak" niet was te ver trouwen, was „belachelijk" en toonde eer: gemis aan verlangen om werkelijk het Sowjet-voorstel in overweging te nemen. De Britse en Frar.se afgevaar digden, aldus Wysjinsky hadden getracht het Sowjet-voorstel te koppelen aan de kwestie van de atoombom. „Wij kunnen deze kwestie niet in dit licht beschou wen. De Algemene Vergadering, waarvan dit een commissie is, moet het Sowjet-voorstel los van de kwestie van de atoombom be handelen." Na geconstateerd te hebben, dat de twee commissies voor de atoomenergie en de ontwape ning geheel waren vastgeraakt, zeide Wysjinsky: „U zegt, dat wq de schuld dragen voor deze impasse. Wij zeggen, dat U de schuldige bent." Wysjinsky meende, dat alle uit latingen van de Britse gedele geerde Sir Hartley Shawcross, be doeld waren „om ons onze zelf beheersing te laten verliezen." Typerend noemde hij „de bewerin gen van Sir Hartley over het ijze ren gordijn het ijzeren gordijn, dat niet bestaat." Opgewonden zeide hij: „Het is mogelijk, ik herhaal mogelijk, dat er samenwerking bestaat tussen landen met verschillende ideolo gieën en verschillende sociale structuur, indien er een werkelijk verlangen naar onderling begrip aanwezig is. Wij willen samen werking, wij hunkeren ernaar." „Wij wensen echter geen sa menwerking op dictatoriale basis ouder de dreiging van een super wapen. U moet weten, dat er een zekere mate van gevaar verbon den is aan deze super-wapens. U moet weten, dat er een antwoord bestaat op ieder wapen, mijne heren, „op ieder wapen." Ter staving van zijn betoog, dat ïceologieën of sociale stelsels niet noodzakelijk samenwerking uit sluiten zeide Wysjinsky: „Hitier had een kapitalistische ideologie. U had een kapitalistische ideolo gie. U kon echter met hem niet tot overeenstemming komen," Met uiterste stemverheffing vervolgde hij: „U trachtte na tuurlijk, dat weten wij allen, een geheime overeenkomst met hem te sluiten terwijl U nog met ons onderhandelde. U trachtte Hitier te bewegen ons aan te vallen terwijl U met ons praaatte. Wij kennen de feiten. Wij kunnen onze kaarten op tafel leggen. Ik zal al uw uitdagingen aanvaarden en met de bewijzen in handen zal ik U naar de schandpaal leiden. Hoe kan Bevin beweren, dat in dien er geen communistische ideo logie in Rusland zou zijn, alles in orde zou komen. Was niet de Frans-Duitse oor log een oorlog tussen twee kapi talistische staten, was ook de eerste wereldoorlog er niet zo een en ook de tweede? Was niet de oorlog tussen de nationaal-socia- listische en fascistische staten enerzijds en de Britse en Franse anderzijds een kapitalistische oor log tot dat hij tegen de macht van het Sowjet-volk moest optor nen? r

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1948 | | pagina 1