DE MILITAIRE OPERATIES De Algemene Vergadering der V.N. Witboek over de besprekingen te Moskou De Belgische KONINGSKWESTIE DINSDAG 28 SEPTEMBER 1948. Geschenk van Antwerpen aan Koningin Juliana Vertoning van „Het ijzeren gordijn" te Antwerpen stopgezet Frankering; by Abonnement: Terneuzen WEEKS VERWACHTIN G medegedeeld door het K.N.M.I. te De Bilt, geldig tot Dinsdag avond. Nog vrij warm. 'Geleidelijk wat toenemende be wolking, maar overwegend droog weer. Matige, in de Noor- dellijke provincies tijdelijk krachtige Z.-W. wir,d. Nog vrij warm voor de tijd van 't jaar. ie Jaargang No. 922. Verschijnt dagelyks - Drukkerij N.V, Firma P. J. van de Sande - Terneuzen Advertentieprijs per mm 10 ct.; minimum per advertentie 1,50. inzending advertenties tot des namiddags 4 uur Rubriek kl. advertenties: 5 regels 60 ct.; iedere regel meer 12 cent. Ver melding; Brieven onder nr. Bureau van dit Blad 10 cent meer. Abonnementsprijs ƒ3,25 per kwartaal. INDONESIË. Militaire autoriteiten te Djogja hebben aan Antara verklaard, dat de rebellen onder leiding van de vroegere leger-officier majoor Machmud terugtrekken van Pa rakan, ten Noord-Westen van Magelang, naar Tambi, ten Zui den van Wonosobo in Midden- Java* De rebellen worden nog achtervolgd door Republikeinse troepen. Antara meldt voorts, dat de politie een aantal fanatie kelingen onder de plattelands bevolking in de dorpen ten Zui den van Magelang, die propagan da maakten voor de communis ten, verjaagd heeft. Een woordvoerder onthulde, dat Republikeinse troepen na dé herovering van Waikoekoen" zich gesplitst hadden in twee colonnes, die resp. naar Ngawi en Ngram- be. welke plaatsen inmiddels her overd zijn, oprukken. De opstandelingen bliezen de spoorwegbrug, 10 km ten Noor den van Ngawi, op. T.a.v. de si- tuatie ten Zuiden van Magelang verklaarde de woordvoerder, dat de opstandelingen na de herove ring van Sawangan in Zuidelijke nchtmg de bergen introkken Bij de achtervolging verloren de'Re publikeinse troepen vier doden, terwijl onder de opstandelingen vele slachtoffers vielen. Tenslot te verklaarde de woordvoerder ddt de campagne tegen de ou- standelmigem niet werd uitgevoerd door troepen, die achter de gede- militairiseerde zones langs de Statusquolijn zijn gelegerd, doch dat hiervoor andere troepen ziin ingezet. Achmad Wiranatakoesoemah is commandant van de Republikein se troepen, die Madioen uit het Zuid-Westen naderen, aldus ver- klaarde een Republikeinse woord- voerder tegenover Aneta. Ach- mad is de zoon van de huidige j Wali-Negara van Pasoendan. Hij j is bevelvoerder geweest van dè Republikeinen in het berggebied om Bandoeng na de politieke ac tie. Achmad en zijn mannen j werden gedurende de maanden Januari en Februari naar Repu- blikeins gebied geëvacueerd De woordvoerder verklaarde voorts, dat de Siliwangi-divisie, die even- j eens afkomstig is uit de „poe- 1 kets" van West-Java, thans Ma- 1 doen omsingelt. De commandant van deze divi sie heeft verklaard, dat hij voor de „schoonmaak" van de kleine plaatsen waarin communist'sche j strijdorganisaties zich mogelijk zullen verbergen twee maanden I nodig zal hebben. Deze strijdorganisaties in de kleinere plaatsen zullen ongetwij- 1 feld een guerilla-oorlog pogen te voeren en vormen, doordat zij sa botage zullen en willen ple- gen een latent gevaar, aldus ver- s klaarde de Republikeinse woord voerder. De woordvoerder zeii dat de Republikeinse regering de com munistenleiders, die beschouwd worden als landverraders, streng zal straffen. Voorts zeide hij, dat men in regeringskringen te Djog ja van mening is, dat Moeso de staatsgreep die blijkens de do cumenten eerst in November zou plaatsvinden en de gehele repu bliek zou moeten omvatten, reeds thans had ondernomen, omdat Moeso c.3. bevreesd waren na de regeringsverklaring in het voor lopig parlement hun invloed te verliezen. „De perfecte commu nistenorganisatie" is thans nog niet voltooid. Moeso heeft boven dien een misrekening gemaakt. Hij verwachtte, dat Zelfs enkele N. I.-eenheden zijn zijde zouden kiezen, zo verklaarde de Repu blikeinse woordvoerder tegenover Aneta. Voorts zeide hij, dat Atmadji, (de voormalige leider van de Alri- Republikeinse Marine), die thans door de Republikeinse troepen ge vangen is genomen, zichzelf in '45 tot „admiraal'' had benoemd. Later volgde de officiële erken ning van deze functie, maar bij de rationalisatie van de Republi keinse strijdkrachten verloor At madji deze functie weer Atmadji was vroeger klerk bij de Japanse douane. Een Republikeins woordvoer der heeft gisteren medegedeeld, dat de Republikeinse troepen bij hun opmars van Solo uit de bui tenkant van Wonogiri, 30 km ten Zuiden van Solo. hebben bereikt. Volgens Antara hebben de rebel len de plaats reeds ontruimd. Hij deelde voorts mede, dat te Wali- koekoen en Sarangan het gezag der Republikeinse regering is her steld; de zuiveringsoperaties du ren hier voort. De arrestaties der communistische leiders te Bodjonegoro hebben, naar deze woordvoerder zeide, haar beslag gekregen en thans is ook begon nen met het opruimen van deze leiders in het gebied van Blitar,, ongeveer 100 km Zuid-Oost van Madioen. De woordvoerder ont hulde neg, dat er Zondag onlus ten zijn ontstaan te Parakan, 25 km ten Noord-Oosten van Mage lang. De Republikeinse troepen hebben deze plaats echter reeds bereikt, waarna de meeste op standelingen in Noordelijke rich ting de vlucht namen. Tegelijk met de nota aan de Sowjet-ÜJnie is door de Ameri kaanse regering een witboek ge publiceerd, dat het eerste offi ciële verslag bevat over hetgeen de afgelopen acht weken in de geheime zittingen 0p het Kremlin is gebeurd. Het witboek, dat 24.000 woor den telt, bevat de teksten van tot nog toe geheime geallieerde en Sow jet -Russische nota's en me moranda, ontleend aan de rappor ten van de Amerikaanse ambas sadeur te Moskou, Walter Bedell Smith. In het document wordt de na druk gelegd op het Amerikaanse verlangen „in het belang van de vrede niets onbeproefd te laten". Misschien de opmerkelijkste conclusie, die men uit de tekst van dit document kan trekken, aldus Reuter, is, dat Stalin een aanzienlijker verzoenender hou ding aan de dag legde dan wie ook de andere hoge Sowjet-auto- riteiten. Hij verklaarde met nadruk, dat het niet de bedoeling der Sowjets was de geallieerden uit Berlijn weg te werken. Terwijl dè eerste bijeenkomst gerede hoop gaf, dat de eerste moeilijkheden konden, bijgelegd, werden de afspraken, Indien er al twijfel mocht be staan over de houding van de liberalen tegenover de Konings kwestie, dan is deze, althans wat de Brusselse liberalen betreft, Thans voor een groot deel weg genomen. Tijdens een bijeen komst van de liberale bond van het arrondissement Brussel heeft de liberale volksvertegenwoordi ger Janssens namelijk het vol gende verklaard; „Voor ons li beralen, die trouw gehecht blijven aan de monarchie en de dynastie, is er maar een oplossing mogelijk: De vrijwillige terugtrekking van Leopold HI, die tenslotte toch zal moeten begrijpen dat zijn terug keer naar de troon of de verlen ging van de huidige toestand Bel- gië_ naar 'n catastrofe zal leiden. Janssens betoogde tenslotte, dat het de plicht van alle liberale senatoren en kamerleden is, tegen het wetsontwerp tot het houden van een volksreferendum over de terugkeer van de Koning te stemmen. De voorzitter van de Belgische senaat De Schrijver (KVP1. heeft anderzijds te Dinant een rede ge houden, waarin hij o.a. verklaar de. voorstander te zijn van het afschaffen van de wet van Juli 1945, waarbij een regering van Koning Leopold onmogelijk werd verklaard. Volgens De Schrijver staat ook de Katholieke Volkspartij een referendum voor. Koning Leo pold toch regeert op grond van een artikel in de Belgische grond wet en het zou onjuist zijn van hem een plebiseitair vorst te ma ken, zoals dit met Napoleon III het geval was. Indien het parle ment evenwel niet tot het besluit kan komen de wet van Juli 1945 op te heffen, dan zal er aldus de Schrijver, geen andere oplossing mogelijk zijn dan een volksrefe- rendum. Het parlement en de Koning zouden uit de resultaten hiervan dan hun conclusies moe ten trekken. Naar het socialistische blad „Le Feuple" van gisterenmorgen schrijft doet in Katholieke krin gen het gerucht de ronde, dat het voorstel tot het houden van een volksreferendum betreffende te rugkeer van Koning Leopold naar België zou' worden ingetrokken Het lijfblad van Minister-Presi dent Spaak meent, dat deze ge ruchten gesteund worden door uitlatingen in het Katholieke Vlaamse weekblad „De Specta tor", dat onder meer schrijft; „Er zijn talrijke redenen, die pieiten voor een voortzetting van de Katholieke socialistische rege ringscoalitie tot de datum der volgende verkiezingen. Waarom zou men zich dan zonder al te veel overtuiging in een parlemen taire strijd werpen, die sommige Katholieken geheim yerlangen te verhezen die Stalin had bevestigd, zowel door Molotof als Sokolofsky ver worpen en definitief ongedaan gemaakt, toen hjj blijkbaar nog met vacantie in de Krim was. Hooggeplaatste regeringsauto riteiten te Washington hechten aan dit feit niet te veel waarde en verwijzen slechts naar het dag> boek der besprekingen, in het witboek gepubliceerd. De gebeurtenissen van dag tot dag waren in het kort als volgt; 3 Juli. Sokolofsky; blokkade heeft „technische redenen". Con clusie 'Geallieerde gouverneurs; verdere pogingen der gouverneurs tot plaatselijke bijlegging van het geschil zijn nutteloos. 6 Juli. Nota's der drie Weste lijke mogendheden: blokkade moet worden opgeheven; zijn bereid tot onderhandelen, doch niet onder dwang". 14 Juli. Molotof verwerpt dit verzoek en zegt voor het eerst, dat de blokkade werd veroorzaakt doordat de Westelijke mogend heden een nieuw muntstelsel heb ben ingevoerd en in hun zones een regering hebben ingesteld. 30 Juli. Vertegenwoordigers der Westelijke mogendheden over handigen memorandum aan plaatsvervangend Minister van Buitenlandse Zaken Zorin, daar Molotof uitstedig is: Sowjets heb ben te Berlijn „een abnormale en gevaarlijke toestand geschapen." Zorin geeft voorstel tot bespre kingen aan Molotof door. 31 Juli. Molotof voelt niet veel voor besprekingen. 2 Augustus. Eerste bijeen komst met Stalin. Westelijke vertegenwoordigers maken aan spraak op „onbetwistbaar en ab soluut recht in Berlijn te blijven", doch zoeken wederzijdse overeen stemming. Stalin ontkent dit recht, doch zegt met nadruk, dat de Sowjets hen er niet uit willen drijven. Wil besprekingen over de gehele Duitse kwestie, noemt geldvraag stuk voornaamste reden der blok kade en stelt invoering van Sow- jetmark als enig betaalmiddel te Berlijn als voorwaarde voor op heffing blokkade. Westelijke af gevaardigden brengen dit over aan hun regeringen. Na afloop van deze bijeenkomst geloofden zij nog een oplossing van het geschil. 6 Augustus. Westelijke eisen van Molotof in ontwerpovereen komst onmiddellijke opheffing der blokkade en viermogendheden- contróle bij invoering van Sowjet- mark. Molotof stelt opheffing verkeersbeperkingen voor. die na de geldhervorming in West-Ber- lijn waren opgelegd. 12 Augustus. Voorstel van Mo lotof verworpen. 17 Augustus. Westelijken wijzi gen de ontwerpovereenkomst: 25 Augustus als datum opheffing blokkade en geldovereenkomst bijeenkomst raad van ministers in naaste toekomst. 23 Augustus. Op verzoek van Westelijken bespreking met Sta lin, die toestemt in volledige op heffing der beperkingen van het Ernest Bevin, de Engelse Minister van Buitenlandse Zaken, heeft gisteren in de algemene vergadering der V. N. de waar schuwing doen horen, dat, inge val het onmogelijk zou blijken de V. N. op een „wereldbasis" te handhaven, reorganisatie op „re gionale basis" nodig zou kunnen blijken. De voornaamste punten van zijn rede waren: 1. Palestina. „Wij hebben be sloten het plan van Graaf Bema- dotte in zijn geheel te steunen". 2. Men kan niet zeggen, dat Lu het. afgelopen jaar op politiek gebied grote successen zijn ge boekt. Dit is inderdaad een naargeestige en ontmoedigende toestand. 3. Atoomenergie: „Indien de zwarte furie, de onberekenbare ramp van een atoomoorlog over ons zou komen,» kan ik alleen zeggen, dat voor de rampen, die de mensheid kunnen bezoeken, slechts één mogendheid verant woordelijk gesteld zou kunnen worden, daar deze haar samen werking weigert bij het beheer er. de ontwikkeling van die grote nieuwe krachten voor het welzijn van de mensheid". 4. Wysiinsky. „Gezien hetgeen ik gezegd heb over het Sovjet- standpunt inzake veiligheid, ont wapening, atoomenergie en veto hoe ter wereld moeten wij de laatste voorstellen van Wysjins— ky opvatten? Men moet het ons niet kwalijk nemen, dat wij ach terdochtig zijn", 5. Het Sovjetvoorstel tot ont wapening tot op een derde, „Dit vind ik alsof aan de algemene vergadering werd voorgesteld de rest van de wereld te ontwape nen, terwijl de Sovjet-Time het Ter gelegenheid van Haar troonsbestijging zal de stad Ant werpen aan Koningin Juliana-teen geschenk aanbieden bestaande uit een aantal gravure's van de fresco's in het Antwerpse stad huis en van schilder Jan van Ru bens en Van Dijck, uitgevoerd door Antwerpse meesters. De gravures zullen worden aangebo den in een lederen omslag. stilzwijgen bewaart' over haar militaire macht". 6. Zenuwenoorlog. „Wat te reggen van de Sovjet-Russische zenuwenoorlog Wat van de ze nuwenoorlog, die reeds zo lang tegen Turkije wordt gevoerd en dit land dwingt gemobiliseerd te blijven? Waarom de onafgebro ken zenuwenoorlog, die in dit ge- geval werkelijke strijd inhoudt, tegen de wettige gekozen Griekse regering en de dappere en zwaar beproefde Griekse bevolking?" 7. Ontwapening. „De basis van ontwapening" is collectieve veiligheid. Dit veronderstelt bovendien staken van de aanvalr xen op onze instellingen en onze binnenlandse politieke aangelegen heden. Anders kunnen, wij geen aan ons voorgelegd besluit met enig vertrouwen bestuderen. Wij twij felen aan de oprechtheid daarvan op grond van de gebeurtenissen". 8 Europese unie. „Wysjinsky heeft gezegd, dat het door ons met Frankrijk en de Benelux gesloten verdrag tegen de Sovjet- Unie is gericht. Ik ontken dit maar ik kan u verzekeren, dat besloten is een unie te vormen, die op eigen benen kan staan en naar eigen bevolking kan vereni gen tegen elke tegen haar gerich te agressie van welke zijde ook." 9. Duitsland. „Wat betreft de toestand in Duitsland de te leurstelling voor ons was, dat de --•ovjetregering het verdrag van Byrnes afwees. Anders hadden wrj nooit meer bevreesd behoeven te zijn, dat Duitsland ooit weer m staat zou zijn agressief te worden. Als gevolg van de protestbe togingen van de Belgisch-Sowjet- Russische vereniging] te Antwer pen heeft de directie van het bios cooptheater Rex te Antwerpen zich genoodzaakt gezien de ver toning van de Amerikaanse anti- Sowj e 14Russische film ,The Iron Curtain" stop te zetten. j vervoer naar Berlijn en in vier- mogendhèdencontróle over het muntstelsel. 27 Augustus. Men wordt het eens over richtlijnen op bovenge noemde basis aan de militaire gouverneurs, doch Molotof's hou ding wordt „minder aangenaam dap tevoren" genoemd en over eenstemming over een communi qué kon niet worden bereikt. 31 Augustus. Week van tech nische besprekingen tussen de militaire gouverneurs op basis van de richtlijnen, doch deze be sprekingen blijken „zelfs nog nut telozer en vengeefser te zijn dan die te Moskou". 14 September. Nieuw memoran dum aan Stalin en Molotof met het verzoek de richtlijnen ov- nieuw aan Sokolofsky te doen toekomen. 18 September. Antwoord van Molotof: „De gouverneurs der Westelijke mogendheden", niet Sokolofsky, komen de richtlijnen niet na. 22 September. Nieuwe nota der drie mogendheden: Opheffing der blokkade enige voorwaarde voor voortzetten onderhandelingen 25 September. Molotof eist vol ledige Sowjet-Russische controle over alle luchtverkeer naar Ber lijn en verklaart, dat bij de Wes telijke Geallieerden de verant woordelijkheid ligt, of de bespre kingen gaande gehouden kunnen worden door deze en andere Sow jet-Russische eisen in te willigen. Maar gij Wysjinsky) wees dit at. Alle Sovjetactie logenstraft de Sovjetverklaringen. Dat is de moeilijkheid". Verej}igfde naties. „Misschien hebben wij te hoge verwachtin gen Indien wij niet op een we reldbasis kunnen slagen, hetgeen wij hoopten, moeten wij op rep-io- nale basis verder gaan. Wij moe- tejn eensgezind zijn met wie wii SfüS?^Zln<i..kunnen zijn en werken met wie wij kunnen werken. Mis schien kan juist uit deze regio nale samenstelsels die wereld regering groeien, waar de mens heid naar verlangt en waar zii reeds zolang voor geijverd en ge streden heeft". 8 Tijdens zijn rede heeft Bevin cijfers verstrekt over de mate riele verliezen van Engeland tii- j dens de oorlog; vernieling van of j schade aan millioen huizen, dat is één huis op de drie; voor 1.500 j milliöen pond sterling schade aan fabrieken en installaties; 9 mil- I io£n scheepsruim te tot z'nken gebracht. Verlies van een groot deel der Overzeese belegging-en Verder verklaarde Bevin, dat de trustschapsraad niet het werk schijnt te verrichten, dat n het handvest der V. N. voorgeschre- ven f- De raad schijnt de nei- ging te hebben „buiten zijn alge mene 'bevoegdheid van supervisie te gaan. de bepalingen van het handvest en de overeenkomsten ^overtreden en te trachten de ?fies van de besturende auto riteiten over te nemen", aldus "De trustschapsraad dreigt te ontaarden in een schouwtoneel voor politieke pro paganda, die niet de belangen van de inwoners der trustgebieden zal dienen en onvermijdelijk het in ternationaal truststelsel zelf zal ond ermijnen' Verder vroeg Bevin zich af, hoe het komt. dat de commissie voor de atoomenergie meent niet lan ger met succes werkzaam te kun nen zijn. Bevin ziet als eenvoudige oorzaak, dat, hoewel de commis sie vaak een zienswijze naar vo ren brengt, die niet over het hoofd gezien kan worden en die verstandig besproken zou moeten worden, de minderheid bij deze aangelegenheden absoluut weigert zich ook maar in het geringste opzicht te schikken naar de wen sen en verlangens van de meer derheid. Toen Beiton zijn rede geëindigd had, kreeg hij een van de groot ste ovaties, ooit aan een spreker m de algemene vergadering be geven, aldus Reuter. Dr. Charles Malik (Libanon) verzocht de Assemblée de politie ke propaganda te laten varen en spoedig een economische commis sie voor het Midden-Oosten te vormen. De Assemblée werd hierop ver daagd tot hedenochtend.

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1948 | | pagina 1