dancsië in de Veiligheidsraad „Staatsvijandige elementen" Staatkundige org. staat West-Java CLOVINE Explosie verwoest Joods zakencentrum te Jeruzalem MAANDAG 23 FEBRUARI 1948. SAMENZWERING ONTDEKT in Tsjecho-Slowakije Danktelegram van Prinselijk Gezin aan Indlë MADOERA tot aparte politieke eenheid verklaard Craucvriue at) ItnnuiM WEERSVERWACHTING medegedeeld door het K.N.M.I. Ie De Bilt, geldig tot Maan dagavond. Nog lichte vorst. Meest zwaar bewolkt met pi. enige lichte sneeuwval. Nog aanhoudende lichte vorst, maar overdag op sommige plaatsen tijdelijk temp. om het vriesp. Geleidelijk wat afn. wind, in t Z.O. van 't land krimpend naar N„ overigens Noordoostelijk. 4de Jaargang Na. 739* Verwchunt dunigki Drukkerj) N.V. Firma P. J. van de Sande Terneuzen Advertentieprijs per mm 10 ct.: minimum per advertentie 1,60. Inzending advertentie» tot des namiddags 4 uur. Rubriek ki. advertentie®: i regel# W ct.; iedere regel meer IJ cent. Ver melding: Brieven onder nr. Bureau van dit Blad 10 cent meer Abonnementsprijs ƒ8,25 per kwartaei. In de namiddagzitting van de Veiligheidsraad heeft Warren Austin (V. S.) de overeenkomst van de „Renville" warm onder steund en haar afgeschilderd als ,,de basis voor vrijheid, onafhan kelijkheid en de samenwerking tussen het Nederlandse en het Indonesische volk." Hij achtte het ondenkbaar dat hetzij Neder land hetzij de Republiek de over eenkomst zou „belemmeren of uithollen of dat zij de wapenstil stand of de grote lijn onder enige voorwendselen zouden verlooche nen." Blijkbaar doelendi op de rede van Gromyko (S. U.) keerde Austin zich tegen het „in het ge ding komen van niet ter zake doende uitbarstingen". „Niemand in Indonesië of Nederland?', zo zei hij, „behoeft zich vrees te laten inboezemen door zulke val se en afgezaagde beschuldigingen van lcwade trouw". (De vertegenwoordiger van In dia, Pillai, ondersteunde Austin, maar voegde er aan toe, dat de overeenkomst hoofdzakelijk te danken was aan concessies en of fers van de Republiek, terwijl Nederland druk heeft uitgeoefend door ultimata en militair machts vertoon. Indien er geen politieke overeenstemming werd bereikt, verklaarde hij, aan zouden dë 18 beginselen komen te vervallen en ..geen effect sorteren, tot nadeel van beide partijen". Hij verzocht de Veiligheidsraad de Commissie voor goede diensten een ,,wat soepeler werkwijze toe te staan teneinde een definitieve regeling te bespoedigen." Pillai onder steunde Kirby's voorstel om de Commissie toe te staan voorstel len te doen en te publiceren. Ook de Canadese resolutie steunde hij. T. F. Tsjiang (China) verlang de, dat er geen toestemming meer zou worden gegeven tot de vor ming van separatistische staten bij plebisciet. Hij verdedigde het Republikeinse verzoek om de Oommissie voor goede diensten ie versterken. Opgemerkt zij, dat Tsjiang het eerste lid van de Raad is, dat het Republikeinse voorstel steunt. Hij meende voorts, dat in de Cana dese resolutie moest worden aan gegeven, dat de Commissie voor goede diensten voorstellen mag doen en publiceren en dat zij mag arbitreren in geval van verschil van opvatting bij de interpreta tie. Hij voegde er aan toe, dat hij niet wilde zeggen, dat de Commissie over de beginselen mocht oordelen of nieuwe opstel len. Sir Alexander Cadogan (Enge land) steunde het voorstel, dat de Commissie voor goede diens ten suggesties aan de hand zal doen, hij wenste haar echter geen arbitrale functie toe te bedelen. Alexander Parodi (Frankrijk) betoogde, dat, aangezien de tot nu toe gevolgde voorzichtige methode goede resultaten had op geleverd, het onverstandig zou rijn deze te wijzigen. Hij waar schuwde tegen het veranderen ran het karakter van de Com missie voor goede diensten: „Wij zouden de Commissie geheel vrij laten." ,,De Veiligheidsraad moet niet interveniëren of een koers dicteren", aldus Parodi. Hij steun de de resolutie in haar ongewij zigde vorm. Hij waarschuwde ook tegen de poging om vast te stellen wie de meeste concessies heeft gedaan en wees er op, dat de Nederlanders de eerste con cessie hebben gedaan door het „staakt-vuren" te aanvaarden, toen hun troepen oprukten. De Raad ging daarna tot Za terdagmiddag uiteen. VERGADERING VAN ZATERDAG. Bij het begin van de vierde dag der beraadslagingen in de Veilig heidsraad over de Indonesische kwestie was de algemene ver wachting, dat heden een beslissing zal kunnen worden bereikt. Van de zijde der Nederlandse delegatie werd nog geen tanwijzing verkre gen, welke houding zij zal aanne men jegens de.Chinese voorstel- len, ingediend door de Chinese af gevaardigde, de heer Tsjiang, ten eerste aandringend op overneming' i van het voorstel Kirby nopens het doen van voorstellen, ook wanneer partijen hierom niet vragen en ten i tweede: de commissie voor goede diensten te machtigen, om te ar bitreren op punten van interpre tatie dsr principes, voorzover deze reeds door beide partijen zijn aan vaard. Deze Chinese amendemen ten op het Canadese resolutie- voorstel vormen momenteel het zwaartepunt der debatten. De Republikeinse afgevaardigde Sastro Amidjojo ondersteunde de Chinese voorstellen. „Indien", meende hij „aan de commissie voor goede diensten de daarin ver vatte bevoegdheden worden ver leend, zal geen der partijen Be on derhandelingen kunnen doen vast lopen of te niet doen". Sastro Amidjojo protesteerde ook nog tegen het houden der derde Wesc Java-conferentie, tegen de volks stemming op Madoera en tegen de pogingen tot stich-ing van een Negtra Oost-Java. Hij kwalifi ceerde dit als „pog n ,t». o vo^. uit te lopen op de uitslag van een vrije volksstemming." I>e Columbiaanse afgevaardigde Alfonso Lopez beschuldigde de commissie er van een voldongen fep te stei'en, dat „voor een groot gedeelte door geweld van wapenen geschapen was." De Argentijnse afgevaardigde, José Arce, zeide niet de noodza kelijkheid in te zien van uitbrei ding der bevoegdheden van de commissie, doch geen bezwaar te hebben tegen opneming van de paragraaf betreffende de be voegdheden. Hij drong aan op het voortgaan met de onderhandelin gen volgens ce gevol^ue hjii. ulj ondersteunde de Canadese resolu tie. Van Kieffens aanvaardde de gedachte van het_verlenen van 't recht van initiatief aa de com missie terzake het doen van voor stellen, doch verklaarde zich te gen toestemming tot publicatie van voorstellen zonder toestem ming van beide partijen, daar dit de cevoegdhe^d van de commis sie te buiten zou gaan. Hij ver zette zich er krachtig tegen, dat een scheidsrechterlijke macht, .als leidinggevend, een oplossing zou opleggen, welke wrijving of erger zou kunnen veroorzaken. De pro testen inzake de dsslstaten wees. hij van de hand, onder het argu ment, dat deze niet door Neder- iand in het leven waren geroepen. „Wij laten deze mensen geheel vrij... wij willen deze volksbewe ging noch aanmoedigen noch on derdrukken." De bespreking werd verdaagd tot Donderdagmiddag. Omtrent de staatkundige or ganisatie van de staat West-Java wordt van officiële zijde het vol gende gemeld: Het vertegenwoordigend li chaam van de staat West-Java zal in de derde West-Java confe rentie de ontwerpregel'hg voor de staatkundige organisatie van „Djawa Barat" in behandeling nemen. Het ontwerp wordt geen volledige Grondwet genoemd. Het is beperkt tot een regeiing van het bestuur van de Negara, ver kiezing en bevoegdheid van het vetegenwoordigend lichaam en van de ,,Wali Negara" en het bestuurscollege. Verder geeft de regel'ng de voornaamste grond slagen van de administratieve or ganisatie van de nieuwe staat. De omtwerp-regeling kent geen ministers, die aan het vertegen woordigend lichaam verantwoor delijk zijn. Het staatshoofd wordt terzijde gestaan door een college van bestuur, bestaande uit ten minste vijf en ten hoogste negen leden, die benoemd en ontslagen worden door het staatshoofd, doch de regel'ng draagt aan het staats hoofd op, te zorgen, dat de samen stelling van het college een zoda nige is, dat daarin zo veel moge lijk In het vertegenwoordigend lichaam tot uitdrukking gebrach te stromingen vertegenwoordi ging vinden. In deze regeling kan een doel bewust nastreven van het rege ringssysteem van de Veren'gde Staten van Amerika worden ge zien. De departementshoofden worden aangesteld door de Wali- Negara, in overeenstemming met de volksvertegenwoordiging. Er 'komt een wetgevende macht van de Negara met een volksver tegenwoordiging en de uitvoeren de macht berust bij de Wali Ne gara met het college van bestuur. Een telegram, dat het Prinse lijk Paar zond naar aanleiding van de zending- speelgoed, ver vaardigd door herstellende mili tairen in Indië van de zee-, land en luchtmacht, voor de eerste ver jaardag van Prinseg Marijke, luidde: „Marijke dankt u hartelijk voor het prachtige speelgoed. On ze beste wensen voor de herstel lende militairen, van land-, zee- en luchtmacht". Ook zond het Prinselijk Paar de i Luitenant Gouverneur Generaal j het volgende telegram: „Dank u hartelijk voor uw goede wensen eerste verjaardag Marijke. Julia na Bernhard." FRANSE VIJFGROOT VERONGELUKT. Een zesmotorige vliegboot van de Air-France, die Zaterdag op weg was van Le Havre naar Bis- carosse bij Bordeaux, wordt ver mist. Er bevinden zich 19 perso nen aan boord. De yliegboot is op ongeveer 1% j km uit de kust van Cherbourg bij Saint Martin de Varreville in de zee waargenomen. Vissers konden i tengevolge van de zware zeeën geen reddingspogingen ondeme men. De vliegboot is in 'n sneeuw storm verongelukt. De ontwerpregeling bevat te vens een vrij uitvoerige regel'ng voor conflicten, waarbij uiteraard het laatste woord ain hp* ment is. Het vertegenwoordigend lichaam vermt de hoogste maent in de Negara, ingeval er geen overeenstemming bereikt wordt tuisen de Wali Negara en de volksvertegenwoordiging. Van de honderd afgevaardigden worden 75 aangewezen door al gemene verkiez ngen en de over' gen benoemd door het staats hoofd. De vrouwen zijn niet uit gesloten van het passief kies recht. De Wali Negara moet van Indonesische landaard zijn en vijf jaren in West-Java zijn geweest. Hij wordt door algemene verkie zingen aangewezen voor de tijd van vier jaar en is herkiesbaar. De door het vertegenwoordigend lichaam van West-Java vastge stelde staatkund'ge organisatie van de staat zal uiteindelijk be krachtigd worden door een ordon nantie, waarbjj tevens de bevoegd heid van de Centrale Overheid worden overgedragen. Deze ont- werp-ordonnantie is analoog aan die voor Oost-Sumatra, West-Bor- neo en Oost-Indonesië en bevat een omschrijving van de taak van de Commissiaris van de Kroon, die moet worden gezien als een ervaren en bekwaam adviserende kracht Naar Radio Praag bericht, heb ben Caclav Nosek, de Tsjecho- Slowaakse communistische Minis ter van B'nnenlandse Zaken en 'generaal Ludvtk Svoboda, partij loos M nister van Defensie, in eén gemeenschappelijke verklaring: be kend gemaakt, dat efen gewapen de samenzwering in Tsjecho-Slo- wakije ontdekt is. Volgens de verklaring werd de samenzwe ring ontdekt toen een onderzoek werd ingesteld naar de juisthe'd v"" d" ïeweringen van het -oria- I'~t's3he b'ad Svobodne Siovo", dat ..staatsvijandige elementen" j functies in de regering bekleed- j den. De samenzwering zou voor bereid zijn docr aanhangers van generaal Lew Pachala, d'e in 1945 Gedegradeerd werd omdat hij z'ch tijdens de oorlog verzet had tegen de Tsjecho-Slowaakse regering in Engeland. Radio Praag heeft Vrijdag avond de naam van de vermoede lijke leider bekend gemaakt. Het I zou een zekere Raihl zijn. Rad'o Praav deelt mede, dat hij in ver binding gestaan heeft met de Poolse generaal Anders, vroegere bevelhebber van de Poolse troe- j pen in Italië. Hij komplotteerde met aanhangers van generaal Pachala en verzamelde militaire gegevens voor „zekere vreemde mogendheid." Voorts had hij pam- flettèn, gericht tegen de regering, verbreid en een gewapende coup voorbereid. Een lid van het kom- De Luit.-Gouvem -Generaal, Dr. Hj. van Mook, heeft Zater dag ean decreet uitgevaardigd, volgens hetwelk het eiland Ma doera ten Noord-Oosten van Java als „aparte politieke een heid" in de Archipel wordt er- j kend. Madoera zal als georganiseer de staat in de toekomstige sou- j vereine vtsrenigde staten van Indonesië worden opgenomen. plot is reeds berecht en enige au üece zijn aan het gerecht overge leverd. Tot nu tóe was strikte geheimhouding betracht, daar de veiligheid van enkele hoogge plaatste Tsjecho-Slowaken op het spel stond. Het komplot, zegt Reuter, .dat de vorige maand door de politie ontdekt is, zou geleid zijn van Londen uit door de „Tsje chische nationale raad", een or ganisatie met aan het hoofd ge neraal Pachala. <6 DE FISCUS LEEFDE MEE Verscheidene Bredanaars, keerden na 2 y2 jaar in In dië als stoottroeper hun le ven op het spel gezet te heb ben, met het m.s. „Zuider kruis" terug. Zij werden hartelijk verwelkomd. Elk huis was versierd, de vlag gen hingen uit en er heerste een echte feeststemm Echter ook de fiscus, die een overigens steeds loffelij ke voortvarendheid betracht bij het innen der belasting gelden, deed mee. Blijkbaar kon de aangele genheid geen dag uitstel meer dulden. Een der stoot- troepers was ternauwernood thuis of de deurwaarder kwam de feestvierende fa milie verbijdem met 'n dwang bevel De stoottroeper had nog een kleine belastingschuld. Zij het in voor de betrok kene minder prettige vorm mocht hier geconstateerd worden: „Ook de fiscus leeft mee, met onze jongens overzee". Op onZe administratie ligt voor belanghebbenden ter inzage de passagierslijst van het m.s. „Oranje". BROfADES Grote tube I. 0,90 (Ingez. Med.) De grootste explosie in Palesti na sinds het opblazen van het Ko ning David Hotel in Juli 1946 heeft Zondagochtend het Joodse zaken- en wooncentrum om de Ben Jehudastraat te Jeruzalem in een brandende ruïne veranderd. Het laat zich aanzien, dat tien tallen personen om het leven zijn gekomen en dat honderden zijn gewond. De explosie deed de stad schud den en meer dan een mijl in de omtrek braken ruiten. Verschil lende gebouwen stortten in en in andere gehouwen braken bran den uit. Vele Joden strompelden in nachtkleding naar buiten, enig huisraad meenemende. Velen had den bloedspatten op hun kleren. Een ooggetuige verklaarde, dat er onmiddellijk na de explosie pa niek uitbrak. „Overal zag men l iken liggen en de mensen, die barrevoets in nachtkleding naar buiten liepen, wondden hun voe ten aan het glas, dat op de stra- en verspreid lag". Velen werden door de kracht van de ontploffing uit hun bed geworpen. Een massieve rookko lom steeg meer dan 100 meter hoog in de lucht. Joodse reddingsploegen werken uit alle macht om de slachtoffers onder het puin, die men hoort kreunen of gillen, te bevrijden. De straat ia afgezet en duizen den mensen verdringen zich ach ter de cordons. Ofschoon men niet weet, hoe de ontploffing is ver oorzaakt, doen geruchten de ron de dat men 's nachts drie vracht wagens in de Ben Jehudastraat had geparkeerd. Een van de vrachtwagens zou zijn weggere den, waarna de twee anderen zou den zijn geëxplodeerd. Men heeft inderdaad de overblijfselen van 'n vrachtwagen in een grote kra ter in het midden van de straat gevonden. Andere geruchten, dat zich ge- uniformde mannen in de vracht wagens hebben bevonden, heeft onder de bijna hysterische menig te tot anti-Britse demonstraties geleid. Britse politie en soldaten, die als reddingsploegen te hulp waren gesneld, moesten worden teruggetrokken toen de demon straties toenamen en Joden met revolvers, geweren en handgrana ten door de straat liepen en schreeuwden, dat de Engelsen aan de ontploffing schuldig waren. Bij anti-Britse demonstraties na de explosie werden drie Britse militairen door Joden gedood en een Britse Pater gewond. Bij de ontploffing kwamen 5 Britse sol daten om het leven en werden er 6 gewond. De Joodse verdedigingsorgani satie Haganah heeft een beroep op de Joden gedaan het recht niet in eigen handen te nemen. Een Joodse woordvoerder heeft ver klaard, dat het Joods bureau van Arabische zijde heeft vernomen, dat de Arabieren de aanslag niet hebben gepleegd, doch uit niet- officiële bron verluidt, dat de aanslag het werk was van een speciaal commando" van Ara- bigpen, die hun opleiding in het buitenland hebben gebad. Volgens een verklaring van de Palestijnse regering zagen de in zittenden van een politie-auto Zondagmorgen een convooi van 3 vrachtauto's -en een gevechtwagen raar het centrum van de stad rij den. De po'itie-auto volgde het convooi en zag later de 3 vracht auto's onbeheerd in de Ben Ye- hoedastraat staan. Men zag rook uit een der auto's komen en zocht een goed heenkomen. In Britse militaire kringen is verklaard, dat in Jaffa door Ara bieren twee gevechtswagens zjjn gestolen en dat in verschillende delen van het land vrachtauto's zijn ontvreemd. Door het Arabische hoge comi té te Jeruzalem is nog geen com mentaar op de ontploffing gege ven. In Jeruzalem is opnieuw ees .zware ontploffing waargenomen, gevolgd door vuur van automati sche wapens. Dit gebeurde tegem zonsondergang en de sirenes loeiden opnieuw in de stad. Nog drie leden van de Britse strijd krachten werden gedood toen d# Joden tegen het vallen van ds avond een troepenverblijfplaats in de Straat der Profeten met mor tiervuur bestookten. Het Joods bureau en de Joods# nationale raad hebben een geza menlijke verklaring uitgegeven, waarin de Joodse gemeenschap wordt verzocht de zaak niet ge compliceerder te maken door het recht in eigen hand te nemen Joodse instanties hebben de zaak in onderzoek en staan in verbin ding met de autoriteiten en Jood se vertegenwoordigers in het bui tenland, aldus de verklaring. De naam van ex-Koning Ca rol van Roemenië staat aan het hoofd van een lange lijst van na men van personen, van wie de Roemeense Ministerraad gelast heeft, dat hun het staatsburger schap ontnomen zal worden, aldus meldt Rador, het Roemeense nieuwsagentschap.

Krantenbank Zeeland

de Vrije Zeeuw | 1948 | | pagina 1