Vrijzinnig Nieuws- en Advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen, SchitrntonniHoog en nog wat. grHcwttiwg, hoewel wat laat. Ücflrcdigingscoitiiniftit. GEMEENTERAAD. No. 2652. Woensdag 23 Februari 1916. 27e Jaargang. ABONNEMENTSPRIJS: Per 8 maanden 76 cent roor binnen en buiten Ter Neuzen. Voor België 96 cent by vooruitbetaling. Abonnementen worden aangenomen by alle Boekhandelaren, Brievengaarders en den Uitgever. Telefc latere. No 15. ADVERTENTIEPRIJS: Van 1 tot en met 6 regels 50 eent; elke regel meer 10 cent. Bij abonnement aanmerkelyk ver minderd tarief. Grootere letters naar plaatsruimte Redactie-adres: Noordstraat 10, Ter Neuzen Deze Courant .erscb^nt el, er Woensdag - en Zaterdagmorgen bij den Uitgever M, DE JONGE, te Ter Neuzen. Het gaat het bijzoader onderwjjs te Schier monnikoog nog niet voor den wind. Er waren duizenden guldens te kort. Te Schiermonnikoog bleek de lust niet groot, om dat tekort te dekken. En daarom klinkt als een noodkreet door het gansche landHelpt Schiermonnikoog. Reeds een aantal malen heeft ook Luctor et Emergo dien kreet aangeheven. Er komt bijna geen nummer van uit of op de voorste bladzijde is het een artikeltje over bchiermonnikoog en eene opwekking om het sectarisch onderwijs daar te steunen. In een lang artikel werd dat eiland voor gesteld als een bolwerk van het modernisme. Aanhalingen werden gedaan om aan te toonen, boe verschrikkelijk dat modernisme daar heerschte. En natuurlijk kon de diepbeproefde bevol king van Schiermonnikoog alleen heul en bate vinden bij eene bijzondere school. Nog eene andere opwakkering tot geven trof ons. Geeft toch, broeders, geeft toch, klonk het, want de tegenstanders van het bijzonder onderwijs zullen leedvermaak gevoelen, als wij ons doel op Schiermonnikoog niet be reiken. Men ziet het, de zaak moet sterk worden aangezet, om de beurzen der voorstanders van bijzonder onderwijs open te maken. Reeds meer dan eens kon men in Christe lijke schoolbladen en ook in andere Christe lijke organen de klacht beluisteren, dat de offervaardigheid onder de broederen vermin derde. Dat is eensdeels een gevolg van het sub sidiestelsel. Maar anderdeels is de oorzaak nog ergens anders te zoeken. Als wij ons de tijden van 20, 25 jaren terug herinneren, dan denken we nog met een gevoel van walging aan de wijze, waarop toen het confessioneel onderwijs aan den man moest gebracht worden. Gevallen van zedeloosheid of van mishan deling, de tuchteloosheid der jeugd, al wat maar minderwaardig was of zoo genoemd werd, het werd toegeschreven aan de open bare school. Die was van alles de schuld. De bijzondere school, die zou verbetering brengen. De beschuldigingen van toen zijn grootelijks verdwenen. Ze moesten verdwijnen, toen de bijzondere scholen na jaren bestaan te hebben, niet brach ten, wat beloofd was, integendeel, op vele plaatsen het in aankweeken van gezag en tucht, van zedelijke opvoeding moesten afleggen tegen de veel gesmade openbare school. De oude vergiftige wapenen van voorheen worden weinig meer gebruikt, althans niet openlyk, bevreesd als men is, het wapen tegen r.icbzelven te zien keeren. Maar dat »bolwerk van het modernisme*, dat leedvermaak bij de tegenstanders »bet herinnert toch weer aan die tijden, die pas achter ons liggen. Het zijn andere, nieuwe wapenen tegen de openbare school, die nog maar niet verdwij nen wil. Maar bij sommige voorstanders van het bijzondere onderwijs, moet toch wel de idee bovenkomen, dat de strijd tegen de openbare school vaak een onwaardige was en dat deze school voor allen, niet zoo zwart was als ze werd afgeschilderd. Zou ook deze gedachte geen afbreuk doen aan de offervaardigheid Toen de heer Wirtz hier dit jaar eene rede hield voor het bijzonder onderwijs, trof het ons, dat men aan die zijde de leuze »de school aan d9 ouders* ging laten varen. Wij hebben steeds gezegd, dat die leuze eene onware was, dat ze in de practrijk juist bij het bijzonder onderwijs gansch niet tot haar recht kwam. Want de afhankelijkheid van schoolhoofden en onderwijzers van minder ontwikkelde school besturen is daarvoor te groot. Ook zou noodig zijn een hooger peil van ontwikkeling dan de meeste ouders bezitten. Het doet ons genoegen, dat in dit opzicht aan onze argumenten recht is wedervaren. Over de adresbeweging tegen vrouwenkies recht, geleid door Mevr. J. Sterck—Proot, uit Haarlem, die in een vijftal artikelen aan getoond heeft en nog wel duidelijk »wat er voor katholieken en in het algemeen voor degenen die christelijk denken, pleit tegen vrouwenkiesrecht*, zegt *Het Centrum* onder meer »Men kan tegen V. K. bezwaren hebben, practische of politieke, maar daar is geen Katholiek beginsel, dat het stegen* eischt. Is het dan niet ongeraden, dat men nu weer aan deze adresbeweging indertijd geschiedde bij leerplicht, dienstplicht, enz., precies het zelfde een principieelen, om te zeggen, godsdienstigen grondslag tracht te geven en allen oproept daaraan mede te doen, die Ka tholiek zijn of christelijk denken.* Wij nemen dankbaar nota van de erkenning, merkt de Vaderlander op, dat het zoogenaamd principieele verzet tegen de Leerplichtwet in 1901 beter achter wege ware gebleven, al komt die erkenning dan ook wel wat heel laat. Maar er mag toch wel eens aan herinnerd worden, dat de Rechterzijde in 1901 met buitengewoon valsche leuze ten strijde trok, toen de Leerplichtwet door haar gebruikt werd om het anti-chris teljjk karakter van het Kabinet Pierson— Borgesius te bewijzen. Die leuze werd aan geheven op het oogenblik, dat tal van Katho lieke en christelijke onderwijzers zich innig verheugden, dat die wet, waarvan zij de on misbaarheid inzagen, tot stand was gekomen, en de goegemeente ging er op in. Dr. Kuyper vond uit, dat de Staat die de jongens van de straat houdt om ze niet op te leiden voor het spinhuis, en die de meisjes afhoudt van de leerschool, die de openbare weg geeft, en die tot erger leidt dan den dood, de heilig heid des gezins aantastte, en dat heeft zijne rente opgebracht, al wordt thans dan ook erkend, dat die wet ons volk ten zegen is geweest. Men hcede zich tegen valscbe leuzen, want ook op dit oogenblik werkt Rechts met een zulke. En wel deze, dat een arbeider, die zijn heele leven door noesten arbeid net even in het onderhoud van zich en de zijnen heeft voorzien, en die op 70-jarigen leeftjjd het btaatspensioen aanneemt, een man is, wien het ontbreekt aan eergevoel, maar dat lof waardig is hij. die van een schamel loon nog premie betaalde voor de verzekering van zijn ouden dag, terwjjl het hem in den regel onmogelijk zal zijn zoo lang dat premie- betalen vol te houden, dat hij pensioensgerech tigd wordt. Het blijft een verblijdend iets, dat men van katholieke zijde steeds doorgaat zich schrap te zetten tegen de pogingen van Dr. Kuyper, die het maar niet opgeeft om het werk der Onderwijscommissie in discrediet te brengen, zoo niet onmogeljjk te maken. Zoo nu weer het »Buisgezin« in haar nummer van 14 Februari 1.1., dat het volgende artikeltje ten beste geeft »De Bevredigingscommissie slaagt of zij ft niet. Indien zij niet slaagt, zetten wij den schoolstrijd, dien we nu al een halve eeuw gevoerd hebben, onverdroten voort. Indien zij slaagt, 't ministerie zich met haar ontwerp vereenigt en de beide Kamers het bekrachtigen, is er bevrediging. Waar toe anders de naam der commissie en haar arbeid Is met de bevrediging ook de schoolstrijd uit Neen, zegt »De Standaard*, al werd de subsidie ons ook voor het volle bedrag verstrekt, d. w.z. evenveel als aan de staatsschool wordt ten koste gelegd. TVjj moeten, meent »De Standaard*, ook bij de meest ongedachte subsidie-verhooging onzen strijd, zonder verpoozing zelfs, doorzet ten om 't veel hooger en edeler doel te berei ken. Dit doel is de vrjje school de regel, de staatsschool uitzondering, of wil men, aan vulling. Ziet »De Standaard* niet voorbij, dat het geen zij na de financiëele gelijkstelling blijft nastreven ook wij streven het na zich niet door wet en voorschrift Iaat afdwingen Zoolang de openbare school financieel bevoor recht en de bijzondere school financieel ach- teruitgesteld wordt, is er geen vrije concur rentie. jMaar is die ongelijkheid weg, kan de bijzondere school zich even gemakkelijk en zonder geldelijke zorg ontplooien als de open bare, dan is er pas voor heel het volk de onbelemmerd vrije keuze. Dan zal, als ge volg daarvan, de bijzondere school zich verder ontwikkelen en de openbare Dog meer inzinken. Tot hoever die inzinking zal gaan, kunnen wij voorhands niet zeggen. Het is zeer goed mogelijk, dat niet alleen alle Christelijke ouders dan hun kinderen in de bijzondere school zullen zien onderwezen en opgevoed, maar dat ook vele andersdenkenden aan de vrije school boven de staatsschool de voorkeur zullen geven. De inrichting der persoonlijkheid der onder wijzers, de wensch naar medezeggenschap over het onderwijs, kunnen factoren zijn, die bij de keuze grooten invloed uitoefenen. Maar het kan ook zijn, dat tienduizenden en tien duizenden ouders aan de openbare school wenschen trouw te bljjven, en van die trouw kan geen wetsartikel hen aftrekken, daartegen zou ook het Grondwets-artike! van Minister Heemskerk machteloos hebben gestaan. Slaagt de bevredigings-commissie, dan zal, zien wij wel, de politieke schoolstrijd uit hebben en zal het een paedagogische strijd worden om de beste school, de school die aan het inzicht der ouders beantwoordt. Ziedaar gezónde taal. Na de financieele ge lijkstelling zullen wij den den paedagogischen wedstrijd krijgen, en wij voor ons durven dien gerust aan, overtuigd als wij zijn, dat dan meer dan ooit alle voorstanders van het openbaar onderwijs hun best zullen doen, om dat aan de hoogste eischen te doen be antwoorden. Die strijd wordt echter niet aan gedurfd door Dr. Kuyper, die dan eerst het bjjzondere onderwijs veilig acht als het open baar onderwijs door wettelijke bepalingen zal zijn lamgeslagen. DE OORLOG. De algemeene toestand. Thans is ook de Duitsche kolonie Kame roen in handen der Engelsche gevallen. Een telegram van 17 Februari van generaal-majoor Dobell meldt, dat de gouverneur-generaal van Fernando-Po hem verzocht had, een telegram over te zenden van den vroegeren gouverneur van Kameroen, Ebermaier, aan den minister van koloniën te Berlijn, waarin medegedeeld wordt, dat hij door gebrek aan ammunitie met zijn troepen op Spaansch gebied moest over gaan, en dat zij waarschijnlijk op Fernando- Po zullen worden geïnterneerd. I e Mora hebben een compagnie inlandsche troepen, met drie of vier Duitsche officieren, den strijd tegen een Engelsch-Fransche troepen macht anderhalf jaar uitgehouden. Zjj waren op een ontoegankelijke hoogte geblokkeerd en van de buitenwereld afgesloten. De »Times« voegt hieraan toe Dat is alles wat is overgebleven van Duitschlands dertig jarigen arbeid en de groote bedragen die daar voor zijn uitgegeven. In de districten Victoria en Buca alleen zjjn een milloen Pd. St. uit gegeven voor ontwikkeling der cacao-, rubber-, en andere plantages. De besprekingen tusschen graaf Bernstorff den Duitschen gezant te Washington en den Amerikaanschen minister Lansing over de »Lusitai>ia«-quaestie en de daarmede thans nauw samenhangenden duikbootenoorlog wor den voortgezet. De Amerikaansche regeering stelt den eisch dat de Duitsche duikbooten zich volgens de wettige bepalingen zullen gedragen, voordat een regeling van de »Lusitania"-quaestie door de er. Staten kan worden goedgekeurd. Graaf Bernstorff sprak er, volgens het »Times" bericht, twijfel over uit, of Duitschlaud dien eisch der Vereenigde Staten wel kan aanvaarden De positie van graaf Bernstorff is niet ge makkelijk geworden in de V. S. Sedert het vertrek van Dumba, von Papen en Boy-Ed richten zich de aanvallen der Engelsch-Ame- rikaansche pers tegen den Duitschen gezant, die beschuldigd wordt, van de Duitsche am bassade een bureau te hebben gemaakt, om de openbare meening in de V. S. te leiden in pro Duitsche richting. Mag men de »Tribune* gelooven wij wezen er reeds herhaaldelijk op, dat de Reuter- benchten uit de V. S. zeer sterk gekleurd zjjn dan zou de regeering te Washington zijn voorbereid op een ernstige crisis met de Centraal-Europeesche mogendheden. Wilson schijnt het in het belang zjjner herkiezing te achten, een meer krachtige houding tegenover Duitschland aan te nemen. Hij wil de duik- booten-quaestie zonder langer uitstel oplossen, en nam tegen Bernstorff een houding aan, die volgens de >Tribuna* er toe moet leiden, dat de Duitsche gezant of zijn taktiek moet wijzigen, of zijn ontslag moet Demen. De geheele Engelsch-Amerikaansche pers juicht het krasser optreden van Wilson toe, zoowel tegenover Bernstorff als tegenover Duitschland want daarvan verwacht zjj klaar blijkelijk veel voor de successen der Entente, wanneer de V. S. de diplomatieke betrekkin gen met de Centraal-Europeesche mogendheden afbreken. De Associated Press* verneemt, dat de Ver. Staten protesteert tegen de in beslag neming van de Amerikaansche waarden, die uit neutrale landen naar de Ver. Staten worden gezonden. De Engelsche regeeriDg wijst op het voorbeeld van de regeering der Noorde lijke staten in den Burgeroorlog, die alle waarden van de Zuidelijken in beslag namen, en die als contrabrande behandelen. Hieruit leidde de Engelsche regeering, volgens de ïTimes*, het recht af, alle Amerikaansche waarden, ook uit neutrale staten, in beslag te nemen, daar het voordeel van den verkoop ?ou komen ten gunste van Duitschland, TER MMEMM VOLKSBLAD De Burgemeester der gemeente TEIi NEUZEN maakt bekend, dat Openbare Vergadering van den Gemeenteraad zal worden gehouden op Donderdag den 24 Februari 1916, des voormiddags ten 10 ure. Ter Neuzen, den 21 Februari 1916. De Burgemeester voornoemd, J. HUIZINGA.

Krantenbank Zeeland

Ter Neuzensch Volksblad. Vrijzinnig nieuws- en advertentieblad voor Zeeuwsch- Vlaanderen / Zeeuwsch Nieuwsblad. Nieuws- en advertentieblad voor Zeeland | 1916 | | pagina 1