Ter Heuzensche Courant Binnenland Buitenland. Feuilieton-veriellingen Maandag 28 Maart 1938 No. 9740 TWEEDE BLAD middenstandsdiploma handels- BRABANTSCHE BRIEVEN. V Ali GEDEELTELIJKE DEKKING VAN DE DEFENSIE-UITGAVEN. Aan het voorloopig verslag der Tweede Kamer over het wetsontwerp houdende tijde- lijke voorziening tot versterking van de op- brengst van de Inkomstenbelasting en van de Dividend- en Tantiemebelasting tot gedeelte- lije dekking van uitgaven voor de defensie, wordt het volgende ontleend. Vraj algemeen erkende men den plioht der volksvertegenwoordiging, niede te werken aan het treffen van maatregelen ter voorziening in de uitgaven, welke een gevolg zijn van de versterking van de defensiemiddelen des rijks, aan welker noodzakelijkheid de ontwikkeling der omstandigheden op internationaal gebied in de laatste weken wel geen enkelen fcwijfel meer heeft overgelaten. Eenige leden, die destijds gemeend hadden hun stem aan het ontwerp tot wijziging van de Dienstplichtwet niet te moeten onthouden, hoewel zij de volgorde waarin de Regeering de defensie wil reorganiseeren niet konden bewonderen, meenden thans ook hun mede- werking niet te mogen onthouden aan maat regelen ter verkrijging van de gelden, voor die reorganisatie benoodigd. Waarom gcen algemeen dekkingsplan? Vele leden hadden verwacht, dat de gang van zaken der Regeering aanleiding zou heb- ben gegeven na de aanneming van haar defen- sie-voorstellen met een volledig dekkingsplan, althans met een in het kader van de geheele dekking geplaatst aanvankelijk plan van dien aard, bij de Kamer te komen. Het had bij hen een gevoel van teleurstelling gewekt, dat in de toelichting op de eerste dekkingsvoor- stellen van zulk een plan in het geheel geen sprake is. Verscheidene dezer leden betreurden het ontbreken van een algemeen dekkingsplan in het ibijzonder daarom, wijl het de vorming van een juist inzicht inzake de rechtvaardigheid en de billijkheid van de verdeeling der defen- sielasten belet. In verschillende andere lan- den worden de uitgaven voor de uitbreiding der defensie als een afzonderlijk igeheel be- schouwd, waarvoor een speciaal dekkingsplan wordt overgelegd. Dit is ook voor ons land zeer gewenscht te achten. Opgemerkt werd in dit verband nog dat de samenstelling van zulk een algemeen plan ook de gelegenheid zou bieden, de opneming van een nood-offer, in den vorm van een heffing in eens als dekkingsmdddel voor kapitaalsuit- gaven ten behoeve van de defensie in be- schouwing te nemen. Van andere zijde meende men reeds thans zulk een noodoffer op de daartegen bij her- haling aangevoerde gronden te moeten af- wijzen. Verscheidene andere leden achten het min der gewenscht, dat op dit oogenblik een meer algemeen dekkingsplan met betrekking tot de defensie-uitgaven laat staan een algemeen dekkingsplan, het geheele budget betreffende iin bespreking zou komen. Zij vroegen de overlegging van een supple- toire begrootinig voor het dienstjaar 1938, waarin de credieten voor de uitbreiding der defensie worden geraamd en duidelijk toe- gelicht. Verhooging van directe belastingen de eenige weg? Vele leden gaven hun bevreemding te ken- nen over de omstandigheid, dat de Regeering met geen enkel woord tracht aan te toonen, dat verhooging van eenige directe belastingen een weg, en nog wel den eenigen weg, vormt, waarlangs het gestelde doe! kan worden be reikt. Herhaaldelijk is door tal van voonaan- staande deskundigen, met name ook van de Regeeringstafel zelf, de vraag gesteld en in ontkennenden zin beantwoord, of verzwaring van de directe belastingen, en in het hijzonder van de inkomstenbelastingen, nog mogelijk zou zijn. Gaarne zouden vele leden vememen, waar om de Regeering niet begonnen is met maat regelen, welke zij in de door haar in Novem ber gegeven opsomming heeft vooropgesteld en welke, naar haar meaning, ook afgezien van de lasten der defensieversterking ,,uit hoofde van de redelijkheid" zouden behooren te worden getroffen, n.l. regelen tegen het ontgaan van de inkomstenbelasting door mid- del van naamlooze vennootschappen en een technische herziening van de Omzetbelasting. Vervanging verhoogde opcenten op Inkomstenbelasting door andere heffingen. Verscheidene leden stelden de vraag, of de voorgestelde verhooging van de opcenten op de inkomstenbelasting niet zou kunnen wor den vervangen, door een verhooging van het successierecht, voorzoover niet geerfd wordt door afstammelingen in de rechte lijn of door de echtgenoote van den erflater. Voorts vroegen dezelfde leden, waarom niet een verhooging van de opcenten op de ver- mogensbelasting is voorgesteld, welke naar hun meening meer met de rechtvaardigheid zou strooken. Voor het geval inderdaad tot verhooging van de opcenten op de inkomsten belasting mocht worden besloten, zouden de hierbedoelde leden het tot stand brengen van een bepaling willen bepleiten, welke de laag- ste inkomens, bijv. die van 1400 en minder aan deze nieuwe verhooging onttrekt. Nog werd in dit verband het denkbeeld ge- opperd, dat extra-progressie bij de inkomsten belasting, die thans eerst bij een inkomen van f 70.000 wordt toegepast, reeds bij een inko men van f 10.000 een aanvang te doen nemen. Vele andere leden meenden, naar aanleiding van deze beschouwingen, voorzoover daarin ter vervanging van een deel der voorgestelde dekkingsmiddelen andere bronnen van inkom- sten worden genoemd, een waarschuwend woord te moeten doen hooren. De dividendbelasting. Wat de voorgestelde verhooging van de opcenten op de dividend- en tantiemebelasting betreft, werd vooreerst gewezen op het feit, dat de voortdurende verzwaring van deze belasting 'n zeer eenzijdigen druk legt op de bezitters van aandeelen, die, indien de thans voorgestelde opcentenverhooging tot stand komt, naast de inkomsten- en vermogens- belasting, welke zij over die aandeelen ver- schuldigd zijn, uit hoofde van deze heffing nog 12 pet. van de revenuen daarvan zullen moeten betalen. Dit zal ook een minder gun- stigen invloed hehben op het economisch leven, wijl het den in de tegeniwoordige omstandig heden toch reeds niet grooten lust om gelden in aandeelen te beleggen nog zal verkleinen. Voorts vestigde men er de aandacht op, dat een verzwaring van die belasting de neiging nog zal doen toenemen, gemaakte winsten te reserveeren in stede van die uit te keeren, waardoor niet alleen aan deze belasting wordt ontkomen, doch ook de opbrengst der inkom stenbelasting nadeelig wordt belnvloed, door- Q'ien hetgeen feitelijk belas.tbaar inkomen is, als niet belastbare kapitaalsaanwas wordt genoten. Andere denkbeelden in overweging gegeven. Gaarne zou men de meening van de Regee ring over een weerbelasting vememen. Gevraagd werd voorts, of niet de winst, op het goud. te verkrijgen tengevolge van de depreciatie van den gulden, voor het thans beoogde doel kan worden besteed, en daar- nevens, of niet een belasting zou kunnen wor den geheven op het toegevloeide budtenland- sche kapitaal, gelijk ook in Zwitserland ge- schiedt. Andere leden merkten hiertegen in de eerste plaats op, dat de goudwinst, die overigens op zichzelf nog problematisch is, slechts hestemd zal kunnen worden voor de dekking van kapitaalsuitgaven. Wat de aahbevolen belasting op het toege vloeide buitenlandsche kapitaal betreft wezen deze leden er op, dat er geen enkel lands- belang bij betrokken is, het buitenlandsche kapitaal uit ons land te doen verdwijnen, het geen van de invoering van zulk een belasting het onmiddellijk gevolg zou zijn. Ook werd gedacbt aan een radiobelasting, welk, naar men meende, millioenen zou kunnen opbrenjgen; voorts aan een reisbelasting en aan een heffing op automaton; tenslotte ook nog een jaarlijksche heffing op een binnen- landsche verblijfpas voor vreemdelingen, wel ke, naar men meende te weten, ook in Belgie bestaat. Andere leden wezen er op, dat, afgezien van de voor een deel zeer belangrijke bezwaren, welke tegen de genoemde nieuwe belastingen kunnen worden aangevoerd, deze in elk geval op dit oogenblik niet in de plaats van de voor gestelde nieuwe heffingen kunnen worden ge steld. DE VRIJWILLIGE BIJDRAGEN VOOR DEFENSIE. Voor de versterking van onze defensie zijn ook Vrijdag weer vele bijdragen op het depar- tement van defensie binnengekomen. O.a. een gift van 5000 van W. B. te Vaassen. In totaal werd tot en met 25 Maart aan vrijwil- lige bijdragen ontvangen een bedrag van f 30.100. WANTOESTANDEN IN FABRIEKEN. Het Tweede Kamerlid mevrouw Bakker- Nort heeft aan den Minister van Justitie gevraagd: Heeft de Minister kennis genomen van het bericht, dat eenige jaren geleden, n.l. in 1934, herhaaldelijk op groote vergaderingen van de Katholieke jeugdvereeniging zeer ernstig is geklaagd over misbruik van leidende mannen in inrichtingen van nijverheid ten opzichte van meisjes en vrouwen, werkzaam in hun bedrijf Kan de Minister meedeelen, indien deze klachten omtrent zeer ernstige wantoestanden bekend waren of er naar aanleiding daarvan een grondig onderzoek is ingesteld, en zoo ja, welke resultaten dit heeft gehad? DE UITBREIDING DER WEERMACHT. Oprichting bataljons infanterie en wielrijders. De commandant van het veldleger deelt mede, dat, ingevolge de door den Minister van Defensie gegeven aanwijzingen, Zaterdag 26 Maart bij elk der vier en twintig regimenten ipfanterie en bij het regiment wielrijders is opgericht een 2e bataljon. Van deze 25 nieuw geformeerde en met infanteriegeschut versterkte bataljons zullen 11 in nieuwe infanterie-garnizoenen worden gelegerd, te weten: 2e bataljon v.h. regiment jagers te Tilburg; 't 2e bataljon v.h. 3e regiment infanterie te Roosendaal; -t 2e bataljon v.h. 4e regiment infantereie te Wieert; 't 2e toataljon van het 7e regiment infanterie te Deventer; 't 2e batal jon v.h. 9e regiment infanterie te Steenwijk; 't 2e bataljon v.h. 15e regiment infanterie te Grave; 't 2e bataljon van het 16e regiment infanterie te Huizen (N.-H.); 't 2-e bataljon van het 17e regiment infanterie te Roermond 't 2e bataljon van het 18e regiment infanterie te Doesburg; 't 2e bataljon v.h. 19e regiment infanterie eveneens te Doesburg en't 2e batal jon van het 20e regiment infanterie te Zwolle. Dinsdag 29 Maart zullen vorengenoemde bataljons, op oorlogsvoet bewapend en be- pakt, de nieuwe garnizoenen binnenrukken. Tijdens het binnenrukken zullen in elk der nieuwe garnizoenen de troepen worden ge- inspecteerd door den commandant van het veldleger, een der divisieoommandanten of een der infanterie-brigadeeommandanten, verge- zeld van de civiele autoriteiten ter plaatse, waama, alvorens de troepen naar hun nieuwe kwartieren afmarcheeren, een defile zal plaats hebben. De 14 overige nieuw gevormde, versterkte bataljons blijven in hun huidige garnizoenen, te weten: 't 2e bataljon regiment grenadiers te 's-Gra- venhage; t 2e bataljon v.h. le regiment infan terie te Assen; 't 2e bataljon v.h. 2e regiment infanterie te Venlo; 't 2e bataljon v.h. 5e regi ment infanterie te Amersfoort (althans voor- loopig)'t 2e bataljon v.h. 6e regiment infan terie te Breda; 't 2e bataljon v.h. 8e regiment infanterie te Arnhem; 't 2e bataljon v.h. lOe regiment infanterie te Ede; 't 2e bataljon v.h. lie regiment infanterie te Nijmegen; 't 2e bataljon v.h. 12e regiment infanterie te Gro- ningen; 't 2e bataljon v.h. 13e regiment infan terie te Maastricht; 't 2e bataljon v.h. 14e regiment infanterie te Bergen op Zoom; 't 2e bataljon v.h. 21e regiment infanterie te Amersfoort (althans voorloopig)'t 2e batal jon v.h. 22e regiment infanterie te Ede en het 2e bataljon van het regiment wielrijders te 's-Hertogenbosch. Deze bataljons zullen echter voor het over- groote deel worden ondergebracht in tijdelijke kwartieren, welke eveneens op 29 Maart na een marsch door het gamizoen worden be trokken; ook hienbij heeft voor elk bataljon een inspectie en een defile plaats. Van het regiment kustartillerie zullen 29 Maart nieuwe compagnien te IJmuiden en Hoek van Holland in garnizoen komen. Het korps motordienst staande onder de bevelen van den chef van den generalen staf heeft eveneens enkele nieuwe onderdeelen geformeerd, welke 29 Maart te Apeldoorn en te 's-Hertogenbosch in gamizoen zullen komen. ligt. Het aantal deelnemers was grooter dan oc:t en het aantal bezoekers is sedert de rigje maal met 33 .pronent gestagen. Dat er op deze beurs niet veel 'gekooht is, behoudens dan de loopende zaken en die arti- kelen, d'ie de afnemers, direct nooidig hadden, werd veroorzaakt door de onizekehheid, die de internatlonale toestand bij iedereen heeft ge wekt. In het algemeen was de stemming niet slecht en vele bezoekers verklaarden dat zij wel zouden wilien koopen indien zij maar zekerheM omtrent de toekomst hadden. De heer Graadt van Roggen had1 dan ook den in- druk;, dat deze jaarbe-urs voor het zakenleven een belangrijke nawerking zou helbben omdat velen, die op deze beurs nog geen definitieve orders hebben gegeven, over eenigen tijd waar- schijnlijk toch wel zulien besluiten tot aan- koop van de artlikelen en machines, die zij thans te Utrecht hebben gezien. Men merkte het reeds in de twedde weeik van de beurs; toen de groote spanning, welke geidurende de eer ste week onder andere was gewekt door het dreigenide conflict tusschen Polen en Ditauen, eenigszins was geweken €n de zaiken minder ongunsitig waren dan de eerste week. Vooral de atfgeloopen Dinsdag en Wloensdag toonde een aanzienlijke verbetering. De enorme ibelangstedlinig voor de televisie- demonstraties had men eigenlijk niet voor- zien. Naar voorloopige schattlng hebben meer dan 36.000 persomen doze demonstratieis bij- gewoond, waarvoor zij soms een half uur of laniger in de rij moesten wachten. Op geen en kele buitenlandsche tentoonstelling heeft Phi lips tot nog toe gelegenheid gekregen zijn televisde-apparatein te demonstreerem, zoodat de raad van beheer van de Jaarbeurs op het venzoek, dat op deze Jaarbeurs te mogen doen, goeldkeurenld heeft besehikt. De nieuwe hal die voornamelijik voor het exposeeren van machines bedoeld is, heeft uitstekend voldaan en bleek in een groote ibehoefte te voonzien. 'Een groot ongerief, waar echter exposan- ten en hezoekers geen last van hebhen, is het steeds nijpenlder gebrek aan mimte in het ad- ministratiegebouw, het oude houten gebouiw- tje aan het Vreeburg, dat zulik een markante tegenlstel'ling vonmt met bet machtige, zich steeds uitbreidende complex Jaarbeursgehou- wen. Het nieuwe administratiegebouw, dat zaJl komen op de plaats van den tegenwoordi- gen schouwburg, kan echter niet eerder ge plaatst worden dan nadat de oude schouw burg is aflgetoroken. Hiermee kan pas een aan vang worden gemaakt, wanneer de nieuwe schouwburg voltooid iS, dus in den loop van 1940. Het zal derhalve tot 1941 kunnen duren alvorens het Jaarlbeursbestuur het nieuwe ad ministratiegebouw in gebruik kan nemen. VESTIGING VAN EEN TURKSOH GEZANTSOHAP TE 's-iGRAVENHAGE. De regeering van de Tunksche republiek, tot dnsverre door een zaakigelastigde te 's-Gravenhage ve rtegenwoordigdzal bixmen- kort een buitengewoon gezant en gevolmach- tigd minister in ons land benoemen. De tegeniwoordige Turksche zaakgelastigde, de heer Abdulahad Askin, wien de rang van buitengeiwoon gezant en gevolmachti'gd1 minis ter der 2de klasse zal worden verleend, zal ons land dan verlaten en met de leiding van de afldeeling politieke zaken van het depar- tement van buitenlandsche zaken te Ankara wdrden belast. BELGIE EEN 3-UEDIGE FEDERALE STAAT? Het Luiksche kamerlid Truffaut deelt in een Waalsch blad mede, dat hij dezer dagen in de Kamer een wetsvoorstel zal indienen tot in- richting van een federalistischen staat Belgie. Federaal Belgie zou bestaan uit drie staten: Brussel, Vlaanderen en Wallonie. De staat Brussel omvat het gebied van het huidig arrondissement Brussel. Wat de staten Vlaanderen en Wallonie be treft, zou het gebied worden bepaald door de huidige taalgrens. Elke staat is souverein, met uitzondering van bepaalde zaken, die tot de bevoegdheid behooren van het federaal parlement. Iedere staat zorgt voor zijn eigen grondwet. De pro- vincies worden afgeschaft. De eenhedd van Wallonie wordt verwezenlijkt in den schoot van de Waalsche kamer, met een uitvoerend liehaam bestaande uit een he- stendige afvaardiging van vijftien leden. Iedere staat levert zijn militair contingent, benoemt zijn officieren, terwijl de samenwer- king tusschen de verschillende legers ver- zekerd wordt door een federalen legerstaf. Het federaal parlement zou bestaan uit een Kamer gekozen bij algemeen stemrecht, met gelijktallige Waalsche en- Vlaamsche vertegen- woordiging. De senaat ecbter zou bestaan uit tien ver- tegenwoordigers voor Wallonie, tien vertegen- woordigers voor Vlaanderen en tien voor Brussel. De Brusselsche Standaard teekent hierbij aan, dat het voorstel onaanvaardbaar is. Het Vlaamsche element vertegenwoordigt 57 pCt. der bevolking van Belgie. In den senaat van Truffaut zouden er tien Vlamingen zijn of 33 pCt. tegen twintig Walen en Brusselaars a 66 pCt. Het voorstel Truffaut zal wel een doode musch zijn. SDEOHTE TOESTAND IN DEN BA NA NENHA NDEU. Gedurendte de laatste jaren is de toestand in den groothandel in bananen in ons land v'oorbdurend slechter geworden en eenigen tijd geleden is op last van het betrokken depar- tement 'n accountantsonderzoek in een vijf- tientai plaatsen- van ons land ingesteld, loo pende over een zestal jaren. Dit ond'erzoek had' voornamelijik ten doel de gervoLgen vast te stellen, wel'ke de mon'opolieheffing op den invoer van bananen heeft. Het rapport van dit onderzoek is korten tijd geleden bij den mnister ingediend. Daar dte han'del intusschen in zulke mate noodlijdend is geworden,, dat er volgens de betrokkenen spoed'ig verandering mioet komen, heeft de yereenigirug van Nederlandsohe igroothandelaren in bananen zich met een schrijjven tot den minister van Economische Zaken geiwend, waarin dMmgend wordt ver- zocht de monopolieheffing op te heffen, en aan de betrokkenen de reeds door hen betaalde heffing over 1937 tot nu toe in zijn geheel te restitueeren. Tevens heeft het bestuur van deze organisatie een audientie bij den minister aanigevraagd. DE 38e KONINKUIJKE NEDERLANDSCHE JAARBEURS. De 38ste Koninklijke Nederlandsclhe Jaar beurs te Utrecht, die Donlderdagmiddag ge- sloten is, heeft zich mogen verheugen in een grootere belangsteliing dan bij vorige jaar- beunzen het geval was. Als de ter beurze tot stand gekomen transacties niet evenredig zijn aan deze belanlgstelling, moet dat geweten worden aan de spanning en omizekerheid, die door de intemationale politieke gebeurtenis- sen hun schaduw op het zakenleven in ons land is -geworpen. iAMus vatte de heer W. Graadt van Rog gen, d'e secretaris-generaal van het Ned'er- landische Jaarbeurs Instituut, zijn indhu'kken samen van de beurs, die thans weer achter ons UAGERE EISCHEN VOOR HET KENNIS 'Bij onder leiding van Dr. Groeneveld Meyer ten Departemente gevoerde hesprekinigen in zake de 'toepassimg van de Vestigingswet kleinbedrijf voor het kruideniersbedrijf, is van de zijide van eenige vakonganisaties met kracht stelling genomen tegen de te hoog ge- achte eiscihen, welke de mdddenstandabonden hehben gesteld Voor het venkrijgen van het diploma hanidelskennis. Zelfs ginig men zoo- ver te venklaren, dat men zou weigeren de toepassing van de wet voor deze branche aan te vragen indien die eischen niet belangrijk wenden gematigd. Naar men meld't hebben als gevolg van deze dreiging de middenistandsfoonden ten slotte toegezegd de mindmumeischen voor dit diplo ma lager te zuUen stellen. Verlagingseischen niet besproken. Men schrijft van bevoegde zijde: Het in enkele dagbladen verschenen bericht omtrent verlaging van de examenelschen voor het middenstandsdiploma algemeene handels- kennis is niet in overeenstemming met de feit en. Begrijpelijkerwijze vinden ten departemente geregela besprekingen plaats in verband met de toepassing van de vestigingswet kleinbe drijf. Zoo kwamen op initiatief van het dep'ar- tement van Economische Zaken op 10 Maart de vertegenwoordigers van verschillende groe- pen uit het kruideniersbedrijf bijeen met het doel eenheid te ibereiken in zake de vakoplei- ding voor kruideniers, waarin verwarring dreigde te ontstaan. Dank zij dit initiatief kwamen bijeen ver tegenwoordigers van den Nederlandsche Krni- deniershond, den R.-K. Kruideniersbond, de Febowiko, de grootwinkebedrijven, de coiipe- raties, den Nederlandschen Grossiersbond, vertegenwoordigers van de z.g. vrijwiilige filiaalbedrijven, de N.V. Sparcentrale, de ver- eeniging ..Centra", zoomede vertegenwoor digers van de personeelsbonden. Op deze vergadering werd ten aanzien van het vakonderwijs volkomen overeenstemming bereikt en het laat zich aanzien, dat de aidus tot stand gebrachte samenwerking tusschen groepen met tegenstrijdige belangen goede vruohten zal dragen voor ieder, die erbij be trokken is, in het bijzonder voor degenen die straks de opleiding willen volgen. De midden- standsbonden waren op deze vergadering niet aanwezdg. Verlaging van de eischen voor handelskennis maakte geen onderwerp van deze bespreking uit. Er moge aan herinnerd worden, dat vesti- ■gingseischen alleen vrijwillig kunnen worden aangevraagdze kunnen niet worden opgelegd. HET EOT IN EIGEN HAND. Donderdag heeft Chamberlain zijn uiteen- zetting over de buitenlandsche politiek van Engeland gegeven, welke met zoo groote be langsteliing tegemoet werd gezien. Den alge- meenen indruk, welke deze rede heeft gemaakt kan men, schrijft de N. R. Crt., samenvatten in de woorden: Engeland houdt zijn lot in eigen hand. Krachtiger dan in den laatsten tijd het ge val is geweest, heeft Chamberlain doen uit- komen, dat Engeland geenszins van plan is zich te isoleeren en te desinteresseieren op het Europeesche contingent. Engeland is bereid' te veehten, zoowei voor vitale Engelsche be langen als in bepaalde andere gevallen. Wat het eerste punt betreft, noemde Chamberlain de verdediging van het Britsche gebied en de verbindingswegen, waarbij het van belang is op te merken, dat dezer dagen in Engelsche kringen de meening werd verkondigd, dat indien de Duitsche expansde de zee zou be- reiken, dan wel de MMdeUandsche-Zee-verbin- dingen zou bedreigen, het punt zou worden bereikt, waarop Engeland onherroepelijk tus- schenbedde zou moeten komen. Wat het tweede punt betreft, noemde Chamberlain de verplichtingen door zekere verdragsbepalingen opgelegd en voorts wees hij op de mogelijk- heid van het grijpen naar de wapens, „indien het duidelijk zou zijn, dat wij hebben te kiezen tusschen oorlog en het voor goed opgeven van de hoop, dat wij de vernietiging der dingen, welke ons dierbaar zijn, kunnen afwenden" Een verduid'elijking, welke door Eden nimmer is gegeven en welke ook de geruchten logen- straft als zoude Chamberlain een zwakkere figuur dan Eden zijn. Wil Engeland dus onder bepaalde omstan digheden ook voor andere dan directe belangen te velde trekken, het is niet van plan daarvoor tevoren waanborgen te geven. Dat is ook heel begrijpelijk. Op het oogenblik dingen vele staten naar Engeland's gunsten, zouden vele den steun van de Engelsche weermacht in den rug willen voelen, omdat zij beseffen, dat deze de doorslaggevende factor kan zijn. Maar daarin schuilen voor Engeland groote gevaren. Want het zou de kans loopen, dat indien een bepaald land wee't onder alle omstandigheden Engeland's macht achter zich te hebben, het al spoedig hoog te paard zou gaan zitten en een politiek zou gaan voeren, welke allerminst' op verzoening en ontspanning is gericht. Voor die mogelijkheid wil Londen niet geplaatst worden. Het is bereid voor het recht in den zin dan van rechtvaardigheid in het strijd- perk te treden, het is niet bereid zich garant te stellen voor de gestes, welke een bondge- noot zou kunnen uithalen. Engeland zal onder gegeven omstandigheden steun verleenen, maar Londen zelf en niet Parijs, Praag of andere hoofdsteden zal beslissen aan welke zijde het gelijk in het dispuut is. De beslissing, oorlog of vrede, zal Londen in eigen handen houden en wenscht dat niet door automatisch werkende bepalingen aan zijn oordeel te zien onttrokken, terwijl het even- min d'e controle over de omstandigheden wenscht te verliezen. Slechts voor bepaalde gevallen, welke een vitale beteekenis voor het Engelsche rijk zelf hebben, zal Engeland bianco volmachten geven. Hiermede heeft Chamberlain de remmen aangezet aan hen, die, vertrouwend op Enge land's steun in geval van nood, zich op een eenzijdig standpunt zouden willen plaatsen. Hiermede geeft hij te kennen Parijs te steu- nen, indien het aangevallen wordt, maar waar- sehuwt hij zijn Fransche vrienden, dat dezen zijn steun verliezen, indien zij zich hetzij door het volksfront, hetzij uit andere over- wegingen tot experimenten zouden willen laten verleiden. Voorts ook geeft hij hiermede aan Praag te kennen, dat het binnende advies, bij de naleving waarvan Praag op steun kan rekenen, niet uit Parijs, maar uit Londen komt. Engeland zal de leidende rol in de Duitsch-Tsjechische onderhandelingen spelen. Londep zal bepalen, wat billijk en wat on- rechtvaardiig is. Krachtiger dan tevoren bevestigd'e Cham berlain hiermede Engeland's leidende rol in de Europeesche politiek, herstelde hij voorzoover noodig Londen in de traditiioneele scheids- rechterspositie. In dit verband was het ook logisch, dat hij Moskou's uitnoodiging, welke tot een ideologische frontengroepeering zou kunnen leiden, van de hand wees. Maar daarnevens is Chamberlain nog vender gegaan en heeft hij in woorden, welke niet misverstaan kunnen worden, een waarschu- wing gericht tot hen, die de hoop koesterden, dat Engeland bij een conflict van grooteren omvang afzijdig zou blijven. Zij, die deze hoop nog koesterden, weten nu, dat zij misschien in vervulling zal gaan, wanneer het een locaal beperkt conflict betreft, maar dat zij zeker niet vervuld zal worden, wanneer een geschil een conflict van grootere verbreiding teweeg roept. Voor dat geval weet men tevens aan welke zijde Engeland zal staan. Degene, die een locaal conflict door geweld zou willen be- strijden, weet dus dat hij met vuur speelt en die wetenschap zal tot de grootste voorzichtig- heid manen. Hoewel er dus een bepaalde mate van onzekerheid blijft bestaan, is de positie nu anders dan in 1914. Engeland beeft a pile aangegeven, dat het in een algemeen conflict niet afzijdig staat en heeft daaren- boven geen twijfel opengelaten, aan welke zijde het zal staan. Tegelijkertijd wenscht het voor de nakoming van zijn gedefinieerde en ongedefinieerde verplichtingen zijn militaire kracht nog verder te vergrooten door versnel- ling en verdere uitbreiding van de herbewape- ning. De critiek, welke Chamberlain sinds zijn op- treden en vooral na het heengaan van Eden niet gespaard is gebleven, kan verstommen. Men weet nu, dat hij als realist een krachtige figuur is. De verwachtingen, aan den voor- avond van zijn rede geuit, mogen niet steeds optimistisch geweest zijn, zij werden stellig overtroffen. Daarom is het ook begrijpelijk, dat de instemming met deze rede en de te- vredenheid over het door Engeland ingenomen standpunt algemeen zijn. Uilvenhout, 24 Maart 1938. Amico, Hanneke schreef: ,,Zondagmiddag, 13 Maart 1938. Goeie, Beste, Dieve Vader van me, ik ga dezen Zond-agmiddag eens 'n geizellig babbeltje met je houden, want ik verlanig weer erg naar jou em je bosschen, je boschhuis em de lekkere terpetijngeu- ren in je atelier. Naar Herman ook, op wien ik, zooas nu, een beetje jaloersch ben. Want als ik m'n oogen 'n weimig dichknijp, dan zie ik hem daar zoo fijn liggen in 't hoekje naast den schoorsteen, met z'n kop op den rand van d'e mand. Iodideroogend naar elke bewe- ging van zijn baas, den Witten Toovenaar met de wondere penseelen! En de koude pijp, waanvan hij de sp>linters staat af te knagen, ond'er het inspanniendte werik, voor den ezel. \Ze<g, ik hefo weer 'n praehtige pijp voor je gekocht. Ze weegt niets en er gaa.t wel 'n half ons tabak in den. meerschuimen kop. En 'n mondstuk, 'n mondstuk, Vic Zoruneveld, waar Herman met z'n wolfsgebit nog niet door kan komen; z66 sterkXk bremg ze met de Raaischvacantie mee naar Ulvenhout! Nee, iik stuur ze Met op, hoor. Veel te gezel- lig, Vaders pijp op m'n kamer. Teltoens als mi'n ooig yalt op deizen roomwitten toelback- smoiker, herinnert ie mij aan de a.s. vacantie bij jou in... het Donkere Lacht der bosschen, waanvan je me 'schreef. ,,The dark Dight". (Je weet, ik denk gaame in 't Engelsch) 'n Titel om er een omsterfelijk vers onder te schrijven. Maar... Vad'ertje, ik heb me toch 'n beetje omgerust gemaakt aver je. De manier waar op je schreef oyer dat „donkere licht", maakte mij beizorgd aver jou. Xk vrees, dat jij weer veel te hard en te ingespannen wenkt. Doch door die paar woorden ,,Het Donkere Licht", heb je rnijn verlangen naar jou en je hosch, naar mijn vacantie zoodanig opgewekt, dat ik vrees den laatsten tijd slechts een zeer middtelmatige leerares te zijn. Je hebt met die paar woorden reminicenties in mij1 opge- roepen naar de bosch-echo's, naar den gouden zonneschemer in je gelbeitst atelier, naar den geur van de sparren, naar de eelkhooms op je daik, ja, naar 't ontwaken in mijn groene slaapka'mier bij je, die daar ligt in de boom- kruinen tusschen den zang der vogels, dat ik voorloopig 'n hekel hefo aan 't heele stadje hier, tot en met m'n school toe. Nu zou ik ,,onwerstandig" kunnen gaan worden, en nu hesef ik oak pas goed wat jij daar van den winter mee bedoelde, toen we bij m'n vertrek sfonder te praten met je goeien kameraad1 den Dre, daar in die ajvondlijke sneeuwdreef. 'k Zou nu b.v. de klas kunnen opemgooien als een voliere en 't jonge goed de vrijheid geven naar den buiten, naar het zonovengoten voor- jaar, dat voor het geluik der kinders toch zoo- veel meer waard is, dan al die Engelsche on- regelmatige .werkwoorden en zoo, litteraire meimloriestudie, waanvian die meiskens niet meer onthouden', dan het mondjevol Engelsch van den politieagent, om den weg te wijtzen, in dit geval: den weg te vragen, als ze ooit eens gaan reiizen. En dan nog, tien tegen e6n, met een eehtgenioot, die het voor haar vraagt!) Maar wat dnaaf ik dbor? De Lente?? Ja, Dadidy, ik ben ',n beetje uit m'n evenwicht. Wat nog al ,,erg" is, voor ,,de Ehigelsche Juf- frouw van het Gym". Zeg, er is hier 'n nieuwe leeraar wiskunde gekomen, vlot tj^pe, gewezen zeeofficier. Als mijn lesuur volgt op het zijne, kan ik met de klas niets beginnin. Het jonge goedje dweept met dezen 27-j'arigen schooifrik, wien echter de zeewind nog in de blonde kuif zit. Van Dalen heet ie. Is enkele jaren in de West geiweEst. 'Hij kent ook onzen Jules, dien hij daar ontmoet heeft. „Prachtvent" noemt hij Jules, ,,te goed voor dat land", aldus Van Dalen. Jou kent ie ook. Hij had van Jules gehoord dat jou meeste werk naar Amerika ging. En op zijn tochten naar de Nieuwe Wereld is het heM gelukt 'n paar ,,Zonne- velds1"' onlder oogen te krijgen. ,,Ja, zie je," zei hij tegen mij (hij tutoyeert je zoo maar, zonder te vnagen, of je 't goed vinldt), ja. zie je, i'k vond dien Jules zoo'n piekfijnen vent 'k was toen nieuwisgierig naar z'n ouwen heer. Eh ik moet je zeggen: 't heele soort is igoddHanneke Ik schrok. Hanneke?" vroeg ik. .,,Ja"', zei het brutaaltje: ,,izoo heet je toch! Dat wist ik al in de West, waar ik foovendien je foto al gezien had; voor ik je kende!" Is 't niet vreeselijk toewallig, Paps? Als je ooit nog eens hier komt hoeiyeel keeren heb je diat al beloofd? zal ik he'jn eens aan je voonstellen. iHolor je eens iets aver Jules en ever Amerika en zoo. Van Dalen zal wel in jouw sympathie vallen, denk ik. Ouders heeft hij niet meer, dte arme jongeh". ,,'Nogal veul over ddeen Van Dalen. Vic...!" Ja, Drre. Ik dtenk dat iik eens gauw die meerschuimen pijp ga halen! Maar ze schrijft vlot, he, dat lieve meisje van me, met haar ,,izeeavindin:zijnblonldekuif". Als ze voorloopig maar van die blonde zefkuif afblijft... 'Ik las vender. ,,Ja, wat dat betreft, vadertje, ben ik 'n stu'k boven hem bevoorrecht! Ten eerste heb ik jou. En nog 'n paar weekjes en ik woon weer 'n tijdje bij je. Drie weken bij.na!! Wat zullen we 't fijn hebben; oudje! 'k Zal reuze- le'klker koken Voor je, we gaan samen gezellig bicss'chen met Herman,, we zoeken Dre en Trui op, we geven 'n avondjefijn!! En als jij werk t, zal ik uit de verte heel zachtjes piano spelen! Wedden dat het donkere licht dan vanizelf uit je penseelen, druipt En wat ik dan toch ook nog altijd heb...! (De brieven van m'n ongelukkige Moe. Ze is ziek. Vader. Haar laatste brief kiwam uit een hospitaal. Ze is ook zoo vreeselijik alleen, Vader, als wij alien.! Zij, is toch ook zoo ver weg...!" Ik vouiwde langzaam den brief op, dee 'm in 't couvert e,n keek naar buiten. Astehlieft, Vic."

Krantenbank Zeeland

Ter Neuzensche Courant. Algemeen Nieuws- en Advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen / Neuzensche Courant ... (idem) / (Algemeen) nieuws en advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen | 1938 | | pagina 5