1 Algemeen Nieuws- en Advertentieblad Zeeawsch-Ylaanderen. voor op m Him No. 3639. Dinsdag 19 Juli 1898. QSKBIHTB1AAB. De oorlog tussctien AMERIKA en SPANJE. 38e Jaargang. Binnenland. ABONNEMENT Per drie maauden binnen Ter Neuzen Nederland 1,10. Voor Belgie 1,40. Men abonneert zich bij bushouders. Yoor f 1,Pranco per post Voor Amerika f 1,32$. afle Boekhandelaars, Postdirecteuren en Brieven- ADVERTENT!®^ Van 1 tot 4 regels 0,40. Voor elken regel meer 0,10. Bij directe opgaaf van driemaal plaatsing derzelfde advertentie wordt de prijs slechts tweemaal berekend. Grootere letters worden naar plaatsrnimte berekend. Inzending van advertentien v6or 3 uren op den dag der uitgave. Wii kornen nn in het tijdperk der onderhande- 0 lingen dat we] een poosje zal aanhouden en waarin worden en Sagasta wenscht het evenzeer, zij t dan tegenstrijdige berichten ook niet zullen uitblijven. I met het traditioneele voorbehoud van een ,/eervolle. AmerikaansGhe soldaten ook geen schitterende uitkomst zal opleveren. Want de toestand der troepen voor Santiago moet ellendig geweest zijn. De deskundigen blijkbaar weer de menschen, die na afloop precies weten wat er verkeerd was erkenneu, dat de Amerikanen zeer slecht toegerust en onvoorbereid waren voor een dergelijke operatie zij zonden dan ook nooit meer zoo iets durven herhalen. Maar ze hebben dan toch Santiago gekregen en de groote vraag is nu om te komeu tot vredes- onderhandelingen. Mc. Kinley heeft den wensch geuit, dat er spoedig vrede zal gesloten kunnen Vooreerst wordt de overgave van Santiago besproken. Volgens Madridsche beweringen zou generaal Toral geheel vrij zijn geweest in zijn te volgen gedragslijn; noch Sangasta, noch Blanco zouden zich er mee bemoeid hebben. Toral zou ook al door den ellendigen toestand van zijn manschap- pen en door gebrek aan ammunitie gedwongen zijn, de stad over te geven. Van audere zijde wordt echter bericht, dat Toral eerst naar Madrid geseind had en toen van Blanco volmacht kreeg tot capitulatie. Hoe dit zij, er werden commis- sarissen benoemd om de zaak te regelen. Toral koos daarin voor de Spaansche belangen den Engelscheu vice-consul Mason, generaal Tolon en den chef van zijn generalen stafde Amerikanen kozen generaal Wheeler, generaal Lawton en kapi- tein Wiley. De commissie vergaderde Vrijdag tot 's avonds laat, maar men was het nog niet eeus geworden. De Amerikaansche schepen, die zich het genoegen willen veroorloven om de baai van Santiago binnen te stoomen, zullen dus nog een poosje moeten wachten. Is de overgave der stad een voldongen feit geworden, dan zullen allereerst de Spaansche troepen naar Spanje teruggezonden worden. De Amerikaansche telegrammen spreken steeds van de krijgsgevangenen, 't geheel onjuist is. De vrije uit- tocht der Spanjaarden uit Santiago was vooruit bepaald en zij is voor Amerika toch ook het een- voudigst. Er moeten 12 a 15,000 man naar Spanje terug en het vervoer is in 't openbaar aanbesteed. 't Is te hopen, dat de arme kerels er beter aan toe zijn dan de 800 Spaansche krijgs gevangenen, die aan boord van de //Harvard te Portsmouth (Newhampshire) zijn aangekomen. Bijna de helft was ziek aan malaria en 80 zwaar onder weg waren er 7 gestorven. Het staat te vreezen, dat de terugkeer der FBUILLBTON De overgave van Santiago leid al dadelijk tot een Amerikaansche bestuursorganisatie op Cuba. De militaire gouverneur (Shatter P) zal allereerst het overgegeven gebied, omvattend elfduizend kwadraatmijlen, regeeren met negertroepen en andere gelekoortsvrije soldaten als politiemacht. De vluchtelingen worden naar hun haardstedeu teruggezonden. De door gele-koorts aangetaste regimenten gaan het gebergte in. Alleen de niet aangetaste regimenten gaan eventueel naar Portorico. Dit laatste heeft bij velen grooten schrik ver- oorzaakt. Want tal van vrijwilligers hebben zich als onvatbaar voor de gele-koorts opgegeven, alleen om een plaatsje in het leger te erlangen. De waarheid was, dat zij nog nooit gele-koorts geliad hadden. Zooals we zeiden, algemeen is nu de gedachte in vrede, en het loven en bieden is nog wel niet officieel begonnen, maar 't komt toch al aan den dag in allerlei krantenberichten. In Amerika schijnt men niet zoo happig te zijn op 't bezit van de Filippijneneen kolenstation aldaar zou al voldoende wezen. Yoorts zou Spanje aan Cuba de onafhankelijkheid moeten verzekeren en Portorico en een der Marianne-eilanden aan Amerika moeten afstaan. Wat Spanje zal willen of moeten toe- geven, is natuurlijk nog niet bekend. De Spaansche minister van oorlog heeft er zich over uitgelaten, dat het Portorico en natuurlijk de Filip pijnen zal behouden, en dat het een volksstemming op Cuba zal toestaan over de vraag een eigen bestuur of onafhankelijkheid. De tegenstelling in deze laatste vraag is niet duidelijk, maar in elk geval blijkt uit de houding van Spanje, dat wij nog zijn in het allereerste tijdperk der onder- handelingen. Hoe neemt het Spaansche volk deze gebeurte- nissen op De jongste //Ulk" laat op een plaatje den jongen koning zien, die op straat voor het paleis speelt en bezig is een gekroonden priktol op te zetten. Daar komen een paar krantenjongens aan met een //woninggids" en mama, die uit het raam toeziet, zegt,/Alphons, je moest nog eens zoo'n blad vragen". Boven het plaatje staat ,/Voorzorgs- maatregelen". Zou het koningshuis werkelijk gevaar loopen De regeering heeft over heel het land den kleinen staat van beleg afgekondigd, d. w. z. de grondwet wordt geschorst. Er mag dan geen vergadering worden gehouden zonder verlof van de militaire overheid en het is verboden geschriften of teeke- ningen openbaar te maken zonder verlof. Wellicht wordt deze maatregel alleen genomen ter voor- koming van moeilijkheden en is de toestand nog zeer rustig. Sagasta hoopt tenminste de vredes- onderhandelingen nog te kunnen voeren. De laatste telegrammen luiden Washington, 16 Juli. In den krijgsraad, heden in tegenwoordig- heid van Mc Kinley, de Ministers van Buiten- landsche zaken, Marine en Oorlog gehouden, heeft men den geheelen toestand overwogen en de alge- meene opinie was, dat men thans Portorico moet aanvallen en het eskader van Watson naar de Spaansche kusten moest zenden. Des namiddags te 4$ uur werd aan het Departement van Oorlog de volgende depeche aangeplakt//De voorwaar- den van de capitulatie van Santiago omvatten alle troepen en het geheele oorlogsmaterieel zich op het territorium in de capitulatie begrepen bevin- dende. De Vereenigde Staten verbinden zich om alle troepen van het genoemd grondgebied binnen den kortst mogelijken tijd naar Spanje over te brengen. De troepen zullen, voor zoover dit mogelijk is, worden ingescheept in de nabijheid van het garni- zoen, waar zij zich thans bevinden. De Spaansche officieren zullen den degen behouden, de officieren en soldaten zullen de voorwerpen die hun persoon- lijk eigendom zijn, mogen behouden. De Spaansche commandant is gemachtigd de militaire archieven het aan de Amerikanen overgegeven district mede te nemen. Wat betreft de vrijwilligers, de mobielen en de guerillas, zij kunnen, indien zij dat wenschen, op Cuba blijven in vrijheid en op eerewoord gedurende den oorlog de wapenen niet meer op te vattenzij zullen de wapenen moeten inleveren. De Spaansche troepen zullen Santiago verlaten met voile krijgsmanseer, zij zullen de wapenen ter beschikking van de Vereenigde Staten stellen op een overeengekomen plaats. Vrij bewerkt door A MO. 24 De gri flier las het proces-verbaal ,/Dat liij, Frans Stapelman, verraderlijk, met opzet en voorbedachten rade vermoordde Theodoor Tellings." Terwijl hij voortging met lezen, trok Anna mij tot zich. //Willem," zeide zij zacht fluisterend, //dit is vreeselijker dan ik verwacht had. Ik kan het niet langer verdragen. Denk aan den angst van dien armen manHij kan eveneens een vrouw hebben, die hem liefheeft. Misschien is zij in de zaalDenk aan haar O, wat kan ik doen ,/Niets dan wachten en hopen," antwoordde ik. z/Kun je niet naar hem toe gaan en met hem spreken, of hem een boodschap zenden Zeg hem, dat hij zal gered worden, al wacht die redding ook tot het laatste oogenblik; dat de werkelijke dader bekennen en hem bevrijden zal. Ach, Willem, wilt ge dit doen z/lk kan en durf niet. Het zou onze ondergang zijn. Stil, liefste, wees kalm en luister." Het lezen van het proces-verbaal is geeindigd. De president wendt zich tot den getuige, doet hem den gebruikelijken eed zweren en ondervraagt hem. Van al hetgeen hij zei, konden we echter geen woord verstaan. Nadat de ondervraging geeindigd is, keert de president zich tot den be- schuldigde en vraagt met heldere stem Men vermoedt, dat de commissarissen van de Vereenigde Staten aan hun gouveruement zullen voorstellen, dat de Spaansche soldaten naar Spanje zullen kunnen terugkeeren met behoud der wapenen die zij met zooveel moed hebben gevoerd. Dit laat de kwestie van de teruggave van de wapenen geheel over aan de overwegingen van het gouver- nement. Volgens Toral bedraagt het aantal naar Spanje over te brengen troepen ongeveer 24000 man. Washington, 17 Juli. Generaal Shafter deelde aan het departement van Oorlog mede, dat de Spanjaarden Santiago Zoudag ten negen uur des morgens zullen ontruimen. De uittocht zal ge- schieden als met krijgsgevangenen, terwijl de Amerikaansche vlag boven de stad zal worden gehescheu. Voor Santiago, 17 Juli, 10 uur 's morgens. Te negen uur 's morgens heeft het garnizoen onder generaal Toral de versterkingen verlaten en heeft zich binnen de Amerikaansche linien begeven, waar ieder regiment zijn wapens uitleverde. Te- gelijkertijd werd de Spaansche vlag neergehaald en de Amerikaansche in haar plaats geheschen. z/Beklaagde, zijt gij schuldig of onschuldig Ofschoon ieder in de zaal wel weet wat het ant- woord zal zijn, heerscht er een ademlooze stilte. Men zou op het oogenblik een speld kunnen hooren vallen. Ieder schijnt verlangeud, de stem van den gevangene te hooren. Ik leun voorover en span iedere zenuw in om zijn pleit te hooren. Een lange stilte. Het kan zijn, dat de gevangene niet begrijpt, dat men antwoord van hem verwacht. Een der politie-agenten naast hem buigt zich naar hem toe en fluistert hem iets in het oor. Het blijft echter stil. Daar wordt de stilte verbroken, niet echter door den gevangene. Anna slaakt een zachten kreet, naar ik meen alleen door mij gehoord. z/Ik kan het niet langer verdragen," fluisterde zij. Zij rukt bare hand uit de mijne, werpthaar sluier terug en staat rechtop in het midden der zaal. Ik werp een blik op haar bleek gelaat, waaruit een vast besloten wil spreektdan buig ik het hoofd, en wenschte wel, dat de dood ons beiden op dat oogenblik mocht treffen. Alles is voorbij. Mijn tegenstand is gebroken. Ik bedek het gelaat met beide handen en zie in mijn geest .elk oog in de zaal zich richten naar de groote, majestueuze gestalte, die in het midden der gemengde menigte oprijst. Daar hoor ik, helder, en laid hare geliefde stem kliuken. z/Mijnheerhoor ik haar zeggen. Bij dien klank hef ik het hoofd op. De oogen der aan- wezigen zijn op haar gericht. Zelfs de beschul- digde wendt zich om en staart haar strak aan. Verder dan dit woord gaat zij niet. z/Stilte //Orde in de zaalwordt er zoo krachtig en boos geroepen, dat zij geheel hare tegenwoordigheid van geest verliest. Zij ontstelt, aarzelt en ziet hopeloos rond. Dat oogenblik grijp ik aan. Met zachten drang knjg ik haar op hare zitplaats terug. Ik smeek haar bij de liefde die zij mij toedraagt, te zwijgen en te wachten. Ik trek haar den sluier over't gelaat om haar te onttrekken aan de honderden nieuws- gierige blikken, die er op gericht zijn. Terwijl ik dat doe, hoor ik het strenge bevel //Verwijder die persoon uit de zaal Indien er een ernstige poging ware gewaagd om dit bevel ten uitvoer te brengen, geloof ik, dat Anna zich zou verzet hebben. Zeker zou zij dan opnieuw beproefd hebben de onschuld van den gevangene staande te houden en zich zelve als schuldig aan te klagen. De deurwaarder, die ons naderde, was gelukkig mijn bekeude van 's morgens, die mijn goudstuk had aangenomen. Mogelijk ontzag hij ons om die reden. Misschien ook, dat de uitzetting niet dadelijk wordt toegevat, als ten minste de oogen- blikkelijke stoornis spoedig bedaart en de bedrijver niet van zius schijnt die te herhalen. Het kan ook zijn, dat men de moeilijkheid inzag de persoon tusschen al het volk uit te halen. Hoe het zij, de deurwaarder voerde zijne instructie niet uit en de rechtbank hervatte hare bezigheden. Nu en dan werden nog van verschillende zijden nieuwsgierige blikken op de gesluierde vrouw aan mijn zijde geworpeu. Ik bemerkte, dat mevrouw Herder zich op haar plaats had omgekeerd en steeds naar ons keek. Bovendien zag ik tot mijn verbazing, dat ook de gevangene aauhoudend strak in onze richting staarde. Terwijl de kamer van koophandel en fabrieken te Middelburg adhaesie betuigd heeft aan het plan om Dordrecht met de zee in verbinding te brengen door het Hellegat, heeft een commissie uit de kamer van koophandel en fabrieken te Bergen op Zoom in een uitvoerig rapport aangetoond, dat deze verbinding ten nadeele zou komen van de binnenvaart. Daarvan is nu het gevolg, dat de Provinciale Staten van Noord-Braband deze zaak tot het najaar aanhouden- en ondertusschen door eene speciale commissie zullen doen onderzoeken. Uit het volgende schrijven in het H. v. A. van een inwoner van Moerbeke blijkt, dat de Belgen zelven lang niet tevreden zijn met de vermonde beschermende politiek van den tegeuwoordigen Minister van landbouw. z/Vandag lees ik in uw geeerd blad dat het mond- en klauwzeer uit Holland verdwenen is. Waarom gaat men dan altijd voort met de grenzen voor het Hollandsch vee gesloten te houden Waarom, hetgeen erger is, moet men hier dagelijks schoone en kostelijke bekalfde koeien zien aanslaan en afmaken en op die wijze dieren van 600 fr. waarde voor eenen spotprijs zien verkoopen. Veehandelaars en boeren klagen hier putten in de aarde en vragen zich vruchteloos af of die comedie nooit een einde zal nemen. Het is De politie-agenten vatten hem echter bij de armen en dwingen hem het gelaat naar de rechters te keeren. Nog eens klinkt de plechtige vraag van den president//Beklaagde, zijt gij schuldig of on schuldig Er volgt een korte stilte. De gevangene antwoordt. Ik meen te hooren, wat hij zegt, ofschoon hij zoo zacht spreekt, dat men hem niet kan verstaan. Vreemd genoeg, schijut het antwoord groote ontroering te veroorzaken. Menschen, die dicht bij hem zitten, keeren zich om en fluisteren. Een advocaat draait zich om op zijn zetel en staart stom van verbazing naar een heer achter zich. Deze staat op, snelt naar den gevangene en is weldra met hem in drukgesprek gewikkeld. De laatste schudt hardnekkig het hoofd. In blijkbaar hevig opgewonden toestand gaat de heer, dien ik te recht voor den verdedi- ger liield, terug en flluistert met den advocaat. Wat beteekent dit alles Waarom wordt het verhoor niet voortgezet De onzekerheid wordt mij te zwaar om te dragen. Stil De president spreekt weer. Door de gansche zaal trilt de ontroering. De menschen fluisteren met elkaar ondanks de waarschuwende blikken der autoriteiten. De president spreekt ernstig tot den gevangene. Hij schijnt iets te verklaren, iets te raden. Nog schudt de man hard nekkig het hoofd. Wat beduidt dit alles? Wat het beduidt De volgende handelingen, de volgende ernstige woorden van den president geven het antwoord op mijne vraag, en zeggen mij, dat er iets is gebeurd, wat ik nog nimmer als mogelijk had overwogen. Of droom ik misschien Is mijn TERlEMENSCHE fOlltWi Dit verschljnt .fiaandax-i Woenmlag. VriJ<lai(avon<l, uitne»onderd og Feesldagen, bij den Weazen. den Juli De Burgemeester der gemeente TER NEUZEN maakt bekend, dat Openbare Ver gaderin g van Gemeenteraad is belegd tegen Bonderdags J 1SOS, voormiddags 10 uren. Ter Neuzen, 18 Juli 1898. De Burgemeester voornoemd, J. A. VAN BOVEN.

Krantenbank Zeeland

Ter Neuzensche Courant. Algemeen Nieuws- en Advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen / Neuzensche Courant ... (idem) / (Algemeen) nieuws en advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen | 1898 | | pagina 1