No. 1317. Dinsdag 1 Januari 1878. 18e Jaargang. Algemeen Nieuws- en Advertentieblad v o o r Zeeuwsch-Vlaanderen. ABONNEMENT. Per drie maanden binnen Ter Neuzen f 1,Door het geheele Rijk 1,10. Door geheel Belgie 1,40. Men abonneert zich bij alle Boekhandelaars, Postdirec- teuren en Brievenbushouders. advertentiEn. Van 1 tot 4 regels 0,40. Voor elke regel meer 0,10. Grootere letters worden naar plaatsruimte berekend. Advertentien gelieve men aan den Uitgever in te zenden uiterlijk Dinsdag en Vrijdag namiddag DRIE uren. Dlt blad rerschljut Dinsdag- en Vrijdagavoud bij Jl. K. DUO i\ T te Ter Neuzen. deze coarant behoorl een bljvoegsel. GESLOTEN EN GEOPEND. Bij de jaarbeschouwing, welke wij gaan leveren wenschen wij bovenstaande vier regels te plaatsen. Een aanmerkelijke afstand scbeidt ons van het oogenblik, waarop de onsterfelijke zanger den we- reldtoestand bij een chaos vergeleek en aan ,/de orakels van den tijd" spottend de vraag moet voor- leggen: „wat zal er worden uit dezen nacht?" Veel is er sints dat tijdstip om ons been in de wijde wereld daarbuiten en in de enge omgeving, waarin wij leven, veranderd. Maar gaan wij te ver, als we beweren, dat het nog een chaos is, waarop onze oogen rusten, en dat ,/een strijd van worden en ontworden" nog immer onze aandacht geboeid houdt Verbazend is de ominekeer, in de laatste jaren aanscbouwd; hevige aardschuddingen hebben nog meer de zedelijke dan de stoffelijke wereld bewogen tronen vielen en verrezen; kleine staten verdwenen en zeer groote werden gevormd; doch bij al dien chaos van het verleden en van het heden willen wij niet blijven stilstaan, omdat wij weten, dat uit die verwarring orde, en uit die duisternis licht zal geboren worden. Heeft de Engel van het heden als't ware enkel vraagstukken in handen, de Engel der toekomst houdt in de zijne de oplossing nog verborgen, doch beiden staan onder hoogere leidingdoor de diepte naar de hoogte, door de chaos naar eenheid en licht; in een woord, door lijden tot heerlijkheid dat is en blijft het kort begrip der lotgevallen van de menschheid en den wenscb van geslachten en volken. Wien kan het bevreemden, dat wij bij onzen eersten blik tot Europa al aanstonds gewagen van het Oostersch vraagstukdie kwestie beheerscht toch in het afgeloopene jaar in menig opzicht den toestand van ons werelddeel; en dat niet alleen voor het heden, maar ook voor de toekomst. Het is daarom, dat we ditmaal het eerst een rijk noemen, werwaarts wij anders niet gewoon waren al dadelijk op onzen jaartocht onze schreden te richten, Van Turkije spreken wij; op dien staat kan het gelden ,/zinkend," maar van „overvloed," doch van eenen rampzaligen overvloed van onher- stelbare staatsgebreken. De hervormingsplannen van dat rijk werden ver- worpen en Rusland verklaarde het den oorlog; de christen-provincien kozen partij voor denCzaar, en Rumenie, Bulgarije, Montenegro en eindelijk ook Servie helpen thans mede, om, zoo het heet, voor de zaak der cbristenen de wapenen tegen den Sultan op te nemen. Nu en dan zegevierden de Turksche wapenen bier en daar, docb het krijgs- geluk is sedert eenigen tijd naar de Russen ge- keerdkort op elkander werden twee sterke ves- tingen door hen ingenomen, terwijl men elken dag de overgave der derde kan verwachten. De houding van onderscheidene mogendheden gaf eenige hoop op eenen spoedigen vrede, doch het zal zeer moeilijk vallen voor Turkije om vredes- conditien te aanvaarden, die op zijne souvereiniteit inbreuk zouden maken en tevens zal het bezwaar- lijk zijn, het geschil tot oplossing te brengen, zonder dat aan Rusland eenen stoflelijken waarborg voor het toekennen van de gewenscbte vrijheden aan de Turksche christenen zou worden verzekerd. Zoo het voortbestaan van Turkije niet in 't be- lang der overige Europeaansche verhoudingen werd gevorderd en de strijd der Turken niet door eene krachtige mogendheid werd gerugsteund, dan zouden wij geneigd zijn om over de intrigues van bet al of niet bestaan van dat rijk te schrijven, dat het geen schot kruit waard is. Immers, wat toch zal het lot van Turkije in de toekomst wezen, in- en uitwendig geschokt en verzwakt! Wei sprak de Czaar, dat hij geen eigen- belang beoogde, docb wie zal zijn overmacht en overmoed stuiten Zal OostenrijkHongarije dit doen? Wij betwijfelen zulks zeer, naar het schijnt heeft de drie keizersbond alleen ten doel om Turkije ten onder te brengen. Bovendien wordt de staat der Habsburgers door inwendige verdeeld- heid verteerd en geniet het ministerie slechts een j matigen steun. De hevige aardbeving, die te Weenen en om- streken werd gevoeld en de overstroomingen, welke Hongarije teisterden, waren een treffend symbool van den wankelenden en gevaarlijken toestand, waarin de Oostenrijksche monarcbie zich bevindt. Alles waggelt daar te lande en daarom zou een politiek van vergroot tengevolge van verovering er allerminst gepast zijn, te minder nu ook de godsdienststrijd zijn noodlottigen intocht in den keizerstaat deed. Tot heden echter wist Oosten rijk zijn onafhankelijk standpunt goed te handbaven. Zal het zulks kunnen blijven doen, nu Servie handelend tegen de Turken is opgetreden? Met vollen nadruk mag, als wij op Oostenrijks toestand letten ook in verband tot de Oostersche kwestie en het lot van Turkije, de vraag worden herhaald Wachter! wat wordt er van dien nacht? Minder duister, maar daarom nog niet gansch helder, komt ons de toestand van Duitschland voor. Oogenscbijnlijk is alles daar rustiger. De regeeringspartij neemt er toe, zooals uit de ver- kiezingen bleekalsmede de verkregene over- eenstemming tusschen de meerderheid van den rijksdag en de rijksregeering. Doch, dieper beSbhouwd, woelt er veel onder de scbijnbaar rustende oppervlakte; de centrum- partij nam ook niet af in kracht, terwijl de Fort- schritts mannen onverholen voor hunne ontevre- denheid uitkwamen, waarbij de woelingen der sociaal-democraten als een onheilspellend teeken zich voegen. Prins von Bismarck, de vader van het nieuwe Duitscbe keizerrijk, houdt echter voorloopig alles nog bijeen en zoolang bij dat doet, zal de machine werken; maar daarna? Met betrekking tot het Oosten houdt de rijkskanselier zijne ware voorne- mens meesterlijk verborgen; als hij er zich over uitlaatgelijkt zijne taal veel op orakelspreu- i ken. Zoowel met Rusland als met Oostenrijk wil hij, volgens zijn zeggen, vrede houden. Aan meer of minder belangrijke gebeurtenissen ontbrak bet in Duitschland niet en de boofd vraag blijft deze zal Duitschland zijne eenheid behouden en zijne vrijheid bevestigd zien, of zijn er reed* voorteekens te zien, dat het de vrucbt zijner overwinningen niet blijvend zal genieten? Wie weet? Past die vraag ook niet op Frankrijk, dat in I '77 Broglie als hoofd van het bewind zag op- en aftreden, om, na ontbinding der kamer en onmo- gelijke ministerieele combinatien te hebben be- proefd weder door Dufaure vervangen moest wor den? Al verder en verder dwaalde Frankrijk alzoo af van den weg der monarchic; wel heeft de minderheid zich oogenschijnlijk onderworpen, doch wat zal zulks Frankrijk baten, dat gelijk iefler land beboefte heeft aan eerlijkheid en waarheid in het staatsbestuur? Zal op den duur eene botsing kunnen uitblijven tusschen de liberale meerderheid in de kamer en de behoudende meerderheid in j den senaat. Wijst de dood van groote mannen, o. ra. van den vroegeren president der* republiek en historie- schrijver A. Thiers, op de noodlottige toekomst, waarin kleine, maar vermetele mannen in Frank rijk weder aan het woord en aan de daad zullen. zijn? Wie zal het ons profiteeren. De orakela van den tijd zwijgen hierover en de engel der toekomst is aan een gesluierd beeld gelijk; slechta dat meenen wij in Frankrijk te bespeuren, dat Mac Mahon niet langer werkmeester, maar werk- tuig is; steeds blijven wij gelooven, dat de Buo- napartisten, als zij zich weten in te toomen, eene goede kans in de toekomst hebben, en dat men mag aannemen, dat het tijdstip niet verre meer is, waarop de natie, den gezagstrijd moede, den vierden Napoleon in de armen zal vallen. Dat Frankrijk in het Oostersch vraagstuk niet handelend optreedt is wel te wijten, doordien deze het zich door zijne onderlinge verdeeldheid daartoe niet krachtig genoeg gevoelt. Was het krachtig door eenheid, zeker zou het aan de zijde van Turkije staan. Gelukkig nog voor Gallie, dat het in tegenstelling met Duitschland, waar nijverheid en handel kwijnen, over geen achteruitgang in stoffelijke welvaart te klagen heeft. Wij komen tot Groot-Brittanje. Wat zullen wij van die mogendheid getuigen Heeft het ministerie Disraeli nog altijd de meerderheid in het parlement, het dreigde de meerderheid der natie te verliezen toen de Whigs, voor de leus, zich zoo warm maakten over het lot der christe nen in Turkije. De oud premier Gladdstone trad voor de Bul- garen op het strijdveld eu wilde Engeland in het oosten voeren op eenen weg met zijne traditien in strijd. Disraeli dwarsboomde de pogingen der Whigs en toen Rusland een al te hoogen toon ging voeren kwam bij de natie de oude traditie weder boveu. TEit m\ zhnsche r.tinnM. Een chftotstrjjd ran worden en ontworden, Van duiaternis en lioht, Tan atilatand en wanorden Orakela ran den tjjd 1 wat wordt er ran dien nacht 0, wachter I welk een dag wordt aan de kim rer war ht T

Krantenbank Zeeland

Ter Neuzensche Courant. Algemeen Nieuws- en Advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen / Neuzensche Courant ... (idem) / (Algemeen) nieuws en advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen | 1878 | | pagina 1