NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD Wu 2ElfWMH-¥&AlH W.° 93. WOENSDAG 40 OCTOBER 1855. 6 7~: - if Ingezonden Stukken. Nieuwstijdingen. Wy.ek-s -hir- y&ssfc*' -M VOOR u Dit Weekblad wordt elken Woensdag-morgen uilgegeven bij G. W. Overbeeke teNeuzen. De prijs is 80 cents in de drie maanden en franco per Post 95 cents. Men abonneert zich bij de Boek- handelaars en Poslkanloren zijner woonplaats. (tweede J A AR GANG.) Advertenticn gelicce men aan den Uitgever irrte J j ienden uilerlijk Dingsdag des namiddags ten A i urede prijs van t lot 4 regels is 40 centscoor\^ elken regel meer 10 cents, behalve 35 cents zegel- regt voor elke plaatsing. De ondergeteekende gevoelt zich gedrongen den geeerden VV. uit H. minzaam dank te zeg- gen voor zijne aanhaling uit hel Cruydtboeck van K. Dodonceus (1) (zie no. 91 van dit weekblad) niet slechts wijl daardoor overluigend wordt aan- geloond dat de uit het Latijn en het Grieksch zamengestelden naam Fagopyrumwerkelijk door Dodonceusen niet door Tournefortaan de boekweit gegeven isrnaar inzonderhoid wijl by in deze aanhaling een treffend bevvy's meent te vinden voor de gegrondheid van zijn geop- perd gevoelen (zie no. 88 van dit weekblad) dat niet alleen laal-rnaar ook kruidkundigen en met name Dodonceus, geheel onbekend met de geschiedenis van de invoering der boekiveit, getracht hebben schijnbaar voldoende gronden op te sporen voor den naamsoorsprong van dit nutlig graangewashetzij uit de meer of min gewijzigde of ook wel verbasterde uitspraak van den reeds lang bestaanden naamboek iveit (2) hetzij uit de overeenkomst van dit graan met het zaad van den boelcen- of beuken- boom. Trouwensblijkt uit de gezegde aanha ling dat Dodonceus aan de boekweit eerst den naam Tragolrophon en daarna dien van Fagopyrum gegeven heeftdan is het duidelijkdat die kruidkundige zich aanvankelijk heeft laten ver- leiden door den verbaslerden naam boekiveit of bokweit (zoo als dit graan in sommige oorden van Zeeland nog wel genoemd wordt)en alzoo den naam Tragolrophon heeft uitgedachthet- welk zoo veel zegl als bokkenvoedseln. 1. van het Grieksche tragos (bok) en trophe (voedsel)doch later begrepen heeftdat de zoo zeer in het oogloo- pende gelijkvormigheid van hel zaad der boekiveit met dat des beukenbooms, een voldingend bewijs aan de hand gaf lot het afleiden van den naam boekweit van den boelcen- of beukenboom waarom deze dan ook den eerst uitgedachlen naam Tragolrophon op voor hem voldoende gronden met dien van Fagopyrum n. 1. van het Latijnsche fagus (beu kenboom) en het Grieksche pyrus (koren) of van Fago-trilicumd. i. boeken- of beuken- tarweverwisseld heeft. Wordt met het hier aangevoerdezoo als hij vermeent duidelijk genoeg aangeloond dat do naamsafleiding van de boekweitzoo als die door taal- en kruidkundigen wordt opgegeven op zeer losse gronden ja slechts op gissingen herusthij moet het intusschen den heer W. uit H. toegeven dat eene aanhaling uit van Ghislele's Voyage de zaak in questie voldingend zoude kunnen bewijzen. Maar ook buitendien acht hij de twijfelaars aan de naamsafleiding der boekweit van van Ghisiele's zonderling vervoer- middel (een zakboekje), nu alreeds genoegzaam uit het veld geslagen te zijn en vermeent hij het slrijdperk met eere le kunnen verlalen wanneer hij ten slolle nog citeerthetgeen eene manuscripl-aanteekening (afkomslig van de Rede- ryk-kamer welke van 1530 tot op het einde der laatslvoorgaande eeuw to Verc onder de zinspreuk de Missende Scliolieren, gebloeid heeft) ons leertaangaande de zoo zeer belwiste naams afleiding der boekweit. Zij luidt aldus V r a a g. Men kent het graen dat boekweit heel Waervan men lekkre koeken eet. Maer zegt mij Broederszoo gij 'tweet, Door wien 't hier eerst zijn oorspronck nam, En aen den naem van boekweit kwam Antwoord. Het kostlijk graen, dat boekweit hcet, Waervan men lekkre koeken eet, Is, naer men ons bericht, hier reeds in 'tland geko- Door eenen braaven Edelman (men Hij droeg den naem van Jonker Jan van Ghislelezoo 'kheb vernomen. Men leesl le Zuiddorp in de kerk 'sMans naem op een gebeelde zerk. 'k Heb aen de vraeg dus half voldaen Maer wilt gij verder nu verstaen Van waer dit graen den naem van boekweit heeft ver- Oock hierin sta ick niet verleegen (kreegen, De Jonker had tog naer men zegt Een aantal korrelljes zorgvuldig weg gelegt In zeker boeksken, dat hij bij zig plagt te dragen, En gaf, wanneer hij in de leeling mogte slaagen Zoo als 'tmij voorkomt, regt van pas, Den naem van boekweit aen dit nultig veldgewas." Z.29 Sept. 1835. v. d. B. Het berigtvoorkomende in no. 92 dezer courantomtrent het ongeval met lucifersis zoo als het ook in meer nieuwsbladen voorkomt onjuist en onvolledig. De gebeurtenis heeft plaals gehad in de gemeente Groede, alwaar op eene hofstede de dienslmeid te laat le huis komende de maat van haar slecht oppassen volmaten uit hare dienst werd gezonden. Zij haaslte zich niet om naar het ouderlijke huis le gaan maar bleef op do hofstede toeven waar men haar duldde en men welligt, zoo als reeds meermaal gebeurd waszou gecindigd hebben met haar in dienst le houden. Toen een der huisgenoo- len zich naar de keet begaf, waar de tob met karnemelk slondIiep de meid plotselijk weg. Men had een doosje lucifers vermisthetwelk tot vermocdens had aanleiding gegeven en lhans vond men de stokjes daarvan naast de lob en bij onderzoekde koppen in de karnemelk. Reeds was van die melk aan de varkens gege ven die er gelukkig weinig of niels van had- den gebruiktzoodat zij er ook geen letsel van bekomen hebben. Natuurlijk haaslte men zich om die melk uit de bakken te scheppen. Do policie kreeg kennis van de zaak en de meid die bij hare ouderswonende te Groede in do nabyheid van Nieuwvlietwas gekomen kochl des anderendaags na dit voorval een doosje lu cifers waarvan zij de ontvlambare stof schrabde en die met melk opdronk. De vrees voor de gevolgen van de nasporingen der policie, schynt de aanleidende oorzaak van die poging tot zelf- moord geweest te zijn. De spocdig toegebragte geneeskundige hulp kon het oogenblik des doods slechts verschuivcn. Na een hevig lijdcn bezweek de ongelukkige op den zesden dag onder hel uitwerpen van eene groole hoeveelheid bloeds uit mond en neus. Van vele ongelukken met lucifers en van het gemak. dat zij aan kwaadwilligen voor brand- stichling opleveren is reeds menigmaal geble- ken van vergiftiging door lucifers heeft men minder gehoord ja wat meer ismen heeft do mogelijkheid daarvan in twijfel getrokken omdat de hoeveelheid phosphordie zij bevat- ten zeer gering is. Dit het hier medegedeelde geval blijkt, dat zij, die dit gevoelen aankle- ven in eene zeer gevaarlijke geruslheid vcrkee- ren. De beschouwingen waartoe dit geval aan leiding geeft, springen te zeer in het oog dan dat het noodig zou wezen die voor het publiek te ontwikkelen, hetgeen ik zelfs niet oorbaar zou achlen. Doelmatiger is hel, wanneer do aandaeht der regering hierop gevestigd worde. Ingezonden uit het voormalig vierdc district. Bij Provinciaalblad van Zealand, no. 91 in- houdende eene circulaire van heeren gedepu- teerde staten dezer provincie van 21/28 Sept. j 1. no. 10, worden de burgerlijke besturen dringend aangemaand ten einde, in overeenstemming en zamenwerking met de kerkelijke besturen, met de meesle welwillendheid en gemeenschappelijke overleggingen alles le doen wat strekken kan om bij de uilvoering der wet lot regeling van het armbesluur van den 28 Junij 1854 (Slaats- blad no. 100) elkander zoodanig in de hand te werken als met de kennelijke bedoelingen der hoogere zoowel kerkelijke als burgerlijke be sturen si rook t opdat zoo het belang van den Slaal en dat der Kerk met opzigt tot dit ge- wiglig onderwerp in eene voor beide heilzame werking der wet bevorderd wordt. Op den 5 dezer is te Sluis lot lid van den gemeenteraad verkozen de wel-ed. heer J. 31. Hcnnequinoud raadslid ter vervanging van den wel-ed. heer J. B. Bekaarwethouder oud-burgemeesterdie wegens vervvantschap met den ed. achtb. heer burgemeester dezer gemeente aftredend en dus niet herkiesbaar was. Te Ooslburg is den 2 dezer bij hcrslem- ming de vroeger gekozene heer J. F. Bonle op nieuw tot lid van den gemeenteraad aldaar ge- slemd. De bezwaren welke zijne vroegere be- noeming in den weg slonden zijn lhans opge- heven. Op den 6 dezer is le Aardenburg tot lid van den gemeenteraad benoemd de heer P. L. Reepmakerburgemeester aldaar. In de vergadering van den gemeenteraad le Sluisop den 2 dezer gehouden is lot ar- chivarius dier stad benoemd de heer van Dale, onder dankbetuiging voor zijne dienslen der stad en hel archief bewezen door hel zamen- stellen van een' behoorlijken invenlaris der oude archieven. De benoeming van gemelden heer mag beschouwd worden als eene streelende be- looning voor de opoffering van moeite en tijd aan dezen gewigligen arbeid besleed eenig en alleen uit liefde voor de welenschap en zijne vaderslad. Eere zy het gemeentebesluurdat op deze wijze de gedenkstukken der geschiede nis voor de welenschap tracht le bewaren en betoonden ijver vereerend weel le beloonen. Voor de eer van Zeeuwsch-Vlaanderen is het ons tot genoegen le kunnen mededeelen dat de uitgaaf van het Zeeuwsch-Vlaamsch jaarboekje Cadsandriawelke door een niet al le ruiin debiet groolelijks gevaar geloopen heeft van ge- slaakt te worden voor het eerslvolgende jaar 1856 slellig zal voortgezet worden in het ver- trouwen dat aan dit letlerkundig product van deze landslrcek eene belangstellende deelneming en gunstige ontvangsl moge ten deel vallen. Bij de aanbesteding van hel zinken van 3 rijs-zinkslukken dwarsstrooms en een zinksluk langs het laagwaler, alsmede het slorlen van steen op den onderzeeschen oeverwederzyds de havendammen van het kanaal van Neuzen welke jl. zalurdagden 6 dezerle Middel- burg heeft plaals gehad is daarvan aannemer geworden de heer 1\ de Rijlcete Hoedekens- kerke voor f 20,800. De laatste cholera-lijderes te Zierikzee is den 6 dezer als hersteld ontslagen. Men vernecmldat de persoon van P. JF. de Geestingevolge Zr. Ms. besluit van I Sep tember jl. op den 25 daaraanvolgendedes morgensmet zijue vrouw en goederen per deligence op Breda naar Anlwerpen is vertrok- kenen alzoo dit rijk heeft vcrlaten. Naar men verneemt is dezer dagen na- mens Z. M. den koninghet grootkruis der Militaire Willemsorde opgedragen aan de keizers van Rusland en Frankrijk. Ter zake van het bij winkeliers te Am sterdam uilgeven van valsche guldens, is legen Susanna DijkgraafJ'door de arrondissemenls regt- bank aldaar op 25 Sept. jl. regtsingang en gevangenhouding verleend. Mel genoemde S. Dijlcgraaf slaat in naauwe belrekking zekere Charles van der Vijveroud38jaren, koopman geboren le Hulst, die volgens ingewonnen in- formalien eerst voor weinige maanden uit eene van 's rijks gevangenissen moet zijn ontslagen. Sedert do arrestatie van S. Dijkgraaff heeft men het spoor van C. van der Vijver verloren. Men verneemt naderdat de procureur- generaal by het provinciaal gereglshof in Over- ijssel besloten heeft om in het arrest van hel hof van den 20 September 11. in de zaak van den pastoor J. F'. Warninck te Borne le berusteu, en zich alzoo niet te bedienen van hel middel van cassatio legen hetzelvezoodat de hooge raad alleen over de door den heklaagde voorge- slelde cassatie zal hebben te oordeelen. Op specialen last van den procureur-gene- raal le 's Iierlogenbosch van 28 Sef)t. 11. is door den oflicier der regtbank te Eindhoven eene vervolging ingesleld tegen den wel-eerw. heer A. van MoorselRoomsch-Katholijk priester, en ile heeren C. Schanspers en C. Uerwcg al ien wonende te Eindhoven de eerste als gelei- der en de twee overigen als processie-meeslers van de Eindhovensche [irocessie naar Pdeerveld- hoven; 11. zaturdag zijn zij door den oflicier gedagvaard om den 15 0<'lober c. k. voor de (1.) Ret hccrschendc vcrschil omtrcnt den gclioorte- en stcrftud van Dod'oimus is in de JSavorscher volkomen vcvcfTcnd. Daaruit is dan nu treblckcn dat dc beroemde kruidkundige Rembertus Dodoens (dus was zjin eieenlijke naam) den 29 Juny 1518 te Mechelcn gcboren en den 10 Maart 1585 te Leiden ovcrlcdcn is. Tcvensdat de editic van 1044 gecn herdruk is van dc ecrste uitgave z(jns Cruydtboecks van bet jaar 1554maar eene vertaline van de laatste Latijnsche bewerking in 1585 uitgegcven. (2 Lit nude pachtbrieven door de Geesleiijkheid verlecnd blykt met slechts dat de culture der boekweit het eerst om en bij Zuiddorpc onder- nomen iverdmaar tcvens dat dit gewas destijds reeds boekweit gmaamd word. Zie Cadsarulria voor 1855 hi. 143.

Krantenbank Zeeland

Ter Neuzensche Courant. Algemeen Nieuws- en Advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen / Neuzensche Courant ... (idem) / (Algemeen) nieuws en advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen | 1855 | | pagina 1