Vermaarde bevrijdingstheoloog Boff maakt zich onafhankelijk Bezoek Sarajevo dient aanzien Mitterrand te herstellen Britten zijn nog steeds Europeanen tegen wil en dank 'Bezi OVERIGENS Belgische j Kok: Alleei DE STEM Pig mm Het is maar een woord Schuld de stem ACHTERGROND dinsdag 30 juni 1992 A2 .DE STEM. de stem Smog ER ZIJN van die woorden waarvan deskundigen on der de lezers gruwen als zij ze in de krant zien staan. Redacties ontvangen brieven waarin die lezers aandringen op een correct woordgebruik. Maar ze zijn onuitroeibaar. Duikboot is zo'n woord. Iedere (oud-)marineman valt erover als hij het woord ziet staan. Onderzeeboot hoort het te zijn, desnoods onderzeeër. Nu is duikboot een korter woord dan onderzeeboot en de lengte van woorden speelt vaak een heel belangrijke rol bij het formuleren van kop pen. Daarbij komt dat de meeste lezers ongetwijfeld aan een onderzeeboot denken als ze het woord duikboot zien staan. Vandaar waarschijnlijk de onuitroeibaarheid. Met het woordje boot zelf is ook iets aan de hand. Kranten spreken dikwijls van boot wanneer het eigenlijk schip moet zijn, tenminste volgens de maritiem deskundige ama teur of professional. De 'Olau Hollandia' een veerboot noe men is een belediging aan het adres van alle betrokkenen, scheepsbouwer, reder, beman ning en niet in de laatste plaats het schip zelf. Het is een veer- schip. Het zou me niet verba zen als de rederijen in Neder land het Engelse ferry promo ten om van dat meestal onbe doeld denigrerende veerboot af te komen. Het onderscheid tussen boot en schip, zo is mij ooit door een bootsman ge leerd, is dat je een boot wel per schip kunt vervoeren, maar een schip niet per boot. Nog een woord. Regelmatig kom je in kranten 'noodlan- dende' zweefvliegtuigen tegen. Gisteren ook weer in enkele edities van deze krant. Zweef vliegers worden niet goed van die 'noodlandingen'. In het be gin van de jaren '60 heb ik bij de Gilzer Luchtvaartclub 'Illu strious' nog een blauwe maan dag aan zweefvliegen gedaan. Hoewel ik mijn vliegerlogboek nog steeds bewaar, herinner ik me daar niet veel méér van dan dat ik de sport opgaf van wege het enorme tijdsbeslag. Een hele zaterdag sjouwen over de hei om één - en als je geluk had en het niet te druk was- twee starts te kunnen maken. Je zat dan een minuut of tien in de lucht. Toen ik pas bij de club was zei een instructeur tegen me: „Jij bent journalist is het niet?" „Ik doe mijn best," bevestigde ik. „Dan moet je eens goed naar me luisteren," zei hij. „Jullie moeten ophouden elke lan ding van een zweefvliegtuig een noodlanding te noemen. Als er geen thermiek meer is, dan gaat een zweefvliegtuig landen. Simpel. Daar komt geen nood aan te pas. Jij vliegt hier vanmiddag ook zonder thermiek. Als je straks na je glijvlucht landt, dan praat je toch ook niet van een nood landing?" Ervaren zweefvliegers mogen, als er veel thermiek (opstij gende warme lucht) verwacht wordt, zogenaamde overland- vluchten maken, dat wil zeg gen dat ze de omgeving van het startpunt mogen verlaten om een route te vliegen. Maar thermiek is nog veranderlijker dan het weer. Het is tamelijk gewoon dat een vlieger tijdens zo'n vlucht merkt dat hij geen thermiek meer onder de vleu gels heeft. Dan verliest hij hoogte, maar hij vliegt nog steeds. Vindt hij niet op tijd een nieuwe thermiekbel, dan moet hij omzien naar een ge schikte plek om te landen, als het'kan ook nog rekening hou dend met de ophaalploeg, dus niet al te afgelegen. „Ach," zei ik, „wat maakt het nou uit, landing of noodlan ding? Het is maar een woord." „Wat het uitmaakt", zei de in structeur, „is dat je door dat noodlanding bij het publiek telkens de indruk wekt dat wij met iets gevaarlijks bezig zijn." Vette varkens, zijn het, die tennisvrouwen,overschreeuwde de jonge Haagse tennisheld zichzelf. Een paar dagen later probeerde hij de schade te herstellen. Jammer dat de discussie de tweede keer in het Engels gevoerd werd, anders had hem erop gewezen kunnen worden dat het vieze varkens zijn die niet vet worden of dat iemand met een beetje opvoeding van het hele varken lust of dat hij niet zo moet schreeuwen als een ma ger varken of zelfs dat hij hiermee bewees bij de varkens grootge bracht te zijn. Hoewel in het Engels had hem ook wat uitgelegd kunnen worden: dat het verschil tussen piggy en Twiggy er een van smaak is. En nog wel van recente smaak. Verstandige vaders prezen indertijd hun zo nen als ze een vlezige schoondochter presenteerden; hadden ze ten minste wat om vast te pakken. Maar dat is natuurlijk te belegen voor zo 'n jong pikkie. (CH) Uitgave van uitgeversmaatschappij De Stem B.V. Directie: drs. J.H.M. Brader. Hoofdredactie: H. Coumans - hoofdredacteur. C. Hamans en H. Vermeulen - adjunct-hoofdredacteuren. Hoofdkantoor: Spinveld 55, Breda. Postadres: Postbus 3229, 4800 MB Breda. S 076-236911/Telefax 076-236405. Telefax redactie S 076-236309. Rayonkantoren: Bergen op Zoom, Steenbergsestraat 23-23a, a 01640-36850, fax 01640-40731. Postadres: Postbus 65, 4600 AB Bergen op Zoom. Breda, Nw. Ginnekenstr. 41, S 236326, fax 076-200462. Voor bezorgklachten: S 076-236888. Postadres: Postbus 3229, 4800 MB Breda. Etten-Leur, Markt 28, S 01608-21550, fax 01608-17829. Postadres: Postbus 363, 4870 AJ Etten-Leur. Goes, Klokstraat 1, S 01100-28030, fax 01100-21928. Postadres: Postbus 13, 4460 AA Goes. Hulst, Steenstraat 14, S 01140-13751, fax 01140-19698. Postadres: Postbus 62, 4560 AB Hulst. Oosterhout, Arendstraat 14, S 01620-54957, fax 01620-34782. Postadres: Postbus 4023, 4900 CA Oosterhout. Roosendaal, Molenstraat 45, 01650-37150, fax 01650-44929. Postadres: Postbus 35, 4700 AA Roosendaal. Terneuzen, Zuidlandstraat 32, S 01150-17920, fax 01150-96554. Postadres: Postbus 145, 4530 AC Terneuzen. Vliss'igen, Scheldestraat 7-9, 4381 RP, S 01184-19910, fax 01184-11446. Postadres: Postbus 5051, 4380 KB Vlissingen. Openingstijden: Breda en Oosterhout 8.30-17.00 uur; overige kantoren 8.30-12.30 en 13.30-17.00 uur. Abonnementsprijzen (bij vooruitbetaling te voldoen): per kwartaal 82.20, per half jaar 163.50 óf per jaar 318.00. Voor abonnees die automatisch betalen: per maand 27.30, per kwartaal 79.70, per half jaar 159.00 óf per jaar 309.50. Voor posttoezending geldt een toeslag. Losse nummers: maandag t/m vrijdag 1.50; zaterdag 1.80. Service-afdeling abonnementen: S 076-236472, maandag t/m vrijdag 8.30-12.00 en van 12.30-16.00 uur. Lezersservice: Centrale reclame-afdeling S 076-236911. Fotoservice 076-236573. Advertenties (tijdens kantooruren 8.30-17.00 uur): Rubrieksadvertenties 't Kleintje S 076-236882. Grote advertenties uitsluitend 076-236881. Geboorte- en overlijdensadvertenties B 076-236442. (Buiten kantooruren maandag t/m vrijdag van 19.00 tot 20.30 uur en zondag van 18.30 tot 21.30 uur B 076-236394/236911). Bankrelaties: Postgiro 1114111 - ABN/AMRO rek. 520538447. Heeft u de krant niet ontvangen Onze excuses. Bel voor nabezorging tijdens kantooruren uw rayonkantoor. 3-92 De Braziliaanse bevrijdingstheoloog Leonardo Boff wil uittreden uit de Franciskanerorde. Hij vindt het Vaticaan 'wreed en zonder genade'. Boff heeft, als iedere andere theoloog van betekenis, jarenlang slag geleverd met het Vaticaan. Door Jan Bouwmans HET KAN TOEVAL zijn, maar waarschijnlijk is het dat niet. Kort na het verschijnen van de Vaticaanse instructie 'Over enige aspecten van het gebruik van de sociale communicatie middelen ter bevordering van de geloofsleer' maakt de we reldvermaarde rooms-katho- lieke bevrijdingstheoloog Leo nardo Boff uit Brazilië zijn uit treden uit de Franciskanerorde bekend. Daar blijft het niet bij, maar de nieuwsbronnen zijn over Boff s andere stappen niet eenslui dend. Volgens de ene bron zou de 53-jarige pater ook zijn priesterschap eraan willen ge ven door de paus te vragen hem tot de lekenstand te willen te rugbrengen. Volgens een an dere bron zou hij de rooms-ka- tholieke kerk helemaal de rug willen toekeren. De ene bron gewaagt van een open brief van Boff in de Braziliaanse krant Folha de Sao Paulo, de andere bron beroept zich zonder meer op berichtgeving in dezelfde krant. Het oorzakelijk verband tussen Boff's stap en de Vaticaanse in structie valt af te leiden uit Boff's motivatie: „Voor mij is de uiterste grens bereikt. Het Vaticaan is wreed en zonder genade, het vergeet niets en eist alles. Ik wil mijn vrijheid be houden om als katholiek en oecumenisch theoloog te kun nen werken ten dienste van de bevrijding van de armen". De Vaticaanse instructie ont neemt iedere theoloog inder daad in principe zijn vrijheid door herinvoering van een strikte censuur, waardoor 'Ro me' weer als vanzelfsprekend bepaalt of, en zo ja welke kri tiek van binnenuit in welke mate eventueel geduld wordt. Leonardo Boff had de conflict situatie voor de katholieke theologen in de roomse kerk eerder al eens scherp geformu leerd: „Het gaat de kerk in de discussie met haar critici ten diepste niet om de waarheid, maar om veiligheid." Welke veiligheid? Boff: „Het instituut kerk is altijd bang voor ver nieuwing. En wie bang is, heeft weinig geloof." De persoonlijke lotgevallen van Leonardo Boff zijn gauw ver teld. De Vaticaanse Congrega tie voor de Geloofsleer, die on der leiding van kardinaal Jo seph Ratzinger waakt over de zuiverheid van geloof en zeden, zit Leonardo Boff al twintig jaar op zijn ihuid. Dat leidde in 1985 na het verschijnen van zijn boek 'Kerk: charisma en macht' tot een spreek- en pu- bliceerverbod van een jaar, om dat het leerstellige afwijkingen zou bevatten. In 1991 werd Boff onder druk van het Vaticaan door de over ste van de Braziliaanse orde provincie ontslagen als hoofd redacteur van het katholieke tijdschrift Vozes. De bevrij dingstheoloog nam daarop een sabbatjaar dat hij grotendeels in Europa doorbracht. Hij .schreef een nieuw boek dat blijkbaar niet meer mocht ver schijnen, want hij maakte we reldkundig dat hij voor publi- katie was uitgeweken naar een niet-katholieke uitgeverij. Tussen Ratzingers departement en de Latijnsamerikaanse be vrijdingstheologie heeft het nooit geboterd. Deze theologie zou volgens-Ratzinger marxis tisch besmet, dus gevaarlijk en onaanvaardbaar zijn. Dat leidde in 1984 tot een instructie van zijn Congregatie, waarin de bevrijdingstheologie in feite volledig werd veroordeeld. Daarop kwamen vooraan staande Braziliaanse kardina len als Arns en Lorscheider, beide ordegenoten van Boff, in het geweer. Enkele jaren later moest Ratzinger van paus Jo hannes Paulus II een nieuwe instructie uitvaardigen, waarin de eerdere veroordeling groten deels werd herroepen. Maar niet helemaal. Nog vorig jaar gaf Leonardo Boff in een lezing aan de Ka tholieke Universiteit Nijmegen als zijn mening te kennen dat 'belangrijke sectoren' in het Vaticaan de kerk van de armer nog altijd om zeep willen bren gen. „In hun dogmatische woestijn denken ze dat de ba sisgemeenschappen een gevaar vormen dat vernietigd moet worden. Zij demoraliseren de vertegenwoordigers ervan, be strijden de bevrijdingstheologie en bestraffen bisschoppen en priesters die de volkskerk steu- Boff ...vrijheid behouden... nen." Volgens Boff wil het Va ticaan in Zuid-Amerika op nieuw dat kerkmodel het al leenrecht geven, waarin de priester centraal staat. Terug naar de clericale kerk dus. Ba sisgemeenschappen en volks kerk leunen aan bij de idee van 'kerk van onderop' en dat idee is zeer recent in een brief van Ratzinger aan alle bisschoppen afgewezen. Leonardo Boff is de zoveelste rooms-katholieke theoloog die door Rome is 'uitgeschakeld'. Maar het aantal theologen dat het m?t het Vaticaan aan de - foto anp stok heeft of heeft gehad, is on derhand niet meer te tellen. Ik noem zonder enige volledig heid; dr. Karl Rahner s.j.(Oos tenrijk), dr. Piet Schoonenberg s.j.(Nederland), dr. Edward Schillebeeckx o.p.(Nederland/ Vlaanderen), dr. Jacques Po- hier (Frankrijk), dr. Hans Küng (Zwitserland/Duitsland), dr. Eugen Drewermann (Duits land), dr. Charles Curran (VS). Zij voegen zich in het illustere gezelschap van r.k.-theologen die vóór het Tweede Vaticaanse Concilie hetzelfde lot was be schoren: Henri de Lubac (een maandje voor zijn dood nog tot kardinaal benoemd als eerher stel), de Franse Dominicaner- paters Dominique Chenu en Yves Congar die van hun leer. stoelen werden verdreven, öe Franse Jezuïetenpater Teilhard de Jardin die veroordeeld is wegens zijn evolutiedenken en niet te vergeten de Franse Do- minicanerpater Albert Lagran- ge, de oprichter van de Ecole Biblique in Jeruzalem die van wege zijn 'bijbelkritiek' aan het begin van deze eeuw een do- ceerverbod kreeg dat 13 jaar duurde. Kort en goed: er is deze hele twintigste eeuw geen theoloog van enige importantie in de r.k. kerk geweest, die niet door 'Bo rne' is vervolgd en/of veroor deeld. Niet één. Dat moet te denken geven. Wat nog meer te denken moet geven, is dat de grote theologen van het Tweede Vaticaanse Concilie in de hoek zijn/worden gedrukt (o.a. Schillebeeckx, Küng, Bernard Haring). En wat helemaal te denken moet geven, is het feit dat de kloof tussen leergezag en theologen in de r.k. kerk onze hele twintigste eeuw al leen maar groter en breder is geworden. De zogeheten 'Ver klaring van Keulen' waarin meer dan 100 Europese theolo gen scherpe kritiek hebben geuit aan het adres van het (Vaticaanse) leergezag, welke kritiek daarna is bijgevallen door honderden rooms-katho lieke theologen uit alle andere werelddelen, legt daarvan ge tuigenis af. Daaruit valt maar één conclusie te trekken: er is iets fundamenteels mis'in de r.k.-kerk aan het einde van onze twintigste eeuw. Het gewaagde bliksembezoek van de 75-jarige Franse president Frangois Mitterrand aan het zwaar belegerde en geïsoleerde Sarajevo kan hem in Europa nieuw aanzien opleveren. Bovendien kan het zijn populariteit in eigen land weer opkrikken. Onder het aloude motto: Vive la France, Vive Ie president, Vive Mitterrand ZIJN TRIP naar het belegerde Sarajevo heeft de Franse presi dent Frangois Mitterrand eens temeer aangetoond dat hij houdt van geheime diplomatie en verrassende acties. Franse functionarissen in Parijs zeiden zondag dat de spectaculaire reis vijf dagen geleden was vastgesteld nadat Mitterrand een zeer dringende boodschap kreeg van de Bosnische presi dent Alija Izetbegovic dat de 300.000 inwoners van Sarajevo allen zouden sterven. Mitterrands collega's van de Europese Gemeenschap werden kennelijk in onwetendheid ge laten tijdens de tweedaagse Eurotop in Lissabon waar de kwestie Sarajevo notabene hoog op de agenda stond. Ze kregen pas te horen dat de Franse president niet naar Pa rijs terugkeerde nadat hij al op weg was naar het vliegveld. De missie van het 75-jarige staatshoofd roept de verras sende tocht in herinnering die hij negen jaar geleden onder nam naar het door oorlogsge- Mitterrand bij zijn aankomst op het vliegveld van Sarajevo. De Franse president wordt geflankeerd door generaal Mackenzie van de VN-vredestroepen (midden). - foto ap weid geteisterde Bayrut nadat 241 Amerikaanse mariniers en 58 Franse parachutisten, die deel uitmaakten van een VN- vredesmacht, bij een bomaan slag om-het leven waren geko men. Wandelend tussen de puinhopen van het Franse hoofdkwartier zei Mitterrand, zelf verzetstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog, dat hij gekomen was om Libanon te laten weten dat Frankrijk het land niet in de steek zou laten. Een paar maanden later moes ten de Franse militairen wor den teruggetrokken. Mitterrand was ook het eerste Westerse staatshoofd dat in september 1990, na de Iraakse invasie in Kuwayt, de Golf be zocht, Hij bleef tot het laatste moment toe een politiek van onderhandeling voorstaan toen de meeste collega's in het wes ten meenden dat oorlog onver mijdelijk was. Uit een twee da gen later gehouden opiniepei ling bleek dat 84 procent van de Fransen instemde met dat bezoek. Diplomaten zeggen dat Mitter rands bezoek aan Sarajevo ge makkelijk de verdenking kan wekken dat Parijs de show wil stelen nadat de top van Lissa bon overeenkwam dat de Ver enigde Naties geweld kunnen gebruiken om het beleg van de Bosnische hoofdstad te breken. Maar Mitterrands medewerkers ontkennen dat de president, die in Lissabon voor krachtige ac tie pleitte, een one-man-show wil opvoeren. Naar hun zeggen handelt hij slechts ingevolge de besluiten die op de top zijn ge nomen. Als onvermoeibaar voorvechter van een Europese politieke en monetaire unie, stelde Mitterrand in Lissabon dat in het Joegoslavische con flict de geloofwaardigheid van de EG op het spel staat. Waarnemers menen dat zijn re solute initiatief zijn critici in eigen huis de mond kan snoe ren die hem verwijten dat hij voeling heeft verloren met de ontwikkelingen in Oost-Euro pa. Sinds hij in 1981 voor het eerst tot president werd geko zen heeft Mitterrand zich inge zet om Frankrijks rol als een wereldmacht en een kampioen van de mensenrechten te hand haven, maar zijn critici vinden dat hij zijn greep op de ontwik kelingen in een zich snel wijzi gende wereld-na-de-koude- oorlog heeft verloren. De politieke aardverschuiving van Duitslands hereniging ver raste hem volledig en leek een tijd lang ook de speciale relatie van Bonn en Parijs binnen de EG aan te tasten. Vorig jaar leek hij ook de mislukte coup tegen Gorbatsjov verkeerd te hebben geïnterpreteerd toen hij de coupplegers in een tv-uit- zending kenschetste als Mos- kou's nieuwe leiders. Opposan ten wijzen erop dat hij de op komst van Boris Jeltsin onder schatte toen hij hem vorig jaar in Parijs een ontvangst op laag niveau bereidde. Verder meent men dat hij nogal traag was in het aanvaarden van een uiteen vallend Joegoslavië en de Slo veense en Kroatische onafhan kelijkheid. Mitterrand is het laatste jaar gekweld door binnenlandse problemen. Als gevolg van stij gende werkloosheid, financiële schandalen en de geringe popu lariteit van zijn voormalige premier Edith Crêssön daalde zijn eigen populariteit tot re- ford-laagte, padat die bij af loop van de Golfoorlog op re cord-hoogte had gestaan. De reis naar Sarajevo, die on middellijk door intellectuelen en politici in Frankrijk als een moedig initiatief werd bestem peld, zou zijn populariteit weer kunnen opkrikken. De televi siebeelden van Mitterrand en minister van gezondheid Ber nard Kouchner, een van 's- lands populairste politici, die op het belegerde vliegveld van Sarajevo landen, zullen grote indruk maken op een cruciaal moment in de Franse politiek. Frankrijk staat aan de voor avond van een belangrijke campagne voor een referen dum, vermoedelijk in septem ber, over de ratificatie van 'Maastricht' inzake een Euro pese unie. Volgend jaar maart staan er in Frankrijk parle mentsverkiezingen op het pro gramma. Mede in dat licht pro beert de socialistische presi dent zijn aanzien en dat van zijn partijgenoten te herstellen, (rtr/ap) Groot-Brittannië is het komende half jaar voorzitter van de EG. Een voorzitter die intern verdeeld is over de toekomst van een verenigd Europa. Door Jo Wijnen PORTUGAL LEGT morgen - na een geslaagde oefening in Europese dienstbaarheid - het EG-voorzitterschap in handen van het Verenigd Koninkrijk. In de grote hoeveelheden be drukt papier die aan de voor avond van hun krachtproef is verspreid, laten de Britten er geen twijfel over bestaan dat er het komende half jaar uit een ander vaatje getapt zal gaan worden. Dat kan ook niet anders, want nergens heeft de scepsis jegens Europa zulke actieve en luid ruchtige vormen aangenomen als in Engeland. Nergens zit het wantrouwen jegens de ak koorden van Maastricht zo diep. En nergens wordt met zo veel passie over de EG geschre ven en gedebatteerd als in het land dat nog steeds niet weet of het een eiland of een deel van continentaal Europa is. Voor alsnog geeft de Britse regering liever de indruk dat het EG- voorzitterschap een routineklus is die door de Euro-vriende lijke regering van premier John major stevig in de hand gehou den zal worden. Maar zo een voudig is het niet. De Britse pers zint op wraak na haar mislukte campagne om de herbenoeming van de voorzit ter van de Europese Commis sie, Jacques Delors, te voorko men. De anti-Europese tabloids en tal van zeer serieuze Engelse 'kranten smeten de afgelopen weken beschamend grote hoe veelheden modder naar Delors' hoofd. Aan gene zijde van het Kanaal doet men het voorko men alsof de Maastrichtse ak koorden de vrucht van een Brusselse samenzwering zijn. Het feit dat de Britse regering zelf voor de Europese Unie heeft getekend, wordt hier en daar dan ook als zo gênant er varen, dat men er liever over zwijgt. De aanvechtingen van Euro- scepticisme zijn in de Britse politieke cultuur overigens een algemeen geaccepteerd ver schijnsel. De discussie over het Europees lidmaatschap van het Verenigd Koninkrijk begon al in 1961. Zes jaar later werd het Britse toetredingsverzoek in Brussel gedeponeerd, maar het zou nog tot 1973 duren voordat de weerbarstige en sterk ver deelde Britten mee gingen doen. Nadien zijn ze altijd taaie par ticipanten geweest in het on omkeerbare proces dat tot de Europese integratie moet lei den. Die taaiheid kreeg in de persoon van ex-premier Mar garet Thatcher haar meest per fecte belichaming. Thatcher is tenslotte over Europa gestrui keld en haar nooit verwerkte gevoelens daarover heeft ze in een anti-Europese campagne omgezet, die geheel drijft op de Engelse koudwatervrees voor nationaal identiteitsverlies. Overigens heeft John Major een deel van Margaret Thatchers politiek erfgoed overgenomen. Hij behoudt zich een eigen koers voor als het gaat om de totstandkoming van een econo mische en monetaire unie. En hij heeft zich een verklaard voorstander van een grotere EG getoond, als dat een minder 'federaal' en een minder 'ver diept' Europa kan leiden. Met andere woorden: er kunnen, voor wat Londen betreft, niet genoeg nieuwe leden bij de Euroclub komen, als op die manier de Brusselse ambities worden ingedamd. Aldus ontstaat de vreemde va riant dat een over de toekomst van Europa nog steeds diep verdeeld land, het voorzitter schap van de EG oppakt. Op het moment dat dat voorzitter schap z'n formele hoogtepunt bereikt - de Europese topcon ferentie die in december in de Schotse hoofdstad Edinburgh wordt gehouden - moet het Verenigd Koninkrijk zelf defi nitief beslissen over wat met de akkoorden van Maastricht gaat gebeuren. Een eerste stemming in het La gerhuis pakte weliswaar gun stig uit voor de pro-Europea nen, maar de ogenschijnlijk on der de voet gelopen sceptici hebben zich intussen opnieuw bijeen weten te rapen, vooral dank zij het Deens referendum en de groeiende twijfel over 'Maastricht' in andere EG-lan- den. Formeel heeft Londen de hoofdlijnen van het voorzitter schap uitgewerkt. De verwe zenlijking van de Interne Markt op 31 december van dit jaar staat bovenaan op het Britse verlanglijstje, gevolgd door de goedkeuring van de Maastrichtse akkoorden. Dan wil Londen de vergroting van de EG aanzwengelen en op snelle onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten Finland, Zweden, Oostenrijk en moge lijk ook Zwitserland en Noor wegen aansturen. Over al die fraaie voornemens hangt evenwel een dikke mist van twijfel en wantrouwen. Major - foto ap Londen moet proberen het Euro-scepticisme in te tomen. Dat zal zeker niet lukken als het voor september verwachte Franse referendum een 'nee' te gen 'Maastricht' opleverd en in Duitsland de twijfel over de Europese Unie de karakter van een politieke vloedgolf aan neemt. Tegelijkertijd moet Londen de discussie over het financiële vijfjarenplan van.de EG (het zogenaamde Delors-II-pakket) in de juiste richting sturen, ter wijl het zelf onoverkomelijke bezwaren tegen de uitgangs punten van dat plan heeft. Al dus wordt de regering van John Major gedwongen positieve Euro-politiek te bedrijven, ter wijl de Vijfde Kolonne van de sceptici Downingstreet 10 vrij wel voortdurend omsingeld houdt. Londen moet het inte gratieproces in goede banen leiden, terwijl het zelf de nodig twijfels en aarzelingen heeft. Kortom: de Major-regering moet de Europese agenda voor de toekomst van Europa op stellen, waarin een spraakma kend deel van de Engelse poli tiek nu juist niet gelooft. Dat maakt het Britse EG-voor- zitterschap tot een moeilijk'en weersbarstig karwei dat een zware claim legt op de poli tieke vaardigheden van pre mier John Major en minister van buitenlandse zaken Douglas Hurd. Het wordt dus een boeiend voorzitterschap dat zeker niet wordt gedomi neerd door het soort dienst baarheid dat Portugal zo trouwhartig heeft gedemon streerd. Het wordt eerder een voorzitterschap op het hoogte punt van een vertrouwenscrisis in de Europese Gemeenschap- Dat die crisis mede door de nieuwe EG-voorzitter is ver oorzaakt, is weliswaar een bij komstig, maar niettemin na vrant detail. yan onze verslaggeefsters Breda - Op verzoek van de Brec gemeentepolitie stelt de Belgis justitie een onderzoek in naar [akelijke activiteiten van drie I duse zakenmannen, die hun fi Klarpa Communications in het jjsche Meer hebben gevestigd, gaat om de 46-jarige P. Ver (eigenaar van café De Spinola) 46-jarige K. Tilma en A. Vroon pe aanleiding is een raadselachtige roep van Klarpa via advertenties z dag en gisteren in onze krant. Die1 roep luidt letterlijk: 'Opsporing zocht van honderden bankbilje Zeer hoge beloningen. Totaal meer 2 miljoen gulden'. Van onze Haagse redactie Den Haag - Extra claims var jaar zullen hoogstwaarschij gingsronde nodig maken. Zo: minister Kok (Financiën) in sproken, lagere financiering op een lagere druk van prem: De collectieve lastendruk - alle betaalde premies en belastingen samen - komt daarmee uit op 52,8 procent. In het regeerak koord spraken CDA en PvdA af dat de grens voor de lastendruk op 53,6 moest liggen. Dit jaar komt de lastendruk ho ger uit, ondanks diverse toezeg gingen van Kok dat hij het zover niet zou laten komen. Dit blijkt uit de zogenaamde 'hangpuntenbrief' waarover de ministerraad vanaf vandaag VERVOLG VOORPAGINA "We raden die mensen af om bij ernstige smog inspanningen te verrichten in de buitenlucht," aldus een medewerker van het RIVM. Plantsoen- werkers, bouwvakkers, wegenbouwers en andere buitenarbeiders en spor ters doen er toch al verstandig aan om vandaag een tandje min der te draaien. De lucht is vuiler dan anders. Stikstofoxiden en koolwaterstoffen, voor 80 tot 90 procent afkomstig uit het bui tenland, gaan onder invloed van de zon foto-chenïi'sche reacties aan, waardoor ozon ontstaat. Dat duurt enige uren, waardoor de ozonconcentraties op het platteland meestal hoger zijn dan boven de steden. De troep in de lucht, die boven de steden wordt gevoed met uitlaatgassen van fabrie- ken en het autover keer, drijft in die paar uur tijd als een smerige wolk naar de dunner bevolkte gebieden. "Maar vandaag de auto laten staan en met de fiets of te voet naar het werk gaan, is ook niet echt aan te raden. Dan gebruik je meer lucht en dat kan klach ten geven. Beter is of binnenblij ven, carpoo- len of met het openbaar vervoer," onderwijst een RIVM-medewer- ker het volk, De ruim duizend ambtena ren van de provincie kregen gis teren voor vandaag ook dat ad vies. Niet vanwege de smogver- wachting, maar omdat de par keerplaatsen bij het provin- cie- huis door meer dan 2000 tracto ren zijn bezet. (ADVERTENTIE) Naar BIRMINGHAM? Vanaf EINDHOVEN AIRPORT! Bel uw reisagent of: 040-571550 SCHULDVRAGEN ZIJN interes! niet op. Over Zuid-Afrika en de spreekt men hoofdzakelijk in te hit, wie is er behulpzaam, wi Hoogst belangwekkend, zeker it be politieke leiders verdienen, gestopt. En het eerste dat er nu aan de terreur, de overvallen en P* president De Klerk nu achter kend toestaat of ze niet kan ve volgende fase. Op dit moment oe vechtenden te scheiden. En Peuren, willen de politieke en soleren dat een vreedzame co Worden. Daar is De Klerk verantwoorde kan beschermen. Als het hem 'and. dan moet hij daar wat Machtsverhoudingen in nieuwt 9aranderen. En als het waar is i e kan vertrouwen, dan moet h b") een binnenlands probleem oeidsraad. [resident De Klerk heeft een gi 09e verworven met het afscha' 2') ha Boipatong, een misdaa t narPvi"e en Soweto, kwijt. Hij bekennen en de hulp in te ro ■Ml

Krantenbank Zeeland

de Stem | 1992 | | pagina 2