Afgelopen jaar lijdensweg NCO Reagan wordt nerveus over situatie op de Filippijnen „Politiek uitkeringen" even..L UITBLAZEN BEWIND-MARCOS ONDER ZWARE DRUK VAN VS OUDERENBOi leen tam-tam Namen noemen WIMKOCK ZATERDAG 19 OKTOBER 1985 ACHTERGROND pagina VOORZITTER ROETHOF: MINISTER OVERLEGT NIET MEER' Varianten Flodderig Emoties 7ATERPAG 19 OKTOBER ik 6 erkoop EG-vlees aan Sovjets ost 700 miljoen Verzet Bases [600.000 auto's ni HENK HOFSTEDE, NIEUWE VOORZITTER CNV Inspanning Bijbelverhaal destemcomi\ DE GOEDE ge woonte om de na men van bekende Nederlanders over de we reld uit te dragen bestaat nog altijd. Met bekende Nederlanders bedoel ik nu eens niet de sterren van tv, sport of politiek, maar Ne derlanders die echt iets gepres teerd hebben en wier namen daarom soms na eeuwen nog steeds bekend zijn. Dat laatste geldt overigens nog niet voor koningin Beatrix. In het internationale vakblad voor de transportwereld lees ik dat de Stoomvaart Maatschap pij Zeeland (Hoek-Harwich) besloten heeft het binnenkort van stapel lopende nieuwe veerschip Koningin Beatrix te noemen. Lezers met een goed geheugen herinneren zich mis schien dat ik afgelopen zomer op deze plaats heb gegokt dat het schip Prins Willem Alexan der zou gaan heten. Ik ging er van uit dat de maatschappij na al die namen van vrouwen - Emma, Wilhelmina, Juliana en ook al een Prinses Beatrix - büj zou zijn dat er eindelijk weer eens een prins van Oranje voor handen was om een schip naar te noemen. Maar nee. Het is SMZ's Britse partner Sealink die nu een alleraardig ste link legt tussen onze konin gin en Sinterklaas. Sealink noemt de schepen op de Hoek- Harwich-dienst al jaren naar heiligen. De Engelse kerk heeft die oude uitblinkers in het Roomse geloof nooit afgezwo ren, waarschijnlijk omdat er zich onder hen te veel Engel sen, Schotten en Ieren van his torische betekenis bevonden. Zelfs Hendrik VIII kon niet zo maar opeens St. James, St. George, St. Andrew, St. Patrick en St. Edward gaan verlooche nen omdat hij ruzie kreeg met de paus. Zo voeren de afgelopen de cennia de St. George en de St. Edmund heen en weer tussen Harwich en de Hoek, in wissel- dienst met de koninginnen Wil helmina en Juliana en met de Prinses Beatrix. De St. George is al lang verouderd, de St. Ed mund werd tot krijgshaftiger ta ken geroepen tijdens de Falk- lands-oorlog en keerde niet meer op de lijn terug en nu on derhoudt voor Sealink de St. Nicolas de dienst. Vliegtuigen Op de romp van een vlieg tuig komt een naam verder dan op de kont van een schip. De KLM neemt voor de Europese üjnen de komende jaren tien Fokkers 100 en tien Boeings 737-300 in gebruik. Die vlieg tuigen krijgen de namen van Nederlandse zeevaarders en pioniers der wetenschap. De Fokkers zijn uitverkoren om de naam van Nederland als kweekplaats van vernuft uit te dragen: Gerard Mercator, Jan A. Leeghwater, Gerard J. Vos- sius, Johannes Blaeu, Christiaan Huygens, Antonie van Leeuwen hoek, Chr. H.D. Buys Ballot, Hendrik Antoon Lorentz, Pieter Zeeman, Jan H. Oort. Met het 'thuisbrengen' van de eerste ze ven had ik geen moeite, maar die laatste drie? Informatie op de redactie bracht me eerst ook niet verder: „Wie heeft er van Pieter Zee man gehoord?" „Pieter Zeeman? Ja die ken ik. Mijn schoonouders wonen in de Pieter Zeemanstraat in Zwolle." Daar had ik wat aan. Hen drik Antoon Lorentz dan? Iemand heeft op een gymna sium gezeten dat naast de Lo- rentz-HBS in Arnhem stond. Het is de gymnasiast bij wie het eerst een belletje gaat rinkelen. Hij verbindt de naam van Zee man met die van Lorentz. Bin go! „Die kregen samen de No belprijs in 1912, maar ik weet niet waarvoor." In 1912? Dan zijn ze oud genoeg om in de oude WP te staan. (Dat is de enige waar ik op dat moment bij kan omdat iemand er met de sleutel van de redactiebibliotheek vandoor is). Lorentz en Zeeman blijken na tuurkundigen te zijn geweest en ze ontvingen de Nobelprijs niet in 1912 maar in 1902. „Dan zat ik er toch niet ver naast", zegt de gymnasiast zelfvoldaan. Jan H. Oort was makkelij ker. Die naam klonk bekend en zelfs een beetje actueel, al kon ik hem ook niet direct thuis brengen. Het redactiearchief bleek verschillende foto's van hem te hebben, de meest re cente van vorig jaar toen de in ternationaal erkende sterren kundige in Italië een onder scheiding in ontvangst nam. Buitenbeentjes De tien Boeings gaan Europa herinneren aan Neer- lands Zee-Imperium van wel eer: Willem Barentz, Olivier van Noort, Cornelis de Houtman, Anthony van Diemen, Abel J. Tasman, Michiel A. de Ruyter, Petrus Plancius, Maarten H. Tromp, Jan H. van Linschoten, Piet Heyn. Plancius en Jan Huyghen van Linschoten (Dat Huyghen en de ritmische rijkdom aan klanken van die lange naam maakten dat we die sinds de schoolbanken nimmer zijn ver geten) zijn de buitenbeentjes in het rijtje. Geen ontdekkingsrei zigers, stoere bonken of zee- strategen, maar studeerkamer- navigators die niettemin - vooral Jan Huyghen - ook zelf het gewoel der baren hebben gevoeld. Ze waren tijdgenoten van elkaar en van Willem Ba rentz en deze drie hebben dan ook veel van doen gehad met het zoeken naar een noordelijke doorgang naar Indië. Maarten H. Tromp (ook toevallig dat z'n naam op één dag in twee verschillende ver banden opduikt) is dus de man aan wie we de 334-jarige oorlog met de Scilly Eilanden te dan ken hebben. Gelukkig zijn het maar kleine eilandjes - zo klein dat de Maarten H. Tromp van de KLM er nooit op zal kun nen landen - en hebben de wei nige bewoners de piratenvlag lang geleden gestreken. Maar voor alle zekerheid is het toch goed dat de Koninklijke Ma rine nog altijd een Tromp ach ter de hand heeft. iiiiiiiiiiMiiiiiiiiiiiiitimiiiiiiiiiiiimiiiiiiJJiiiiiiiiiiiHiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimmiifiHiiiiiiiifiiiim;: Uitgave van uitgeversmaatschappij De Stem b.v. Directie: drs. J.H.M. Brader. Hoofdredactie: L. Leijendekker en H. Coumans. Hoofdkantoor: Spinveld 55, Breda. Postadres: Postbus 3229, 4800 MB Breda. 076-236911 Telex 54176. Centrale redactie Breda. Nieuwsdienst 076-236883. Sportredactie 076-236884. Rayonkantoren: Bergen op Zoom, Zuivelstraat 26, Ö1640-36850. Postadres: Postbus 65, 4600 AB Bergen op Zoom. Breda, Nwe. Ginnekenstraat 41©076-236326. Postadres: Postbus 3229, 4800 MB Breda. Etten-Leur, Markt 28, 01608-21550. Postadres: Postbus 363, 4870 AJ Etten-Leur. Goes, Klokstraat 101100-28030. Postadres: Postbus 13, 4460 AA Goes. Hulst, Steenstraat 14, 01140-13751 Postadres: Postbus 62, 4560 AB Hulst. Oosterhout, Arendstraat 14, ©01620-54957. Postadres: Postbus 23, 4900 AA Oosterhout. Roosendaal, Molenstraat 45. ©01650-37150. Postadres: Postbus 35, 4700 AA Roosendaal. Terneuzen, Nieuwstraat 9, ©01150-17920. Postadres: Postbus 145,4530 AC Terneuzen Vlissingen, Torenstraat 5, 01184-19910. Postadres: Postbus 50514380 KB Vlissingen. Openingstijden: Breda en Oosterhout 8.30-17.00 uur; overige kantoren 8.30-12.30 en 13.30-17.00 uur Abonnementen, bij vooruitbetaling te voldoen: 22,97 per maand; 66,30 per kwartaal of 258,- per jaar. Bij automatische betaling geldt een korting van 1,- per maand, 1,80 per kwartaal, 7,20 per jaar. Prijzen: inclusief 5% B T.W. Voor post-toezending geldt een toeslag. Heeft u de krant niet ontvangen? Onze excuses. Bel voor nabezorging tijdens kantooruren uw rayonkantoor. Lezersservice: Informatie over Stern-reizen en promotie 076-236911 Fotoservice 076-236573 Advertenties (ti)dens kantooruren 8.30-17.00 uur): Rubrieksadvertenties 't Kleintje 076-236882. Grote advertenties uitsluitend ©076-236881 Geboorte- en overlijdensadvertenties 076-236442. (Buiten kantooruren maandag t/m vrijdag.,van 19.00 tot 20.30 uur en zondag van 18.30 tot 21.30 uur 076-236394/236911 Bankrelaties: Postgiro 1114111 - ABN rek. 520538447. NCB rek. 230301584 - Rabo rek. 101053738. T5 Door Frans Boogaard DEN HAAG - Even komt de jurist in hem weer boven. Dat is wan neer hij vaststelt dat de manier waarop minister Schoo 'zijn' NCO mo menteel behandelt, toch echt wel grenst aan on behoorlijk bestuur. Dr. Hein Roethof zóekt het conflict niet: „Maar als de minister zegt dat wij zitten te neuzelen, dan mag ik ook wel wat zeg gen." Een tijdje heeft het er naar uitgezien dat de NCO, in verleden jaren fel beticht van (ultra-)linkse sympa thieën, onder de eerste WD- minister op Ontwikkelings samenwerking helemaal het veld zou moeten ruimen. Dat gevaar lijkt afgewend. Maar intussen wordt de commis sie, waarin tal van maat schappelijke organisaties (werkgevers, werknemers, de kerken, om er maar een paar te noemen) vertegen woordigd zijn, het werken wel vrijwel onmogelijk ge maakt. Roethof en zijn NCO-bestuur maakten dat kort geleden de vaste Ka mercommissie tijdens een uren durende hoorzitting overduidelijk. De kerken dreigden bij die gelegenheid zelfs de NCO te verlaten als Schoo haar onzalige plan nen, het muilkorven van de nationale commissie door vergaande aanscherping van de subsidievoorwaarden, toch zou doorzetten. Een overspannen reactie? De benadering van de NCO Roethof 'verbijsterd' - foto archief de stem door de minister lijkt, in ieder geval het afgelopen jaar, niet uit te blinken in consistentie: zomer '84: een positieve brief over het jaarplan; eind augustus: het NCO- budget moet 2 miljoen om laag. De Kamer, op voorstel van het CDA, corrigeert la ter deze korting; november: geen uitspraak over verlenging van het mandaat, dat op 1/7/85 af loopt. Schoo studeert nog op drie varianten. Welke, deelt ze niet mee; eind '84: de Inspectie te Velde van Ontwikkelingssa menwerking rapporteert de Kamer zeer positief over acht projecten, waarin de NCO 11 miljoen heeft geïn vesteerd (jaarbudget is 14 miljoen); begin '85: Schoo belt Roet hof - ze wil de NCO laten doorlichten. Vijf minuten na haar telefoontje meldt het organisatiebureau zich al. Advies: de NCO-structuur in essentie handhaven. Een derde onderzoek, van de Rijksuniversiteit Utrecht, leidt tot dezelfde conclusie; maart '85: twee gesprek ken - een oriënterend met de minister, een tweede waar bij ze op het laatste moment verstek laat gaan. Wel ligt er dan een voorstel, waarmee het NCO-bestuur na een week akkoord gaat. Roethof: „Wat gisteren werd afgesproken, was soms morgen alweer ongeldig. Steeds waren er wijzigingen op het laatste moment, die soms mondeling werden meegedeeld. Half april bleek, dat de minister hele maal niet van plan was op haar eigen voorstellen door te gaan. Ik voelde me alsof ik een huis had gekocht, maar de verkoper op het laatste moment van de transactie afzag. Vlak voor het zomer reces sprak ik Schoo in Den Haag: ze was heel tevreden over het bestuur. Mijn reac tie was: ik heb niks aan goeie bedoelingen, ik wil teksten hebben. Twee weken later lag er een kabinetsbe sluit over de nieuwe subsi dievoorwaarden. Sindsdien is er geen werkelijk overleg meer geweest. De minister zei tijd nodig te hebben voor politiek overleg. Dat wil zeg gen dat ze in haar eigen ach terban is ondergedoken." Die nieuwe subsidievoor waarden zijn tamelijk in grijpend: de apparaatskosten van de NCO mogen niet meer dan 7,5 van de begroting belo pen, waarmee volgens Roet hof de NCO tot 'doorgeef luik' van subsidies dreigt te worden gedegradeerd; subsidie-aanvragers wor den verplicht tot een eigen bijdrage van 25 subsidiëring van activitei ten die strijdig zijn met het buitenland- of ontwikke lingsbeleid van de regering wordt uitgesloten; bij twijfel komt de minis ter tussenbeide. Sindsdien van Schoo geen nieuws. Tot ze afgelopen dinsdag op Schiphol, na te rugkeer uit Seoel, vanaf de vliegtuigtrap de NCO geneu zel verweet, en overdreven aandacht voor het eigen functioneren. Het CDA-Kamerlid Hans van Weezei, die wel als laat ste van linkse sympathieën kan worden verdacht, sprak een dag later van 'flodderige commentaren'. Roethof zelf zegt 'verbijsterd' te zijn: „Wat ik nu van de minister begrijp is dat we bij acties als 'Eén voor Afrika' te wei nig aan de weg timmeren. In de eerste plaats: we hebben daar actief aan meegewerkt. Maar in de tweede plaats: ik vind het eerlijk gezegd nogal eigenaardig dat een minister die al drie en een half jaar de portefeuille Ontwikkelings samenwerking beheert, juist déze actie als een uniek voorbeeld van voorlichting ziet. Terwijl toch iedere be ginneling weet dat het er niet om gaat links en rechts wat hulp te geven, maar structureel de ongelijkheid tussen de rijke en arme lan den op te heffen." Roethof proeft daarnaast in de commentaren van de minister de wens, dat de NCO zich actiever zou bezig houden met de 'verkoop' van héér beleid. „Maar dat is na tuurlijk onzin. De minister heeft daar een eigen staf voor van tientallen ambte naren, die zelf bladen ma ken. Wij zijn er niet om het beleid van de minister te verdedigen of aan te vallen, Er zou te veel geneuzeld worden, de NCO zou in haar voor lichtende taak te kort schieten door een overmaat aan navel- staarderij en aandacht voor discussies over de eigen orgam. satie. WD-Minister Eegje Schoo liet zich de afgelopen week on- gemeen duidelijk uit over (voluit) de Nationale Commissie voorlichting en bewustwording Ontwikkelingssamenwerking, wier bestuur zij overigens vier maanden geleden nog openlijk complimenteerde. Dinsdag wijdt de Tweede Kamer een uitvoerig debat aan de toekomst van de NCO. Dr. Hein Roethof, oud-PvdA-Kamerlid en thans NCO-voorzitter, aan de vooravond van dat debat: „De WD heeft van het begin af geprobeerd de NCO te tackfr len." maar om met steun van tal van particuliere organisaties (het gaat om enkele tiental len, waaronder er zijn met rond een miljoen leden - FB) voorlichting en bewustwor ding te stimuleren vanaf de basis." De NCO-voorzitter vindt het 'buitengewoon droevig' dat door alle overleg met Schoo de commissie nu in haar functioneren ernstig dreigt te worden belemmerd. „Het nieuwe jaarplan, voor '86, bestrijkt een periode die buiten ons mandaat valt. Onze nieuwe projectronde (de subsidiëring van nieuwe projecten) kan daardoor worden vertraagd. Als het nog even zo doorgaat, regent het beroepszaken bij de Raad van State. Maar de mi nister heeft daar blijkbaar weinig oog voor." In de omgeving van Schoo wordt hardop gezegd dat vooral de specialisten in de WD-Kamerfractie, en on der hen met name Erica Terpstra, in de zeer harde bejegening van de NCO de hand hebben. Schoo zou zich daardoor laten leiden. Roethof, desgevraagd: „De WD heeft feitelijk van het begin af geprobeerd de NCO te tackelen. Terpstra kondigt al jaren aan dat ze met in houdelijke bezwaren zal ko men." Onderkoeld: „Ik heb haar nog steeds niet gezien." De liberale jongeren (JOVD) zijn aanmerkelijk positiever, aldus de NC0- ivoorzitter, en ook veel bur- jgemeesters en wethouders jvan WD-huize werken igraag en nauw met de NCO samen. Veel meer wil hij er niet over zeggen: „Het heeft geen zin elkaar met emotio nele kwalificaties te lijf gaan. Ik ben niets te beroerd om emoties op te roepen maar dan moet dat wel irl het belang van de derde we reld zijn; niet om bij te dra gen aan deze naargeestige sfeer." Roethof vindt het belang van de ontwikkelingssamen, werking te groot om het te laten overheersen door kleinzielig gedoe rond een mandaat, dat ook vóór zijn voorzitterschap al zwaar on der druk stond. Zij het datde problemen van toen evenredige financiering van linkse organisaties - tot een oplossing zijn gebracht. En ook persoonlijk zegt hij kritiek wel te overleven: „Daarvoor heb ik in mijn po litieke bestaan al genoeg en downs gehad." Afsluitend: „Waar ik meer mee zit, zijn de brieven die ik nog steeds krijg. Van men sen die zeggen: al die aan dacht voor de arme landen, prima, maar wanneer kijkt iemand naar mijn proble men Ik vind het op zich een begrijpelijke reactie. Maar ze onderstreept eens te meer als de NCO.' pjN HAAG (ANP) - Voor de „jrlementaire goedkeuring Li de briefwisseling met de yg, waarin de eventuele „la'atsing van kruisraketten Lrdt geregeld, is geen twee- ,crtjt meerderheid nodig, pe ministers Van den Broek (Buitenlandse Zaken) en De nuiter (Defensie) antwoorden !Üt op vragen uit de Tweede Kamer naar aanleiding van hun brief met de hoofdlijnen van de overeenkomst. De Ka- jjer debatteert volgende week oVer die brief, liet name van de zijde van pvdA is steeds gesteld dat jd'n twee-derde meerderheid ^el nodig is. De ministers merken in hun antwoorden op jat het bij de briefwisseling et gaat om de overdracht ,n bevoegdheden aan een volkenrechtelijke organisatie, naar om een overeenkomst ussen de VS en ons land. Arti- [el 92 van de Grondwet, waarop de PvdA zich beroept, is volgens hen daarom niet van toepassing. Plaatsing van luuisraketten is ook niet strij- met het verdrag tegen de ver (no; nitz beu r vor vol( reel een Grc zelf V gek om voo leid lant dus rikc lijki Van een onzer verslaggevers DEN HAAG - De verkoop van 175.000 ton goedkoop rundvlees uit de EG aan de Sovjet-Unie heeft geleid tot scherpe kritiek het belang van organisaties jn het bestuur van het Pro ductschap voor Vee en Vlees [PW). PVV-bestuurslid De Wijze die deze kwestie aankaartte rekende voor dat deze trans- aktie de EG 700 miljoen gulden :ost. Het rundvlees gaat voor én gulden per kilo (voor voor- zoeten) en twee gulden (voor ichtervoeten) naar de SU. Door Mathieu Kothuis PRESIDENT Reagan heeft deze week de repu blikeinse senator Paul Laxalt naar de Filippij nen gestuurd om presi dent Marcos te bewegen politieke hervormingen te treffen. De regering Reagan maakt zich na melijk grote zorgen. De groeiende activiteiten van de New People's Army (NPA), de gewa pende arm van de ver boden communistische partij op de Pilippijnen, drijven het Marcos' be wind steeds verder in het nauw. Bij dit spook van een groeiend communisme heb ben de VS vooral het oog op de militaire bases Subic Bay en Clark op het eiland Luzon waarin Washington miljar den dollars hebben gepompt en die de grootste Ameri kaanse bases buiten de VS zijn. Bovendien heeft Reagan in eigen land te maken met een groeiende weerzin om nog Filippijnse demonstranten hielden deze week in Manila een protestbijeenkomst tegen de regering. Ze herdachten daarbij de dood van 21 demonstranten die omkwamen bij rellen met de politie, midden vorige maand. - fotoafp meer militaire hulp aan de Filippijnen te geven. In juli van dit jaar gaf het Ameri kaanse Huis van Afgevaar digden te kennen dat vrije en eerlijke lokale en presidents verkiezingen voorwaarden zijn voor voortzetting van de militaire hulp. Verder moet er, zo meent het Huis, een ge loofwaardige afwikkeling komen van het proces tegen de daders van de moord op oppositieleider Benigno Aquino, in augustus '83, en moet er een einde komen aan de schandalige vriendjespoli tiek in het land. Kortom, Reagan heeft zor gen genoeg. Overigens leed een poging van het Ameri kaanse congres om de mili taire hulp aan de Filippijnen te verlagen én aan bepaalde voorwaarden te verbinden, eerder dit jaar schipbreuk. De Filippijnse minister van defensie, Juan Enrile, dreigde met opzegging van het Militaire Bases Verdrag, terwijl de regering Reagan de militaire hulp juist wil op voeren vooral uit vrees voor de activiteiten van de NPA. Marcos die de Filippijnen inmiddels al 20 jaar bijna als een dictator regeert, kwam in augustus plotseling op de proppen met zijn besluit ver vroegde presidentsverkiezin gen te houden. Marcos' ter mijn loopt officieel pas in mei '87 af. Dit besluit volgde direct na een motie van wan trouwen die de oppositie te gen Marcos had ingediend. In deze 'impeachment'-resolutie werden Marcos, zijn vrouw Imelda en hun kJiek van vrienden beschuldigd van corruptie en van het zich 'op onverklaarbare wijze' verrij ken via investeringen in het buitenland. Het land zelf zakt inmiddels steeds verder weg in een moeras van ar moede en hoge buitenlandse schulden. Met zijn besluit tracht Marcos de binnenlandse cri tici, maar ook die uit de VS de wind uit de Zeilen te ne men. Bovendien zouden de lokale verkiezingen, volgend jaar (vóór burgemeesters en gouverneurs) wel eens aan zienlijke winst voor de oppo sitie kunnen opleveren het geen dan weer een bedrei ging zou kunnen vormen voor Marcos' herverkiezing in'87. Marcos meent intussen dat de binnenlandse dreiging van het communistische ver zet onder controle is. Maar deskundigen menen dat het verzet meer succes boekt dan het bewind in Manila wil toegeven. Het NPA is naar eigen zeggen in bijna alle 76 provincies actief. Verschillende Ameri kaanse regeringsfunctiona rissen beweren ruim een jaar dat Marcos' autoritaire be wind wankelt als gevolg van de communistische dreiging, de economische crisis en del corruptie. Rapporten van de| CIA en het Pentagon, waar uit een lid van het Huis van| Afgevaardigden vorige citeerde, voorspellen een| ramp als president Mare aanblijft en geen hervormin l gen doorvoert. Het werd volgens de VSj tijd om Marcos ervan doordringen dat Rea; bloedserieus en dat deze dal| liet blijken door Laxalt zijn persoonlijke afgezant te| sturen, zo zei een van het Witte Huis. Weinberger, de VS-minis ter van Defensie, zei week dat er noodplanneil klaar liggen om zonodig del Amerikaanse bases op defrl lippijnen te handhaven en te| beschermen en om de vrij heid van het land en de Paci-j fic te verzekeren. In dit verband zei een| Amerikaanse admiraal Ja-, mes Watkins, dat de VS stuk van 7.200 hectare i op Tinian en Saipan op noordenlij ker gelegen 1 rianen-eilanden achter hand hebben. UT pol we tre de< WA poli sch» dei A kant traa rent 400.( gepr Cost bela vaar 1,6 VEENDAM (ANP) - In Nederland rij onverzekerd rond. Staatssecretaris keer en Waterstaat maakt zich grote tal. Scherpenhuizen die deze schattin; baseert zich op cijfers uit verschille verzekerd autorijden. Scherpenhuizen sprak bij de ingel telefooncentrale van de Rijksdienst |Veendam. Volgens de staatssecretaris is ook van onverzekerde automobilisten bij gegroeid. Bij het waarborgfonds ki diend worden als de verzekeringsm |uitbetalen. In 1965 kreeg het waarborgfonds 31 van er 19 ongedekt waren. Nu zijn "•316 en 5.473. Door Lidy Nicolasen „DE POLITIEK heeft de werknemersverzekerin gen WW, WWV en WAO genationaliseerd. De So ciale Verzekeringsraad mag nog net advies uit brengen, maar daar blijft het bij. Het kabi net wacht er niet eens op. Nee, het georgani seerde bedrijfsleven heeft er geen enkele in vloed meer op." „Kijk, als CDA en WD zich niet zo gigantisch had den vastgebeten in het re geerakkoord, had nu mis schien een discussie kunnen losbarsten over onze plannen met het sociale stelsel. Ik ge loof in de kracht van de vak beweging. Ik geloof dat we het beter allemaal zelf kun nen regelen dan het te moe ten overlaten aan de toeval lige ontwikkelingen in poli tiek Den Haag." Als Henk Hofstede (48) de huidige voorzitter Harm van der Meulen van het CNV op volgt, zit in Den Haag een nieuw kabinet, een nieuwe Kamer. Maar zolang wil Hof stede eigenlijk niet wachten. Voor die tijd nog wil hij de Kamer -en dat geldt op de eerste plaats de regerings partijen CDA en WD - doen geloven dat het nieuwe stel sel voor de sociale zekerheid er voorlopig niet moet ko men. Sterker nog: dat de po litiek haar handen voorgoed moet aftrekken van de WW, WWV en WAO en overlaten aan werkgevers en werkne mers. Henk Hofstede - foto dijkstra Hofstede, die de debatten in de Kamer over de begro ting nauwlettend volgt: „De discussie gaat altijd over de lastendruk die te hoog wordt of het inkomensplaatje, wat dat dan ook wezen moge. Rustig worden de werkne mersverzekeringen onderge schikt gemaakt aan de dis cussie in de politiek. En die is niet betrouwbaar voor de uitkeringsgerechtigden. Wat een aardig ideetje van het kabinet om het geld van de sociale fondsen te stoppen in het financieringstekort. Maar als we zo doorgaan worden de werknemersver zekeringen steeds minder uit premies betaald en steeds meer uit de bijstand en wordt Vice-voorzitter van het CNV Henk Hofstede (48) wordt de eer ste man van de christelijke vakbeweging. Hij volgt volgend jaar voorzitter Harm van der Meulen op. Hofstede maakte zijn carrière binnen de agrarische vakbe weging (onder andere in Gelderland en Overijssel), nadat hij op 14-jarige leeftijd het lyceum verliet om in de tuinderij zijn toekomst te gaan zoeken. De Verbondsraad van het CNV heeft hem unaniem voorge dragen, nadat er een halt jaar van touwtrekken aan vooraf was gegaan. Dat proces van zoeken noemt hij achteraf „on dermijnend voor je zelfvertrouwen". Want grote vraag was of Hofstede voldoende uitstraling bezit om Harm van der Meulen te kunnen vervangen. Zelf zegt Hofstede daarover: „Ik denk wel dat ik dat cha risma heb. Ik denk dat ik me in die rol kan inwerken. Maar ik zie mezelf nog niet als boodschappenjongen van de bewe ging, als ik zelf niet in die boodschap geloof". het financieringstekort van de overheid steeds groter". De overdracht van de werknemersverzekeringen, het scholingsplan en pogin gen om de netto-lonen te koppelen aan netto-uitkerin gen, zijn plannen waarmee Hofstede de boer op mag. Maar dat hij -als nieuwe voorzitter - het tij mee heeft is teveel gezegd. Hofstede erkent dat de vakbeweging het de afgelo pen vier jaar zwaar voor de kiezen heeft gekregen. En dat er geen garantie is dat betere tijden aanbreken. Maar: „Ik ben in de tuinbouw opge groeid. Het ene jaar lukte de oogst beter dan het andere. Eens hadden we een veld spi nazie dat goud waard was. De volgende morgen moest de spinazie naar de veiling, maar nog diezelfde middag gaat er een forse hagelbui overheen. We konden alles omploegen. En toch ga je elk jaar opnieuw zaaien, want steeds denk je dat het toch iets kan worden". De lijn naar de vakbewe ging wordt snel getrokken: „We hebben vier geweldig moeilijke jaren gehad. We zullen nu een geweldige in spanning moeten leveren om de mensen duidelijk te ma ken dat een vakbeweging niet alleen nodig is, maar dat ze er ook iets aan kunnen hebben. Dat is eigenlijk een beetje mijn opdracht. We zullen niet aarzelen nieuwe plannen te lanceren en ik denk dat mij dat op m'n lijf geschreven staat." Uit zijn bemoeienissen met de ontwikkelingssamenwer king leerde hij„wat de poli tici in de hele wereld willen: terugdringen van de vakbe weging. Ze vinden je lastig. Je mag er zijn, zeker als je ook nog als stemvee bent te gebruiken. Maar je moet vooral niet teveel eigen me ningen hebben. En overal waar deze politici slagen, zie je dat dat slecht is voor werknemers, voor alle men sen, slecht voor de buikvul ling. Nee, het verbaast me niet dat CDA-leider De Vries nu denkt hoe kan ik die jon gens en meisjes verder de tanden uittrekken. Maar als er geen vakbeweging zou zijn wordt iedereen, van hoog tot laag, voortdurend vermalen in de politieke touwtrekkerij. Dat weten mensen op voor hand." Hofstede spreekt van een nieuwe geest die hij proeft in de verkiezingsprogramma's van de grote partijen, maar die hij mist in de Kamer. Hij spreekt dan over de „ge spreide verantoordelijkheid van het CDA", over de WD die „terug naar de burger" wil en over de PvdA „die be seft dat het elastiek niet rf baar is." „Kijk, de Kamerleden i uit het bedrijfsleven in Kamer komen, kwamen in' zeventiger jaren. In de dat alles nog gepolitise® moest worden, dat iedere" dacht dat alles in Den moest worden opgelost. Kamerleden kennen het drijfsleven van vandaag meer. Jaarlijks komen er tot 500 nieuwe regels Steeds meer mensen l zich weinig gelegen lil aan de wetten. Versta goed, ik vind dat een ra maar het wordt uitgek door de politiek". „Mag ik?", vraagt Hofst» en dan rolt uit zijn mond» bijbelverhaal van de van de gestorven koning» lomé, die voor zijn '*e- schap te rade gaat bij w* ren en jongeren. De oudffj raden hem de lasten te lichten, niet elk meisje in® harem te slepen of elke W renzoon in zijn leger. Der geren roepen dat hij de is en het volk moet knecW En de kersverse koning8 het volk dat zijn vada mensen met geselen hee"jj kastijd en dat hij het™ schorpioenen zal doen volk keert hem in mee" heid de rug toe. Hofstede: „De bevolkt zal het niet meer nemen- partijen weten dat, allee®! 150 kamerleden moeten dl nog aan wennen. Ze stf maar door en de meerde^ volgt het kabinet. Voor8 zelf pakt het parlement s enkele ruimte." ■0 ZIET het politieke plaatje van Necu ut: het CDA zit breeduit en comforta (eerd door vriendelijk glimlachende er isten en liberalen. Beiden doen hun »an het CDA te winnen dan wel te behc herverkiezingen van mei 1986 tot h raten. „Een plezierige situatie", grin 'hes na de zojuist beëindigde algem 'en in de TWeede Kamer. Als het aar n'e PaP'eren- mits zij niet teveel zetei ue laatste algemene politieke bescl lezingen leiden gewoonlijk tot een ste ositie en het kabinet en tussen de Ws er 9een sprake van een Wagneria: "Z'Dgsstrijd. Er werden over en weer «gedeeld. De teneur was lief zijn vooi 1®' de socialisten als de liberalen ga! -na waarschijnlijk) toe, dat er in Nede 'christen-democraten geregeerd ka tt daar moeite mee. De PvdA staa li, pr°'e winst maar zal daarmee zond inenten. Vooralsnog lijkt het immers puristen-democraten een handje zi van de blokkade van het rakettent 1®g naar regeringsverantwoordelijk LUDbers had dus een makkie. Wat d «'□moot van het debat, hield hij vat e o„l?icI weinig mogelijkheden heeft o LT.PPen. Het bedrijfsleven moet uwe investeringen in te haken op dt □verleg tussen werkgevers en vak naken over (geleidelijke) arbeidsdi ijin ateerde, dat de meningen binnen li °ver de vraag of aan ADV voorra Kien Y?rgroting van de koopkracht. ieR dit strijdpunt niet door een die in nfCherpste Punten van kritiek op les =>t fudiale zekerheid wist Lubbers ie,Lp 'e zwakken. Ten aanzien van c ian ri zich tot de tot niets verplichte en na^®rde kruisraketten liet hij wein intai o! oensclrecht geplaatst tenzij lechlS?2°-raketten terugbrengt tot iaarin e CDA-ers stemden vóór k;nn„PP,vercler uitstel van plaatsing linktar d worden, dat de kamerfri Vri^President in deze niet echt moe ebat en viiand zijn het er over eens anrlin n het begin tot het einde beh ibinit ?enoeg °m zich niet aan triomf iaie 7Lheeft met de kruisraketten en e .eKerheidssysteem nog een paai eer h?' Er kan dus nog van alles ge d °Vraa9 of de kiezers straks evei tent riiTeerderheid van de Tweede K; pen N/K undig tam-tam zou maken ofn aP.een Pard bezuinigingsbeleid, 'ar nn? die van da1 beleid wel de ïn °g niets of weinig van de vruch

Krantenbank Zeeland

de Stem | 1985 | | pagina 2