Pagbïai) 31 c Stem M ARTELAARSCHAP werd Nazi-programma 0 0 0 Denkt aan uw kinderen" Wat doen de 10 millioen ontheemden r Maar uitstekende organisatie Welke partij gaat winnen Iedereen stemt tweemaal Cf B' Geen 2 voor de communisten Nog steeds hoop I rol est van rotte tomaten Waldemar Kraft Vermaan van de Duitse Bisschoppen DERDE BLAD ZATERDAG 5 SEPTEMBER 1953 De voor- en nadelen van 4 jaar regeren Propramma-moeilijkheden voor de socialisten Zij maakten van de nood een deugd -J A a-oorlogs Duitsland wil geen Naumanns Nooit meer politiek.. OLLENHAUER 0 B E3° wS HET GAAT OM EUROPA wo.-ripn vooral door haar uitbreiding streng geleide economie kan met he de verkiezingen van 1949 werden de christen-democraten 'en op de socialisten ruim 60 pet. van alle geldige stemmen uitgebracht. Dat betekent, dat ook in de huidige campagne de beslissende slag om de leiding in de Duitse politiek tussen deze beide partijen zal worden geslagen. Vaststaat, dat in de Bonds republiek ook na deze verkiezingen weer een coalitie zal wor den gevormd, zoals wij die ook in Nederland en België kennen. Bij de pogingen om een regering op brede basis te vormen zul len echter ook de kleinere partijen een belangrijke rol spelen. Dijvoorbeeld zal de „Beierse Partij", D die in hoofdzaak locale Beierse belangen behartigt, ..op de wip komen te zitten" evenals de katholieke partij het „Zentrum". Naast deze kleinere groeperingen zal het ..Al-Duits Blok", de voortzetting van de Bond van Ont heemden en zeer wel geschikt om een soort, klassebewustzijn van de ont heemden te kweken, een goede kans maken om een vooraanstaande plaats te veroveren. In deze campagne treden nog dertig tot veertig meest locale partijtjes op, die echter slechts voor een deel kans hebben op zetels in het nieuwe parle ment. In geen geval zullen deze mi niatuurpartijen op de vorming van het nieuwe kabinet werkelijke invloed kunnen uitoefenen. De communisen behaalden in 1949 nog 5,7 pet. van de uitgebrachte gel dige stemmen. Ditmaal zouden zij nog geen 2 pet. kunnen halen en dat is de reden weshalve zij proberen via een andere lijst onder dekking van op hol geslagen burgerlijke politici nog iets te redden. De rechtsradicale groepen zullen, vooral dank zij de herwonnen kies rechten van een deel der voormalige nationaal-socialisten. enige vooruit gang kunnen boeken, maar voor on gerustheid in dit opzicht is geen aan leiding. GUNSTIG De C.D.U., de partij van bondskanselier Adenauer, zou de nadelige gevolgen van een vier-jarige regeringsperiode kunnen gevoelen, maar de on miskenbare vooruitgang van de Bondsrepubliek in deze vier ja ren is voor de kiezers duidelijk zichtbaar geworden en kan heel goed als een versterking voor de positie van de C.D.U. wer ken. De vooruitzichten van de C.D.U. worden gunstig beoor deeld. De P.D.P. wordt door de moeilijk heden in eigen kring bijzonder ge hinderd om de gunstige kanten van haar positie voldoende te benutten. De liberale vleugel van deze partij raakt in stijgende tegenstelling tot de gematigd-nationalistische vleugel, waarbij zelfs de eenheid van de partij somwijlen ernstig is bedreigd. De voor uitzichten van deze partij zijn onder de gegeven omstandigheden minder gunstig. De „Duitse Partij" zal in afwijking van 1949. toen zij als regionale forma tie in Neder-Saksen haar intrede in de verkiezingsstrijd deed. nu in de gehele Bondsrepubliek met candidaten komen. Deze partij hoopt een verza- melbekken te worden van de conser vatieve elementen. De vooruitzichten worden vooral door haar uitbreiding over het gehele Bondsgebied. gunstig beoordeeld. COMPROMIS T~\e sociaal-democratische partij, die vier jaren oppositie heeft gevoerd bevindt zich in programmatische moeilijkheden. Met het socialisme van het verleden kan zij zich nog moeilijk identificeren, nu de positieve resulta ten van de vrije economie zo duide lijk aan de dag zijn getreden. Pro paganda met de gedachte van de het voorbeeld van, de Sovjetzone voor ogen ook niet erg verlokkend werken. Daarom heeft de S.P.D. een com promisprogramma ontwikkeld, dat juist tussen de vrije en de geleide eco nomie ligt. Hoewel de buitenlandse politiek vair de bondsregering op het felste verzet van de S P.D. is gestuit, heeft zij geen aanvaardbaar alterna tief kunnen stellen. De kracht van de S.P.D. ligt in het feit, dat zij haar leden goed georganiseerd heeft en de vooruitzichten worden met het oog op de grote activiteit van deze leden dan ook gunstig beoordeeld. ^JITERST GESPANNEN is de verwachting ten aanzien van de uitslag van de verkiezingen in de Bondsrepubliek, die in menig opzicht beslissend kan blijken te zijn voor de ontwikkeling in geheel Europa, omdat in deze campagne meer dan ooit tevoren de vraagstukken van internationaal politieke aard op de voorgrond zijn geschoven. Daarmee wordt van de kiezers een inzicht in de internationale verhoudingen verwacht, dat vèr uitgaat boven hun dagelijkse verhoudingen. Het Instituut voor Demoscopie, dat zich voortdurend bezighoudt met opinie-onderzoeken heeft ook ditmaal getracht een inzicht te krij gen in de opvattingen van de stemgerechtigden ten aanzien van de verschillende partij-standpunten. Het Instituut stelde in Juli jl. de volgende vraag; „Aan welke partij wenst U de meeste stemmen toe?" De antwoorden waren kennelijk op de uitgesproken wens geba seerd. Zij luidden: Aan de Christelijk-Democratische Unie 38% Socialistische Partij 32% Vrije Democratische Party 14% andere partyen 16% De 16%, die voor de andere paftyen werden uitgebracht, coneen- ti eerde zich in hoofdzaak op de Bond van Ontheemden, dat nu met de naam „Al-Duits Blok" opereert. YV/aldcmar Kraft, die in 1898 in Po- vv sen werd geboren, is plaatsver vangend minister-president van Slees- wijk-HoIstein. Hij is van beroep landbouwkundige Hij kwam na de oorlog als vlnchteling naar Sleeswijk- Hoistein, waar hij de B.H.E. (Bond van Ontheemden) oprichtte. Sinds de verkiezingen van 1950 maakt hij deel uit van de regering. In 1951 werd de B.H.E. uitgebreid tot de andere de len van Duitsland. Kraft werd de al gemeen voorzitter. Ook nu de B.H.E. tot ..Gesamtdeutscher Block" Is ge groeid, treedt Kraft als voorzitter op. De naamsverandering werd door Kraft en zijn volgelingen als nodig be schouwd, omdat zij niet langer als uitsluitend vluchtelingen wensen te worden aangezien. Acht jaar na hun vlucht uit de ach ter de Oder en Neisse liggende gebie den leven in Sleeswijk-Holstein meer dan 100.000 ontheemden in meer of minder primitieve kampen. Daar wachten zij op hun verhuizing naar andere delen van de Bondsrepubliek, waar zij werk en woningen hopen te krijgen. Het binnentrekken van 10 millioen ontheemden in een gehalveerd Duits land dat de oorlog had verloren, bleek een bijna onverteerbaar probleem, dat uit eigen kracht nooit helemaal kon worden opgelost. Het bleek moeilijk om de mensen uit de oostelijke gebie den het gevoel te geven dat zij ook in het westen „thuis" waren. Er kwam een grote spanning tussen de „inge- borenen" de inwoners van oudsher en vlucht elingen, Nieuwe levensmo- gelijkheden moesten worden gescha- pen zonder de bestaande te bedreigen Alleen hierdoor zou het lukken om de beide bevolkingsgroepen nader tot el- 1 kaar te brengen. AANPAKKEN jyjateriëie en geestelijke nood bracht vele ontheemden er in de begin ne toe om voorlopig af te wachten, vervuld van de vage hoop, dat er wel licht een kans op terugkeer naar de oostelijke provincies zou ontstaan. Deze hoop geeft ook nu nog nie mand op, maar in het huidige tijds bestek is er toch meer plaats voor een gezonde realistische opvatting, die de mensen tot direct aanpakken brengt. Wie niet door ouderdom of ziekte ]}E ENGELSEN hebben in het begin van dit jaar een zekere Dr Naumann gearresteerd. Naumann werd zekere Dr- werking tegen de bezettingsmachten en van L voorhcreirii''3" Same"' staatsgreep tegen de Bondsrepubliek. Naumann werd tensttf» w Duitse gerecht overgeleverd, dat hem nog voor het onderzot r gesloten uit de hechtenis ontsloeg. Daarop heeft deze n WaS opstellen rechtsradicale partij als «andidaat voor de „Bondsdag"" zich laten DR. WERNER NAUMANN Vergeten belofte Tn 1950 trad in Sfeeswijk Hol- stein de ..Bond van Ontheem den" voor de eerste maal op. In dit deel van de Bondsrepubliek werd deze bond al direct de twee de partij. De bond stond onder leiding van Waldemar Kraft en veranderde in 1952 zijn naam in „Gesamtdeutscher Block." Deze formatie, die in de eerste plaats de belangen van de ont heemden wil behartigen, beschikt reeds over grote invloed in de an dere delen van Duitsland. Het economische programma kenmerkt zich door het aanvaarden van enkele socialistische ideeën en door de opvatting, dat de econo mische problemen vanuit het doel matigheidsoogpunt en niet vanuit traditionele wereldbeschouwingen moeten worden behandeld. De strijd wordt aangekondigd tegen monopolisme en collectivis me, alsmede tegen staatskapitalis- me. Het Al-Duitse Blok" spreekt zich uit voor de vereniging van Europa en voor de gemeenschap pelijke Europese Defensie. De verwachtingen van deze for matie voor de verkiezingen op 6 Sept. a.s. zijn hoog gespannen. is verhinderd, moet zich in het leven van de Bondsrepubliek aanpassen alsof hij steeds in West-Duitsland heeft gewoond. Met genoegdoening kan worden vastgesteld, dat de mees te ontheemden na aanvankelijke aar zeling bereid waren hun vroegere ar- beidspositie op te geven en een nieu we op te nemen. Het economisch herstel van West- Duitsland maakte het mogelijk een groot deel van de ontheemden een plaats in het productieproces in te ruimen. Vanzelfsprekend zijn hierdoor Rotte tomaten van 500 woedende toe hoorders beantwoordden Naumanns verkiezingsrede. CINDSDIEN bereist Naumann de landen van de Bondsrepubliek, weet over niets anders dan de ver schrikkingen van zijn hechtenis te spreken en speelt met overgave de rol van martelaar. Hij verwijt de demo cratische rechtsorde de ergste dingen en inplaats van dankbaar te zijn voor zijn invrijheidstelling maakte hij zijn korte gevangenschap tot het belang rijkste politieke probleem en probeert de oude nationalistische sentimenten weer op te zwepen. Nu is in Duitsland als elders de „zuivering" mislukt. Daarom zou niemand het Naumann kwalijk ne men, dat hij nationaal-socialist is geweest. Zelfs niet dat hij staatsse cretaris in het propagandaministerie van Goebbels was. Maar Naumann weet noch met zichzelf noch met de om standigheden raad. Toen hij zich in 1945 met behulp van valse passen schuil hield beloofde hij zijn helpende vrienden, dat hij nooit of te nimmer nog iets met de politiek te maken zou willen hebben. Hij schijnt dit gaarne vergeten te hebben, want zijn activiteit was niet alleen onder gronds maar ook vérstrekkend. In Duitsland bestaat objectief geen gevaar van een herhaling van het nationaal-socialisme. zoals de wereld dat in zijn afschuwelijkste vormen heeft leren kennen. Zolang Naumann dus op het oude programma teert zou er geen aanleiding tot bijzondere on gerustheid bestaan. Maar hij doet wat anders. Hij ontwikkelt uit zijn hechtenis-periode een nieuw pro gramma en hij beziet de situatie in de Bondsrepubliek en daarbuiten van uit het standpunt van de „man m hechtenis". Hij onderscheidt inplaats van de werkelijke situatie een wens- ciroombeeld. dat zijn martelaarschap t°t middelpuntvliedende kracht ver heft en waarlangs hij hoopt zijn cn- alige activiteit op het terrein van de trote politiek te kunnen hervatten. Hiertegen hebben de vooraanstaan- le politieke leiders zich terecht met ille kracht geweerd. De minister van financiën, Schaeffer. verklaarde met nadruk, dat iemand, die twaalf jaren Goebbels-politiek had gevoerd, niet alleen nu, maar voor alle tijden zijn „Geen groot politicus" y^LS CANDIDAAT voor het bonds kanselierschap wordt de leider van de socialisten, Erich Ollenhau- er, genoemd. Zijn eigen partijgeno ten hebben ter popularisering van Ollenhauer een propaganda-ge- schriftje uitgegeven, waarin zij woordelijk zeggen: „Niemand zou Erich Ollenhauer voor een groot politicus houden! Hij (Ollenhauer) is eenvoudig een aardige, opvallen de man, die op het eerste gezicht erg sympathiek lijkt. Hij kon van alles zijn, maar een groot poli ticus? NEEN, dat niet." Het is zeker niet boosaardig be doeld, maar het tekent de verhoudin gen in de rijen van de hedendaagse socialisten. De gestorven leider, Kurt Schumacher, wordt geglorificeerd en de tegenwoordige leider beschikt nog niet over de grote autoriteit van zün voorganger. ERICH OLLENHAUER. Hy kon van alles zyn, maar. mond moest houden en blij moest zijn als men hem met rust liet. Bondskanselier Adenauer keerde zich m alle scherpte tegen de aspirst- ties van Naumann, die overigens ook van de eenvoudigen van geest een af doend antwoord in de vorm van rot te tomaten kreeg. De minister van justitie Dehler, kondigde ain. dat het optreden van Naumann de aan dacht weer heeft gevestigd op zijn vroegere activiteiten en dat de moge lijkheid openstond, dat de rekening nog zou worden gepresenteerd. Alle uitingen van de zijde der ver antwoordelijke politici wijzen er op, dat men Naumann niet belieft en dat men bereid is zo nodig met de scherpste middelen tegen hem op te treden. Zoals bekend is het hem on- gebruik te maken Dit is een verheu- mogelijk gemaakt van de kiesrechten gend verschijnsel voor de Bondsrepu bliek. En zijn partij werd „in strijd met de Grondwet" verklaard! Het land waarom het gaat. EERSTE STOUITSE BONOSDAG Augustus 1949 naaiK^ul»y//« f>eGC0iNGSP*oT'jc» I C P U 139 2«tcl> |PDPS2| SPD 131 Zettls U U li 80 CtNTOUWll NIEUWE WESrou/rSE BONDSDAG-September 19S3 - 4&a ?etets 24* GEKOZENEN in uk der 242 kiesdistricten bij voorKeursteroming gekozen C.OU Chr Oemume FOP Liberalen 0 P Conservatieven teder de» 33mtilioen kiezers brengt OP 6 September 2 Stemmen uit vwgens evenredige «ertegen. woordfqmQ w* partyen S P {f*Soc Oemocf ttPO Coinmurttsr en Centrum Karnoiiek>n belangrijke wijzigingen in de struc tuur van de ontheemdengroep ge bracht. Velen, die eens zelfstandig waren, zijn nu bedienden of arbeiders. Talrijke vakarbeiders moesten worden omgeschoold. Dan moesten vooral veel hoofdarbeiders zoals professoren en hoofdambtenaren hun vroegere werk kring opgeven. GEEN WERK ""J"och kon voor de meesten van hen een enigermate bevredi gende oplossing worden gevonden. Anders stond het echter met de landbouwers. Het belangrijkste contingent van deze, eens zelf standige landbouwers, kon in de Bondsrepubliek alleen maar te werk worden gesteld als seizoen arbeiders. Voor deze groep blijft het vraagstuk van de terugkeer of de emigratie brandend. UNE VERKIEZING voor de West- Duitse Bondsdag zal ditmaal an ders georganiseerd worden dan in Augustus 1941. Niet alleen is het aan tal beschikbare zetels vergroot, maar ook het systeem der verkiezingen is gewijzigd. Iedere kiezer in West- Duitsland zal op 6 September twee stemmen moeten aanbrengen. Name lijk één op de candidaat persoonlijk en één op de partij. Van iedere 242 kiesdistricten wordt de candidaat met de meeste persoonlijke stemmen als verkozen beschouwd. Hiermede is dus de helft van het aantal beschikbare zetels (484) "bezet. De andere 242 ze tels zijn bestemd voor de afgevaar digden die via de partijlijst gekozen worden. Voor de zetelverdeling hier geldt 't beginsel van de evenredige vertegen woordiging. In het totaal zullen 33 a 34 millioen West-Duitsers hun stem men uitbrengen. De totale bevolking van West-Duitsland beloopt 49 mil lioen zielen. W/ANNEER we het nu een beetje „vreemd" zouden mogen zeg gen, dan zouden we deze vraag aan u willen stellen: „Gaat West-Duits land Zondag de verkiezingen win nen"? Daarmee laden we dan de dubbele last op onze schouders, dat we niet alleen de vraag moeten be antwoorden, doch ook „verantwoor den". We zullen hebben aan te to nen, dat deze vraag werkelijk geen onzin bevat, al ziet ze er dan op het eerste gezicht nog zo vreemd uit. We gaan uit van de veronderstel ling, dat het in West-Duitsland mo menteel dus niet zonder meer gaat om de verkiezingszege van één par tij. Het gaat in dit geval om de overwinning van de drie partijen, die de Regering Adenauer steunen: de Christelijk Democratische Unie, (in Beieren Christelijk Sociale Unie genaamd), de Vrije Democratische Partij en de Duitse Partij. Van de 402 zetels in de (oude) Bondsdag bezetten deze drie partijen er resp. 139, 52 en 17, wat dus neerkomt op een stemmen-meerderheid van ze ven. Naar onze mening gaat het ech ter over deze drie partijen heen om oneindig veel meer. Wanneer we het Regeringsprogram, waarop Ade nauer deze meerderheid kon op bouwen eens goed bezien, dan be grijpen we dadelijk, dat een chris telijk democratische en sociale sa menleving in W.-Duitsland zelf op 't spel staat. De Bondskanselier wil de arbeider medezeggenschap (in beperkte mate natuurlijk) geven in de bedrijven, terwijl hij de zelf standige ondernemer grote vrijheid van initiatief wil garanderen. Hij noemt dit streven „sociale markt economie". Hiermee staat de hui dige Regering van Bonn dus lijn recht tegenover de „geleide econo mie" van de socialisten, de opposi tie-partij met 131 zetels in de Bonds dag. "^/E KUNNEN het echter nog bre der zien. Wanneer we denken aan West-Duitsland als deel van Europa en we herinneren ons de rol van Adenauer in het ingewik kelde na-oorlogse spel om te ko men tot een politieke gemeenschap van Europese volkeren, dan begrij- pe we meteen het grote gevaar, dat in deze verkiezingen op de loer ligt. De Russen hebben juist de laatste weken overduidelijk een groot scheepse aanval gericht tegen de Europese één-wording. Zou het bol werk Bonn de voorvechter Adenau er verliezen, dan is het leed niet te overzien: de rode sikkel wordt ge reed gehouden om in één vernie lende slag de gehele oogst aan Euro pese eenheid een vroegtijdige dood te doen sterven. Het is dan ook vooral met het oog hierop, dat we u die „vreemde" vraag durven voorleggen: „Gaat West-Duitsland Zondag de verkiezingen winnen"? (Advertentie) BESTELLINGEN: RODE KRUIS, Koninginnestraat 9, Tel. 8460, Breda J7EN OVERWINNING van Ade nauer, die we zoals de algeme ne politieke toestand in West-Duits land zich de laatste weken heeft ontwikkeld in alle gemoedsrust wa gen te voorspellen, kan misschien de socialisten ertoe brengen om uit de oppositie-hoek te komen om, gelijk we dat in ons land kennen, een Regeringscoalitie te vormen. In dat geval zou zich een situatie ont wikkelen, welke men voor Europa als toekomstige eenheid het best zou kunnen omschrijven als „een bijzonder gunstig klimaat". Adenauer zal nooit toestaan, dat Duitsland wordt geisoleerd in een voor geheel Europa levensgevaar lijke „neutraliteit". De West-Duitse kiezer begint te beseffen, dat juist deze keer zijn stem dubbele waarde heeft en dat alleen een zege voor de grijze Adenauer in het Europese vlak gezien „een Duitse overwin ning" betekent. ^ONDAG is in alle kerken Z-i Duitse Bondsrepubliek van de West een brief van de Duitse bisschoppen voorgelezen, waarin de ka tholieken worden aangespoord hun stemplicht naar geweten te vervullen. „De Bondsdag zal in de komende vier jaar niet alleen uw lot in handen hebben", roepen de bisschoppen de gelovigen toe. „Wanneer een maal de zo zeer verlangde hereniging met het Oosten tot stand komt, dan moeten wjj onze broeders een christelijk georganiseerd tehuis kunnen aanbieden; wanneer een Verenigd Europa tot stand komt, dan moet het een christelijk Europa zijn! Denkt aan uw kinde ren en aan hun toekomst. Deze verkiezing zal beslissen of het een christelijke of een onchris telijke toekomst zal zijn." J^e bisschoppen gaan dan voort met te betogen, dat de nieuwe Bondsdag over belangrijke vraagstukken te beslissen zal hebben, als daar zijn: de hervorming van het gezins- en huwelijksrecht, de sociale politiek, de jeugdvraagstukken alsook het aankweken van goede betrekkingen tussen Kerk en Staat. De beslissingen over deze vraagstukken zullen de afgevaardigden ieder voor zich volgen hun eigen geweten moeten nemen en niet volgens de beginselen van een partij. Vandaar dat de Christelijke kiezer voor de vraag staat, welke can didaat nu de zekerheid biedt, dat hij ook daadwerkelijk naar zijn Christelijk geweten zal beslissen, In hun zorg voor de godsdienstig-zedelijke opbouw van het volk, in hun zorg ook voor het behoud van het Christendom en van de Christelijke invloed zowel in het persoonlijke als in het openbare 'even, alsmede om het beschouwd van de vrijheid der Kerk, men de Duitse bisschoppen te kunnen vaststellen, dat in die landen van Duitsland, welke bestuurd worden door socialis tische of liberalistische meerderheden, men zich door lopend schuldig maakt aan onverdraagzaamheid tegen over de Christenen en de eisen van het Christelijk ge weten. De partijen nu, welke zich in genoemde lan den telkens weer een onverdraagzaamheid schuldig ma ken, zijn dezelfde, welker vertegenwoordigers in de Bondsdag over genoemde vragen van levensbelang be slissingen moeten treffen, die over het Duitse volk en zijn toekomst zullen beslissen. „Men schrikt er niet voor terug opnieuw het concor daat met de H. Stoel in twyfel te trekken", verklaren de bisschoppen. „Ja, wij geloven in menige uiting, welke wy de laatste tijd hebben vernomen, een felle anti-cle- ricale houding, misschien zelfs een algehele afwyzing van het Christendom te moeten beluisteren". Zoals ten tijde van de Kulturkampf en van het Natio- naal-Socialistische regime moeten de bisschoppen er ook nu bevreesd voor zyn, dat men het er op aan legt te voorkomen, dat het maatschappelijke en openbare leven zioh in onchristelijke zin ontplooit. Doch dat men integendeel een laïcistische wereld wil opbouwen en de Kerk terugdringen tot het zuiver zielzorgerlijke terrein. „Vervult uw kiesplicht", roepen de Duitse bisschoppen de gelovigen toe, „maar vervult haar zo, dat gij u eenmaal voor uw rechter kunt verantwoorden. Licht anderen voor en her innert hen eraan, hun plicht te doen." Met een oproep tot gebed sluiten de bis schoppen hun schrijven.

Krantenbank Zeeland

de Stem | 1953 | | pagina 5