De zegetocht van de computer Culinaire ode aan jazz Grenzeloos koken met exotische smaken vrijdag 24 augustus 2001 Twintig jaar pc, roept IBM blij, en iedereen viert feest. Maar de taart is eigen lijk oudbakken, want al in 1975 kon je een personal computer kopen. Wat IBM deed, mag niettemin best een omwenteling heten. 'Big blue' gaf de pc een plek op het kantoor, waar de zege tocht werkelijk kon begin- Grijs met beige was hijen niets lelijker dan de aller nieuwste pc's die nu in de winkel staan. Bovenop de oerdegelijke stalen systeemkast stond een wat ondermaats beeldscherm pje met twee draaiknoppen, dat alleen groene tekst vertoonde. Het toetsenbord zou ook nu nog geen slecht figuur slaan: het was zwaar en stevig en de aanslag liet een aangename klik voelen, iets waarnaar sommige compu tergebruikers anno 2001 nog steeds op zoek zijn. Het was inderdaad een omwen teling, twintig jaar geleden, toen International Business Machines de personal computer ten doop hield. Maar het was niet helemaal de revolutie zoals die door de fabrikant nu wordt voorgesteld. IBM bracht in au gustus 1981 als eerste een seri eus apparaat op de markt waar mee bedrijven een deel van het administratieve werk op een wezenlijk andere manier kon den aanpakken. Dat apparaat, de IBM5150, werd na de intro ductie van zijn opvolger, de XT (van 'extended technology'), voortaan aangeduid als IBMPC. Daarmee heeft IBM echter nog niet de rechten op de term 'per sonal computer' verworven ook niet de morele. Die berusten volgend de meeste computerhistorici nog altijd bij Ed Roberts, een medicus uit Al buquerque, New Mexico, VS, die in de jaren zeventig als uit de hand gelopen hobby een postor derbedrijfje in modelbouw spulletjes was begonnen. Micro Instrumentation Telemetry Systems heette het, en onder die naam produceerde de aarts knutselaar Roberts in 1975 de MITS Altair 8800. Wie hem kocht, moest er zelf nog erg veel aan schroeven en testen alvo rens er echt iets mee te kunnen doen. Maar met zijn 8080-mi- croprocessor van Intel was het wel de eerste machine op de markt waarmee één persoon de beschikking had over de moge lijkheden van een echt pro grammeerbare, reëel bruikbare personal computer. De Altair 8800 verdient in nog een ander opzicht de rechten op die naam. De software die erbij hoorde, een variant van de pro grammeertaal Basic, was ge schreven door Paul Allen en Bill Gates, die zojuist waren begon nen met Microsoft. Van 1975 tot 1977 leken MITS en Microsoft samen de toekomst te gaan ver overen, maar Roberts hield het niet vol en ging twee jaar na het verschijnen van de Altair toch maar verder in de geneeskunde Wat Allen en Gates aangaat, is de rest geschiedenis. Als 'perso nal' moet worden opgevat zoals hierboven dat je er als hob- byist-in-je-eentje mee kon wer ken dus dan had vorig jaar met nog iets meer feest de 25e ver jaardag van de Altair 8800 moe ten worden gevierd. Dat nu IBM en Microsoft er alsnog mee gaan lopen, heeft niet alleen te maken met de arrogantie van de miljar den. IBM heeft namelijk in 1981 wel degelijk iets opzienbarends ge daan en daarmee de weg geëf fend voor de spectaculaire ont wikkeling van de pc sindsdien. Het bedrijf haalde immers de personal computer uit de hob bysfeer en plaatste hem op het bureau van de kantoorwerker, die er niet voor de lolmaar voor z'n boterham mee aan de slag moest. Zo gezien betekent 'personal' iets heel anders. Waar voorheen het bedienen van computers de taak was van gespecialiseerde teams technicikwam nu de boekhouder persoonlijk achter het toetsenbord te zitten.Het was niet alleen de geboorte van de personal computer, maar vooral die van de gebruiker. Vooral daarop slaat het woord 'personal', en vooral die gebrui ker is de revolutionair van de laatste twintig jaar. Die, zoals zo veel revolutionairen, al korte tijd later veel van het veroverde gebied weer moest prijsgeven. Want de alleswetende technici, die eerst hadden geprobeerd in hun geklimatiseerde zalen te blijven doen alsof er niets aan de hand was, pleegden in de jaren negentig een tegencoup toen de personal computers alom met elkaar werden verbonden door netwerken. Daarmee ontstond opnieuw een abstract 'systeem' dat te groot was om op persoon lijk niveau te worden begrepen, en dat weer alleen kon worden beheerd door zich achter een t Halverwege de jaren vijftig ontdekten Amerikaanse jazzmusici Brazilië. Gitarist Charlie Bird was in de ban geraakt van de Bossa Nova en maakte met Stan Getz in 1962 het album Jazz Samba. Prominent nummer was Desafinado van Antonio Carlos Jobim. Het resultaat was een Grammy Award. Jazzliefhebbers die het menu door bladeren van Jazz Eetcafé Desafi nado in Middelburg worden gecon fronteerd met hoogtepunten uit de geschiedenis van de jazz. De keuken brengt een culinaire ode aan een selec tie van jazzgrootheden. Vermoedelijk is de selectie een persoonlijke keuze, wellicht die van de uitbater. Vanzelfsprekend behoort Jobim tot de favorieten, het eerste voorgerecht, Gebakken steurgarnalen in pikante knoflookolie 12,50) is aan hem ge wijd en heet 'The girl from Ipanema', een pittig gerecht, er komt pirri-pirri aan te pas Ik heb een vroeg moment gekozen, tussen 'happy hour' en diner in. Bij de bediening is het wisselen van de wacht. Als later de eerste dinergasten binnenkomen hoor ik dat de Gestoom de rogvleugel met zoetzure kapper- tjessaus, 'Mercy, Mercy, Mercy' van Julian Cannonball Adderley 32,50) op is en dat daarvoor in de plaats Bar racuda wordt geserveerd. Dat maakt al vast een goede indruk, want rog vleugel moet je vers eten, die is niet te bewaren. Chef-kok Marco werkt dus dagvers. Ik heb gekozen voor 'A beautifull friendship', Tartaartje van zalm en heilbot met een luchtige bieslook mousse' 12,50). De vis is 'huisge- rookt', oogt fris en is in de vorm van een taartje verwerkt, bekroond met een flinke dot opgeslagen Monchou- vermengd met onder meer bieslook. Een pluk alfalfa toont wel aardig, maar ik ben niet zo gecharmeerd van de 'grondige' smaak. De vinaigrette (met citrus?) daarentegen is heel lek ker. Onder het hoofd 'Waterpret' figureren de soepen, een dagsoep 6,50) en Zeeuwse vissoep 12,50), aangeduid met Sea Journey van Chick Corea. Wayne Shorter gaf zijn naam aan 'Di verse kindergerechten' 12,50) en de Notensalade met gegratineerde gei tenkaas en peer 14,50) en de Toma tensalade met Mozzarella, pesto en olijven 10,50) inspireerden onder het motto 'Dwars door de tuin' tot res pectievelijk de volgende naamskeu zen: Summer in Central Park van 'post-bopper' Horace Silver, die hier begrijpelijk 'Horeca' Silver wordt ge noemd, en More Love van Jack Segal. Jazz Eetcafé Desafinado Koorkerkstraat 1 (onder de Lange Jan) 4331 AW Middelburg Tel. 0118-640767 Fax.0118-640768 www.desafinado.nl Gesloten op maandag Keuken open van 11.00 tot 21,30 uur Creditcards: Eurocard, Visa, Amex en Diners Club Vegetariërs: 4 voor- en 2 hoofdgerech ten Kinderen: keus in overleg Rolstoel: mogelijk beneden, niet in restaurant op verdieping Mijn hoofdgerecht, Like a lover, Dori Caymmi 34,50), valt onder de 'Vee stapelgerechten'. Op een smakelijk bedje van kort gewokte ui, taugé en zeekraal rust een in tranches gesne den, rosé gebraden lamsfilet. De lams- fond is geparfumeerd met Walchers Strandjutterslikeur vermeldt de me nukaart, maar dat kan ik niet meer met zekerheid bevestigen. De smaak is echter prima. De pruik alfalfa laat zich gemakkelijk terzijde schuiven. Jobim staat ook bij de vleesgerechten met Wave, Malse biefstuk met een saus van roquefort 36,50) en Miles Davis sluit de rijTune up, Varkensoestertjes met een saus van Balsamico en ahornsiroop 29,50) Desafinado's 'Keus uit het zilte nat' behelst naast Cannonball Adderley's rogvleugel, Biefstukjes van zeewolf met dillesaus 34,50 die zich gemak kelijk laten associëren met Billy Strayhorns Lush Life en een Zeeuws vispotje 31,50), toegewijd aan Gro ver Washingtons Make me a memory. Uit de zeven 'Zoete afsluiters' kies ik Sweet and Lovely, ofwel de Chocola detaart uit eigen bakkerij 6,25). Sinds jaren een begrip' vertelt de kaart en daarmee is niets miszegd, want ik hoorde er in de vriendenkring meermalen over roemen. Het is een 'must' voor chocoholics, smeltende chocolademousse gevangen in choco ladecake. Alleen al voor die taart is Desafinado een bezoek waard. Je kunt een punt bestellen met koffie of met een glaasje Pedro Ximenez, de verrukkelijke, donkere, zoete sherry. Om van te ge meten bij romantische jazzmuziek. Komende woensdagavond live jazz en daarna elke tweede en vierde woens dagavond van de maand. Rien van Reeins dikke muur van kennis ver schuilende specialisten. De personal computer zelf bleef daar overigens onverschillig onder. Die ging rustig door met zijn zegetocht, profiterend van zijn afkomst: hij paste evengoed in het kantoornetwerk als op de keukentafel. De gebruiker was in veel gevallen dezelfde. Die werd zowel op het werk als thuis geconfronteerd met dat ene ap paraat en raakte er daardoor snel mee vertrouwd. Zeker toen de verwerkingssnelheid, de op slagcapaciteit en de beeld- en geluidskwaliteit zodanig groei den dat de pc een eersteklas amusementsmachine werd. Multimedia bleef jarenlang het toverwoord en zette de deur open voor een nieuwe generatie jonge gebruikers, die al snel een dieper begrip van het verschijn sel computer gingen vertonen dan de systeemtechneuten. Op nieuw had een verovering plaats: door de kinderen die ra zendsnel de techniek absor beerden en de personal compu ter als iets gewoons en niet als iets nieuws accepteerden. Multimedia werd de voorloper van de laatste grote duw in de rug die de personal computer op het huidige niveau van belang rijkheid en alomtegenwoordig heid heeft gebracht: het inter net. Dat had niet in z'n huidige vorm kunnen bestaan als er niet zoveel miljoenen pc's waren ge weest. Andersom is het trou wens opmerkelijk anders: het internet stelt nauwelijks nieu we eisen aan de personal com puter en draagt dan ook vrijwel niet bij aan de verdere techni sche ontwikkeling ervan. Rob Vermeulen Het thuis samenstellen van gerechten van bui tenlandse komaf heeft al lang een grote vlucht geno men. Dat blijkt uit de culi naire rubrieken van kranten en tijdschriften. Je kunt het ook constateren bij de betere supermarkten. De schappen zijn overladen met potjes en flesjes, zakken en pakken met ingrediënten om thuis over de grens te gaan. Het zijn vooral de Aziatische keukens die bijzonder in trek zijn. Op zich niet eens zo ver wonderlijk, want in onze eigen keuken zijn vooral invloeden van de Indonesische keuken duidelijk herkenbaar. Naast de Indonesische keuken, die hier pas echt populair werd nadat de soevereiniteit van het eilandenrijk aan de Indonesiërs was overgedragen, is de Chinese keuken lange tijd bijzonder in trek geweest. Met de wijze van bereiden, de ingrediënten en de smaak had het niet eens zoveel te maken. Het was de prijs die men ervoor vroeg die het voor heel veel Nederlanders aantrek kelijk maakte om bij de 'Chi nees' te gaan eten. De ingrediën ten die nodig waren om een échte Chinese of Indonesiche maaltijd thuis samen te stellen maakten hun opwachting bij de supermarkt, de groentenman en bij de kruidenierTom-de-hoek. Die producten worden nog al tijd verkocht ook al is de kruide nier van destijds er niet meer. Nasi goreng bereid je tegen woordig in een handomdraai. Dat je er toch nog wat zakjes en pakjes van anderen voor nodig hebt neemt men op de koop toe. En dat is lang niet altijd een ver eiste om met een behoorlijke Aziatische maaltijd voor de dag te komen. - Naast die al min of meer tradi tionele Indonesische en Chinese producten zijn er in de super markten en speciaalzaken tien tallen andere producten geko men om meer verschillende Aziatische gerechten te maken. Intussen strijden ook andere Aziatische keukens met die van China en Indonesië om de gunst van de consument. De keukens van Japan, Thailand, Vietnam en India, Pakistan en Bangla desh dringen zich bij de consu ment steeds sterker op. De om zetten van ingrediënten die speciaal voor een Japanse, Thaise of Indiase maaltijd nodig zouden zijn, stijgen met die voor Chinese en Indonesische ge rechten naar recordhoogten. En dat terwijl voor al die Aziati sche gerechten helemaal niet zoveel ingrediënten in potjes en flesjes, pakken en zakken, nodig zijn Een groot aantal ervan ge bruiken we meestal slechts een- of tweemaal. Daarna verblijven ze nog enige tijd achter in een keukenkastje om ten slotte, meestal pas na enkele jaren, in de vuilniszak te belanden. Het is heel goed mogelijk om au thentieke Aziatische gerechten samen te stellen waarbij zo min mogelijk gebruik gemaakt wordt van al die producten in potjes en flesjes, pakken en zak ken. In de landen waar dergelij ke gerechten thuishoren kan men daarover ook niet beschik ken. Dat zou ook niet juist zijn, want in vrijwel alle Aziatische landen kookt men bij voorkeur met verse producten en laat men de meest van de bij ons gangbare Aziatische smaakmakers liever liggen. Voorbeelden van producten waarover men in ons land wel moet beschikken zijn bijvoor beeld de specerijen die we overi gens toch al in onze keukens ge bruiken. Daarnaast behoort men sojasaus in huis te hebben. De Indonesische ketjap (zoet en zout) is behoorlijk populair en dan ook niet alleen voor het kruiden van een gehaktbal. Beter en veel smaakrijker zijn de sojasauzen uit Japan en de lichte sojasaus en barbecue- of tomatensaus, pruimen- en hoi- singsaus uit China. Voor het be reiden van gerechten uit de Thaise en Vietnamese keukens kan men het niet stellen zonder de vissauzen uit die landen. Nuoc mam en Nam pla zijn dan ook in ons land redelijk goed verkrijgbaar. Mengsels met gedroogde groen ten, kruiden en specerijen en pasta's met vrijwel dezelfde in grediënten heeft men niet nodig wanneer men zoveel mogelijk verse ingrediënten wenst te ge bruiken. Voor 'vluggertjes' zijn die meng sels en pasta's overigens wel goed te gebruiken. Of ze smaken naar hetgeen men zich ervan voorstelt is nog maar de vraag... In de komende maanden kunt u in deze rubriek recepten voor authentieke Aziatische gerech ten verwachten, waarbij het aantal ingrediënten uit potjes en flesjes tot een minimum wordt beperkt. Hans Belterman Volgende week treft u in de da gelijkse rubriek recepten aan voor een tweetal Aziatische me nu's. Het eerste betreft een vege tarisch menu uit India, Pakistan en Bangladesh. Het tweede is een Chinees menu waarbij de gerechten allemaal tegelijk op tafel komen en er dus geen spra ke is van een menu met voor-, hoofd- en nagerecht. In feite zijn het drie hoofdgerechten die stuk voor stuk ruim voldoende zijn voor twee of drie personen en die hij elkaar een royale maaltijd opleveren voor zes of meer personen. Vooral de Aziatische keukens, met tal van wokgerechten, zijn bij zonder in trek. Onwetend van de komende revolutie presenteert een dame van IBM in 1981 de personal computer. Foto IBM

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 2001 | | pagina 10