Medepleging neemt hoge vlucht Schotse havik aan roer NAYO Albright bedankt voor rol babysitter in Midden-Oosten Ophef over veiling Mein Kampf verrast boekenhandelaar Gorinchem noemt straf een lachertje feiten en meningen Rechters grijpen steeds vaker naar een ruimer begrip van daderschap 5 augustus 1949 van onze redactie binnenland De inwoners van Gorin chem zijn het met elkaar eens: de rechter heeft te mild geoordeeld in het Bacchus- proces. „Zestien jaar cel voor de twee broers is een lacher tje", meent Dick van Leenen (54). „Over tien jaar staan ze weer op straat. Waarom de zwager negen maanden krijgt, snapt niemand." Van Leenen verwoordt de al gemene gevoelens in de stad. Gore urn vindt de straffen 'ze ker voor Nederland' hoog, en erkent dat andere rechters in enigszins vergelijkbare ge vallen van 'zinloos geweld' veel lager straften. Maar wie je ook spreekt, niemand ziet het vonnis als een genoeg doening voor de dood van twee meisjes. „Het is een prettig idee dat ze nu achter slot en grendel zitten", zegt de 20-jarige Carolien Drop. „Ik moet er niet aan denken wat er hier in Gorcum zou zijn gebeurd als ze vrij waren gekomen. Maar wat mij be treft hadden ze ook wel le venslang mogen krijgen." Hun eensgezindheid ver baast de inwoners zelf niets. Veel inwoners van het stadje ('eigenlijk meer een dorp' meent Van Leenen) waren persoonlijk betrokken bij het drama. Mark Dijk (21) kende één van de slachtoffers. „Een vriendin van mijn broer.Ca rolien Drop was tijdens de schietpartij in Bacchus. „Ik had zelf slachtoffer kunnen zijn." GPD donderdag 5 augustus 1999 door Roeland Franck De twee in de Bacchuszaak veroordeelde broers zijn volgens strafrechtdeskundige prof. mr. Y. Buriuna van de Ka tholieke Universiteit Nijmegen slachtoffer geworden van him eigen verdedigingstactiek. De verwarring die beide broers hebben gezaaid over de vraag wie in de nacht van 10 januari de dodelijke schoten loste op Mari anne Roza en Froukje Schuit maker bij muziekcafé Bacchus heeft de rechter er niet toe ge bracht hen apart te veroordelen. De rechters in Dordrecht ver oordeelden de twee broers (30 en 34 jaar oud) dinsdag ieder tot zestien jaar cel wegens doodslag op de twee meisjes. Him 27-jari- ge zwager kreeg slechts negen maanden. De officier van justi tie had tegen alle drie twintig jaar geëist. Bij haar vonnis te kent de rechtbank aan de 3O-ja rige broer te houden voor de schutter, maar zijn oudere broer even zeer verantwoordelijk te achten voorde dood van de twee meisjes. De rechters zien de rol van de zwager anders dan die van het tweetal. Tijdens de rechtszitting twee weken geleden bleek hij de broers niet helemaal gevolgd te zijn bij het ophalen van het pis tool waarmee later de dodelijke schoten werden gelost. De drie waren kort daarvoor na een ru zie uit Bacchus verwijderd en liepen eerst naar de coffeeshop Exile van de oudere broer, wa ar- na ze naar Bacchus terugkeer den. Daar loste een van de drie mannen elf schoten op de geslo ten deur. Daarachter werden drie jonge vrouwen geraakt. Daags daarna hield de politie de drie verdachten aan. Al snel nam de jongere broer alle schuld op zich, maar zijn eigen raads man P. Bovens betoogde dat zijn cliënt dat slechts deed om zijn oudere broer te beschermen. In zijn voordeel sprak dat kruit sporen, die vrijwel altijd na vuurwapengebruik worden aangetroffen, op de kleding van de jongere broer ontbraken. Streng Buruma: „De verdediging heeft 'alles of niets' gespeeld en dan kan het de rechters soms niet meer zo veel schelen wie er nu eigenlijk geschoten heeft. De rechtbank heeft kennelijk streng willen zijn voor het zaai en van verwarring. Het is overi gens goed denkbaar dat er in ho ger beroep wel helderheid komt. Die kaart wordt dan later ge speeld." Het begrip medepleging neemt een steeds hogere vlucht in de Nederlandse strafrechtspraak. Het wijkt af van het algemene uitgangspunt dat elke verdach te afzonderlijk wordt beoor deeld. „De manier waarop beide broers nu samen zijn veroor deeld is een vervolg op ontwik kelingen in de jurisprudentie die al langer gaande zijn. In de jaren zestig was een dergelijke uitspraak ondenkbaar geweest. De lijn is nu veel meer gericht op het verantwoordelijk stellen als je er bij bent geweest. Als ze overtuigd zijn van de boze in tentie, dan zijn rechters tegen woordig niet meer zo geneigd exact uit te vlooien hoe het is ge gaan", zegt Buruma. Vooral wanneer meerdere ver dachten de dader geweest kunnen zijn en betrouwbare ge tuigen ontbreken, of him ver klaringen elkaar tegenspreken, staan rechters soms voor een di lemma: de wet vereist dat het delict wettig en overtuigend wordt bewezen. Verdachten kunnen proberen daarvan ge bruik te maken door de waar heid letterlijk in het midden te laten. De formule van het mede daderschap kan dit ondervan gen, maar laadt een bijzondere verantwoordelijkheid op de schouders van de rechtbank. De straf voor de twee broers noemt Buruma 'toch wel heel fors'. Buruma: „Op doodslag staat maximaal vijftien jaar. Voor een tweede slachtoffer mag je daar een derde bij optellen. Dat betekent in totaal twintig jaar. Die zestien jaar past wel in de lijn van uitspraken van de rechterlijke macht in de laatste jaren. Rechters merken dat de bevolking hogere straffen wil. Afgezien van het afschuwelijke delict speelt bij een vonnis ook de persoon van de dader meeEn ik heb begrepen dat die nogal verschillen." Buruma meent daarom dat er kans bestaat dat in hoger beroep de straffen nog worden genuanceerd. GPD door Ad Bloemendaal Madeleine Albright wil haar voorgenomen bezoek aan het Midden-Oosten uitstellen als de crisis in de Israëlisch-Pa- lcstijnse relaties voortduurt. De Amerikaanse minister van Bui tenlandse Zaken heeft geen zin 'weer voor babysit te spelen', zoals een van haar medewerkers het uitdrukte. De Israëlische re gering gaat er nog steeds van uit dat Albright op 14 augustus naar Tel Aviv vliegt voor een vierdaagse missie in Israël, Sy rië en de Palestijnse gebieden. Terwijl premier Barak in open bare verklaringen blijft aan dringen op geduld, groeit in Washington de teleurstelling over het gebrek aan vooruit gang in het Israëlisch-Palestijn- se overleg. De Palestijnen eisen dat Israël de vorig jaar gesloten Wye-overeenkomst onverkort uitvoert. Barak voelt daar niets voor. Hij is bang dat Israël teveel grondgebied opgeeft voor er overeenstemming is bereikt over de grote lij nen van een defi nitieve regeling van het Israë- lisch-Palestijnse conflict. Net als zijn voorganger Netanyahu verwacht Barak weinig van het Oslo-vredesproces. Hij is met name tegen het opgeven van be zet grondgebied in een vroeg stadium van het onderhande lingsproces. Wantrouwen Dinsdag kreeg Barak in zijn verzet tegen onverkorte uitvoe ring van Wye steun van onver wachte zijde. Minister van Jus titie Yossi Beilin, een van de architecten van Oslo, noemde de koppigheid van de Palestij nen onverstandig. Volgens hem is Wye typisch het product van twee partijen die elkaar grondig wantrouwen. De nieuwe Israë lische regering zou een positie vere instelling hebben, reden waarom de uitvoering van het akkoord kan worden vertraagd. Premier Barak wil de derde en laatste militaire terugtrekking waarin Wye voorziet, uitstellen tot duidelijk is of de partijen het eens kunnen worden over de grote lijnen van een definitieve overeenkomst. Hij zou de Pales tijnen daarvoor de tijd willen geven tot begin volgend jaar. De foto Cees Kuiper/GPD uitvoering van het tweede deel van Wye (het eerste is onder Ne tanyahu uitgevoerd) zou op 1 oktober moeten beginnen, maar dat vinden de Palestijnen veel te laat. Volgens The Jerusalem Post is de Amerikaanse regering dat met hen eens 'Als Barak pas op 1 oktober wil beginnen, dan is dat rijkelijk laat', citeert de krant vandaag een regerings bron in Washington. De bron zou 'in harde taal' Amerika's te leurstelling hebben duidelijk gemaakt. 'We hebben geen zin opnieuw voor babysit te gaan spelen voor twee ruziënde par tijen', zei hij. Washington zou al hebben gelclaagd bij Barak, maar de bron wilde niet zeggen via welke kanalen. Resultaten zien Ook van de Europese Unie heeft Barak te horen gekregen dat hij1 haast moet maken met de uit voering van het Wye-akkoord. „Er is geen enkele kans dat de Palestijnen Baraks voorstel j voor het wijzigen van Wye zul- len aanvaarden", meent Tarja Halonen, de Finse minister van Buitenlandse Zaken. Halonen is namens het EU-voorzitter-1 schap op bezoek in het Midden- Oosten. „Wij verklaren zonder' meer dat het Wye-akkoord moet worden uitgevoerd, zodat de' mensen de resultaten kunnen i zien", zei ze gisteren na een ge- sprek met de Palestijnse presi dent Jasser Arafat. GPD Minister Albright De met kogels doorzeefde deur van muziekcafé Bacchus. door Jacob Moerman De telefoon van de Groninger boekhandelaar Albert Ho- geveen stond de afgelopen da gen roodgloeiend, nadat bekend was geworden dat zijn collectie met oorlogspropaganda in ok tober door het veilinghuis G. Postma in Groningen wordt ge veild. In deze collectie bevinden zich zes verschillende exemplaren van Mein Kampf van Adolf Hitler. „In bijna elke collectie met oorlogsboeken zit wel een exemplaar van Mein Kampf", zegt Hogeveen. „Maar het is niet zo dat ik mijn boeken zomaar verkoop. Ik heb dertig jaar lang allerlei boeken en materiaal over de Tweede Wereldoorlog verzameld. En nu vind ik het een goed moment om deihele collec tie van de hand te doen." De ophef over de veiling van zij n collectie heeft Hogeveen zeer verbaasd. En ook het bericht dat justitie zich momenteel buigt over de vraag of de veiling wel kan doorgaan. „Mein Kampf is feitelijk gewoon in Nederland te koop, hoor. In ieder willekeurig antiquariaat kun je onder de ta fel een exemplaar aanschaffen. Een paar jaar geleden kreeg ik er van een verzamelaar maar liefst 150 aangeboden, want die man wist dat ik me voor de oor log interesseerde. En je kunt het boek ook lezen via Internet. Bo vendien gebeurt het regelmatig dat een exemplaar van Mein Kampf wordt geveild." Hij overhandigt een catalogus van het Leidse veilinghuis Bur- gersdijk en Niermans. „Kijk, daar staat dat boek van Hitier ook gewoon in. Een Nederland se vertaling. Maar daar is blijk baar niemand over gevallen. Ik heb de afgelopen jaren andere veilingcatalogi bestudeerd en ben dat boek regelmatig tegen gekomen. Ik heb daar nooit een reactie op gehoord." Voorbij „De afgelopen jaren heb ik de Tweede Wereldoorlog uitput tend bestudeerd omdat ik alles over die periode wilde weten," aldus Hogeveen. „Mijn vragen zijn inmiddels beantwoord en dan is voor mij de belangstelling voorbij. Zo heb ik ook ooit mijn hele collectie met Groninger boeken van de hand gedaan en ook mijn boeken over Russische kunst. Op dit moment verzamel ik handelscatalogi om te kijken hoe vroeger producten werden gepresenteerd, zoals kleding stukken en auto's." Opgebouwd De collectie voor de veiling be vat onder meer een archief van de Nationaal Socialistische Partij in de Groninger Veenko loniën, pamfletten en boeken van zowel geallieerde als Duitse zijde. Hogeveen: „Die collectie heb ik in de loop der jaren opge bouwd door boeken en geschrif ten te kopen van particulieren, tijdens veilingen en in antiqua riaten. Ook heb ik van een aan tal verzamelaars een complete collectie overgenomen. En aan gezien zich in bijna iedere oor logscollectie een exemplaar van Mein Kampf bevindt, heb ik er nu maar liefst zes in huis. Ik had twee dingen kunnen doen. Ze stiekem naar het veilinghuis brengen of ze onder de toon bank verkopen. In de winkel waar ik werk, krijg ik elk jaar wel een paar keer te maken met iemand die naar dat boek vraagt. Maar ik heb er nooit eentje verkocht. Ik wilde mijn exemplaren nu juist veilen op het moment dat ik de hele col lectie de deur uit zou doen. Zon der geheimzinnigheid. Ik heb de mensen van het veilinghuis dan ook verteld dat ze in hun catalo gus kunnen schrijven dat de. col lectie over de Tweede Wereld oorlog afkomstig is van Albert Hogeveen, want ik heb niets te verbergen." Zeer kwetsend De boekhandelaar is zich er overigens van bewust dat zijn collectie 'explosief materiaal' bevat. „En Mein Kampf is lang niet het meest explosieve boek. Mijn collectie bevat zeer smeri ge anti-joodse geschriften en propagandamateriaal van de NSB, met uitspraken die nu door sommigen als zeer kwet send kunnen worden ervaren. Maar tegelijkertijd is dat mate riaal onder historici en onder zoekers erg gewild." Is Hogeveen niet bang dat de boeken in verkeerde handen vallen? „Dat is natuurlijk niet mijn verantwoordelijkheid, maar die van de democratie. En dergelijke mensen zijn toch vol komen ongevaarlijk? Die kun nen alleen zo nu en dan voetbal supporters opjutten. Daar moet justitie zich mee bezighouden. Niet met een onderzoek of deze veiling door moet gaan." GPD Film Bij Polygoon Profility is een begin gemaakt met een nieuwe speelfilm. De voorlopige titel van de film is 'De dijk is dicht'. Het gegeven van deze film is gebaseerd Op de overstroming en wederopbouw van Walche ren. Het is een symbool voor het herstel van Nederland. Het script is van A Koolhaas. Zuidpool De Amerikanen treffen voor bereidingen voor een in 1950 te ondernemen Zuidpoolexpedi tie. De expeditie gaat uit van de Amerikaanse marine en staat onder leiding van de be kende poolonderzoeker Ri chard Byrd. Verstekelingen Aan boord van het S.S. Breda zijn twee verstekelingen ont dekt. De marechaussee van Vlissingen heeft de twee man nen van Spaanse nationaliteit van boord gehaald. Inmiddels zijn de mannen naar Antwer pen terug gebracht. Bergman Ingri d Bergman is van plan om met haar filmproducer Rober to Roselini te trouwen. Van haar tegenwoordige echtge noot Peter Lindstrom wil zij scheiden, Ingrj d logeert bij kennissen in Rome. Zij verklaarde dat zij niet meer voor de film zal spélen. Uitgever: J. C. Boersema Hoofdredactie: A. L. Oosthoek D. Bosscher (adjunct) A. L. Kroon (adjunct) Centrale redactie: OostsouburgseweglO Postbus 18 4380. AA Vlissingen Tel. (0118) 484000 Redactiefax: (0118) 470102 Vlissingen: Postbus 18 4380 AA Vlissingen Tel. (0118) 484000 Fax (0118)472404 Goes: Voorstad 22 Postbus 31 4460 AA Goes Tel. (0113)273000 Fax. (0113) 273010 Terneuzen: Axelsestraat 16 Postbus 51 4530 AB Terneuzen Tel (0115)686000 Fax. (0115) 686009 Hulst: 's Gravenhofplein 4 4561 AJ Hulst Tel. (0114) 373839 Fax. (0114) 373840 Zierikzee: Grachtweg 23a Postbus 80 4300 AB Zierikzee Tel. (0111)454647 Fax. (0111) 454659 Opening kantoren: Maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 17 00 uur Zierikzee en Hulst: 8.30-17.00 uur Zaterdags in Vlissingen van 8.00 tot 10.30 uur City OnLine Internet Postbus 18 4380 AA Vlissingen http://www.pzc.nl e-mail: pzcredcity1@pzc.nl Bezorgklachten: 0800-0231231 of maandag t/m vrijdag; op de kantoren gedurende de openingstijden; zaterdags tot 14.00 uur: op de kantoren door de klacht in te spreken op de band of de verwijzing op te volgen Overlijdensadvertenties: tijdens kantooruren en uitsluitend maandag- t/m vrijdagavond van 20.30 tot 22.00 uur en zondagavond van 20.00 tot 22.00 uur: Tel. (0118) 484000 Fax(0118)470100 Abonnementsprijzen: per kwartaal 98,00, franco per post 128,50, per maand 35,75; per jaar 372,50; franco per post 491,00; bij automatische afschrijving per termijn 1,50 korting; losse nummers maandag t/m vrijdag 1,80, zaterdag 2,60 p.st (alle bedragen inclusief 6 pet. btw); Postrek.nr.: 3754316 t.n.v. PZC ab.rek. Vlissingen Advertentietarieven: 191 cent per mm; minimumprijs per advertentie 28,65; ingezonden mededelingen 2,5 x tarief; speciale posities: tarief op aanvraag; voor brieven bureau van dit blad 6,50 meer (excl. 17,5 pet btw); volledige tarieven met contractprijzen op aanvraag; (alle advertentieprijzen exclusief 17,5 pet. btw) Giro: 35 93 00, Uitgeverij Provinciale Zeeuwse Courant B.V. Vlissingen Auteursrechten voorbehouden Uitgeverij Provinciale Zeeuwse Couran t BV Wegener Arcade NV George Robertson volgt secretaris-generaal Javier Solana op van onze redactie buitenland De gisteren gekozen nieuwe secretaris-generaal van de NAVO, George Robertson, wordt door alle partijen gezien als een ideale keuze. Vooral aan het Britse thuisfront kan hij rekenen op veel bewonde ring. Zowel Labour als de Conservatieven staan achter hem en hij geniet het respect van het leger. Daarnaast zien de NAVO-lidstaten hem uiter aard als de beste man voor de post. Toch moest de 53-jarige Schot iets langer dan gepland wach ten op zijn nieuwe functie. Maandag hielden de Benelux- landen de benoeming nog even tegen, niet vanwege Robertson maar omdat men ongelukkig was met de procedure rond de opvolging van Javier Solana. De Britse premier Blair droeg zijn minister van Defensie vrijdag voor als opvolger van de Spanjaard Solana, die overstapt naar de Europese Unie. Robertson is beslist geen Brits isolationist. Al jarenlang houdt hij zich intensief bezig met Oost-Europa en Rusland en hij is vice-voorzitter van een groep van Britse en Ameri kaanse parlementariërs. Voor malig president Von Weizsac- ker beloonde Robertsons inzet voor Duitsland met een hoge onderscheiding. Veel Britten waarderen Ro bertson voor zijn wapenwet geving. Toen hij in mei 1997 de nieuwe minister van Defensie werd, noemde hij een verbod op privë-wapenbezit zijn be langrijkste doel. Robertson woonde in het Schotse Dun blane toen een geestelijk gestoorde man daar in 1996 zestien kinderen en hun on derwijzeres doodschoot. New Labour Voor zijn ministerschap door liep Robertson gestaag de par tij hiërarchie. Na zijn studie economie in Dundee organi seerde hij onder meer de vak bond in de whisky-industrie. Ook was hij voorzitter van de Schotse Labourpartij. Robert son brak door in de partijtop onder Labourchef John Smith. Na diens dood werd hij samen met Tony Blair een van de voorlieden van New Labour, dat afscheid nam van de oude socialistische slogans. Veel NAVO-leden zijn vooral te spreken over Robertsons ge- De komende en gaande secretaris-generaal van de NAVO, Robertson (1) en Solana. foto Daniel Willem/EPA drag tijdens de Kosovo-oor- log. Als een ware havik verge leek hij toen zonder gêne de luchtacties in Joegoslavië met de strijd tegen Hitler-Duits- land. Hij riep als een van de eersten dat de Joegoslavische president Milosevic moest worden berecht door het Joe- goslavië-Tribunaal in Den Haag. Ook meldde hij al snel dat een invasie met grondtroe pen niet moest worden uitge sloten. Sommige Britse kranten von den zijn persconferenties over 'de toestand aan het front' oor logspropaganda. Nu prijzen ze de stoere Schot voor zijn ferme standpunten. Voor Robertson was de Kosovo-oorlog een po litiek succes, zeker in de me dia, zo vatte een woordvoerder van Blair het vrijdag samen. Robertson maakt zich sterk voor een grotere Europese in spanning binnen het bondge nootschap.Eind juni zeihij tij dens een toespraak in Londen dat operatie Allied Force (de NAVO-bombardementen op Joegoslavië) overduidelijk aantoonde dat Europa tekort schiet in militaire slagkracht. Het is volgens de Schotse soci aal-democraat Robertson een slechte zaak dat, wanneer een conflict in Europa met harde hand moet worden beëindigd, tachtig procent van de militai re middelen daartoe uit de Ver enigde Staten moet komen. Reactiemacht Kort na zijn benoeming tot mi nister van Defensie in 1997 kwam Robertson met een nota waarin hij pleitte voor een Britse snelle-reactiemacht waarin marine, luchtmacht en leger nauw samenwerken. De Royal Navy moest er twee vliegdekschepen bij krijgen en het Korps Mariniers zou fors moeten worden uitgebreid. Deze doctrine wil Robertson ook graag op de NAVO toepas sen om het apparaat minder log te maken. Ondanks de snelle consensus over zijn be noeming, was Robertson geen eerste keus. Die eer komt toe aan de Dui tse mi nister van De fensie, Rudolf Scharping, maar die gaf 'op aanraden' van bondskanselier Schroder er de voorkeur aan deel te blijven uitmaken van de Duitse rege ring. De aftredende Neder landse Eurocommissaris Van den Broek en de Belgische ex- premier Dehaene werden te licht bevonden. Solana's ambtstermijn loopt officieel nog tot decembei-, maar aange nomen wordt dat hij zich eer der terugtrekt. Solana is de nieuwe 'Mister Europe', de functionaris die het buiten landse en veiligheidsbeleid van de Europese Unie handen en voeten moet geven. George Robertson is al 29 jaar getrouwd met Sandra. Het echtpaar heeft twee zoons en een dochter. GPD/ANP

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1999 | | pagina 2