PROVINCIALE ZEEUWSE COURANT K0ZL0F WELLICHT NAAR KENNEDY Restauratie Goese stadhuis dringt Als „voorbode" van premier Kroesjtsjew Gasflessen gingen als raketten de lucht in TREINRAMP HAMBURG 26 DODEN Vandaag... Abdij Circus 204e jaargang - no. 237 Dagblad, uitgave van de firma Provinciale Zeeuwse Courant Directie: F. van de Velde en F. B. den Boer. Adjunct: W. de Pagter. Hoofdredacteuren: W. Leertouwer en G. A. de Kok. ABONNEMENTSPRIJS 56 cent per week, 7,00 p. kw.; fr. p. p. 7,25 per kw. Losse nummers 15 cent. WAARIN OPGENOMEN DE MIDDELBURGSE, VLISSINGSE, GOESE, BRESKENSE COURANT EN VRIJE STEMMEN Zaterdag 7 oktober '61 ADVERTENTIEPRIJS 27 cent per m.m. Minirn. p. advertentie 4,—. Ing. mededelingen driemaal tarief. Kleine advertenties (max. 8 regels) 25 cent per regel met een minimum van 1,25. ,3rieven bureau van dit blad" 25 cent meer. Giro no. 359300 P.Z.C., Middelburg. Bureaus: Vhssingen Walstr. 58-60, tel. 2355 (b.g.g. red. 3508/3546, adv. 3647/3643; Middelburg, Markt 51, tel. 3841 (b.g.g. red. 2078/3169, adv. 2375); Goes Gr. Markt 2, tel. 6140 (b.g.g. red. 7853, adv. 5213), Oostburg, tel 2395; Ter neuzen, tel. 2116; Zierlkzee, red. tel. 2425. adm. tel. 3094. Kremlin zou principebesluit al hebben genomen Blijkens een bericht van de Joego-Slavische radio zal Frol Koz- lof algemeen gedoodverfd als opvolger van premier Kroesj tsjew binnenkort naar Washington reizen. In het radiobericht werd gezegd, dat liet nieuws afkomstig was van een „onofficiële bron in Moskou". Gezegd werd, dat liet doel van het bezoek van Kozlof was, liet voorbereiden van een ontmoeting tussen Kennedy en Kroesjtsjew. Volgens de Joego-Slavische omroep zou in Rusland reeds in principe tot de reis zijn besloten, maar zou jmen eerst nog de resultaten Milieu afwachten van het gesprek tussen Kennedy en Gromyko. Gromyko „Kernoorlog moet worden afgewend" Kozlof heeft reeds eerder gediend als „voorbode" voor ontmoetingen van de Russische leider met Ameri kaanse leiders. Hij bereidde onder meer het gesprek voor tussen Kroesjtsjew en oud-president Eisen hower in Camp David. Andrei Gromyko arri veerde gisteren per trein uit New York in Washing ton voor het gesprek met president Kennedy. In het korte ogenblik, dat journalis ten hem te spreken kregen tijdens de wandeling van de trein naar de auto van de Russische ambassade, zei Gromyko, „een kernoorlog moet worden voorkomen, moet worden af gewend". Kort daarna zijn Kennedy en Gro myko in het Witte Huis hun bespre kingen begonnen over Berlijn, Duits land en andere internationale vraag stukken. Van Russische., zijde werd het over leg' .«mede bijgewoond door de Sow- iet-ambassadeur te Washington Mensjlkow en vice-premier Semenow. Aan Amerikaanse zijde waren nog minister van buitenlandse zaken Dean Rusk en diens speciale raadge ver voor Russische aangelegenheden de voormalige Amerikaanse ambas sadeur in Washington, Charles Boh- len, aanwezig. Gromyko wuifde opgewekt naar de P.Z.C.-zaterdagnummer fotografen, toen hij de trap van het Witte Huis besteeg. Hij werd boven aan de trap door Kennedy ontvan gen. Een woordvoerder van het Ame rikaanse ministerie van buiten landse zaken heeft verklaard, dat persberichten als zou Washington de Westduitse regering hebben ge peild of zij bereid is tot onder handelingen met Oost-Duitsland over de toegangsrechten van de westelijke mogendheden tot West- Berlijn onjuist genoemd. De huidige Amerikaans-Russische besprekingen over een basis voor onderhandelingen zijn informeel, zo verklaarde de woordvoerder nadrukkelijk. De bondgenoten worden op de hoogte gehouden. Adenauer schrijft Van officiële zegslieden in Washing ton is gistermiddag vernomen dat president Kennedy gisteren een brief heeft ontvangen van bondskanselier Konrad Adenauer. De inhoud van de brief :is nog niet bekendgemaakt. Volgens diplomatieke zegslieden heeft Adenauer Kennedy geschreven om zijn standpunten omtrent het Berlijnse probleem uiteen te zetten met het oog op Kennedy's gesprek met de Russische minister van bui tenlandse zaken. Ulbricht De voorzitter van de Oostduitse staatsraad en partijleider Walter Ul bricht heeft gisteren in Oost-Berlijn verklaard, dat het in het belang van beide Duitse staten is, dat de vier bezettingsmachten vóór de onderte kening van een vredesverdrag in af zonderlijke onderhandelingen over eenstemming bereiken over West- Berlijn. De resultaten van deze on derhandelingen kunnen dan in het vredesverdrag worden vastgelegd. De Oostduitse volkspolitie heeft op de grens met het Westberlijnse dis trict Beinickendorf in het noorden van Berlijn een barrière van prikkel draad aangelegd. Uit de foto blijkt weldat het haast onmogelijk is door de versperringen heen te drin gen. Consternatie in Rotterdam Auto's vernield, niemand gewond Als door een wonder is niemand gedood of gewond, toen gister middag in Rotterdam twee gas flessen de lucht invlogen, één rakelings langs een hoog flat gebouw, één over een L.F.G.- gasstation. Slechts twee Ver nielde en enkele beschadigde auto's waren de balans van deze gebeurtenis, die een deel van Rotterdam van half vier tot vijf uur in spanning heeft gehouden. Het was om half vier dat de chauf feur van een vrachtwagen van de N.V. Elektrozuur op 't Groenendaal in een bocht dertien acetyleengas- flessen verloor. Een fles kwam op zqn neus terecht en ging daardoor branden. Hij rolde onder een gepar keerde personenauto, die echter met de fles door de zeer snel gealarmeer de brandweer geblust werd. De gas fles werd met een fles die ernaast had gelegen en ook nogal warm was in een linnen bak met water gelegd. Het verkeer on 't Groenendaal niet ver van de Maasbruggen werd stilgelegd en iedereen uit de buurt gehouden. WAT DUSTERS zijn kan men vandaag op pagina negen le zen in do eerste van oen serie bedrijfsreportages, die wij deze winter willen brengen over in dustrieën in agrarisch Zeeland. Als eerste kwam de N.V. „Con- fecta" te Vlissingen aan bod. Verder in dit 22 pagina's tel lende P.Z.C.-zatcrdagnummor. Stemmen uit cle kerken (pag. 3); „Een piepjong bedrijf in oen oeuwenoud pand" (pag. 9); Kroniek van Zwin tot. Zijpe (pag. 11); Radio en T.V. plus Flims in Zeeland (pag. 13); letterkundige kroniek en kunst (pag. .17); Kerken en Maat schappij met feuilleton (pag. 18) en do kinderkrant mot klanken uit de ether op pagina 20. vwwwwwwwwwwwv In Hamburg hangen de vlaggen halfstok in verband met het treinongeluk van donderdag avond dut 26 mensenlevens Hl heeft geëist. Vier van de 49 gewonden bevinden i zich nog in levensgevaarlijke toe- I stand in het ziekeniiuis. I Het ongeluk gebeurde toen een volle personentrein op een reparatietrein inreed. Twee stalen dwarsbalken die op de reparatietrein lagen drongen door het middendeel van de voorste j wagon en doodden een aantal passa- I giers en verwondden anderen. De betrokken seinwachter, Alfred J Messer, is door de politie in verze- i teerde bewaring gesteld. I Messer vertelde de politie, dat hij iiet erg druk had met zijn admini stratie en alles had vergeten over de reparatietrein. Hij dacht er pas aan toen hij het geweld van de botsing- hoorde. zei hij. Vele doden en gewonden moesten met snijbranders uit cle massa ver wrongen staal worden bevrijd. Na zes uur was liet laatste slachtoffer geborgen. Chirurgen verrichtten spoedoperaties in de beschadigde trein en redden de levens van minstens zes personen door bloedtransfusies ter plaatse. Een tiental politie- en brandweer mannen die er bij stonden, stoven plotseling weg achter hun auto's, toch om tien voor vier een. van 'dé ileasen begon te sissen en-de lucht invloog. Dat er op dat mo-: ment geen slachtoffers zijn geval len, is waarschijnlijk te danken aan het feit dat de fles niet barst te maar scheurde. Het ding raak te bij deze „opstijging" een tweede geparkeerde auto, die ernstig be schadigd werd. Met angst volgde men de fles die in de richting van 't flatgebouw aan het Groenendaal suisde. De afstand was gelukkig net te groot, de fles beland de op het trottoir en beschadigde daar licht opnieuw een auto. Door de luchtdruk was inmiddels ook de andere fles uit de bak gesprongen. Deze vloog een andere richting uit. over een L.P.G.-gasstation. Vlak erbij kwam hij neer. Tot vijf uur hebben brandweerman nen deze fles, gehurkt achter een zandkist, natgehouden. Tot, deze tijd heeft al het verkeer moeten wachten. De dertien flessen zijn vermoede lijk van de vrachtauto gerold, door dat zij niet, zoals de andere, in rek ken lagen. Zij lagen los bovenop. V.N.-WAARSCHUWING VOOR TSJOMBE In verband met de Katangese weige ring aan de bestandseommissie in spectie van cle installaties te Jadot- stad toe te staan, heeft de V.N. een schriftelijke waarschuwing gestuurd aan president Tsjombe van Katanga. Tsjombe wordt verzocht de be standseommissie niet langer tegen te werken. De nota zou tevens de waarschuwing hebben bevat dat blijvende obstruc tie zou kunnen leiden tot verbreking van het bestand. De commissie had zich naar Jaclot- stad begeven, doch de plaatselijke bevelhebber stond de commissie al leen toe de Ierse gevangenen daar te ontmoeten. Militaire inrichtingen, die krachtens de bestandsovereen- komst niet mogen worden versterkt, mochten niet worden geïnspecteerd. ...wordt de bekende Neder landse landschap-, figuur-, portret- en religieuze-tafere- lenschilder, beeldhouwer, pu blicist en arts Henk J. M. Wie- gersma te Deurne 70 jaar. MORGEN ...is het 300 jaar geleden, dat de eertijds bekende kerkelijke publicist Daniel le Roy te Mid delburg werd geboren. \**A>^AA*VVVVVVVVVVVVV\iV g De Sahara is nooit zo droog geweest als nu. Tussen .£000 en 2500 jaar voor Christus was de Sahara tamelijk voch tig, maar door gebrek aan regen is het gebied omstreeks 500 voor Christus in een woestijn veranderd, zo heeft prof. P. Quezel van de universiteit in Algiers tijdens een symposion in Rome gezegd. „VISITEKAARTJE,, VAN GEMEENTE Aan plannen wordt thans hard gewerkt HEI VISITEKAARTJE van de gemeente Goes, het monumenta le in 18e eeuwse rococostijl op getrokken stadhuis aan de Grote Markt zal binnen afzienbare tijd worden gerestaureerd. De ge meenteraad heeft zich enkele maanden geleden in principe uitgesproken voor restauratie van dit op de lijst van Monu mentenzorg geplaatste gebouw. Inmiddels is architect M. J. 7. van Beveren te Middelburg in nauwe samenwerking met Mo numentenzorg en de restauratie- commissie uit de gemeenteraad bezig een restauratieplan op te stellen. Restauratie van dit uit de jaren 1440 Lot 1450 daterende gebouw is bepaald geen overbodige luxe. Niet alleen is de indeling van het stadhuis voor een doelmatig func tioneren van de verschillende ge meentelijke diensten onvoldoende, maar tevens zijn reeds enkele diensten in dependances gevestigd. Wel zal het ook nu de restauratie en vernieuwing van het „werkgo- declte" onmogelijk zijn alle dien sten in het stadhuis te vestigen, maar in elk geval zal men daar door toch komen tot een efficiën ter indeling van het gebouw. Omstreeks het midden van de 15e eeuw is het stadhuis te Goes ge bouwd. Het werd opgetrokken in laat middeleeuws gotische stijl. Door de eeuwen heen heeft het 'gebouw een dominerende plaats aan de Grote Markt ingenomen. In 1665 is de plat te kap van de westelijke toren ge deeltelijk door brand verwoest. On danks de toenmalige gebrekkige brandblusmiddelen kon het vuur wor den bedwongen vóór er gevaar ont stond, dat het gehele stadhuis zou afbranden. Eerst in 1771 is men tot een grote restauratie gekomen en heeft het gebouw zijn tegenwoordige ge daante gekregen. Het stadhuis verkeerde in de tweede helft van de 18e eeuw in desolate toestand, want de tand des tijds had in de afgeiopen eeuwen veie sporen ach tergelaten. Vier jaren Vier jaren heeft de restauratie ge duurd. Veel van wat de historici graag bewaard hadden gezien is in deze eerste restauratieperiode verlo ren gegaan. Het bestaande gebouw, werd naar de eis des tijds in 18e eeuwse rococostijl vernieuwd en ge deeltelijk opgetrokken. In de noorde lijke Nederlanden zijn de voorbeelden van dit soort barókbouw vrij zeld zaam, zodat het stadhuis hieraan zijn historische waarde te danken heeft. De voorgevel, die tot 1771 één ver dieping hoog was, is opgetrokken tot twee verdiepingen, met in iedere verdieping vier ramen. Aan de oos telijke zijde van het stadhuis is toen een lagè toren gebouwd, die overi gens minder imponerend is dan de uit de vijftiende eeuw daterende westelijke toren, waarin eeuwenlang de gevangenis was gevestigd. Gelijkvloers onder de fraaie raad zaal heeft eeuwenlang de militaire hoofdwacht zijn domicilie gehad. Thans doet deze „kelder" dienst als opslagplaats en als rijwielberging. Het komt echter herhaaldelijk voor, dat een raadslid in zijn betoog wordt onderbroken als een ronkende motor de „kelder" komt binnenrijden. Ide aal is de situatie dus bepaald niet! Na de restauratieperiode van 1771 tot 1775 is weinig meer aan het stad huis veranderd. Alweer heeft de tand des tijds thans zijn sporen achterge laten en alweer staal men daardoor voor een nieuwe restauratieperiode. Vijfjarenplan Begin 1950 kwam de restauratie van het stadhuis opnieuw aan de orde. De raad besloot in 1951 een bedrag te voteren van f iO.lJUO voor het maken van een voorlopig restauratieplan. Architect M. J. J. van Beveren te Middelburg kreeg de opdracht. In het vijfjarenplan voor publieke werken, behandeld in de raadsvergadering van 14 fe bruari 1957, werd de stadhuisres- tauratie geraanul op 7'; ton. Sedert 1957 is liet plan niet meer uit de „ijskast" gekomen, andere drin gende projecten werd voorrang ver leend. Het nieuwe college van b. en w. heeft als ceni van zijn eerste ta ken de restauratieplannen voor het stadhuis opnieuw aan cle orde gesteld. Weer is 10.000 uitgetrokken voor voorbereiding van de pionnen. Thans heeft hefc plan een goede kans van slagen, want ook Monumenten zorg staat volledig achter do restau ratieplannen. De restauratie' en ver nieuwing van liet stadhuis is globaal (Zie slot pag5 kol. 3) Bij het ministerie van Volkshuis vesting en Bouwnijverheid heb ben wij gisteren eens geïnfor meerd naar de stand van zaken rond de bouw van de commissaris-woning in de Middelburgse Abdij. Het is na melijk al weer enige jaren geleden, dat bekend werd dat eindelijk tot herbouw van dit Abdij-gedeelte was besloten, maar helaas bleef tot dus ver de lang-verwachte aanbesteding uit. Bovendien doet sinds enige tijd het verontrustende gerucht de ronde, dat het ministerie tot uitstel zou heb ben besloten. De oorzaak daarvan zou zijn gelegen in de beperking van het bouwprogramma. Minister Van Aartsen heeft de Tweede Kamer daarover meegedeeld, dat voor 1962 een zeer stringent goedkeuringsbe- leid nodig zal zijn en hij heeft daar bij opgemerkt, dat dit in de praktijk véle moeilijkheden zal opleveren. In dit bouwprogramma is een bedrag van 55 miljoen opgenomen voor over heidsgebouwen. waarvan 17 miljoen voor de rijksgebouwendienst. Deze bedragen beperken het in uitvoering nemen van nieuwe werken tot het uiterste, zo heeft de bewindsman de kamer gewaarschuwd. Dit alles in aanmerking nemende, meenden wij dat er reden was tot ongerustheid over de uitvoering van het project in de Abdij en vandaar ons telefoontje. Van de zijde van het departement ver klaarde men ons echter, dat er geen sprake van was, dat de herbouw van de commissaris-woning van het bouwprogramma was afgevoerd, maar men kon niet zeggen, wanneer er aan begonnen zou worden: de si tuatie op de bouwmarkt zou hier de doorslag moeten geven. Wij moeten bekennen, dat deze mededeling ons niet heeft ge rustgesteld. Er werd weliswaar niet gezegd dat de bouw inderdaad is uitgesteld, maar het tegendeel werd evenmin verzekerd. In de prak tijk zou dat wel eens kunnen neer komen op een verschuiving van de aanbestedingsdatum, hetgeen zeer te betreuren zou zijn! Want het gaat niet alleen en in de eerste plaats om de ambtswo ning van de com missaris diens huidige tijdelijke huisvesting is uitmuntend maar het gaat óók om allerlei andere voor zieningen. Zo betekent herbouw het definitieve herstel van cle Abdij-ring, waarbij de lelijke steenopslag na twintig lange jaren eindelijk kan ver dwijnen, in de tweede plaats en dit is het belangrijkste zullen de Staten van Zeeland het volledige ge bruik van hun vergaderzaal krijgen. Deze zaal immers is nu onvolledig en onpraktisch, omdat geen enkel ftlHitlijH vertrek voor kleine vergaderingen voorhanden is. Bij het afdelingson- derzoek zrjn de statenleden derhalve verplicht door de gehele stad in pro vinciale gebouwen onderdak te zoe ken, terwijl voor fractievergadering helemaal geen huisvesting kan wor den verleend. Deze gebreken zullen bij het in werking treden van een nieuwe provinciewet nog weer duide lijker aan de dag treden, omdat dan vermoedelijk de vergaderfrequentie zal worden verhoogd. Het is niet te hopen, dat de prak tijk van 's ministers bouwprogramma nu met zich mee zal brengen dat deze noodzakelijke verbeteringen voor de zoveelste maal op de lange baan worden geschoven. Als dat zo zou zijn, dan zal men op het Abdij plein bovendien nog langer moeten kijken naar de onooglijke deuren naast de restanten van de vroegere gouverneurswoning, terwijl die res tanten zelf een redelijke kans zullen maken in 1965 hun zilveren jubileum als ruïne te vieren. Enige druk van Zeeuwse zijde op de minister zou misschien gewenst zijn. Er zijn zo van die regelmatig te rugkerende onderwerpen in de Zeeuwse samenleving: de veer diensten, de gemeentelijke herinde lingsplannen, om de twee meest voor komende te noemen. Daarnaast zijn er enkele minder opvallende en slechts af en toe opduikende geval len, die echter op het moment van hun verschijnen toch wel de aan dacht trekken. Tot de laatste cate gorie behoort het circus-op-de-Markt. Enige jaren geleden laaiden in Mid delburg de debatten over dit onder werp hoog op, omdat met toestem ming van b. en w. een circus op de Markt was geplaatst, doch ditmaal is Goes aan de beurt. Doordat cle eircusdïrectie bezwaren had tegen het aanvankelijk in deze gemeente aangewezen terrein de grond was o.3. te drassig verleenden b. en w. op het laatste moment toestemming de circustent op de Grote Markt op te bouwen. Dit leed is overigens van daag weer geleden: het was slechts een bezoek van enkele dagen. Wij zijn het echter eens met diegenen, die protest aantekenen tegen het op slaan van dergelijke tenten op be trekkelijk kleine en ingebouwde plei nen als de Goese en Middelburgse Markt. Een circus hoort daar niet. Het. argument, dat vroeger zulk een vermaakcentrum wél op de Markt kon worden gezet zonder dat er een liaan naar kraaide (of beter gezegd: een leeuw naar brulde of een olifant naar trompetterde) gaat niet op. De eisen en opvattingen van deze tijd zrjn nu eenmaal anders dan vroe ger. Een circus op een marktplein in een compact gebouwde en dm Idee binnenstad waar het verkeer toch al zo weinig ruimte heeft vormt een anarchrom'snie. Weg ermee.

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1961 | | pagina 1