PROVINCIALE ZEEUWSE COURANT ZUID-AFRIKA UIT BRITS GEMENEBEST .„Nederlands standpunt vindt weerklank" Vrachtboot ramde coaster in het Oostgat Verwoerd: „Pressie van mede-lidstaten niet aanvaardbaar" Frankrijk opent het gesprek over Algerije STANLEYSTAD DRAAIT BIJ Vandaag.. Zegeltje dat hefc er al 70 r Toegift Applaus 204e jaargang - no. 64 Dagblad, uitgave van de firma Provinciale Zeeuwse Courant Directie: F. van de Velde en F. B. den Boer. Adjunct: W. de Pagter. Hoofdredacteuren W. Leertouwer en G. A. de Kok. ABONNEMENTSPRIJS 56 cent per week, 7,00 p. kw.; fr. p. p. 7.25 per kw. Losse nummers 15 cent. WAARIN OPGENOMEN DE MIDDELBURGSE, VLISSINGSE, GOESE, BRESKENSE COURANT EN VRIJE STEMMEN Donderdag 16 mrt. '61 ADVERTENTIEPRIJS 27 cent per m.m Minim, p. advertentie 4. Ing. mededelingen driemaal tarief. Kleine advertenties (max. 8 regels) 25 cent per regel met een minimum van 1J25. .Brieven bureau van dit blad" 25 cent meer. Giro no. 359300 P.Z.C., Middelburg. Bureaus: Vlissingen Walstr. 58-60, tel. 2355 4 lijnen (b.g.g. 3508 of 3546); Middelburg, Markt 51, tel. 3841; Goes, Grote Markt 2, tel. 6140 (b.g.g. adv. 5213); Oostburg, G. F. de Pauwstr. 9, tel. 2395, Terneuzen, Brouwerijstraat 2; Zierikzee, red. tel. 2425, adm. tel. 2094. Aanvraag lidmaatschap onverwacht ingetrokken Premier Verwoerd heeft de aanvraag voor lidmaatschap van het gemenebest van de republiek Zuid-Afrika gisteren ingetrokken. Dit gebeurde nadat de premiers van de bij het gemenebest aan gesloten landen na langdurige debatten gunstig over toelating beschikten. De premier van de Unie van Zuid-Afrika deelde de andere premiers mee dat hij in verband met de opvattingen van enkele andere regeringsleiders had besloten de Zuidafrikaanse aanvraag voor lidmaatschap van het gemenebest als republiek in te trekken. Tijdens de gemenebest-conferentie werd door de andere premiers vooral geageerd tegen de apartheidspolitiek van Zuid-Afrika. Lidmaatschap nog tot 31 mei van kracht Een woordvoerder van de Zuidafri kaanse delegatie heeft verklaard, dat Verwoerd de bijeenkomst niet heeft verlaten. Dit kan aldus worden uit gelegd dat Zuid-Afrika technisch tot 31 mei lid blijft. Verwoerd zal de conferentie tot het einde, vrijdag, bijwonen, en ook a zitten aan het banket dat koningin Elizabeth de delegatieleiders vandaag aanbiedt. Behalve Macmillan heeft de Austra lische premier, Menzies, nog een po ging gedaan Zuid-Afrika en zijn te genstanders te verzoenen. De Cana dese premier, Diefenbaker, verzette zich echter tegen elke poging om de verklaring over de gelijkheid van rassen te wijzigen. Hij werd hierin gesteund door de president van Gha na. Nkroemali, en in het algemeen door allé afgevaardigden van Afri kaanse en Aziatische landen. Compromis Premier Macmillan's laatste voor stellen waren Zuid-Afrika blijft ook als re publiek lid van het gemenebest. De overige deelnemers aan de conferentie geven in krachtige be woordingen uiting aan hun af schuw van de apartheidspolitiek. Een ontkenning dat de aan vaarding van Zuid-Afrika als lid het vergoeilijken van de rassen discriminatie in dit land impli ceert. Premier Verwoerd heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat het lidmaatschap Zuid-Afrika onvoorwaardelijk moet worden verleend. Verklaring Hendrik Verwoerd, heeft in Londen ten overstaan van de pers verklaard, dat Zuid-Afrika's gedwongen uittre den uit het Britse gemenebest, het begin is van de desintregatie van het gemenebest. Ver woerd zei dat het gemenebest een pressiegroep aan het worden was. Hy wees er op dat Zuid-Afrika één De Kongolese premier Joseph Deo heeft gisteren in Leopold- stad verklaard dat een confe rentie is georganiseerd met de gezagsdragers in Stanleystad, om te proberen langs vreedza me weg de hereniging te bespre ken van de Loemoembistïsche Oostprovincie met de rest van Kongo. Ileo zei dat het initiatief voor de con ferentie was uitgegaan van de opper bevelhebber van de Kongolese troe- geringen van de andere Kongolese provincies. .Hij gaf te kennen dat het niet Antoine Gizenga Loemoem. ba's politieke erfgenaam maar Loendoela was die de touwtjes in Stanleystad in handen hield. jp ...verricht dc minister van H maatschappelijk werk, mej. mi'. M. A. M. Klompé, in het s nieuwe R.A.I.-gebouw te Am- sterdam de opening van een tot en met 26 maart te bezich- tigen internationale huishoud er beurs, onder meer gewijd aan s woninginrichting, verkeer en toerisme. Aan deze expositie is een na- s tionale wedstrijd voor vrije er tijdsbesteding verbonden. illllllllllllllllllllllllllllllllll van de oudste leden van het gemene best was en dat het land in het ver leden altiid van harte met zijn mede leden in het gemenebest had samen gewerkt. Pressie De verklaring aan de pers werd na mens Verwoerd uitgereikt door het hoofd van de Zuidafrikaanse voor lichtingsdienst Piet Meiring. Verwoerd zei dat geen lid van het ge menebest dat zichzelf respecteerde akkoord kon gaan met de graad van inmenging in binnenlandse zaken die ten opzichte van de unie aan de dag was gelegd, en dat daarom sprake was geweest van „pressie"; „Onder deze omstandigheden", al dus Verwoerd, „wens ik formeel mijn verzoek om deel te mogen blijven uitmaken van het gemene best nadat de unie op 31 mei een republiek zal zijn geworden, in te trekken". Verwoerd zei dat het duidelijk was geworden dat dc unie na 31 mei niet meer welkom zou zijn in het.gemene best, nadat eeh groep van.Afro-Azia- tische leden zijn standpunt daarover gegeven had. „Het karakter van het gemenebest is in het vorige jaar klaarblijkelijk volkomen veranderd", zei hij. Beweringen „De oppositie tegen het lidmaatschap van Zuid-Afrika was gebaseerd op beweringen dat de niet-blanke bevol- (Zie slot pag. 3 kol. 4) Slechts enkele tientallen me ters verwijderd van het strand bij Dishoek lag gisteravond de „Scheldelloyd" vrijwel bewe gingloos na de aanvaring. Aan de grond gelopen of vlot t Kapitein en „omstanders" ver schilden op dit punt van me ning! De witte pijl wijst de plaats aan, waar de coaster Martin Ltitje" zonk. Foto P.Z.C.) (Voor verslag zie elders op deze pagina). Bijna f 5.- voor eerste aardbei Op de veiling in Zaltbommel zijn gisterochtend de eerste aardbeien van het nieuwe sei zoen aangevoerd. Het Waren drie kas-aardbeien, aange voeld door V. V. T. B. uit Zaltbommel. Koper was de grossier W. van der Host uit utrecht, die er 4.70 per stuk voor betaalde. Ook op de veiling in Venlo zijn gisteren de eerste aardbeien verhandeld. Er werd ongeveer 200 gram aangevoerd, in to taal omstreeks 70 stuks, die 37 cent per stuk opbrachten. Minister Luns op Schiphol Tot onderhandelen bereid Rebellen bevrijden rebellen De Franse regering lieeft liaar voornemen bevestigd om offi ciële onderhandelingen te be ginnen over de omstandigheden waaronder de bevolkingsgroe pen in Algerije hun recht tot zelfbeschikking zullen uitoefe nen en over de daaraan verbon den problemen. Dit is gisteravond meegedeeld na af loop van een kabinetsvergadering waarin de minister voor Algerijnse zaken een overzicht over de Alge rijnse kwestie had gegeven. Een woordvoerder van de Algerijnse voorlopige regering lieeft in Tunis verklaard dat opstandelingen in de nacht van maandag op dinsdag dui zend Algerijnse rebellen hebben be vrijd. Deze zaten gevangen in een Frans „concentratiekamp" in Sakiet in Oost-Algerije, dichtbij de Tunesi sche grens. De bevrijding geschied de tijdens operaties in liet betrokken gebied. Verscheidene Franse stellin- Een waren toen „geneutraliseerd" 'e gevangenen waren veilig naar Tunesisch grondgebied overgebracht. De Franse propaganda had getracht het optreden der opstandelingen voor te stellen als ontvoering van burgers aldus zei de woordvoerder op een persconferentie. Tevreden over besprekingen in Londen „Voor de Nederlandse regering maar ook voor Australië geldt primair: het zelfbeschikkings recht voor Nieuw-Guinea. Ne derland staat open voor moge lijkheden de spanning te ver minderen het zelfbeschikkings recht bonafide en snel te bevor deren", aldus verklaarde minis ter Luns toen hij woensdagmid dag tegen tweeën op Schiphol aankwam na zijn veelvoudig overleg met de premiers van Malakka, Australië, India en Canada alsmede zijn Britse ambtgenoten van buitenlandse zaken. Als zijn algemene indruk van de be sprekingen in Londen gaf hij weer dat het principe der zelfbeschikking ook bij de Aziatische gesprekspart ners sterke weerklank heeft gevon den. In antwoord op een vraag aan gaande het V.N.-beheerschap op Nieuw-Guinea door India, Malakka en Australië verklaarde de heer Luns dat geen van de gesprekspart ners zodanig voorstel heeft gedaan of zelfs ter sprake heeft gebracht. Ik kan alleen zeggen dat de besprekin gen voor ons land bevredigend zijn geweest. Spectaculaire resultaten zijn er voor het ogenblik niet te verwach ten, aldus de minister, die overi gens te kennen gaf dat er met de premier van Malakka, prins Ab- doel Rahman de komende tijd on getwijfeld meer contact gezocht zal worden dan met de andere premiers van het gemenebest. „Elk van de Londense gesprekspart ners staat vreedzame oplossing van het Nieuw-Guinea conflict voor. Of er enige aanwijzing is dat India tot activiteit zou overgaan, daarover wenste minister Luns zich niet uit te laten. „Vrijdag zal ik in de mi nisterraad uiteraard uitvoeriger en meer gedetailleerd verslag uitbren gen over mijn besprekingen in Lon den", gaf hij te kennen. Behalve de problemen rond Nieuw- Guinea besprak minister Luns de Europese problemen In Londen, waarbij Nederland nauw betrokken is. Langdurig was liet gesprek met zijn Britse ambtgenoot Edward Heath die eerlang voor eind april een bezoek aan Nederland zal brengen, voor verder overleg aan gaande de zo belangrijke problema tiek der Enropese eenwording en de scheiding van de zes en de zeven. „Ik verwacht een nieuwe ontwikke ling voor 19 mei als de Europese pre miers in Bonn weer bijeenkomen, al- das minister Luns. IN EEN DICHTE MISTBANK Alle acht opvarenden gered van snel zinkende kustvaarder BINNEN ENKELE minuten heeft zich gisteravond in het Oost gat van de Westerschelde (precies ter hoogte van Dishoek op Walcheren) een scheepsramp afgespeeld. De Duitse coaster „Martin Liitje" werd daar ih een dichte mistbank overvaren, kapseisde en zonk in korte tijd. Alle opvarenden zeven Duitse bemanningsleden en een Belgische loods konden worden ge red. Een enigszins merkwaardige scheepsramp, omdat de „Mar tin Lütje" werd overvaren door een achternitvarend schip: de 8722 ton metende „Scheldelloyd" van de Koninklijke Rotterdam se Llovd uit Rotterdam. Gedwongen door de mist waren tientallen schepen in de loop van woensdag voor Vlissingen voor anker gegaan. Toen dan ook te gen half zes de mist optrok en de zon doorbrak, ontstond er in het Oostgat een grote drukte van zeekiezende-schepen. Eén van de vele kapiteins, die bevel gaven het anker te lichten, was gezagvoer der W. A. Hoek van de „Schelde lloyd". Destijds kreeg deze kapi tein bekendheid door een „gewo ne vrachtboot" te verkiezen boven het passagiersschip „Willem Ruys". Hij wenste het gezag niet te voeren over dit passagiersschip „Ik voel weinig voor de sociale verplichtingen op de Willem Ruys", bekende hij toen, „geef mij maar een vrachtboot". Die „vrachtboot" werd dus de „Scliel- deUoyd", waarmee kapitein Hoek gistermiddag tussen zes en half ze ven de Vlissingse rede verliet- Er leek in de meestletterlijke zin des woords „geen vuiltje aan de lucht": het zicht was glashelder. Maar vlak voor de Walcherse kust bij Dishoek doemde niettemin een zeer verrader lijk „vuiltje" op: een plaatselijke mistbank, zo compact, dat zelfs het felle kustlicht van Dishoek niet meer te zien was. Zakelijk Onmiddellijk na deze scheepsramp vertelde kapitein Hoek zakelijk de feiten via zijn scheepsradio: „Het werd opeens potdicht van de mist. Plotseling zag ik een groot schip voor me en moest daarvoor naar stuurboord uitwijken. Ik voer achter het schip langs en zag toen plotseling twee coastérs voor me en sloeg dus volle kracht ach teruit. Achter naderde echter ook een coaster, een Duitser. Ik raak te hem midscheeps onder een hoek van 90 graden. Het schip bleek geladen met ijzer en zonk direct. Ik heb een boot in het water ge gooid. Alle acht man zijn gered. Het zijn Hamburgers. Omdat ik de zestiende (vandaag) in Ham burg moet zijn neem ik ze maar (Zie slot pag. 2 kol. 3) Er zijn veel mensen in Nederland, die in hun vrije uren allerlei sociaal werk verrichten. Zij doen dat zonder betaling en ook niet om daarvoor dankbaarheid te oogsten. Zij doen het omdat hun leven te wei nig inhoud zou hebben als ze zich niet bekommerden om hun medemen sen. Misschien zouden er nog heel wat meer van die vrijwillige hulpkrach ten moeten zijn, maar voor het ogenblik mag Nederland zich toch ogenblik mag Nee gelukkig prijzen, velen heeft. föantli Een kort bericht in de Nederland se pers vroeg deze week aan dacht voor de resultaten van de „Kinderpostzegels". Voor dat zegel tje trekken jaarlijks duizenden kin deren en honderden volwassenen er op uit. In 1953 brachten ze een miljoen gulden bijeen. Dat geld wordt later verdeeld over vele liefdadigheidsinstellingen, die zonder deze steun haar taak maar moei zaam zouden kunnen verrichten. In 1960 hebben de kinderen en de meehelpende volwassenen niet min der dan twee en een half miljoen gulden bijeengebracht. Daarvoor past een eresaluut aan de organisators en aan de duizenden helpers en helpstersZij hebben niet gewerkt voor dat eresaluut, maar het mag toch niet achterwege blijven. Dat zegeltje wordt dank zij hen een mooi symbool van de hulpvaardig heid in Nederland. Er is dezer dagen een boekje ver schenen, geschreven door de pi anist Hans Henkemans onder de titel „Daar zit je dan", een bijzonder aardig bundeltje, waarin behartigens waardige opmerkingen tussen de re gels door zijn gestrooid. Eén daarvan gaat over de toegift. Men kent het verschijnsel: een pianist heeft een concert gegeven en het publiek is zo enthousiast, dat het maar blijft ap plaudisseren. De musicus begrijpt tenslotte, dat hij op zijn beurt ook weer iets moet doen en speelt iets toe. Weer applaus en pogingen van de zijde van het publiek om nog meer te krijgen. Henkemans, zo blijkt nu uit dit boekje, houdt niet van toegif ten en hij zegt eerlijk: „Ik ben na een recital eigenlijk uitgespeeld". Men zou deze woorden wel op een groot doek willen schilderen om ach ter op het podium te hangen: wellicht zou dat het publiek tot enige beschei denheid manen. Want eigenlijk is dat extraatje verkeerd en het gebedel om nog meer onjuist. De man op het po dium heeft technisch eh artistiek zo juist een enorme prestatie geleverd en hij heeft gezegd wat hij te zeggen had, hij is „uitgespeeld". Bovendien was zijn programma zorgvuldig op gebouwd. net vormde een eenheid, die met het laatste nummer definitief af gesloten was ook daarover maakt Henkemans rake opmerkingen. Waarom dus te blijven aandringen? In dit opzicht kan menig publiek (ook in Zeeland) nog wel wat be scheidenheid leren. Henkemans schrijft eveneens over concerten in kerken en over de vaak in deze gebouwen ge stelde eis, dat er niet mag worden geapplaudisseerd. Hij waardeert dat maar matig en vindt het opstaan van het publiek in dergelijke geval len ook niet alles. „De executant voelt zich altijd een beetje voor gek staan tegenover zo'n geruisloze mas sabetoging." Over applaus in een kerkgebouw zal men het wel niet spoedig eens zijn: het wordt geweerd omdat een dergelijk luidruchtig huldebetoon in deze omgeving onjuist wordt geacht. Wij begrijpen dit standpunt, maar geloven nog steeds niet, dat het con sequent is doordacht. Wie het kerk gebouw een sacrale functie toekent dient op grond daarvan elk concert van profane muziek te weren. Een. dergelijke men zou kunnen zeggen hoogkerkelijke opvatting dwingt respect af en zonder twijfel zal ieder er begrip voor hebben, dat de hangers van deze opvatting de ker kelijk niet-functionele muziek in geen geval in een Godshuis willen horen. Wanneer er echter géén be zwaar is tegen uitvoeringen van niet- kerkelijke toonkunst in een kerk, dan is het weigeren van applaus een voorwaarde, die alle kenmerken heeft van een vreemd compromis. In Zee land heeft men zelfs de situatie ge had, dat 's middags de jeugd wél mocht klappen, maar 's avonds de volwassenen niet! Dat alles onderstreept overigens nog eens, dat een kerkgebouw voor het geven van concerten van profane muziek eigenlijk niet geschikt is. Maar hoe komt men aan een behoor lijke concertzaal? Noord-Beveland heeft voor het optreden van het Rot terdams Philharmonisch Orkest dé oplossing gevonden, maar zij is al leen voor de zomermaanden geschikt: men bouwe een tent! Bij die ene uit zondering zal het echter wel blijven, zodat dus voor het overige in voor komende gevallen de „geruisloze massabetoging", zoals Henkemans het noemt, hier nog wel zal voortbe staan.

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1961 | | pagina 1