PROVIKCIALE ZEEUWSE COURANT Eisenhower doet een suggestie inzake bewapeningscontröle Staten over bouw van inrichting voor geestelijk gestoorden HITTEGOLF DUURT VOORT IN EUROPA EN JAPAN BREDE GLIMLACHRECEPT VOOR DE STAATSLIEDEN 198e Jaargang-No. 166 Dagblad uitgave van de firma Provinciale Zeeuwse Courant Directie: F. van de Velde en F. B. den Boer, Adjunct: W. de Pagter. Hoofdredacteur: W. Leertouwer. Adj.-Hoofdred.: G. A. de Kok. ABONNEMENTSPRIJS 47 cent per week; 5,85; p. kw.; fr. p. p. 6.10 per kw. Losse nummers 10 cent. WAARIN OPGENOMEN DE MIDDELBURGSE, VLISSINGSE, GOESSE, BRESKENSE COURANT EN VRIJE STEMMEN Dinsdag 19 Juli 1955 ADVERTENTIEPRIJS 515 cent per mm. Minimum p. advertentie f 4.—. Ing mededelingen driemaal tarief. Kleine advertenties (max. 8 regels) 23 ct. per regel met een minimum van f l.— „Brieven of adres Bureau v o. Blad" 25 cent meer. Giro No 359300 P.Z.C„ Middelburg. Bur. Vlisslngen, Walstr. 58—60, telef. 2355 4 lijnen (b.g.g. 2861 of 304): Middelburg, Markt 51. telef. 3841; Goes, Lange Vorststr. 63. telef. 2475 (D.g.g. 2228): Oostburg, Finlandstr. 2, telef. 16; Terneuzen, Brouwerijstraat 2; Zlerikzee. N Bogerdstraat 24. telef. 2 CONFERENTIE TE GENEVE Boelganin tegen bespreking over communistische landen Op de topconferentie van de Grote Vier te Genève heeft Eisenhower Maandag: als eerste spreker het woord gevoerd. Hy zeide: Het is tijd, dat alle gordijnen of ze nu zyn van kanonnen, van wetten of van regeringen, beginnen te verdwijnen. De president verklaarde, dat het Amerikaanse -volk de vriend wil zijn van de Sowjet-volken. Het is van oordeel, dat zekere volken in Oost-Europa niet de vrijheid hebben gekregen, die hun in overeenkomsten in de oorlog is beloofd. Het overheersende probleem noemde Eisenhower dat van de bewapening. Een verrassende aanval met atoomwapens kan meer vernietiging veroorzaken dan tot dusver ooit is geschied. Om deze reden dient de conferentie misschien te overwegen of beper king van de bewapening het best kan worden aangepakt door eerst te streven naar betrouwbare methoden van toezicht op, en inspectie van, militaire inrichtingen. De president merkte verder „We kunnen hier, in een paar uur op een paar dagen, niet verwachten alle problemen van de gehele wereld op te kunnen lossen. Doch we kun nen de eerste stappen zetten op een nieuwe weg naar een rechtvaardige en duurzame vrede". Westelijke waarnemers zijn van mening dat Eisenhower een grote stap heeft gedaan om de kloof tussen Rusland en het Westen te overbruggen, vooral met betrek- Groteske figuren Wanneer politiek en liefde (of verliefdheid) zich vermengen, dan ontstaan groteske figu ren, die moeilijk begrijpbaar zijn. Daar is de Tsjechische mevrouw Si- spera. Zy was Engelse en in de oor logsjaren huwde ze een van de dap pere Tsjechische mannen, die van Engeland uit als piloot voor de vrij heid vochten. Deze man vertoeft nu in 'n Tsjechische gevangenis. Mevr. Sispera, die met haar man in Tsjecho- Slowakije woonde kreeg kortgeleden behoefte met haar drie kinderen naar Engeland te gaan. De Engelse pers hief een klaaglied aan over de zwaar getroffen vrouw achter het ijzeren gordijn en alles werd in het werk gesteld om me vrouw Sispera naar Engeland te la ten gaan. ze had zich inmiddels van haar gevangen echtgenoot la ten scheiden om de terugtocht naar Engeland te vergemakkelijken. De politiek kwam er aan te pas. Mevrouw Sispera beminde de vrijheid, die achter het ijzeren gordijn niet te vinden was. De En gelse journalisten bezwoeren, dat het een wreedheid zou zijn deze vrouw achter het ijzeren gordijn te laten ènde Engelse regering deed ten slotte stappen in Praag. Vorige week arriveerde mevrouw Sispera met haar kinderen en met een stoet van journalisten op het vliegveld Schipnol. Daar dook plotseling de vrijheid zelve op, welke mevrouw Sispera zo zeer beminde. De vryheid heette Chudy en zij had de gedaante aange nomen van een Tsjechische m'neer die reeds enige tijd vriendschap met mevrouw Sispera had gesloten en die haar voorgegaan was naar Duitsland en Engeland. Mevrouw Sispera lachte wat verle gen toen de journalisten het hadden over de „grote" vrijheid, welke zij gezocht had en ze zei tenslotte, dat ze in Engeland wel alles zou uitleg gen, nu ze haar Chudy had. De Engelse pers zit thans met die groteske verwarring tussen po litiek en liefde. Kranten hadden al gemeld, dat de Tsjechische rege ring de oorlogsheld Sispera in vrij heid wilde stellen als mevrouw. Sispera in Tsjechoslowakije bleef, maar ze kon niet blijvenwant haar wachtte de vrijheid. Men krijgt toch uit deze dingen wel de indruk, dat de Engelse rege ring dit geval Sispera helemaal niet prettig kan vindenDat die rege ring zich driemaal bedacht zou heb ben als ze vóór haar stappen in Praag de juiste verhouding tussen politiek en liefde in het geval Sispe ra had gekend!! Een soortgelijk geval is thans in Nederland gaande. Hier ver blijft de Scheveningse mevrouw Weiher-Toet, die uit het verre Polen naar haar geboortedorp terugkeerde voor de begrafenis van haar vader. Ze liet haar man Josef en vier kin deren achter in Polen en nam al leen het jongste kind mee naar Ne derland. Destijds trouwde ze als 18-jarig meisje met de Poolse visser Weiher, die ze in Scheveningen leerde kennen. Jarenlang is ze een Poolse huisvrouw geweest, maar nu ze Nederland te rugzag, wil ze geen Poolse huisvrouw meer zyn. Haar man en vier kinderen moeten het in Polen maar uitzoeken. Zy zelf wil in Nederland blyven ze bemint de vryheidDe Neder landse justitie wenste haar terug te zenden naar Polen, omdat haar vi sum verlopen was. Daarom is ze nu ondergedoken en een advocaat beT pleit haar belangen. Er wordt getracht de Nederland se minister van Justitie in een dwangpositie te brengende vrouw zou onaangename dingen ge zegd hebben over het communisti sche bewind in Polen. Ze bemint thans de vrijheid. An- king tot de internationale contrö- le die benodigd is om een. derde wereldoorlog te voorkomen. Zijn voorstel voor een „eerste stap" in deze richting was een overeen komst tussen de grote mogend heden voor onderling toezicht op militaire instellingen. De tweede spreker, de Franse pre mier Edgar Faure, kwam met enkele nieuwe voorstellen betreffende ver zekeringen aan Rusland. Hij deed de suggestie aan de hand de strijdkrach ten van een eventueel herenigd Duitsland niet groter te doen zijn dan de strijdkrachten die West- EISENHOWER ..gordijnen moeten verdwijnen Eisenhower sprak met Zjoekow President Eisenhower heeft Maandagochtend bij het begin van de Geneefse conferentie de Russische minister van defen- sie, maarschalk Zjoekow, har- telijk begroet. De beide man- nen, die aan het einde van de H oorlog vrienden werden, hadden elkaar sedert 1945 niet meer gezien. Nadat zy nieuws had- n j§ den uitgewisseld over hun fa- milie, zeide Eisenhower op har- M telijke toon tot de maarschalk: „tot vanavond aan het diner". Naar gemeld hebben de Ame- M rikaanse president en Zjoekow in de laatste maanden een par- ticuliere correspondentie ge- H voerd. IlllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllI Duitsland op basis van de huidige overeenkomsten met het Westen zijn toegestaan. Veiligheidsverdrag Nadat de conferentie voor het middagmaal was geschorst, sprak na de hervatting de Britse premier Sir Anthony Eden. Premier Eden bracht een plan naar voren voor een onderling veiligheidsverdrag tussen Oost en West, met deelneming van de grote vier en een verenigd Duits land. Tenslotte kwam als laatste spreker de premier van Rusland, Boelganin. Hy stelde een plan voor ter ver mindering van de spanning in de we reld, dat in twee etappen zou moe ten worden uitgevoerd. In het eerste stadium zouden de partijen van het Europese veilig heidsstelsel nog aan haar verplich tingen, voortvloeiende uit de ver schillende door haar gesloten ver dragen, gebonden zijn, maar zich te vens verplichten geschillen langs vreedzame weg op te lossen en af te zien van het gebruik van geweld. In het tweede stadium zouden de betrokken landen de verplichtingen op grond van het collectieve veilig heidsstelsel volledig moeten nako men, terwijl dan het Noordatlantisch verdrag, de Paryse overeenkomsten en het verdrag van Warschau ge heel zouden worden afgeschaft. Boelganin was er tegen, dat op de conferentie wordt gesproken over de toestand in de communistische lan den. Dit zou inmening in hun bin nenlandse aangelegenheden beteke nen. (Vervolg op pag. 3) 130 DODEN IN DUITSLAND In Wenen en Genève 32 graden Zowel in West-Europa als in Japan duurt de hittegolf voort, en het aan tal slachtoffers van hitte en onwe- ders blijft stygen. In Duitsland is de hittegolf de tweede week ingegaan. In totaal zijn hier reeds 130 personen om het le ven gekomen door zonnesteken, blik seminslag en verdrinken. De hoofd stad van Oostenrijk, Wenen, had Maandag de heetste dag van het jaar, met temperaturen van 32 gra den Celsius. In Zweden was het, ondanks hel dere zonneschijn, iets koeler dan voorheen, als gevolg van een koele bries uit het Noordwesten. Ook in Japan duurt het abnormaal warme weer voort. Door de hitte is het aantal slachtoffers van de slaap ziekte in Tokio deze zomer gestegen tot 32. deren zeggen, dat die vrijheid de ge stalte van een man heeftname lijk de man van haar overleden zus ter. Met die man zou ze gaarne in het huwelyk treden. De moeder van deze man bevestigde de geruchten. De advocaat van mevr. Weiher trekt echter de geruchten in twijfelHij pleit voor de „grote politieke vrij heid", welke iedereen zo graag gunt aan mevr. Weiher en aan alle Polen. 7 iedaar weer de groteske figuur als politiek en liefde zich vermen- J gen Men kan echter niet zonder meer om een ongelukkig huwelijk of om een gelukkige (tweede) liefde de grenzen van een land openzetten, nog daargelaten dat men dan op het gebied van de liefde een vrijheid toe staat, welke in het eigen land zeker niet voor iedereen aanvaardbaar is!!! Zolang het niet gaat om politieke noodzakelijkheid kan naar onze me ning de Nederlandse regering niet- an ders doen dan zulke vrouwen terug zenden naar het land, waar ze thuis- behoren en waar ze een eigen gezin te verzorgen hebben!! Ook in Genève, waar thans de lei ders van de grote vier bijeen zijn, was het Maandag weer erg warm. Hier werd een temperatuur gemeten van 32 graden celsius. Deze telefoto uit Genève geeft een algemeen overzicht van de openings zitting van de conferentie van de Grote Vier in het Geneefse Volken bondspaleis, op Maandagmorgen. Atoomenergie voor algemeen gebruik Het electrieiteitsnet van Niaga- ra-Mohawk power Corporation" heeft voor het eerst in Amerika stroom ontvangen, die door middel van atoomenergie was opgewekt en be stemd was voor algemeen gebruik. De stroom wordt opgewekt door een reactor van hetzelfde type als van de reactor, die in de „Sea Wolf", de tweede atoomduikboot, die bin nenkort te water gelaten zal worden, zal worden gemonteerd. Het betreft hier ongeveer tien millioen watt. Bij de plechtigheid, waarmee de stroom „overgedragen" werd, zeide admiraal Lewis Strauss, voorzitter van de Amerikaanse commissie voor atoomenergie, dat „over twee jaar of minder" de eerste volledige electri- sche centrale gereed zal zijn, die aan het gebied van Pittsburgh 60.000 ki lowatt zal leveren. Einde van staking in Antwerpen Het Antwerpse stakingscomité heeft een manifest uitgegeven, waarin de havenarbeiders gevraagd werd het werk te hervatten. Het comité erken de daarmee een feitelijk al bestaande toestand, want reeds Zaterdagmiddag had de aanwerving van havenarbei ders, wat hun aantal betreft, een vrijwel normaal verloop gehad. Groepen stakers trachtten de aan werving met geweld te beletten, en bij botsingen met de politie vielen er gewonden. Bij de aanwerving van Zondagochtend behoefde de politie niet meer op te treden. De wilde staking heeft drie weken geduurd. De Antwerpse scheepsagen turen hebben de buitenlandse redery en telegrafisch verzocht haar sche pen weer naar Antwerpen te zenden. AANKOMST BIJ VERGADERZAAL Zelfs Molotow deed mee De leiders van alle vier de mogendheden arriveerden voor de eerste zitting in het „Palais des Nations" te Genève met een brede glimlach. Het eerst kwam de Britse premier, sir Anthony Eden. Hij werd gevolgd door de Franse premier, Edgar Faure, en vervolgens door de Russische premier maarschalk Boelganin en de leider van de Russische communis tische partij Kroesjtsjew. Beide Russische leiders glimlachten breed toen zij uit hun auto stapten en groetten twee knappe secretaressen van de Verenigde Naties, die naar hen zwaaiden. Zelfs de gewoonlijk nogal nors kij kende Molotow, de Russische minis ter van buitenlandse zaken, toonde een brede glimlach, volgens aanwe zige journalisten, de breedste, die hij ooit heeft laten zien. Dè laatste., die arriveerde was de Amerikaanse president, Eisenhower, omgeven door een zwaar bewapende macht van de Amerikaanse veilig heidsdienst. Ook Eisenhower glim lachte opgewekt en toonde de aanwe zige fotografen zijn bekende brede grijns. Nadat alle „onbevoegden" uit de conferentiezaal waren verwijderd en de deuren gesloten, werd de zitting formeel geopend door president Eisenhower. Vrolijke sfeer. In Genève heerst een bijna vrolij ke sfeer; de gehele wereldpers schijnt er te zijn samengetrokken. Er zijn een 1500 journalisten bijeen in het pershuis, een oud gebouw, dat een rol placht te spelen in de verkie zingstijd en thans door de stad voor de pers beschikbaar is gesteld. Hoeveel beschermers er voor de president zijn gekomen, weet men niet precies. Het zijn er tientallen. De lijfwacht van de president heeft het overigens niet gemakkelijk. Alle vliegtuigen, auto's, woningen, gan gen en zalen, die Eisenhower be treedt, zijn kort tevoren grondig on derzocht. Behalve op bommen ook op geheime microfoons, clandestiene VELE VRAGEN OVER PLAN „VERPLEEG- EN RUST HUIZEN" Géén doublure van „Vrederust" en opzet niet te ruim In alle afdelingen van de Provinciale Staten is het voorstel van G.S. inzake financiering van de bouw van een inrichting voor geestelijk ge stoorden, dit naar aanleiding van een verzoek van de Stichting, „Ver pleeg- en Rusthuizen „Walcheren", breedvoerig besproken. Daarbij wer den vele vragen gesteld. Zo vroeg men zich af of hier sprake zou zijn van een doublure met „Vrederust", of de bouw niet te groot van opzet is, of het wenselijk zou zijn, dat één of meer leden van G.S. zitting krijgen in het stichtingsbestuur en of niet te hoog wordt gegrepen, gezien de decen tralisatie, die bij de bouw van dergelijke inrichtingen thans is waar te nemen en welk standpunt hel college ten opzichte van soortgelijke aan vragen zal innemen. In een uitvoerig antwoord op het algemeen verslag geeft het college te kennen, dat het een vertegenwoordi ging zijnerzijds in het stichtingsbe stuur niet nodig acht. De samenstel ling van dit bestuur biedt een vol doende waarborg voor een goed be leid. Zij merken ook op, dat de fi nanciële positie der stichting gezond is. Zij verzorgt thans 112 mensen, die in de te stichten inrichting beho ren te worden opgenomen. Deze pa tiënten zijn afkomstig uit geheel Zeeland, hoofdzakelijk echter uit Midden-Zeeland. Bovendien is het aantal aanvragen van dien aard, dat de te bouwen inrichting niet te groot geacht wordt. Het antwoord van G.S. bevat me dedelingen van de Stichting Zeeland voor Maatschappelijk en Cultureel Werk over de behoefte aan inrichtin- ëen voor geestelijk gestoorden, 'aaruit blijkt, dat bij een aantal be jaarden, dat gelijk is aan 10 der bevolking Zeeland bereikt dit per centage binnenkort tenminste één-duizendste der bevolking in een inrichting voor geestelijk gestoorden behoort te worden opgenomen. Hier op voortbouwend concludeert de stichting, dat er in Zeeland een to tale behoefte bestaat van 275, ver deeld als volgt: Walcheren 75, Beve- landen 65, Schouwen-Duiveland 25, Tholen 15, West-Zeeuwsch-Vlaande ren 30, Oost-Zeeuwsch-Vlaanderen 65. VOORZIENING. Schematisch voorgesteld zou voor ziening in deze behoefte kunnen ge schieden met één tehuis voor Wal cheren, de Bevelanden en een deel van West-Zeeuwsch-Vlaanderen, één voor Schouwen-Duiveland, Tholen en St. Philipsland, in combinatie met een tehuis voor lichamelijk niet-va- liden. Vermoedelijk kan het zieken huis in Noordgouwe hiervoor wor den gebruikt en één tehuis voor de rest van de provincie. De Stichting „Walcheren" heeft een ruimer verzorgingsgebied dan Walcheren alleen. Dit wordt aange toond met de bezettingscijfers van „Overduin", de huidige inrichting, die wegens opzegging van de. huur verlaten moet worden. De Stichting Zeeland concludeert tenslotte, dat de bouw van een inrichting met 128 bedden verantwoord is. G.S. merken verder op, dat de te stichten inrichting geen doublure is van „Vrederust". Zij is dan ook niet bedoeld als een psychiatrische in richting. Men stelt zich voor uit sluitend geestelijk invaliden, in hoofdzaak bejaarden, te verzorgen. Het is gewenst een grote mate van decentralisatie toe te passen bij het stichten van inrichtingen voor de verzorging van valide bejaarden, voorzover dit uit een oogpunt van Vervolg op oag 2) aftappingen van telefoonlijnen e.d. De detectives keuren al het eten en oefenen toezicht uit in de keuken. De Zwitsers hebben een indruk wekkend apparaat voor de veiligheid geschapen. In tegenstelling tot de Amerikanen is de Russische bewa king nogal onopvallend. Zondagmor gen zijn de Russen in een bijna open wagen rustig door Genève gereden als om te laten zien, dat ze het con tact met de gewone wereld zochten. De burgers van Genève zelf zijn overigens maar matig ingenomen met al die drukte. Het begon al met de generale repetitie vorige week van de afzetting van de straten, waar Eisenhower passeerde. Twee Geneefse bladen hebben elkaar al in de haren gezeten over het aantal mi nuten, dat het zelfs bewoners van een desbetreffende weg niet geoor loofd is te komen en te gaan. Soskamo naar Mekka President Soekarno is Maandag met een vliegtuig naar Mekka ver trokken. Hy werd uitgeleide gedaan door een groot aantal officieren; zo wel generaal-majoor Oetoyo als kolo nel Loebis bevonden zich onder de aanwezigen. Soekarno verklaarde met een ge rust hart te vertrekken omdat de to lerantie van beide partijen in de le- gerkwestie en hun bereidheid tot overleg hem daartoe in staat stelden. Het antwoord van het leger is Zon dag aan de regering overhandigd maar men weigerde bijzonderheden te geven. Zeven partyen menen, dat het Indo nesische kabinet zijn mandaat dient terug te geven, indien blijkt, dat het regeringsvoorstel voor, het oplossen van de legerkwestie niet kan worden aanvaard. Omstreeks 30 zetels in het parlement zh'n hierbij in het geding. Het weer in Europa Volgens de weerrapporten van Maan dagavond 19 uur: Stockholm: licht bewolkt 22 graden Oslo: onbewolkt 22 graden Kopenhagen: onbewolkt 22 graden Amsterdam: zwaar bewolkt 20 graden Londen: regen 22 graden Luxemburg: half bewolkt 30 graden Parijs: half bewolkt 31 graden Bordeaux: ilcht bewolkt 29 graden Grenoble: licht bewolkt 32 graden Nice: onbewolkt 28 graden Ziirich: zwaar bewolkt 32 graden Genève: half bewolkt 32 graden Locarno: licht bewolkt 31 graden Berlijn: geheel bewolkt 30 graden Frankfort: onweer 33 graden München: onbewolkt 30 graden Rome: onbewolkt 35 graden VERWACHT... ONBESTENDIG WEER. Veranderlijke bewull-ing met plaat selijk regen of onweer maar ook tij delijk opklaringen. Dezelfde of iets iageie 'emperatu- ren dan gisteren. Overwegend matige wind uit Noordelijke richtingen. 20 Juli Zon Maan ZON EN MAAN 4.44 onder 20.51 6.06 onder 21.03

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1955 | | pagina 1