In een wereld vol spanningen zocht men naar veiligheid en welvaart rOENSDAG 31 DECEMBER 1952 PROVINCIALE ZEEUWSE COURANT Vele onzekerheden in het jaar 1952 De stoffelijke welvaart nam toe, maar de bewapening verslond schatten Wanneer de korte dagen over ons komen en de natuur het jaarlijks keerpunt in de tijdrekening aangeeft, overvalt aan velen de neiging tot het opmaken van een balans. Zittend bij het lamplicht in een aange naam verwarmd vertrek laat men de gedachten dwalen over de dingen van het vergane jaar. Dat wordt dan niet zo'n echte balans met keiharde cijfers van ver lies of winst. Het menselijk leven, het wereldgebeuren, de gang van ons geestelijk en cultureel bestaan, laat zich niet in zulke kinderlijke rekenarijtjes als cijferlijstjes en aftreksommetjes grijpen en begrijpen. Daarvoor is meer nodig. Wanneer we ons aanmatigen de vraag te stellen of het jaar 1952 voor de mensheid en voor de wereld een goed jaar is geweest, dan kan daarop alleen maar een gebrekkig antwoord volgen. Een gebrekkig antwoord met een ondertoon van grote dankbaarheid. Het jaar 1952 heeft niet geleid tot aanmerkelijke uitbreiding van de oorlogsverschijnselen. Het heeft over de gehele wereld een zekere stof felijke vooruitgang gebracht. De oogsten zijn met uitzondering van In dia overal goed tot ruim geweest. De productie in de fabrieken en be drijven ging omhoog. De werkloosheid hoewel soms verontrustend nam in geen enkel land de vorm van een catastrophe aan. We denken met een gevoel van weemoed aan de doden van dat jaar 1952die jonge vrouw Evita Peron in Argentinië, voor wie het leven nog zo veelbelovend scheen, Kurt Schumacher, voor wie in Duitsland naar menselijke bereke ning nog een taak weggelegd was bij de opbouw van zijn land, de schuchtere koning George van En geland, die nimmer een konings troon voor zichzelf gewenst heeft, j Chaim Weiszmann, de eerste presi dent van Israëlen Sir Stafford Cripps, de Labour-man, van wie Churchill getuigde, dat hij gedre ven werd door een levend Christe lijk geloof!!! Met weemoed ook denken we aan de slachtoffers van grote vliegram pen, spoorwegongelukken, vele ty phoons en een hongersnood. Elk jaar heeft zijn eigen rampen! En nu is dan dat jaar 1952 wel haast verleden geworden. Dat jaar met z'n waterstofbom, met z'n rockets, die een snelheid be reiken van 2100 km per uur. Dat jaar, waarin de vernietiging nieuwe toppunten liet voorzien en toch ook weer de cultuur bloeide, want waren daar niet de Nobel prijswinnaars Francois Mauriac (letteren), S. A. Waksman (Streptomycine), de atoomkern mannen dr. Felix Bloch en Ed. Mills Purcell, de scheikundigen A. J. Porter Martin en R. L. Mil- lington Synge. Dat jaar ook, waarvan iemand voorzegde, dat. Mossadeq daarin de meest betekenisvolle man zou zijn, terwijl hij toch maar een heel klein Perzisch doktertje was en zou blij ven. Dat jaar met z'n zwarte Zondag in Bagdad waar een regering ver dreven werd. Dat jaar, waarin Trygve Lie bedankte als secretaris generaal van de Verenigde Naties en waarin de kanonnen van het In donesisch leger op het paleis van Soekarno te Djakarta werden ge richt, zonder dat nochtans een schot werd gelost. AARZELING We hebben met aarzelend opti misme de vergadering van de Con sultatieve Raad van Europa te Straatsburg gadegeslagen, waar men zo maar in eens onontwikkelde ge bieden tot ontwikkeling wilde gaan brengen alsof Europa daarmede al niet vierhonderd jaar bezig is! Luidruchtig is gesproken over Europese integratie, maar behalve op het gebied van kolen en staal is er geen sprake van enige vordering op dit terrein. Zelfs de Benelux- integratie dreigt een mislukking te worden nu België daarvan alleen maar de lusten en niet de lasten wil. HET BEGIN gesteund werden door Zuid-Ameri-I kaanse staten en de groep mogend heden, waarvoor men de alge mene aanduiding „Westerse" zou kunnen gebruiken. De bemoeienis van de Verenigde Naties met de „apartheidspolitiek in Zuid-Afrika en de Franse politiek in Noord-Afrika werd door Zuid- Afrika en Frankrijk afgewezen. Het nog steeds hangende geschil tussen Israël en de Arabische sta ten kon niet tot oplossing worden gebracht. Voor Korea is nog geen weg naar de vrede gevonden. Over India en Pakistan hangt nog altijd de scha duw van het Kasjmir-conflict. CONFERENTIES Het aantal internationale confe renties is dit jaar buitengewoon groot geweest. Moskou heeft zich voor conferen- ring van dit Saargebied zal moeten gaan. De kans is groot, dat bij een conjunctuur-omslag de economische voordelen van de samenwerking met Frankrijk geringer worden en dat dan bij de Saarlanders het oude verlangen naar het Duitse Rijk weer actief wordt. Met name zal dat het geval zijn als er weer eens een her enigd en welvarend Duitsland zou ontstaan. De wijze waarop Frankrijk voort- worstelt naar economisch herstel versterkte in het buitenland de waar dering voor de regering Pinay. In zijn eigen land heeft hij die waardering niet gekregen. Daarvoor waren de politieke hartstochten te sterk. Pinay moest juist voor Kerstmis aftreden. Robert Schuman, de Franse mi nister van buitenlandse zaken, heeft ook meer waardering in het buiten land gevonden dan bij zijn eigen landgenoten. Wanneer Frankrijk ter sprake ties gespecialiseerd op vrede en op komt, dan moet wel even bijzonde- economie. re aandacht geschonken worden De vrede kwam aan de orde in aan de Middellandse Zee. Zowel de Moskou zelf, m Peking en in We- Verenigde Staten als Engeland heb- nen. Dat waren propaganda-confe- j ben jaar om en op die zee een renties, waarop ernstige beschuldi- grote defensie-activiteit ontplooid. «Won <rP,„t nar. bpf adrp* Minister Eden bracht een bezoek De meest bekende zeeman van het jaar was ongetwijfeld kapitein Curt Carlsen, die tot het laatst aan boord bleef van dc zinkende Flying Enter prise. Kapitein Carlsen en stuurman Dancy wuiven aan boord van de hevig slagzij makende Flying Enterprise naar de bemanning van het vliegtuig waaruit de opname is gemaakt. Generaal Eisenhowerzal hij een nieuwe koers in de wereldpolitiek in luiden? Toen het jaar 1952 aanbrak was premier Winston Churchill' op weg naar de Verenigde Staten om daar de moeilijkheden van Engeland te bespreken. Juist op de 31e Decem ber erkende Indonesië koning Fa- rouk als heer over Egypte en de Soedan, maar dat heeft de monarch van het Nijl-land niet mogen baten. Hij zit thans afë balling in een villa bij Rome. Op diezelfde 31ste December wer den enige Hongaarse consulaten in de Ver. Staten gesloten waarmee opnieuw de pijnlijke tegenstelling tussen de Westerse landen en het IJzeren-Gordijn-gebied werd geac centueerd De 31ste December achtte een links-georiënteerd blad in Egypte de aangewezen dag om een belo ning van 1000 pond uit te loven voor degene, die de Britse bevel hebber in de Suez-kanaal-zone zou neerschietenDs. Martin Nie- möller in Duitsland maakte zich klaar voor een reis naar Moskou, waarvan hij teleurgesteld zou te rugkeren. In Tsjecho-Slowakije ving men plotseling aan de muziek van „bourgeois-invloeden" te bevrij denIn Frankrijk zag premier Pleven evenals zovele andere premiers van Frankrijk zijn val tegemoet. Te Moskou lag op zijn sterfbed Maxim Litwinof, oud- volkscommissaris voor buitenlandse zaken van de Sow jet-Unie, de man, die getracht heeft een betere sa menwerking tussen de Sowj et-Unie en West-Europa mogelijk te maken. In Korea beuzelde men over wa penstilstand. In Indo-Cchina werd zo hier en daar gevochten. In Bir ma was een Karen-opstand gaande en opereerden Chinese nationalis tische troepen, die China wilden binnendringen. Dat waren dan enkele aspecten bij de aanvang van het jaar 1952 en ze bevatten wel in wezen de kern van alle grote gebeurtenissen, die in datzelfde jaar zouden volgen. DE STRIJDTONELEN Op de strijdtonelen ter wereld werd gevochten bij de aanvang van het jaar en nog duren de gevechten eind December voort. De bloe dige oorlog in Indo-China be zorgt aan de Fransen ernstige moei lijkheden. Zo ernstig, dat minister Robert Schuman de steun van de Navo-landen en in het bijzonder van de Verenigde Staten heeft moeten aan van een nationale catastrophe, vragen. In Korea bepaalt men zich tot plaatselijke gevechten langs de vrij wel stabiele frontlijn, waarbij he laas nog altijd vele jongemensen het leven laten. Op een geheel ander plan ligt het verzet in Noord-Afrika te gen het Franse bestuur, waarbij van een burgeroorlog welhaast sproken kan worden. De bevolking van Marokko en Tunis vraagt zo danige vormen van zelfbestuur, dat practisch een uittreden uit de Fran se Unie wordt beoogd. Frankrijk is niet bereid aan deze wensen toe te geven, omdat de Franse economie daardoor bijzonder zwaar getroffen zou worden. VERENIGDE NATIES Wie oorlog zegt, zegt Verenigde Naties. Deze wereldorganisatie heeft geen gelukkig jaar 1952 gehad. Wel is een lawine van problemen aan de orde gesteld en zijn in de algemene vergadering te New-York vele woorden gesproken, maar tot de op lossing van deze problemen weinig toeg.edaan. Er tekende zich in de laatste algemene vergadering een duidelijke scheidslijn af tussen de ArabischAziatische landen, die gingen werden geuit aan het adres van de Westerse wereld. Niet-pro- pagandistisch was de economische conferentie te Moskou, waaraan dan ook door deskundigen en weten schapsmensen uit Westerse landen werd deelgenomen. Er zijn daar wel zakèn gedaan. Zo kwam er bijvoor beeld een handelsovereenkomst tus sen Engeland en China tot stand. Later bleek, dat het-toch met de IJzeren-Gordijn-landen moeilijk za ken doen was. In het bijzonder de Westeuropese landen klagen, dat ze hun vooroorlogse handel met Oost- Europa niet meer kunnen opbou wen en dat er aan de andere zijde van het gordijn welbewust wordt gestreefd naar een gering handels verkeer met het Westen. Een pijnlijke rol speelt Rusland ook nog altijd tegenover Duitsland en Oostenrijk. Het gelukte voor Japan een vre desverdrag vast te stellen, dat dit jaar van kracht werd. Daarna is Japan aan zijn herbewapening be gonnen. Maar voor Duitsland en Oostenrijk heeft men het nog niet zover kunnen brengen. DUITSLAND Na 250 bijeenkomsten van de plaatsvervangers der Grote Vier stond men er wat het Oostenrijkse vredesverdrag betreft nog even somber voor als bij het begin. Ern stig is daartegen geprotesteerd van Oostenrijkse zijde. Voor de Duitse vrede ligt intussen de zaak heel wat moeilijker dan voor Oostenrijk en daarover confereert men dus nog maar niet. West-Duitsland heeft in econo misch opzicht een vrij goed jaar achter de rug, maar in politiek op zicht was het tamelijk bewogen. De strijd om het Europees verdedi gingsverdrag en om de eenheid van Duitsland heeft aanleiding gegeven tot ernstige meningsverschillen. Over het Europees verdedigings verdrag zal eerst in April a.s. be slist worden door de Bondsdag en het ziet er niet naar uit, dat in 1953 met de opbouw van de nieuwe Westduitse weermacht kan worden begonnen. In Oost-Duitsland heerst hongers nood en is men elkaar aan het ver volgen. Er staan waarschijnlijk schandaal-processen te wachten, waarbij ongetwijfeld doodstraffen zullen vallen evenals in Tsjecho- Slowakije, waar Slansky en zijn vrienden dit jaar reeds werden op gehangen. Over de toestand in Rusland laat zich weinig zeggen. Men meet daar met andere maatstaven dan in Wes terse landen. Het schijnt overigens, dat de welvaart er toeneemt en de wederopbouw in de verwoeste gebie den snel vordert. Over het met Rusland verbonden China dringt nog minder tot de bui tenwereld door. Daar is men nog steeds in het stadium van onteige ningen, grondverdeling enz. FRANKRIJK Voor Frankrijk betekende het een overwinning, dat de bevolking van het Duitse Saargebied zich uitsprak voor de economische samenwerking met Frankrijk. Het is nog niet dui delijk hoe het met de Europeanise- aan Tito, de Joegoslavische dictator. Men denkt nu, dat Joego-Slavië bij een eventueel conflict de zijde van de niet-communistische mo gendheden zal kiezen. Generaal Ridgway kwam tamelijk enthousiast terug van een bezoek aan Turkije. De Amerikanen, die in Griekenland gaarne Papagos aan 't bewind zagen, kregen bij de verkie zingen hun zin. En wat Spanje be treft, brachten de Amerikanen het voor elkaar, dat ze luchtbases en enkele havens mogen gebruiken, ook al blijft boven alle vliegvelden en etablissementen de Spaanse vlag wapperen. De voorstellen van Tito tot op lossing van de Triëst-kwestie kon den geen genade in de ogen van Italië's regeerders vinden. Nog al tijd blijft die stad een bron van moeilijkheden. VERENIGDE STATEN Dc presidentsverkiezing in dè Verenigde Staten, die volgens som mige kranten een „aardverschui ving" betekende, bracht daar voor 1953 een republikeins bewind met Eisenhower aan het hoofd. Hij heeft toanse gebied™ kon hetjezag ge- ministerie samengesteld en een j jJSgja toestand slecht. De apartheidspolitiek in Zuid- Afrika leidde tot meningsverschil len tussen de gemenebest-staten, waarbij in het bijzonder India zich keerde tegen Zuid-Afrika. INDIA Honderd jaar geleden voorspelde Karl Majx, dat in India de dorpe lingen nog eens zouden beslissen over de samenstelling van de rege ring. Dat is dit jaar inderdaad ge schied. Voor het eerst in de historie van India zijn algemene verkiezin gen gehouden. Ze namen drie maan den in beslag en waarnemers ver klaarden, dat ze heel goed geslaagd waren. Van de 176 millioen stemge rechtigden maakten 107 millioen van dat recht gebruik. De Congres-partij behaalde de meerderheid in het Indiase Lager huis. Dit is een sprekend voorbeeld van de ontwakende politieke be langstelling in Azië. Tot voor wei- t nig jaren hadden de gewone man en vrouw in Azië die belangstelling niet, omdat ze beïnvloeding van het staatsbestuur beschouwden als een terzijde schuiven van het staats hoofd en zijn ambtenaren. Nu dat standpunt overwonnen is, laat zich voor de toekomst een uiterst leven dige politieke en zelfs extreem-po litieke activiteit voorzien in Azië! zijn i deel van zijn werkprogram bekend gemaakt. De verwachtingen voor zijn regeringsperiode zijn weinig gunstig, omdat hij van zijn voorgan ger 'n akelig-grote collectie onoplos bare problemen erft, waarbij dan nog komt, dat er een lichte econo mische teruggang in de Verenigde Staten valt waar te nemen. Verandering van de dollar-hulp aan het buitenland staat op Eisen hower's program. De bezuinigingen, die Eisenhower aankondigde zullen ongetwijfeld ook het ambtelijk apparaat van de Ver. Staten aantasten. Eenzelfde neiging tot bezuiniging heeft zich reeds geopenbaard bij de defensie der Navo-landen, waarvoor Amerika zich zoveel offers getroost. Generaal Ridgway kreeg niet de grote som men toegewezen, die hij verlangde. Al kon dan vastgesteld worden, dat men voor 1952 de gestelde, doe len heeft bereikt, voor 1953 zal men het met de herbewapening iets kal mer aan doen. ENGELAND Het is vooral Engeland, dat niet bereid is zwaardere druk op zijn bevolking te leggen voor een ver snelde herbewapening. Het overlijden van Koning Ge orge VI bracht in Engeland Elisa beth II op de troon. De officiële kroning van de jonge vorstin moet nog geschieden. Zij aanvaardt de regering in een weliswaar moeilijke tijd, maar er zijn in het gehele Brit se imperium tekenen van terugke rende welvaart en vooruitgang. Canada is zelfs bijzonder welva rend. Australië, dat enige moeilijk heden had door te snelle uitbouw van zijn industriële activiteiten, heeft die moeilijkheden voor een deel reeds overwonnen. Groot-Brittannië zelf heeft te kampen met een zekere economi sche onevenwichtigheid, welke nog steeds noopt tot het handhaven van bepaalde rantsoeneringen. Men is echter vol goede moed voor het nieuwe jaar. Bij de kleinere oorlogen, die thans op de wereld woeden, was Enge land slechts in geringe mate be trokken. De guerilla-strijd in Malakka ver- Koning George VI van Engeland toonde een aflopend karakter, overleed vrij plotseling in het begin I De Januari-onrust rond het Su- van dit jaar. ez-kanaal ebde weg en in de Afri- DODEN IN HET JAAR 1952 Bij een terugblik op het jaar 1952 behoort ook het eren van de nage dachtenis dergenen, die in dat jaar hun aardse leven afsloten. Tal van vooraanstaande figuren zjjn heengegaan en ivy doen slechts een losse greep, wanneer \vy hier een reeks namen vermelden van mensen, die zich voor hun land of hun volk, voor de beschaving of voor de wereld bijzondere verdiensten verwierven. De nachthemel in Korea tydens een hevig gevecht nabij de Driehoeks heuvel en de Pike's Peak. JANUARI: 11. Frankrijk, Jean de Lattre de Tassigny, generaal, opperbevelhebber van.de Franse troepen in Indo-China, na operatie te Parijs op 5 Januari: FEBRUARI: 6. Engeland, Albert Frederick, Ar thur Georg (George VI), koning van Engeland, tweede zoon van koning 19. Noorwegen, Knut Hamson, no- belprijswinnaar, 92 jaar. MAART: 18. Sowjet-Unie, prof. Mazepa, van 19191920 premier van de Oekraïnse Volksrepubliek, 68 jaar, te Augsburg; APRIL: 21. Engeland, Sir Stafford Cripps, MEI: 6. Italië, Alberto Savinio, (Andrea de Chirico), componist, schrijver en schilder, 61 jaar, te Rome; JUNI: 2. Ver. Staten, John Dewey, rustend hoogleraar in de wijsbegeerte aan de Columbia University te New York; 12. West-Duitsland, kardinaal Faul- haber; 18. Sport, Efim Bogoljubow, schaak grootmeester van Russische afkomst. JULI: 26. Argentinië, Eva Duarte de Pe ron, echtgenote van president Juan Peron, geboren 7 Mei 1922, gestorven aan kanker. AUGUSTUS: 5. West-Duitsland, Clara Viebig, schrijfster, in Amerikaanse sector van Berlijn, 92 jaar; 5. Frankrijk, Sir Jack Drummond, Brits voedselexpert, met vrouw en kind vermoord te Lurs; 20. West-Duitsland, dr. Kurt Schuh- se sociaal-democratische partij, gebo ren 13 October 1895 te Kulm aan de Weichsel, 56 jaar, te Bonn; 31. West-Duitsland, dr. Victor Mayer Eckhard, dichter, filosoof en romancier, 62 jaar. SEPTEMBER: 4. Duitsland, Alfred Neumann, ro manschrijver, 57 jaar, te Lugano; 4. Italië, graaf Carlo Sforza, oud minister van buitenlandse zaken, ge boren 1873 te Montignoso di Luni- giana, 78 jaar, te Rome; OCTOBER: 27. Australië, William Morris Hug hes, belangrijke autoriteit bij vredes conferentie te Versailles in 1919, 8E jaar. NOVEMBER: 1. Frankrijk, Charles Maurras, mo narchist, politicus, dichter en filo soof, geboren te Martignes en Pro vence 1868, 84 jaar, in kiiniek te St Symphoniën nabij Tours; 4. Ver. Staten, Philip Murray, pre sident C.I.O., 66 jaar; 8. Israël, Weizmann, le president van de republiek, geboren té Grogno in Rusland 1874, 77 jaar; 21. Ver. Staten, William Green, voorzitter A.F.L, 81 jaar; 26. Zweden, Sven Hedin, bekend ontdekkingsreiziger, 87 jaar, te Stockholm; DECEMBER: 1. Italië, Vittorio Emmannuele Or lando, laatste overlevende van de „grote vier" van Versailles in 1919, geboren te Palermo, 92 jaar, te Ro me; 3. Tsjecho-Slowakije, Rudolf Slanl politiek leider en trotskist, op- macher, voorzitter van de West-Duit- gehangen te Praag; GENERAALS Overigens laat zich voor de gehele wereld een merkwaardig politiek feit vaststellen: het aantal gene raals, dat zich op de politiek wierp, breidde zich dit jaar verrassend uit. Steeds meer staten krijgen een be stuur waarvan een generaal aan het hoofd staat of tenminste kabi netsformateur is. Wie over generaals praat denkt aan Zuid-Amerika. De Zuid-Ameri kaanse republieken trokken dit jaar voornamelijk de aandacht door ze kere politieke en economische moei lijkheden. Generaals en kolonels regeren daar thans over de meeste staten. Het bekendste regeringshoofd is on getwijfeld Peron, die behalve in Ar gentinië ook veel invloed heeft in aangrenzende staten. Hij werd dit jaar zwaar gteroffen door het overlijden van zijn actieve echtgenote Evita Peron, die hem bij zijn regeringstaak krachtig ter zijde stond. Zo merkwaardig lag in dit land de situatie, dat dit grootste vlees exportland ter wereld 'nvlees- rantsoenering moest invoeren om zijn vlees-exporten op peil te kun nen houden. VERKEER Veel moet in dit haastig en be knopt overzicht van de daverende dingen uit het jaar 1952 verzwegen worden, maar we zouden tekort schieten, wanneer niet even gewe zen werd op de geweldige groei van het wereld-snelverkeer. Vooral de luchtvaart ontwikkelde zich specta culair. Men vliegt over de Noord pool, men praat al over dag-retour vluchten tussen Europa en de Ver enigde StatenDe wereld wordt kleinStraks vliegt men in en kele uren het bolletje rond waarop enkele milliarden mensen leven Bij de luchtvaart doet zich een droevig ding voor. De nieuwste straaljagers stellen naar het schijnt zulke geweldige technische eisen aan de vliegers, dat het aantal on gelukken groot is. Wellicht staat hier de mens niet aan het eind van zijn kunnen, maar wel aan het eind van zijn uithoudingsvermogen. De scheepvaart eerde met trots kapitein Kurt Carlsen van de „Fly ing Enterprise", die als goed kapi tein de laatste man was, die z'n zin kend schip verliet. HET EIND En nu wij dan aan het eind van dit jaaroverzicht zijn, past nog een woord over de toenadering tussen de_ mensen en de volkeren. Ook in 1952 hebben vele genootschappen en toch wel voornamelijk de kerken geijverd voor die toenade ring en voor de vrede. Wanneer een jaarkring afloopt en men overziet de gebeurtenissen, dan is het opval lend hoe weinig men vordert op de weg naar een betere verhouding tus sen de volkeren. Ver zijn we nog ver wijderd van een broederschap der mensheid. Moge het jaar 1953 ons nader brengen tot de beleving van dat grote ideaal 1

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1952 | | pagina 19