ZATERDAG 11 NOVEMBER 1939 NIEUWE ZEEUWSCHE COURANT f IN HET KRAAIENNEST HISTORISCHE KRONIEK ALLERLEI GEKKE GESPREKKEN i G ie(v aar lijk e mentaliteit Die. laatste jonen wordt er in immer toe nemende- ma,te gasiplroke-n en geHchreiven oveir de gevaren van -een gasi-picurlag v|o;or die burgerbevolking. ïn het. eerst lagl heit er dik op', dat deze vexonltritsfemide agitatie uitging van belanghebbenden b'ij de ver vaardiging van dit 'satanische, strijdmiddel of van geïnteresseerden bij, de ila.brioa.gle dea- afweermiddelen. Langzamerhand is het echter deze menschen geluktook blen diei halt' of' gehtaell te, gpedertuoiuw zijn voor 'huin wagentje te epiaormem en zo-o wordt ra thans in de Jiersi door deisk'unidï gein en ondeakhndiglen maar hartelust bte. toogd «u gedaasd over dit afschuwelijk onderwerp. Het uiterst bedenkelijke in dit alles is, dot men een menltaliteiit gaat kweeken, welke geneigd is om dit weerziriwékkiein- de, dit verbodene en dit diepizoindiige ia,an valswaplea alls iets plleidaags;, ,ais ieits ge woons .ol' ialsi iets onvermiJdejKjkh voor te stellen. Zoo, doodt men den moreielein weerstand tegen deze bestialiteit, welllkla wielersitiand gelukkig nog de macht he»i|t isjraehtigla remmen in werking te sitieljllen. H,oe ver mien ook in ons kamipl is afge gleden, bewezen de drie artiklejfen van een doctorandus over „Modernle sthrijldgas- sein" in de „Maasbode", welke artikelen gleheel va.n de gie.wra.akte mealta;lSt|eit door trokken waren en toch zonder «enig com me.ntaar van redactie-zijde opgenomen werden. In alarmeerenden toon, waarvoon in aei feiten absoluut gem motief te vin den is, wordt er geschreven over vijlan- oen en gas-aanvallen-, alSbf er 'n oorlog met ons opl heit Iplunt Staat, uiiit te brëken Zonder blikken of ifozea pende do schrijver neer: „De oude typen brand bommen hadden het nadeel dat de metalen wand der bom, die dikwijls een belangrijk ge wicht vertegenwoordigde, niet meebrand- de. In het elektron vond men nu een inetauH'eigeeringj dia dit wel doet, en zei» intensief. Aan «en blussicbe®. dezer bran dende bommen valt niet te denken. De gene .dia het w.aagt hier water te gpoien, k rijgt de wit-glo eiende, b randende metaal- deelen der hnpis naar zich toe geslingerd, en de brand wordt niet gebluschit,. o. a. door het erin aanwezige, natrium, dat zoo- als bekend, met waiter in brand vliegt." Het ergste is nog wat de schrijver sug gereert. wat' gedaan moeit: worden, wan neer ons land met gasbommen bestrooid is: „Maar dan zullen we represailles nemen. Ook onze vliegtuigen zullen hun tanks met mosterdgas ledigen boven de hoofden van hen, wier reieeering ze op- ons afzond. Ons land zal alleen, dam van chemische strijdmiddelen gebruik maken, als men za ook tegen ons gebruikt." In deze regels werpt de doctorandus zelfs de katholieke leer onvervaard oive* tbord. .Welk een gereserveerd standpunt do Kerk ook in het moderne oorlogsvra,agst.uk inneemt; hoe een groat deel da.arvan op het terrein der vrije kwesties ligt: over één zaak zijn al onze theologen en mora listen hot eens, nj. dat een banteriolo;- gische- of gasnorlog, noch in aanval, noeh in verweer beoefend mag wor den. Het doel heiligt heiusoh de middlelen niet Het ware voor de mensehheid heel wat beter, dat men ,alle energie, die thans wordt aangewend, om de burgers op te wekken zich- tei interesseere®. voor1 den ga,s-oorioig en zijn gevolgen, ging1 gebrui ken voor 'n vurigie actio van vterzqt tegen deze gruwelijke methodes, die dqox d!e Kerk gebrandmerkt en door piaoton en ver dragen verloochend1 werden. UTTKUIK. met Veth IV na sohool „apjart" te nemen. Tot thuis foia wae-ien „tljj! gaan werken". Eén jaar deed ie dat, twee jaar lang gelfs. Hoe moest dus de eriitiek .dat bijhouden. Dia onderwijzers tegenwoordig. Da.ar kom men de «houders niet hoog genoeg meer voo,r -O'plbialiein. En ma,ar generaliaaereu, want de. brecidisjte weg ia o;ok de gemakke lijkste. Meester Pluimers1 wist dat Sjiaak Veth geen uitvinder zou; worden. En die op dat puilt .precies zijn gedachten had den geraden, zei hij lachend; „maar daar gaat, het vopr G-od nietl om!" Dat is pias- munt. Natuurlijk kreieg ie nog meier klanten dan Sjsiak. EenigSzins laifwijfcend! van het standaard-type mia.ar toch- in de lijn. Dus van onzen tljid. Dat' gaf biergen avondwerk. Maar Pluimers: wérkte. En de critiek' wierkltie <jok'. Daar trof de pianodhie nog 't ongeluk, ila.t haar hleija.arde koster gin|g hemelan. 'n Arme kerk-klas; ler werd „tott -haide,r order" geen koster meer anngldsteld. D: oudste misdienaar kon hie.el wat als er maar 'n organist was... Meester Plui- mexs werd organist; dait kloipllie. Droom- oogen, 'n ongel', gewijde gieziangen en schemering in 'n stille kerk. 'n Metier voor 't broekje Maar stapel w,as-ie. stapel zeien „z,e" die onderwijlz-ers tegenwooordig, nelo dan vroeger. Biji de familie Vergelder ,opi d'n hoek tussehen de Berk- en Beukstraten, waar in gouden letters o.pi zwart graniet vcx-- teld werd diait er 'n groothandel wfird gedreven, kwam' meester nu en dan naar huis. Eventjes hoor't "Wjais gekomen met het verliezen van 'n brief door juf frouw Groetje Vergelder ,diie ie beleefd aan huis -had teruiggeblraéht. Helt kan ook zijn, dat 'n .ander onbeduidend feit de oorzaak der relatie was. Ex was op gevolgd, uitwisseling van muziek en 't vie'l opi, dat 'n zekexei piano in een zeker huis tusBOhen de Berk- en do Beukstraat weeT even vaa.k opengeklajpit werd als kort na Groefje'® kostschooltijd. Vader Vergelder en moedler Vergelder hadden wat men pleegt. te noeimlein „door zicht"! Tjta-ja, 'n oiiderwijizer-tje. Dat „tje" ging1 er wel -af .en 't groene -en zoo. Wiafl toch altijd wat anders, dan anders. Ihis, jnviteeren, inviteeren. In 't Polilttóblad spreekt men ook wel eens van 'n „samenweefsel van verdicht sels". Zeer juist. „Komt u, Zondag-namid dag niet eens af?," ,,'k 'Donk 't niet, meneer Vergelder. M'n weirk ziet n. Ik kan 'f hieusoh niet doen. Anders, n weet 't wel!" Tuurlijk wist meneer Vergelder 't. Greetje moest 't zélf maar 's vragen, of meester Phiimers 'n middagje kwam. 't Ib zoo- wed wat, nu ja, voor 'n meisje, ma.ar oe-h. als 't móelt, dau gaat dat. Ein 't ia iets zeer ander®, wanneer 'n mieisjcshart de vraag stelt. Wat hier 't ge.val was. Want Gre-etj» had daar diep van binnen al lang dat kleine vlammetje ontstoken, waarom het leven draait. ,,'k Kan heusch niet, juffrouw Greta, 't Patronaat, ziet u. M'n leiderschap!" Oeh, och, 'n echte goeierd was ie. Neie. zei vader-Vergelder, allemaal prupLeD van tegenwoordig. Die .onderwijzers En toch kwamen er ook al memscben in den Groothandel inkoopen, die anders over meester Phiimers sirlnak'en. 't Zou wat. Greet je knoopte in ieder geval in haar oortjes dait Berten ja, in haar hoofdje heette hij' al lang „Berten" hard werk" te. Veel te hard. Je kon 't. hem in ieder geval aanzien ,dat ie veel' hooi tip z'n vork nam. Daar kwam ie waarachtig op 'n goeien k-cler zelfs inh et stamhuis ,,'s Lands Wel varen" te recht, .om, eh. Ja, kent n 't moeizame werk .aan '11 kiesvereieaiiigjng verhbnden Opi '11 plaats waar nog niets van dien aard bestond? Meit 'n pia.ar trou ws helpers en gesteund door mieneer Pas toor, vatte Pluimers de koe bij de horens. Stiriletjes-aan bleef de bijnaam „broekje" achterwege. Bij1 'n gedeelte; der Vereng'e!- ders tenminste. Maar 'n andere hoop bleef doorgaan meit critiek. Opi de onderwijiziex» van tegenwoordig. Maar daar kwamen de staaltje®, d(at Sjaak Veth toch maar n-etjesl meekom en z'n oudere broers toch .maar niet Daar kwamen andere, gevalletjes. Da-ar wanen vaders die wisten van 'n zeer vertrouwte- 1 ijk onderhoud, heclemaal niet kwetsend, om bij '11 bepaald kind zo.o'n trekje- van ondeugd weg ta wark-en. 't Wa® tael goed, da,t meester hun .dat gezegd had. Zelf zie jei dat zoo niet aankanten, Wij, je eigen kind. Maar aleer i-e zo-o-'n trekje aan de oudens vertelde maakte ito minstens drie h-uisblezoeken, z-on-d-ex er over te roe ien. Eerst vertrouwen -en dan zo.o- ter loops Ze- stonden er paf van ,da.t ie, vaak '.s avond® laat, oipt die- manier nog kwam ijveren voor da -o-p-voeding van tie kinders. Pastoor noodigde hem omstreeks dien tijd, meit nadruk opi de plaisfioria. -En 't lukte- wejl 's 'n keertje 'm 'n a.vondje op visite t-e krijgen. En 't leek den zidliehler- der ,dat deka vexp|qO|Zin|g den jiongten wter- ker meer dan gioad deed. En nu mieneer Pastoor toch eenmaal wist, dat Vergelder de eanigste familie was, die 'n bleetjie rela- liia met 'm onderhield, spoorde Paötioor dia me.nschen -a.an meester ook maar 'ns 'n avontje te invifecren. „Wiant ie .Werkt 'te hard. .moeder Vergelder. Maar iaat 't in niet merken, dat 't. daarom gaat, want dan komt ie zeker niet." En Pluimers kwam nu a|ï 's meier bij Vergeld-er. Hoe ,ga.at dat? Als dat vragen blijft aanhouden. .Er werd samien plano gesipoeld. De radio is dan nikls, in derge lijke omstandigheden. Ze v.onden 't schit terend. En Pluimers zag dan toch ook iets, in 'n zeker pia,ar oogton, die door peilden naar z'n binnenste. Er zette zich iets vast bij; 'm, dat 'm bevreesd en blij tegelijk maakte. Nog niet, dat nog niet, hoe mooi 't ook1, was. Z'n werk en z'n studie. De kinderen, de slchooi, de öuidle-ns. Nog niet. .Werken, werken. Hij haalde intusEchen z'n hobfldakte. Er kwiam 'n cursus avond-onderwijls en Pluimers onderwees. Daar gingen ook' do avondjes van Vergelder ,er aan. Oudere klanten kwamen nu 's avond® in de blan ken zitten en "ze droegen, ma,ast hun kennis,, ook nog iet® anders- van „de nieu we" mee naar huis. Dat wlas een man. E-ven graag namen- ze voortaan hun pet af, Did droge hoest hadden ze 't eerst gehoord, toen ie J® morgens, naar da steenkoude kerk! sukkelde, den wentel trap naar 't ok'goal op. Da.t ie mager was geworden hadden ze al eerder ge merkt. Ma.ar zelf -lachte hij de blez-waren weg ,,'t Ligt ia m'n aard," had ie lachend bij Vergelder gezegd. Maar Greietje koncir niet zonder z-org over denken. Wianit los van de bedoelingen, die haar onder® met het aanhalen van den jongen onderwijzer aanvankelijk hadden gehad, stond in haar hartje dait warme vla-mmeitj'e te branden en te wachten tot meester Pluimers 't op zon eischen. E11, me-ester Phiimers wist im mers,. dat daar voor hem 'n lidhitj<ei llteeifd». Na 'u paar dagen biinnemblij'ven was Pluimc-rs weer voor de kïas gaan staan. Mence-r Pa-stoor had dan ernstig jnet 'm gesproken. Dat hij-werken van klanten -al® Veth en diet jongens voor de Am- bla.ehtsisOcihool moest ie er lieVer voor- loopig maar aan geven. Was veel- te yeiel. Bijl de mensclien deied je nooit genoegj dait was waar. Maar ie moest nu memoer Pas toor ma,ar 's bclo-ven, dat ia wa.t minder zou „doou". En ie beloofde dia-t. Er ie wist er bij, dal ie 't bijna niet zou kum-nom nakomen wat i-e b'elo-oï'de. W.ant toen do vader® dei' „afgedankten" tieru-gkwamen vragen om „toch nsjeblief hun jongen nu vei der te willen heiplan," town koin io t niet over' zich verkrijgen -en hielp ie wc,er. E11 ie kwam ook Zondang® Weer in t Patronaat cm 'hield waarachtig nog n spireekhteurt voor de kiezei-si polk. Me* neer Pastoor had aanvankeljh met zorg '.t hoofd geschud. Ma,ar stilaan ging de goeie man toch ook gieüoioven, dat ',t met Pliui- mers wel lo® zou Iqopen. Mager en bleek wel, ma.ar dat hoosten hiteelf tooh weig. En de vent scheen er o,ok' geen hinder van te hebben. Verklaarde dat aanho- dend zelf. Meneer Pastoor werd er ook geruster op. Magiër maar gezond. De do-k- ter had 't zelf gezegd» fit hoor, heell fit. Eln toeai zo,ow,a,t niemand mieer dacht aan ziekte, bij Pluimers,, zoo'n maand of zeisj later, was ia na 'n wandeling' door del weer paus overgo,t-en h-eivlelden, blijven neerzitten ,a.au dem waliermolen va.n Kus tor. De jong van Kusltex ha-ddem 'm meit 't wagentje thuis gebracht. De kborfsien lieijten sneil opi. 't Wa®, ernstig ditmaal. In 'n hui® tugisohen de Berk- en Beuk straat brandde 'n warm rood lichtje voor 't H. H;art. dag en nadlilt. Hoe warm en innig dat licbtjei ook deed,,, in 't dansen de schijnsel schreide '11 meisje, onderwijl zo innig, innig b'a,d. Wamt 'n meisjeshart voelt va.ak voioroipl wat komen ga.ait. Meneer Pastoor zorgde zelf®, dat 'n katholeke wijkzuster uit de. nabije stad da dagelijksche verpjèegling van den patiënt op zich nam. De dokter haalde 'n speciali teit voor deze ziekte met haar itientafflien andere verschijnselen en vormen. Maar 't stomme, lijstje na.aisit dat glimmende glaasje met kwikzilver spraken droeve dingen en sloegen de, mooiste verwachtin gen neer. Pluimieirs w.a® veell! ziet. Alle critiek was ingedamd. Ook in 's Lands Wielvaxen. Daar trokken de jonge mannen naar Onzei Lieve Vrouw van de Dreef, niegto-n dagen achtereen, t-wee uur heen en twee uur terug. En biddend. En echt- biddend, 'u Priester had iederem ochtend aam 't -al laar 'u speciale intentie. Voor dem klei nem jongen onderwijzer, die kwam, ginds vanachter dpn hauivel-horizion, waai' 't he-ide-faars ineem-vloeide nfet 't stervend oranje der schoome zon v.an God. De. najaarsmisten kwamen hangen om den kerktoren. He-t gevreesde was '11 feit. De, luiken gingen dicht, met ronwstrikjes a.an de haakjes. Berten Pluimers was dood. De-ze schok raakte, de gansche pa,- roohk en -er onmiddellijk opi volgde m doffe-, diepe stilt© v,an- v,eet verdriet-, Eioht verdriet. En 't volk slplrak zicli- uit. „ilij kleeft zich doo-dgewexkt." 'u Heele gemeente ging achter d-e-zs lijkbaar, 'n He-eH-a gemeente. De kranten .schreven plotseling over dezen jongen on derwijzer. Ze plaatsten h-ett geble-uren in Vamenveld in -het juiste licht. Overal dio kritiek en bevitting opi do onderwij'zersi, Iïier 11 jongo meester, die ho-ndierden rondom zijn graf aamieintrok. 'n Feit dat er toch nog wel iets- „anders" bestond. Lat men zelf® in heit eigen kampi daarmee rekening moest ho-uden, als de dluizen dier critiek werden opiengegjoioid. Gewiexk't tot hij viel. Tot hij afknapte als in rterke veor. omdat 'n sterke veer noodt v'exslapit of verslijt, maar well! afknapt. Zoo sipfcak de «penbane meening. Dooilgewtorkt. O, do deskundigen z-eiden 't ni-at. Miaar de st-em van 't volk', di-ei nog -altijid de stem van God is. 'n Eienv-oudige we-esjon|gien uit do mei, die 'n groot werker wia®, zonder zich zelf te sparen. En daarom, in de school van Varenveild, in 't octaaf van Alferzi-ellem, bidt. de onder wijzer. staande voor de klas: „één O-mze 1'ader en één Ave voor de meesters-, dio aan deze school hebben gearbeid". En zelfs de kinderen weten 't, want izle hoor den 't zeggen, dat dit -ge-bed maar voor één bedoeld k-an zijn. Op 't kerkhof w-ordfc '11 enkele, donkere roos maexgeljeig.d, door 'J meisje van den hoek, tuisisdhiem de twen straten. Ze knielt neer, op den donker, natten, druipenden ha.rdsit.ee,n van 't bank je en bidt, bidt. Dc herfst omhult den vredegaard met z n sfeer van rijpheid en verwisseling, van vruchtbaarheid en loon. Achter luidt 'da klok want 't is dei dag, die ail'lor dag zal worden. Zij luidt de- uiitvaiart van miHflioier nen zielen. (Sdioolb'est.) C. L. POLDERVAART. Nieuwe woelingen opi Malta. Sinds- eenigien tijd heexstóh't er op Malta het kleine eiland in de MiddaHandsjdlila Zeie, weer onrust onder de bjavlolkiing. Thans i-s- dei gespannen- verhouding tus- s'chen -de Emgelsohe reigepriingis-,autoriteiten en het matio-nate kabinet van Malta em de Maltezer bevolking de porz'aak van de mieiuw u-itgebk-oloem wopli.n.gen. Da Brit- sche gouvermeiur-ige-neraial, Sir David Gampi- bell, nam reeds versichiilende voorzorgs maatregelen hij nam o. m. eien s(pleedaie jtolit ie versterking- over het giehaele eiland, terwijl militaire troepen werden gecon signeerd. 'Ongetwijfeld sita,a;t Malta thans opnieuw voor -elen pblitieike crisis. Aanleiding toit cle huidige onrustigiei atmosfeer ouder de bevolking w-a,s het verwijlt v,an de Bri'tseho ulorit-eiton, -die' de licht-geprikkelde- en aak op relletje® beliuate MaMiezlers de schuld geven v-an een overtreding der grondwet. Z-o,oaIs men weet, do-e-t de Ita lia,an,s-che regeierimg! alllle pogingen ,om de moedertaal v,a.n heit. eiland weer opi de «holen in gebruik ta krijlgen. Hot Malte zer Kabinet, onder leiding van Sir Ugo Misfiul is va,n deze actie, da drijfveer. De Engel,sclien, die in daze enlea-gdeke pogingjen een vermindering van de Eimgelschl» heer- sohap.pjj over Malta zien, pogen Hez'ei ac- tieivo houding der Italianen dan ook 'ten sterkste begon te werken. Bovendien vaar digde do Emged-söhc overheid reieds «eni gen tijd geleden een verordening git, waarbij het aan buitenlanders verboden is ander onderwijl® te. geven dan het E,n- gelsch, terwijl op da schollen ook glaen andere taal dian het Engelsch mag worden aangewend. Alleen met spieiaiallle toestem ming van d'e Eng'elscbe overheid mogen buitenlanders aan die Mailt,eZer söholen werkzaam zijn. Thans werd ook blekend gemaakt, dat de regeering raad® eenigte weken geladen oen verbod uitvanrdigdo tot het houden van oplenblare vi-rga.derin- gein en betoogingen, a,an welk verbad mle-n zich eveneens niet hteieflt geliouiden. De zof veielste Strijd t,uis;sdhen d® E.n,ge;l!schen en het Maltezer bestuur met haar be volking wordt thans gevoerd, en als men de licht -geatooxdlei gemoederen der Malte zer® kent, is hat ook niet tie verwonderen, da,t d'a gouverneur-, genera,al tijdig zijn maatregelen in den vorm van militaire en plditie-versterkingen nam. De .oipxoorma- kende elementen opi het eiland Mailt,a wor den 'bovendien bij .alle mogelijke en on mogelijke relletje® krachtig jgesitlaund door da studenten, die in z-uilke on-rulsltige oogeinblikken steeds de taalstrijd tot motief v,an liun „medewerking" ,a,an de opl- rnie-rs toeschrijven. Men z-al zich no.g wel de ernstige ongeregeldheden herin neren welke zich in Ma,art van hat vorig •jaar voordeden, toen e,en groot aantal stu denten in da gehoorzaal der "Maltezer Universiteit «en bleitooiging ,organis«erden tot .verzat tegen hét besluit dar regtoering om „de grondwet t,q verkortten en bet ge bruik van tie. Italiaansche taal ta •bemer ken". Bij dezeb etooiging kwaiu het tot heittige ©n zelite bloe-diige botsingen tus- sChen btetoogers en pulitte. Alle meubelen, Welke zich in de vergaderzaal btevonden, werden kort en klein geslagen, ruiten Weir" den vernield en tot slot viel men ae-lib de politie ,a,an, toon deze wilde ingrijpen. Y'or- scheidene, plersonen werden gawioind, tea-w'ij'l talrijke studenten werde-n gaai'rest'ewd. Doch niet alleen het eeuwig taalpro bleem is vaak oorzaak geiweieist van die vele ongoreg.eldhe.den opi Majlta, ook de godsdienst speelt hier een grootte rol onder dei bevolking. Men kon vóór het in Juni van het vorig jaar opgelost oonilicit, tufi- aehen Kerk en Staat feitelijk wel (sproken van een drievoudigen strijd, n.l. aan gods dienststrijd, ,e,en politieke ,strijd en een taalstrijd, en alle .driei deze, oorzaken van de onrust api helt eiland do,en voor elkaar niet onder. Meer dan eens kwam heit voor, dat men in de «ene plaat® in olpjstand kwam tegen heit taalgebruik terwijl men in dei andera een politiek meeningsverstihil da aanleiding toit het conflict weötj Da bevredigende oplossing, waartoe het- eiland in Juni van verleden j-aar mocht geraken, is evenwel alreedis meer dlan eenis uitegnge- zat dan dat de toedracht dezer oplossing nogmaals zou toio-eten worden geplujblit ceerd. Wij willen evenwel niet eindigen alvorens het een en, ander over liet eiland zelf te schrijven Malta mag jmgetwij'feld een ateunplunt worden genoemd vooer de heerschappij op de- Middellands,ehe Zee. Wie het eiland in bezit beiejflt, oefent zijn eigen, wil over de bevolking uit, oif'slöhoion die: wilsbeschik king niet zeldlem wordt tegengewerkt,. Se dert die Eingledgeh-Eransche we-de yan Amiens in 1813 i® Malta ïn Eingielsch bezit gekomen. Engeland heeft zïck on danks die vele- woelingen immer staande weten ite houdenhet Weloofdte aan de Malte.zeirs ignsiojtie economische en politieke voorde,elen, terwijl die btevoüking .tijdens den oorlog niet omdiex de w-ape-nen behoefde te komen. In 1921 kreeg Ma.lt,a een eigen grondwet ,en sedertdien heeft Malta voor dei kwestie v.a,n buitenllamdsehe politiek nn van verdediging) «eu gouVernieux-geineTaal va-n Engeland op het eiland. Echter voor binn-einlandsoh-e aaingieleglenheidlan is Majlta volgens die ,grondwet zelfstandig; het is gemachtigd tot het kiezen van een kamer en senaat ein zijn z.g. uitvoerende ma-chh dei uit vijf leden besta,and'a regeexing- Malta, bleziit voorts een eigen rechtspraak. Ondankte dieze door Engeland verleende vooi-deielen is het op Malta dóór alle jiaren heen onrustig geweest. Giasipanuen verhoudingen onder de bevolking en bot singen met de- ipolitde is- daar aan de orde van den dag en d© Engeladhe regteiering zou wellicht niet zulke hoioige kosten a.an onderwijs. culfcu|ur, militairieime, enz. uit- gie.ven indien het niet sen groot- politiek voordeel ziet in hat bezit, van het ledlamd'. Niettemin zal Engeland in de toekomst .een harden strijd hiehben te vopren fegein de inmenging -dér Italianen, dia hun ener gieke p|o,gingen toit de- w-edler-invoering der Italiaansche taal, hoofidzaklejllijk icjpt de scholen ongetwdjlfeld .zu(lle,n vooafzletltlen, hierin bijgestaan door een greet de,el der bevolking, vooral van de zijde, der studen ten. Vo,o r-hislorisclic Indianen sfamlnfeu. Tprwijl de wctenschapipiellijlke andeirzóet 'kiera in Centraal Azië op zb-ek "züjjn (tiaaij sparen van uitgestorven rassen, heeft een kleine groep van onderzoekers uit Cofan'- bia de onweerlegbare sporen van een lang vlerdwenen stam van „fblter-lndianen" ge vonden, die in Columbia eeuwe™- voor dei blanken er binnendrongen, hebban gc- Jje-efd. Men beeft weer, ziooafe vaak in dit land, de| overbEïjji'selen van oen Iri dic, Dienstam gevonden, doch deze stad in de nabijheid van Cortez' gelegen, gjaf een oiverzicht van geheele Indiaanache blet- 6'ehaving, een cultuur, wélke Van allo andere beschavingen volkomen is geschei den. De ruïnen geven duidelijk weer1, wielke tooverceremoniën en welkte b-loedigo iSjechtigheden hier hebben 'plaats geihlad. >r. Martin, dc' curator van het ftïjks- museu'ml van Colorado, hield de blijbionder- heden van dezte ointdekkingen, wialkei hlij met een collega had gedaan, langen tüj'd gleheim. Hij vreesde nl. dat ze to stentatiq- iteel waren 0111 door ee-n staatsinriehting to wordien .gepubliceerd. De groep onder'zbiel Ikbrs, die in Montezhma, op zloek naar olud'e Indische relikwieën was, kwam op ziekeren dag' b'iji ruinen-, die er gelboel anders uitzagen dan die, welke men, tot dusver, in deze districten had gevonden. Ze lagen in een dal, tusschcn ro|t!s|en' Vlsrhorgen en .alleen voor het gaoofeudo fojog te out,dékken. Ee-n eigenaardig gevormde toren sfa'k ,uit de ruinen op «n daarin drongen de onderzoekers met houweelen en spaden. Hun ontdekkingen leidden er toe deze plaats „bijenkorf"-toren te noe men. Op de volgende wüj'ze -heeft dr. Mar. tin in een officieele mededeéling het'groot ste vertrek in den toren beschreven „De zaal had geen deur, waardoor im-en weer naarb'uilen kon 'komen- Ook' waren er geen onderaardsche gaingen. Slbeieinen, vuil en houtskool waren .erin vier Voet; hoog opgestapeld. Onder deZo hoop lagen de door ons gedane ontdekkingen. In 'den noordelijken 'hoek ontdekten w!ij| 'n grojata hoop beenderen, welke hoop- 'n o-jipier- vlakte 'van z'es vloet in het viejkalaJ bedekte. Dlezte beenderen rijin waarschüjln- lijk afkomstig van individuen, die gedood werden. In ieder geval waren dei been deren eenvoudig op één hoop- geworpen, want het éene geraamte lag op t aindere. Tot onze verbazing was e«n schedel met haar bedekt, welke duidelijk bloedsporen aanwees. Bij elkaar vonden wlijj de over blijfselen va.n 32 meinsehen. .Wat zouden deze muren verteRem, wan neer zij konden spreken? De verklaring vo,or wat hier is gebeurd, schijnt ge makkelijk te vinden. Of de staiml, die dn stad van den „bijenkorf-toren" bewoon de, was zacht en vredelievend len Wtord door een wilden nomaden-staïri overval len, óf het heeft zélf de bloedig» ge bruiken voltrokken. Aanwijzingen zijn er voor beide veronderstellingen. Ten eerste waren de muren der iruïinen Jb-eschildeird met teekeningen van (miannen, wier hoof- geheel bood een afse'hrikwéklklendien aan blik. Ook wisten de toovenaars van jden stam door een menig te geheime in- len ;uitgangen zich te beveiligen. Het pj zlaer goed mogelijk, dat gedurende de wilde ceremoniën, terwijl de trommels hun on lief geheele galaat was1 bed-ekt en het den waren bedekt door groote masktüra die wilde kalkbensehe hanen voorstelden; heilspellend geroffel deden hooren en ter wijl het slachtoffer ter dood werd yeié- ojoirdeeld, de magiërs als door taoverk (acht door éen dezer geheime inganngon vow den verzamelden staim' verschenen. Üit de gevonden schedels valt duidelijk op te maken, dat menig offer Op gruwelijke wijze was gfefolterd. Van den anderen kant zóu men pit ide onvoldoende wijlz'e, wa-arop de stad was beveiligtd, moeten opmaken dat de daar levende Indianen wellicht 'n zé;er apgeioos tvollk waren pn volkomen pa* Schuldig laan de in de folterkamer plagt» gehad hebbende tafereellen. Waarstehilp- l'ijk zlijln ziji door een anderen stam over vallen, welke stam dehierboven gierelqj veegde zaal hebben gebruikt voor hun gruwelijkheden. SPREEKWOORD. (17e- eeuw). E',én vro-uw i-s- ,ee-n menaige Twee vrouwen is ee-n elapipiaige; Drie vrouwen is, een eyormlelrct ï'ier vrouwen is een jaermeiokt; I ijf vrouwen is eenen Weer; Teghens zes' vrouwen en i-s geen gheweer; Zeven vrouwen en sijh niet te liusschen, IV ant sy sïjin eenen duy vel op een enssen. 'anders Eén vrouwe1 isi een yniage II vrouwen is een elapipage III vrouwen wn garenmarct rui vrouwen een jaarmarct V vrouwen een beer •Jegens VI vrouwen de duyyel en heeft. «heen weer. (Vlaanderen 1488) Luitenant,JHj', een kleermaker nog wel, kunt niet eens het doel .rajkcn.? Hoo isp-eel je 't. dan Idlaaar om een draad door het oog van een naaa-ld te stekten? Ree-ruiltDjoordat ik de naald niet 500 meter van mie afhoud, luitenaantf OnderwijizeresHeb je vanda.a,a.g al je goede daad gedaan, Barffje Bart je: J]a, juffrouw; ik heb m'n levende muis aan de poe»' gegeven. Heer: Uit welke p-lhats hen jlij d.f- Ikojmstig 1 Uongen: Half uit Amsterdam, en half uit Rotterdam. I Heer: Hoe bedoel je dat? (Jongen: Toen ik uit Amsterdam} vér- trok, woog ik 40 -pond '«n ,nui we uit Rot terdam weggaan, weeg ik er Wijha tachtig)! Zoo net is een vrouw overreden, Üojcnl een leeg.e autobus. Zijl was op slag dood. Nog gelukkig, dat de blus 1 veyf waal Dat is toch wat al te erg. (Jie Zegt, dat je twee jaar in «en Tehuis voor Drank zuchtigen bent @ewe,est ein ik hoor, dat je gedurende dien tij'd in de gevangenis hebt gezeten! Nou? Dacht je soms, dat. ik daar wat te drinken heb gehad.? IWaaxaan heeft je moeder eigenlijjk ge merkt, dat jo je niet goed hebt gewaa- a'aliein Ik had vergeten de Zeep nat te maken."' Twee jonge 'juristen streden in leen restaurant over een uechtsiZaak. Tenslotte riepen z'ij: den keJlimer. Breng ons' eens het wetboek van strafrecht, als je er hier een hebt!" Na «enige oogenblikken komt de keil'- ner terug en Zegt met een verlegen gte- aiebtDe patroon heeft er geen, maar hij laat u zeggen, dat u den wijn die u gedronken hebt, -niet hoeft te betalen!" i Rieeliler: U was dus getuige van do vechtpartij iusschen den verdachte en zijn vrouw; wat dacht u daarbjj)? Getuige: Niet trouwen! Een beschonkene waggelt door de Hooij- schuurstraat. Van de twee toeschouwei^ zegt er een tot den g.ndere: „N,ou, dim heeft ook genoeg! f 1 De dronken .main hoort dit en Mjfö even staan met de woorden: ,/Wiat gé" noeig? Het 'kan zijn, dat ik' te veel heb, maar genoeg heb ik nog, la,ng( niet- en hlij verdwijnt in ean, nabije herberg.

Krantenbank Zeeland

Nieuwe Zeeuwsche Courant | 1933 | | pagina 6