heekbank seven Verbroken Boeien. De Groote Oorlog. NK Haarlem. //J 7 Dinsdag 22 October 1918. Veertiende Jaargang. Verschijnt eiken MAANDAG-^WOENSDAG- en VRIJDAGAVOND. FEUILLETON. G. :ijn: iCt. iT 60, DELFT. ERDAM, traat 21b. Deposito's. ourant Zl/2 |:«bor 1918 f 2.185.226.88 5.364.918.41 3.623.187.091/2 f 11.173.332.38 6.492.367.11 N :L BREDA. ension-Vriend. ït en inwoning, Meid-Huishoudster e R. K. Dienstbode, iVo. 135. Onder den grond. De strijd in het Westen. 7 h VAN DER MINNE. EN: SPERBERG; Dordrecht: D, HansweerdA. CARÉ; iszand. E. A. JANSSEN; als: G. S. MUTH; Mid- je: H. R. AKKERMANS; p; Ovezande: A. D. DE Sommelsdijk C. VAN jEN, Vlissingen: J. L. dagen opzegging 2 °/0. |3 maanden 3 ®/0, 1 jaar 4 °/0> W W in Eikenhout, Kerkbanken, ilen .Schoolbanken enz. enz- n billijken prijs zoekt een ïgmeasch uit burgerfamilie centrum der stad; liefst bij eneche». Ook zeekt hij een gezellig in den omgang. |reu aan het bureau van dit ader ietter C. TE KOOR rachtkar op voeren, een •n Brik, een Drieling*- i een Fruitwagen en Utrechtsehe wagen, VAN GE S WAL UW, iszand. TE KOOP. mooi Eikenhout k- en Boogkabinet swaar koperbeslag, bij O. |t5S, M.ubeimagazgn Nieuw- L). 135, Boes. 'dt gevraagd t« Bergen-op- met 1 December een ikenmeid-Huisheudster, Franco brieven onder letter ■eau dezer Courant. jtend gevraagd f. VAN 'T WESTELNGE, nd. rouw ASsELBERGr»Mel- Stationstraat 17, Bergen om, vraagt tegen 1 Nov. een nde zelfstandig goed koken idelgk werken. Salaris f20U aar benevens vrije wasch en Een. tfveede meisje is aan- Abonnementsprijs p. 3 maanden voor Goes f 1.daarbuiten i 1.25. Afzonderlijke nummers 5 cent, dubbele bladen 10 cent. vertentiën worden ingewacht vóór half een uur 's namiddags. Kantoor v. d. Administratie: Boudewi|n de Wlftesfraaf A 135° GOES. Tel. interc.: Directie no. 94. Redactie no. 97. Reclameberichten 30 Gt. p. r. Bjj abonnementspeciale prjjs. Advertentien van 1—5 regels fO.,76, iedere regel meer 16 Ct. advertentie 3 X geplaatst wordt 2 X berekend, II. (Slot.) Men durft ook te zeggen waar het op slaat. Een correspondent van „Be Tijd" sprak Duitschers te Bocholtz. Be alge- meene stemming onder ben was: het moet uit zijn: „es war zü schrecklich". En als de keizer een beletsel is voor den vrede, zullen wij hem zonder veel leed zien vertrekken. Nog sterker. Een in het hartje, vati Buitschland verschij nend blad, sb „Leipziger Volkszeitung", bevatte den 14en Octeber het navolgend scherpe artikel tegen keizer Wilhelm: „Keizer Wilhelm draagt de schuld vau den groetsten oorlog, die ooit is uitgebroken, een oorlog, welke eindigt in de mislukking van liet militaire systeem. Neg is Wilhelm II keizer van Buitsch land en koning van Pruisen, maar hij veelt, dat hij niet langer kan zijn, het geen hij geloofde te zijn, vanaf den eersten 'dag van de troonsbestijgingeen instrument, door God gezonden aan het hoofd van het schitterendste en best georganiseerde leger. Wat is Wilhelm II als "hij niet langer het garnizoen te Berlijn kan inspecteeren Hij meet veelen, dat hij niet langer Buitsch keizer kan zijn. Wij zijn voorbereid op liet verlies van Elzas-Lotharingen. Wij weten, dat Elzas-Lotharingen niet langer lot het Duitsche rijk kan beheoren. Den 16en Augustus 1888 zeide Wilhelm II„Wij willen onze 18 legerkorpsen en 42 millioen inwoners liever opofferen, .lan af te staan hetgeen doer Friedrich Karl werd veroverd", maar ODze twee millioen dooden vertegenwoordigen meer dan 18 legerkorpsen. Wij weten wat het verlies van Elzas-Lotharingen voor ons beteekent, maar wij weten ook, dat een te lange voortzetting van den oorlog dit verlies zèer waarschijnlijk maakte. Toch ucliten wij niet noodzakelijk bij deze twee millioen dooden ook nog Duitsch- land's laatste man, vrouw en kind te voegen. Wilhelm II heeft altijd de grootste epolïeringen van zijn onderdanen verlangd; nu is de tijd voor hem ge komen om zichzelf op te offeren." Doch, dat zijn maar woorden, zal men zeggen en dan verwijzen naar Goethe's Faust", waar wij lezen: „die Wörter sind genug gewechselt, lass uns nun ndlich Thaten seken", „woorden zijn er genoeg gewisseld, laat ons nu ®ok eens daden zien". Doch het Duische volk Let zij ter zijner eer gezegd heeft tok daden gesteld. Vorige week heeft i en der nieuwe democratische regeerders, Je Staatssecretaris Erzberger, in een persgesprek medegedeeld, welke stappen de regeering heelt gedaan om de mili taire macht opjpolitiek gebied blijvend en volkomen aan het burgerlijk gezag te onderwerpen, gedachtig aan den alouden stelregel„eedant arxna togae", „het zwaaid wijke voor den tabberd". „Daarom is Von Stein als minister van oorlog moeten aftreden. Hij moest uit geschakeld worden, omdat hij eiken vrede door overeenstemming bestreden 8S.\ „"Vergeet mij niet, juffrouw I" riep Louise. „Bood aan 'ide „Versaillanen I" brulde de oude gefedereerde, Ziclx op Vincents vrouw. werpende, die hij' bij' Je keel greep. a Hij zou Laar geworgd hebben, indien de soldaat hem niet, om hem! los te doen laten, geweldigen kolfstoot in de zijde had gebracht. Hel: wilde dier hief een gehuil van smart aan en vied eenige passen verder neder. „Laat ons mijn vader redden," zeide Margaretha, „misschien is het nog tijd". „Kom, mede", sprak de officier, „gij zijt vrijd" IV. Getrouw aan de belofte, die dei heer ■Vhültz aan Margareiha gedaan had. had hij geduldig op haar gewacht lot daags na den dag, waarop zij zich met Louise heeft en in zijn plaats moest een man met liberale opvattingen tot het ambt van minister van oorlog geroepen word*». Deze werd gevonden in den oud- Elzasser Scheuch. Verder zijn twee commandeerende generaals van hun post ontheven, n 1. de generaals v. Veilinghoff en Hiih»iscli, die, zoo gij weet, vaak aanvallen ep de civiele macht hebben gedaan en de verpersoonlijking zijn van hetgeen men militairissae noemt. Verder is vastgesteld gewerden, dat de militaire Macht, ook tijdens den oorlog, blijvend aan de burgerlijke maclit, dat wil zeggen den rijkskanselier, onder geschikt blijft. Alle beslissingen der commandeerende generaals in de generaal commando's zijn gebonden aan de goedkeuring der op- perpresidenten van de betreffende lands- deelen. In geval er beroep op een hoogere instantie gedaan moet worden, ligt de beslissing in de hand van den minister van oorlog, Scheuch, die van zijn kant in elk geval onderworpen is aan de goedkeuring van den rijkskanselier, die de verantwoordelijkheid draagt. Daarmee heaft de nieuwe geest zijn intrede ge daan. Dezelfde beteekenis heeft het feit dat de vroegere kabinetschef Von Berg zijn ontslag heeft msete» nemen Hij heeft zich op een wijze i» de laatste kabinetsvorming gemengd, die de mis noegdheid der meerderheidspartijen van de Duitsche volksvertegenwoordiging gewekt heeft «n kon daarom niet langt r op zijn post bljjven." Tot zoover Erzberger. Voorwaar, dit alles bewijst, dat me» thans in Duitschland wél den bezem hanteert om den militairistischen Augias stal schoon te vegen. Voeg daaraan toe het aanbod om een wapenstilstand, het gunstig antwoord aan Wilson, de nieuwe wetsvoorstellen dienende om den keizer het recht van oorlogsverklaring en ont nemen en de verantwoordelijkheid vaa den kanselier te regelenen men vraagt zich verwonderd afis dat het stroeve, stramme autocratische militaire Duitsch land, of is er werkelijk e*n ommekeer geschied als welke onlangs in den rijks dag werd opgemerkt en door velen sym bolisch werd epgevat.2) Nog eens, hoe ongeloofelijk het ook klinkt, het Duitsche volk, ziende hoe het oude imperialistische militairisme, de heerschappij van de Pruisische sabel, heeft geleid tot een reusachtig verlies van goed en bloed aan eer en reputatie, zonder eenige winst daartegenover, wil voorgoed met dat regiem afrekenen, al zal het bij die taak op nog menig harden weerstand af stuiten. s) Bij deze - „Sturm und Drangperiode" van een volk, dat zich aan de militaire overheersching ontworstelt, dient men van de overzijde billijk te zijn. „De rechtvaardigheid moet tevens genadig zijn waar er verzachtende omstandighe den bestaan", zeide dezer dagen lord Reading. Lansing, Wilson's vertrouwde, zei vorige week, in een rede te New- York gehouden, „dat niet mag worden toegestaan dat een geest van wraak de naar den dokter begeven had, oiru zoo mogelijk de ontsnapping van Wilhel'm te bevorderen. Het jonge meisje had verzekerd, dat zij ten allerlaatste op het middaguur te huis zou zijn; het was echter reeds lang een uur geslagen en nog liet ziij zich niet zien; in weerwil van zijne ongerustheid oefende de brouwer nog geduld, doch de uren verliepen en Margaretha bleef weg. Ondanks de geruststellende verklaringen door den pastoor en Rose oontrent het uitblijven van Margaretha gegeven, nam de bezorgdheid van den brouwer steeds toe. Hij begaf zich echter op zijn gewone uur ter ruste en deed de lamp uit alsof hij wilde gaan slapen. Tegen middernacht was hij echter de eenige, die waakte; hij stond heimelijk op, nam een kaars en een pistool, die hij zorg gedragen had onder züjh bereik te plaatsen en sloop naar buiten, ge volgd door Sultan, die zich sinds het vertrek zijns meesters aan hein gehecht hpd en hem geen seconde verliet. Zoodra hij in de gang en ver genoeg was, dat heit schijnsel van het licht hem niet kon verraden, streek hij een lucifer aan, onlstak zijne kaars en bekeek den beraadslagingen vo*r den vrede zou be- nadeelen." Lord Milner, de Britsche minister van eorlog, heeft Donderdag te Lond«n openlijk gezegd dat men geen eischen aan Duitschland mag stellen die het doel van den eorlog voorbijstreven. F. van Cauwelaart ten slotte, de bekende Belgische volksvertegenwoordiger sehreef dezer dagen in „Vrij België" de volgende kalmeerende woorden„De spoedigste vrede zal voor Duitschland de beste zijn, welke ook de prijs weze. Van onzen kant vragen wij geenszins dat d®or onze vrien den boven de strenge eischen van het recht worde uitgegaan en wij wenschen in het belang der menschheid dat Wilson zijn voorbeeldige beginselen *iet great- moedige kracht blijve handhaven. Hoe geweldig het hart eok brande voor wraak, de rede beheude de meesterschap en de toekomst overwinne over het verleden, opdat hetgeen de vrede aan menschelijke waarden nog redden zal uit den wereld brand niet onderga in de naweeën van dezen ontzettenden oorlog." Inderdaad, zoo is het. Welke maatrege len de geallieerden met Wilson aan 't hoofd meenen te moeten treffen, zij behooren te bedenken, dat het Duitsche volk als zoo danig niet tot het uiterste behoeft te boeten voor de fouten zijner machtheb bers. Op dat volk het zwaard zonder genade laten neerkomen, zou een gansch verkeerde politiek zijn. Want het bergt in zich te kostbare elementen voor den toe- komstigen Volkerenbond, die in onder- lingen vrede en eensgezindheid aan den algemeenen bloei en welvaart wil ar beiden en van de oude militaristische stelsels slechts zal spreken als van verbroken boeien. i i Hetgeen inmiddels is geschied. 2) Het trok veler aandacht, dat bij de jongste Rijdsdagszitting de militaire kanselier prins Max in burgercostuum verscheen, terwijl in Augustus 1914 de burger kanselier Von Bethmann Hollweg in de uniform van Pruisisch generaal in den RÜksdag verscheen. 3) Omtrent het jongste vredesvoorstel der Duitsche regeering schreef men in het laatst van voor verleden week van Duitsche zijde aan „De Tijd": Zoowel in de omgeving des Duitschen keizers als van machtige militaire zijde heeft men nog op het laatste oogenblik pogingen gewaagd, om het opnieuw ongedaan te maken of op de lange baan te schuiven tot een of ander tijdelijk succes op het Westelijk front de verzending minder pijnlijk zou maken. Het energieke optreden van de partijleiders der soc.-democraten en der sterke Centrum-groep heeft de verzending echter weten door te zetten. Zij betoogden, dat anders, nu Bulgarije het Verbond heeft opgegeven, Turkije op het punt stond hetzelfde te doen en op het innerlijk bedreigde Oostenrijk niet meer te reke nen viel, terwijl de demoralisatie sommige troe pen op het teruggeslagen Westfront had aange vat, een revolutie voor de deur zou staan. BERLIJN, 20 Oct. Ten Oosten van Kortrijk duren de hevige gevechten veort. Aan weerskanten van Solesmes en Le Cateau zijn op een breed front krach tige aanvallen van den vijand mislukt. hoek van de galerij; hiji was wel degelijk op den weg van het Ave Maria, en dén stap .verhaastende, zielte hij met vertrou wen zijn tocht voort. Bijna geheel hersteld door zijn gedwon gen rust, besteeg hij de trap, (1 ie naar de bovenverdieping voerde, dééd den steen draaien en bevond zich in het slop', van waar een nauwe gang naar de groote straat voerde. Op het oogenblik dat de brouwer die wilde jngaan om de trap', welke naar nummer 8 leidde, te bereiken, deinsde 1 Sultan, die hem eenige passen vooruit- ging, grommende terug. D:e brouwer blies dadelijk zijne kaars uit en luisterde. Er heerschte in de straat een verward gedruisch van stemmen, vermengd met bet rinkelen en krinkelen van .een lang ijzerdraad, dat langs de steenen getrok ken werd. Schtiltz slak het hoofd omzichlig voor uit, terwijl hij Sen hond een teaken gaf om £ich stil te houden. Hetgeen hij zag was niet géschikt om hem gerust te stellen; roodachtige lichten bewogen zich hier en daar een groep mannen, aangevoerd door .een persoon, wiens met goud gegalonneerde kepï in Er hadden succesvolle partiëele ge vechten plaats i» den Serre-sector en op de hoogten ten Westen van de Aisne. Ten Oosten van Vouziers werden vij andelijke aanval[OH afgeslagen. LONDEN. Het tweede Britsche leger zuiverde Kortrijk volkomen en bracht zijn eerste li»ie veoruit tot zes kilometer ten O. van de stad. Naar het Zuiden bereikte het den weg van Kortrijk naar Doernik. Ondanks liet feit, dat alle ver bindingen vernield zijn, slaagden de Engelschen erin, tot de Schelde op te rukken. Sedert het begin der operaties in Vlaanderen vorderde de legergroep 50 kilometer over een front van meer dan 60 kilometer. De kast van Vlaanderen is volkamen bevrijd evenals geheel West-Vlaanderen. LONDEN, 20 October. Hedenmorgen vroeg vielen onze troepen de vijandelijke stellingen aan op de linie van de Selle ten N. van Le Cateau en staken ondanks aanzienleken tegenstand de rivier ©ver. Meer Noordelijk werd de opmarsch gisternamiddag e» 's avonds voortgezet. Onze troepen velteaiden de verovering uan Denain en bereikten de algemeene linie HaveluyMandiegnes—Hamage— BrilloaEnvry. De tegenstand van den vijand neemt aan dit front toe. PARIJS, 20 Oct. Gisteren tegen het einde van den dag, deden de Duitschers twee hevige tegenaanvallen tusschen de Serre en de Aisne, de eene in de streek van Verneuil, de andere ten Noerden va» St. GormainMont. De Franschen sloegen ze af en maak ten gevangenen. In den loop van den »acht reageerden de Duitschers krachtig door hun artillerie ën mitrailleurbedrijvigheid op velschil lende punten van het front. LONDEN. De Manchester Guardian schrijft: Maarschalk Fóch hééft' eenige dagen geleden aan generaal Haig' per soonlijk medegedeeld, dat het de iEngel- sche .doorbraak in de Hindenburg-linie was, die het Duitsche Vredesvoorstel ten gevolge had. Losse Berichten. Uit Gent. Naar wij vernemen is het enderwijs aan de Vlaarasche Heogeschool te Gent voerloopig gestaakt. Gisteren en heden zijn een aantal professores, Nederlan- sche es Vlaanasche activisten, naar Nederland uitgeweken. Verschillende Duitsche burgers, die aldaar in verband met den oorlogstoestand heen gekomen waren, zijn uit Gent vertrokken. (Maandagochtendblad Ge duikbooten worden teruggeroepen. MADRID, 19 Oct. Volgens een bericht in de dagbladen, heeft-de Spaansche regeering officieel bericht ©ntvangen van de Duitsche regeering, dat de admiraliteit de duik booten bevolen heeft, onmiddellijk naar hun basis terug te keeren. (Reuter.) hel schijnsel eener toorts schitterde, bezig met het bevestigen aan dc wanden van een reeks porseleinen isolators, waaraan zij hun draad vastmaakten op de wijze van die, welke de telegraafpalen langs een spoorweg verbinden. Dit gezicht deed den brouwer ontstellen, klaarblijkelijk wilden de oproerlingen de pilaren ondermijnen, de holten met kruit vullen en pogen de onderaardsche gewel ven door een opeenvolging van ontplof fingen te doen instorten. Gelukkig, dacht de brouwer, kennen die booswichten de geheime deur niet; daarbij zijn de herstel lingswerken te stevig uitgevoerd, dan dat hun helsche toeleg kans op slagen hebbe, ön ingeval Zij een of andere gedeeltelijke instorting veroorzaken zouden, die de ge meenschap met de bovengalerijen zou af snijden, hebben wij nog altijd den weg van het Credo om uil de geheime crypte te ontkomen. Hij bleef daar bijkans een uur qp den uitkijk staan, uit de verte de werklieden beschouwende, die langzamerhand nader den, hun draad spannende en hunne haken met hamerslagen in den wand drijvende'. Dat geklop en het gerucht hunner gesprek ken waren fef sterk, dan dat Margaretha Welk weder zullen wij hebben Verwachting tot den avond van 21 Oct.: Zwakke tot matigen wind uit Oostelijke richtingen, aanvankelijk betrokken met kans op regen; later opklarend met weinig of geen regen. Zachter overdag. Het Belgische Koningspaar te Oostende. De koning en koningin der Belgen hadden hun wensch te kennen gegeven, Ostende te bezoeken, hetzij over zee, hetzij per vliegmachine. Met het oog op de moeilijkheden, verbonden aan een landing, en de onzekere situatie, kwamen zij met een Britsche torpedojager, de „Tenmagant", van wiens hoofdmast de Belgische vlag wapperde, in de buurt van Ostende. De oudsche officier van de Britsche moterboot-pateuille van Ost- eade, die versterkt was door Fransche motor boeten, rapporteerde dat sinds eenige «ren alles rustig was. Toen stapten de koning en de koningin aan wal en begave» zich naar het stadhuis. Zij werden overal met onbeschrijfelijke geestdrift ontvangen e» keerden om tien uur 's avonds naar Duinkerken terug. De Britsche zeemacht bekwam schade, maar leed geen verliezen. De terugtocht der Duitschers in Vlaanderen. SLUIS, 20 October. Kert, maar veel zeggend, heeft het Belgisch communiqué van 18 dezer den toestand op het oor logsterrein aan: Op het geheele front in Vlaanderen zet de verslagen vijand zijn terugtocht voort, op de hielen gevolgd door de geallieerde troepen. Op het oogenblik dat we dit schrijven is West- Vlaanderen zoo goed als van Duitschers gezuiverd en zijn deze vervangen door geallieerde legers. Zaterdagnamiddag kwam het bericht reeds dat Fransche en Belgische troepen Brugge waren binnengetrokken. De Duitsehe grens wacht aan den post St. Anna ter Muiden trok Vrijdagnamiddag af. Eenigen tijd later marcheerde een groot deel der Duitsche bezettingstroepen uit West- Vlaanderen, die. omstreeks 25000 man sterk waren, in gedeelten Oostwaarts. Zware ontploffingen uit- de richting Zee- brugge werden hier duidelijk gehoord. Ook geweervuur en veldgeschut werd vernomen, Omstreeks half tien koersten zeven geallieerde vliegmachines in de richting van Gent. Een half uur later keerden ze terug. 's Middags om één uur koersten zes vliegmachines op groote hoogte boven het land van Cadzand. Het geratel van mitrailleurs kon «ren duidelijk hooren De namiddag en de daarop volgende nacht verliepen in alle stilte. Zaterdagmorgen is de actie weer be gonnen. Omstreeks 11 uur werd er door het afweergeschut geweldig gevuurd op vliegmachines. We vernemen dat Zater dagmiddag de Duitsche grenswacht te Eede en St. Marguerite nog altijd op post stond. Het gerucht liep dat te Cadzand vele vluchtelingen over de grens gekomen waren. Ook zouden een zestigtal Duitsche soldaten te Eede aangekomen zijn. Van het eerste bericht konden we geen beves die bij bet afklimmen der wenteltrap niet zou géhoord hebben en dit was ongetwij feld de reden, waarom Zij in den loop van den dag niet gekomen was. Dén commandant, die niemand anders was dan dé Gezouten Schelvisch, met groote schreden den kruisgang ziende na deren, ging hij haastig' terug, liet de ver borgen veer spelen en na zlich verzekerd te Jiebben, dat de steen wederom goed gesloten was, de trap weder afklimmen de, begaf hij zich met zooveel omzich tigheid naar bed, 'dat noch de priester noch 'Rosa iets bemerkten. Daags daarna stond de pastoor van Sint-Gertrudis volgens zijne gewoonte vroeg op, droeg het H. Misoffer op en keerde, na het verrichten ziijner gebeden, naar de zaal terug om te ontbijten^ De brouwer was intusschen opgestaan en had de lamp aangestoken. „Laat 'óns hopen," zeide de waardige geestelijke, eenige nieuwe aannemelijke reden zoekende oin het uitblijven van Margaretha te verklaren, „dat juffrouw Schtiltz weldra zal verschijnen, hoewël zij inderdaad. c (Wordt verrol (0.)

Krantenbank Zeeland

Nieuwe Zeeuwsche Courant | 1918 | | pagina 1