KlSnaarP/IESiïNA TWEEDE BLAD VAN DE PROVINCIALE ZEEUWSCHE MIDDELBURGSCHE COURANT VAN WOENSDAG 13 JANUARI 1932, No. 10. ZEELAND. KUNST EN WETENSCHAP. DOOR RAD DY M S_Ph.deVRIES.Mzn 2) .JU» IIW. - ZUID-BEVELAND. HEINKENSZAND. In de Maandag ge houden raadsvergadering werd een adres yun het N. V. V. in verband met werk- schaflfing met algemeene stemmen voor kennisgeving aangenomen. Een verzoek van den heer Fokker, concierge der gemeente, om vrij elec- trisch licht of verhooging van zijn ver goeding als concierge werd met algem stemmen afgewezen. Een concept-verordening voor gjewij- zigde hefjfing van schoolgelden wordt nog in portefeuille gehouden in verband met de verwachte gewijzigde wet—Terp stra. De raad machtigde Bi. en W. den tuin achter het gemeentehuis te ver pachten bij inschrijving, in één of ver schillende perceelen naar gelang er bij de burgerij behoefte blijkt te bestaan aan tuingrond. Tot afgevaardigde naar de Algemeene Vergadering van de Water leiding Mij. „Znid-Bieveland" werden ge kozen de heeren mr. dr. Mes en A. Si imonse, welke laatste de benoeming niet aanneemt. In diens plaats wordt be noemd de heer Beaufort (plaatsvervan gers de heeren J. de Mol en C. Nijsse Gz.) Bij het punt werkverschaffing en steunregeling deelde de voorzitter méde dat 't werk aan den Zuidzakschen dijk heden gereed komt. Door den Hinken werkkracht van den toezichthouder en de hulp die deze van enkele der tewerk gestelden heeft ondervonden is het werk uitgevoerd. Hij betreurt echter de houding van andere tewerkgestelden, die door hun onvoldoend werk niet alleen de .gemeen te op kosten jagen maar zelf ergerlijk voor hun degelijke collega's zijn geweest. Voorgesteld werd dan ook in het ver volg slechts werk te verschaffen aan lien die vlijtig willen werken en de overigen eenvoudig van de lijst te we ren, waarmede de raad zich met algem. stemmen kan vereenigen. Het uurloon Werd bepaald op 21 cent, en voor 're genverlet 17i/2 cent. De arbeidsdag op S uur. Van dit bedrag wordt 40 pet. ver haald voor bij/drage in de kosten voor ziekteverzekering. Een door B. en W. ontworpen steunregeling wordt met alg. stemmen goeageseurcT. Om de kosten voor werfcverschafing enz. te dekken worat de personeele belasting van 100 op 110 opcenten gebracht; de gemeente fondsbelasting van 50 op 65, en de ver mogensbelasting van 40 op 50 opcenten. 's-GRAVENPOLDER. Maandagmiddag vergaderde de gemeenteraad. Het adres van B-. en W. Van Wehl om1 te komen tot instelling van een afzonderlijk mi nisterie van landbouw werd voor ken nisgeving aangenomen. N.a.v. een schrij ven van Ged. Staten werd besloten om het artikel in de algemeene politiever ordening betreffende het bezoeken van hernergen door jeugdige personen in overeenstemming te brengen met de Drankwet. Medegedeeld' werd dat aan eenige personen werk verschaft is aan den Haagdijk. Besloten wordt olm B. en W. een crediet te geven van f 500.— tot bestrijding van de kosten der werk verschaffing. Aan het Burg. Armbestuur zal ook een bijdrage van f 500.— worden gevraagd. De voorzitter deelt nog mede, dat de ondcrwijzzer L. Eckhardt aan wien wegens boventalligheid eervol ont slag werd verleend vrijwillig aan de school werkzaam blijft, hetgeen het on derwijs [en goede komt. ZEEUWSCH-VLAANDEREN W.D. AARDENEiURG. Tegen Maandagavond had de feestcommissie van de in Sep tember 1.1. gehouden tentoonstelling van ooft en tuinbouw een openbare vergade ring belegd, om rekening en verant woording te doen tegenover de ingeze tenen der gemeente, van de door haar ontvangen gelden. De ontvangsten bleken te hébben bedragen ruim f 1830 w.o. f 970 op inteekenïijsten, f 450 gemeen tesubsidie en f 300 van de verzekering tegen regenschade. De uitgaven, die in totaal bedroegen ruim f 1580 lieten dus een batig slot van f 250, welk bedrag weder terug in de gemeentekas komt, daar dit bij het geven dér subsidie be dongen was. Van de ongeveer 70 pos ten noemen we f 45 voor de padvin ders van Brugge, waarbij dan nog ko men vervoer en verteerkosten, f4 65 voor de stafmuziek', f 48 voor polis ree genverzekering en f 133,60 voor het fiets- concours. Wat de post voor vergoeding van ge leden schade aan een rijwiel gedurende het wiel er concours betreft, zeilde de voor zitter, dat, niettegenstaande het vrijspre kend vonnis, de commissie in dezen 'n royale houding wilde aannemen. De Jheer Ho'11ebrand wees er nog op, dat dit proces uitsluitend een gevolg was van het tekort aan politietoezicht. Na nog een woord van dank te heb ben uitgebracht aan allen, zoowel in als buiten de gemeente, die door hun bijdragen in geld zoowel als in arbeid hebben medegehólpen heft feest ,le doen slagen, voor zoover als dijt bij het slechte weder mogelijk wa-i, verklaarde de voor zitter, de heer P. de Milliano de commis sie on/tbonden. De heer L. Haverland bedankte de feestcommissie namens alle neringdoenden voor liaar arbeid. De wisselwerking van het menschelijk lichaam. Voor 't Natuurkundig Gezelschap sprak Maandag prof. dr. J. Roos te Utrecht over „de wisselwerking in het mensche lijk lichaam" De levensfunctie van de eene cel, waaruit zich elk levend wezen ontwik kelt, is eenvoudig. Hoe verder de cel- deeling voortschrijdt des te ingewikkel der wordt nu deze functie, daar niet al le cellen in dezelfde conditie verkeeren. Er treedt differentiatie op, die lang zamerhand over gaat in een verdeeling van arbeid en daarmee samenhangende verandering van vorm en functie der cel len. De skeletspiercel, de hartspiercel, de cellen der klieren van het digestie- apparaat onderscheiden zich zoowel in vorm als functioneering. Er komen klieren voor die een door eengevlochten massa zijn van cellen van verschillende aard. Bijv. de pancreas- klier bevat tusschen de cellen die het pancreassap afscheiden ook nog andere, die de bekende insuline leveren. Vele van deze zeer gespecialeerde organen bezitten een zoodanige zelfstandgheid t. o. v. het geheel dat ze, afgescheiden van het lichaam, kunnen blijven functionee- ren als men door de bloedvaten een vloeistof van bepaalde samenstelling laat stroomen. Zoo kan het hart blijven kloppen, de nier zijn urineafscheidende werkzaamheid blijven vervullen 'ook buiten het verband met het lichaam. De organen vormen deelen van 'n staat in den Statenbond van het lichaam. De autonomie van elk leidt echter niet tot bandeloosheid, er bestaat een saam- hoorigheidsgevoel t. o. v. het welzijn van de gemeenschap, het lichaam, waar aan de volkeren in hun gedragingen on derling, zoowel als de partijen in een volk, een voorbeeld kunnen nemen. Zoodra een orgaan A een wijziging in zijn functie moet aanbrengen, richten B en C zich daarnaar, zoodat de har monie niet wordt verstoord. Er bestaat aristocratisch democratische samen- en wederzijdsche waardeering, een sociaal wisselwerking in de ware beteekenis de zer woorden. Een S.D.A.P. die zich als taak stelt te strijden voor de belangen der arbeiders alleen, verandert zich zelf in een A. P. tot schade voor onze maatschappij, die aan acute sectarische gezwellen lijdt Keizer Hirohito van Japan. We weten dat de Japansche monarch dezer dagen'ternauwernood aan een aan slag op zijn leven is ontsnapt. Daardoor wera weer even de aandacht van de heele wereld op dezen monarch geves tigd, die niet zooals de Engelsche ko ning. de hoogste representant van zijn volk is, maar die tevens over zijn land regeert en de verantwoordelijkheid draagt voor zijn lot. Behalve de grootste regeeringsmacht, en aparte legerleiding, is hij ook hoogste religie-autoriteit. Hirohito is een gezellig huisvader, en zijn vrouw keizerin Nagako een voor beeld van moederlijke plichtsvervulling. Maarde keizerin schonk haar man vier meisjes, echter nog geen troonop volger .Daar volgens de Japansche wet ten het vrouwlijk geslacht van den erf opvolging is uitgésloten, maakt keizer Hirohito zich dan ook voor de instand houding zijner dynastie ernstig bezorgd. De in Europa geldende meening, dal de keizer van Japan, als andere Ooster- sche vorsten „een gevangene ïn een paleis zou zijn", berust op een dwaling. jKjeizer Hirohito reist veel en graag in zijn land, en niet in een goutleïi. koets met zes schimmels, maar heel modern per auto. En ook niet meer omringd door een pompeus gevolg (steeds vertegenwoordigers der ouderte Samurai- geslachten), maar begeleid door een corps politie-motorrijders. Zijn vrijen tijd besteedt de keizer aan natuurwetenschappen, waarin hij naaini moet hebben gemaakt, vooral op het ge bied van paddestoelen. Dikwijls gaat hij daartoe naar eenzame, ver afgelegen ge deelten van zijn land, 't liefst naar eenzame rotsenlanden, ter bestudeerii\g van flora en fauna. In zijn zomerresiden tie Gayama vult hij steeds zijn schel penverzameling aan, die vele zeldzame soorten bevat. Eenvoudig en sober in den privékrmg, verslaat de keizer van het land van de opgaande zon "t echter even goed bij feestelijke gelegenheden te verschij nen in alle heerscliers-praclrj en praal. Zoo op kersenbloesem- en chrysanten feesten. Nooit bezoekt het Japansche keizer paareen schouwburg, maar wel worden in de keizerlijke vertrekken wij dikwijls concerten gegeven, zoowel nationaal-Ja- psnsche als Europeesche. En sportwed strijden vooral jiu-jitsu, het bekende Ja pansche worstelen, leder jaar is er ook de dichter prijskamp, waaraan alle dich ters van het rijk, en de leden der'keizer lijke familie meedoen. De keizer kiest dan zelf het hoofdmotief voor pet ge dicht. Zooals we reeds schrevendeze begrijpelijk zoo populaire keizer, werd bijna het slachtoffer van een aanslag In de algemeene consternatie bleef de kezer volkomen kalm ,en zette den tocht naar het keizerlijk paleis voort. Hij han delde daarbij volkomen vólgens zijn lijf spreuk „Showa", wat wil zeggen een vol komen harmonie. Ei dient zich een keurig in de volks dracht gekleede met dikke gouden hor logeketting getooide stevige Arabier aan en beduidt mij, verduidelijkt door een hngelsch woord, dat hij de aangewezen man is voor mijn koffers. Maar de ste ward wenkt van neen. En wijst mij den langen zwarten man, die er juist aan- komt en zich met een Hebreeuwsch op schrift over zijn borst heen, en met een paar Hebreeuwsche volzinnen aankon digt als de vertegenwoordiger der Pa- lestijnsche onderneming te Jaffa, welke voor de ontscheping zorgt. Hij zorgt er inderdaad voor. En als tenslotte ook mijn naam en al wat er bij behoort in alle boeken en lijsten is ingeschreven en mijn pas den noodigen stempel heeft verworven en 't geneeskundig attest is ingelegd, hetwelk mij van quarantaine bevrijdt, en als deze kostbare documen ten in mijn bezit zijn gekomen en ik langs de scheepstrap naar beneden ben geleid en in het bootje zit, dan tref ik er ook den keurigen Arabier van straks en vraagt Machmoet me om bak- schisch. Straks had ik hem haast voor een der havenautoriteiten aangezien. Wat zou ier nu in mij zijn omgegaan? Welke gevoelens zouden mij nu bestor men of wellicht overmeesteren bij den eersten aanblik van het Land? Te mid den van het lawaajig marktgeschreeuw op het dek der Carnaro? Onder de zeer prozaïsche zorg voor de lijfsbenoodigd- heden? En bij de licht tot ongeduld stemmende pasformaliteiten? Als ik al deze alledaagsche dingen vooruit had geweten, ware ik zeker vóór of met de zon opgestaan. We zijn er nog niet. We varen veilig tusschen de klippen door. De kust na dert, komt dicht bij. We zijn er nóg niet. Daar wachten ons de zorgen der lan ding. Niet de moeilijkheid om uit het bootje op het land te stappen. De zee is glad en het gaat van zelf. Maar weder nieuwe formaliteiten. Daar had ik ech ter op gerekend. En ik had voorzorgen genomen en mij tijdig vooraf per brief van een gids voorzien. Hij voerde mij als deskundige. Mijn bagage was nu spoe dig teruggevonden, uit de stapels kof fers, die aan land waren gebracht, en weldra was ook de douane gepasseerd. En de weg door de verschillende bu reaux, alwaar ik daarna nog had te ver- fooi. Als voorbeeld van physische samen werking noemen we: Zoodra het bloed veel water heeft opgenomen en dus ver dund wordt, neemt de urineafscheiding toe; is het bloed, omgekeerd, te gecon centreerd, zoodat de weefsels te hoog zoutgehalte krijgen, dan worden bood schappen gezonden naar de organen, die de neiging tot vloeistofopname bevor deren. Een voorbeeld van chemische samen werking vinden we bij een Marathon- looper. In het begin moet een versnelde ademhaling de noodige zuurstof leveren voor den grooteren spierarbeid en 't te veel aan geproduceerd koolzuur en melk zuur afvoeden. De bloedsomloop zorgt spoedig voor het herstel van den even wichtstoestand, zoodat 'n rustiger adem haling optreedt. Ten opzichte van elkaar bestaat tus schen de organen offervaardigheid. Bij hongerlijden offeren de voor het leven van minder vitaal Oelangzijnde organen zich op voor hun voor het welzijó van het geheel onmisbare collega's. Bij deze samenwerking zijn regelaars noodig; dat zijn eigenaardige klieren, die zich van de andere onderscheiden doorf- dat Ze geen uitgangskanaal bezitten. De afscheidingsproducten, hormonen ge naamd, worden direct in het bloed opt- .genomen, door het lichaam gesleurd, waarbij ze hun uitwerking doen .gevoelen op de plaats waar dit noodig is. De schildklier, de thymusklier (zwel- zerik), de bijnieren, de hypophyse, de geslachtsklieren leveren allen een zoo genaamde interne secretie, die de func ties der organen regelt. De producten kunnen worden geiso- leerd en bijl dier of mensch worden inge spoten, waarbij ze dezelfde werking ver- toonen alsof ze in hef lichaam zelf wa ren gevormd. Als het voedsel uit de maag in den darm komt, ontstaat in den darm wand een sap, dat een hypothetische stof, se- cretine, bevat, die in het bloed wordt opgenomen en nu in leven, pancreas en darmwand zelf de afscheiding van de schijnen, was nu ook tamelijk gauw af gelegd, Toen was ik vrij man. En toen stond ik op den heiligen bodem in een nauwe straat van Jaffa bij volgeladen kameelen en ledige wagentjes en wach tende auto's. Ik had het Land betreden. Zoudt gij door eenige aandoening zijn overmand? Of zelfs maar geraakt? We zullen aanstonds naar Jerusalem reizen. Mozaïek. De heer Schwarz, mijn gids, die mij uit Jerusalem naar Jaffa is tegemoet ge zonden, onderhandelt met den koetsier van een Arabisch wagentje, dat met een paar pittige Arabische paardjes is be spannen. Zijn naam zegt u, dat hij geen oer-Palestijn van geboorte is. Hij heeft mij in het Hebreeuwsch begroet. Niet enkel met Schalom, d. i. „Vrede" of „welkom" of „goeden dag"! Dat zou niets zeggen. Daar staat ieders tong naar. Maar hij spreekt; spreekt gewoonweg Hebreeuwsch. Hij zou u ook in het Duitsch te woord kunnen staan. Of in het Jiddisch. Of evengoed in het Hon- gaarsch. En nu handelt hij met den Ara- bischen voerman over den prijs in het Arabisch. Die handel gaat niet erg glad en niet heel stil. Doch hij komt tot stand. voor de verdere vertering noodige sappen bewerkstelligt. De schildklier versnelt de differentia tie en dus de daarvoor noodige stofwisse ling, de thymusklier, die bij jeugdige in dividuen aanwezig is, remt de differentia tie. Schildkliertabletten ook door da mes geDruikl voor het verkrijgen van de slanke lijn zijn door spreker aanger wend bij proeven met kikvorschlarven Deze worden in drie groepen verdeeld: le een normale; 2e een behandeld met Schildklier; 3e een behandeld met thy musklier. De individuen der tweede groep vertoonen reeds in twee dagen een ster ke vooruitgang in ontwikkeling tegen over de normale maar ten koste van de 'grootte. Ze blijven klein en sterven spoe djgj. Die van de 3de groep zijh in ontwikt- keling ten achter bij de normale, maar igrooter. De veer van eenhaan^ wiens jgeslaehts klier is weggenomen en vervangen door die van een hen, vertoont de eigenschap pen van hane- en henneveer gecombi neerd. Spreker vertoonde het beeld van een man van 73 jaar met alle teekenen van ouderdom en daarna dat van dezelfden op 76-jarigen leeftijd na behandeling met een geslachtsklier. De man scheen vele jaren jonger dan op- het eerste beeld. Van het allergrootste belang voor de harmonische samenwerking der organen in het menschelijk lich.aam is het ze nuwstelsel. Elke dier groep heeft zijn eigenaar dige aangeboren onvoorwaardelijke re flexen. Een bepaalde prikkel geeft, bui' ten het bewustzijn om, met dezelfde ze kerheid als waarmee het drukken op een knop de eleetrische bel doet klinken, tot antwoord een bepaalde reactie. Kau wen van voedsel geeft als reflex speek selafscheiding. Een prikken in den voet heeft kniebuiging tengevolge. Hierbij wordt de prikkel langs een zenuw over gebracht naar een zenuwcentrum in het ruggemerg ,dat nu weer reageert op na burige centra, die dan een boodschap naar een bepaalde spiergroep zenden. Is de prikkel zeer sterk geweest, dan kan een samentrekking van vele spieren hef gevolg zijn. Tegelijk moet een samentrekking ech ter gepaard gaan mét remming van an tagonistische spieren ,daar anders geen uitwerking zou kunnen plaats hebben. Verschillende beelden vertoonden deze harmonische samengang zeer treffend, j Het mechanisme ,dat hierbij reeds door Descartes werd vermoed is door Sherfng- - ton duidelijk aangetoond. Het schept de 'mogelijkheid van het ontstaan van een een mozaiek van componenten, die bij viool- en pianospel bijv. hun uitwerking jvertoonen Hierbij zijn nu reeds aangeleerde re flexen voorhanden, dus door oiVaring verkregen. Omtrent deze voorwaardelijke re flexen hebben Pawlow met zijn 70 a 80 helpers belangrijke proefnemingen gé- daan. Door een hond telkens bij het bren gen van voedsel' een bepaald geluids- of gezichtsbeeld te geven kan -men einde lijk de speekselafscheiding o,ok te voor schijn roepen door het geluids- of ge zichtsbeeld alleen. Men noemt dit een voorwaardelijke reflex. De -bekende kniereflex bij den mensch kan men op deze wijze leeren optreden bijv. bij het ontsteken van een rood licht. Laat men de bijkomstige prikkel 3 of 10 seconden vóór de voeding optreden, dan zal ook later de speekselafscheiding zich evenveel seconden na den prikkel vertoonen. Men heeft nu een middel om te onderzoeken of de proefdieren kleu ren, toonen en figuren kunnen onder scheiden. De resultaten waren verras send. Het bleek bijv. dat een liond! inder daad een onderscheidingsvermogen voor figuren bezit. Belangrijk was de proef met de vijf jonge honden, die in hun prille jeugd van elkaar werden gescheiden en nu elk 'n afzonderlijken voorwaardelijken prik kel op de voeding leerden. Na zekeren lijd wérden ze nu alle 5 voor een bak geplaatst met verschillende voorwerpjes, waaronder stukjes vleesch. Geen elk van de honden viel op het vleesch aan, zooals men zou verwachten. Ze hadden de -lucht van het vleesch niet met jje voeding 'leeren associeeren. Het aanvallen op vleesch van verschillende diersoorten is dus geen onvoorwaardelijke aangeboren reflex maar een voorwaardelijke door ervaring verkregene. Pawlow meent, dat een groot deel van onze zoogenaamde willekeurige hande lingen bij de voorwaardelijke reflexen kunnen worden ondergebracht. Opmerkenswaardig is het, rlat deze Russische geleerde, die een onstuimig temperament heeft en zijn afkeurende meening over de sovjettoestanden niet onder stoelen en banken steekt, rustig in Leningrad geduld wordt en prachtig ge- outileerde laboratoria tot zijn beschik king heeft. Spreker vermoedt, dat de regeering de wetenschappelijke uitkom sten van die onderzoeking hoopt te kun nen gebruiken als propaganda voor (de materialistische anti-religieuse wereldbe schouwing, waarvoor de wetenschap wél' meer is gebruikt. (Quens Deus perldere vult, priu^ dementat). De met groote aandacht gevolgde hel dere uiteenzetting van dit belangrijke onderwerp oogstte een harle'lijken bij val der aanwezigen. Vermoedelijk zal de aanstaande lezing over 14 dagen van prof. Jordan over „Geest en hersenen" een interessante aanvulling van deze kunnen zijn. De ramp te Leiden, Gister was het 125 jaar geleden dat te Leiden een schip met buskruit gela den, in de lucht vloog, waarbij tiental len menschen het leven verloren en honderden huizen werden verrield. Koning Lodewijk Napoleon bracht een dag later toen een bezoek aan Leiden, Het is naar aanleiding van deze ramp dat in het antiquaritaat Templum Salol- monis van de firma Burgersdijk en Nier- En we rijden tusschen de kameelen en de ezeltjes en de auto's door. Niet ver. Wie zou er thans nog op een ezeltje naar Jerusalem rijden? Of op den rug van een kameel dien langen weg afleg gen? En welk rechtgeaard toerist zou daarvoor een Arabisch wagentje ne men, indien zelfs door vurige Arabische rossen getrokken? We moeten een auto hebben, zegt mij meneer Schwarz. Maar die nemen we hier niet. Die laten we komen uit Tel-Aviv, de nieuwe He breeuwsche stad, die noordwaarts leunt aan Jaffa. Bestellen we aanstonds tele fonisch. Dit wagentje is maar noodhulp tot het café, waar we intusschen aange komen zijn. En nu vragen we telefonisch een auto. W e is een bekende meer voudsvorm, en hier inplaats van den derden persoon enkelvoud. Hij, mijn gids, doet het natuurlijk. Hij doet het in het Hebreeuwsch. De telefoonjuffrouw ver staat hem. Verbindt hem in het He breeuwsch. De garage antwoordt hem in het Hebreeuwsch. De auto komt in een kwartier. Met een nummer in het He breeuwsch. En met een Hebreeuwschen chauffeur. We hebben niet een heele auto be steld. Slechts twee plaatsen in een auto. Die zijn te krijgen. Want er zijn zoo goed als altijd verschillende reizigers, die ook maar één of meer plaatsen willen heb ben. En over den prijs behoeft men niet te handelen. Die is zoo ongeveer vast: 15 a 20 Piaster per plaats. Een Piaster is twaalf cent, het honderdste van een Pond, ook van een Palestijnsch Pond. Ge moet dat alles maar weten. Weest echter gerust, dat leert ge haast in het zelfde, en in ieder geval in het volgen de moment, nadat ge voet aan wal hebt gezet. En met een beetje bereisdheid en oplettendheid hoeft ge niet eerst door schade en schande wijs te worden. En als ge geen Hebreeuwsch kent, of als ge het niet kunt spreken, of als ge het niet kunt verstaan, zult ge u ook wel redden. Kennen, spreken en ver staan zijn drie verschillende stadia voor een vreemde in een vreemde taal, Dat wist ge al lang, nietwaar? Voor het He breeuwsch zoudt ge dat echter in Pa lestina nog eens extra kunnen ervaren. En ervaren in deze volgorde: kennen- spreken-verstaan. Evenwel: over het Hebreeuwsch in het Land zullen we het nog nader hebben. Ge redt er u ook best zonder, Want ge kunt er terecht met Engelsch. Ook een heel eind met Duitsch. En ge kunt het zelfs treffen, dat ge Hollandsch kunt converseeren. (Wordt vervolgd).

Krantenbank Zeeland

Middelburgsche Courant | 1932 | | pagina 5