IERSEKSCHE EU THOOLSCHE COURANT No. 1858 ZaterdagfO November 1920. Zes en dertigste jaargang fPO RE br Publicatiën. Firma J. NI. C. POT - Tholen. Uit onze omgeving. (RA ATI Jen 0 N D E R W IJ S. Van onze berichtgevers» ïak 25 Dit blad verschijnt eiken Zaterdag. Prijs per kwartaal /0,75 met Geïllustreerd Zondagsblad 11,325, franco per post f 1,40. Voor het buitenland f 1.10, zonder Geïll. Zondagsblad. UITGAVE Telef. Intero. no. 16. De Burgemeester vaq Tholen maakt bekend dat van 814 November 1920 geldig zullen zyn de bonnen 57 en 58 van de Rijkssaikerkaart. Tholen, 8 November 1920. 5 De Burgemeester van Tholen brengt ter kennis van belanghebbenden, dat ingeval het wetsontwerp o.a. tot vermindering van de sterkte dei lichting 1921 tot 15.000 man, tot wet wordt verheven, tal het aandeel van deze gemeente in die lichting zeven man bedragen. De lotelingen. die een dienstplichtig nnmmer heb ben getrokken, doet daarna doch den Militieraad wegens landstorm broederdienst zijn vrijgesteld, blijven ook buiten oproeping. Zij komen in minde ring van het aandeel, zoodat in hunne plaats geen andere lotelingen moeten worden opgeroepen. Tholen, 5 November 1920. 15 De Burgemeester voornoemd, J. W. WAGTHO. XIII. Land, geviscbt uit poel en meren 1 Zeelaod, mijn geboortegrond, Van den waterplas omgeven, sinds gij uit de zee ontstondt j Van ontelbre kreken, stroomen eens dooraderd en doorkruist, En waar nog de god der baren als in eigeu woning huist Land, dat uit zoo menig eiland, schor eu polder samenhangt, Waar de golfslag oude gronden, nieuwe grond deu plas vervangt, Waar het duin, ea waar de dijken, kunstgewrocht van menschenhaud, Overal ten ringmuur strekkeu vao het fel bestookte strand. Werkelijk uit de wateren opgedoken, mun ten de gronden van Zeelaodj uit door vrucht- baarheidhet zand, de zeeschelpen, de ver- if. zeeplanten en zeedieren met het vette Adverteutiëa van 1 tot 4 regels 60 centsiedere regel meer 15 cents. Grootte der letters naar plaatsruimte. Bij abonnement aanmerkelijke prijsvermindering. KK -5 slib der ririeren rormen den heerlijksten bouw grond. Die grond, door den harden strijd onzer rooronders op zee veroverd, menigmaal door de zee herorerd, maar dan weer opnieuw beverscht, heeft in een reeks van eenwen schatten gegeven. De teelt van meekrap kon er door die vracht baarheid eeowenlaog gunstige resultaten geven en na de meekrap is uitgediend zijn er andere gewasseo voor in de plaats gekomen, die mede ran die vruchtbaarheid profiteeren. Sedert onheu gelijke jaren werd zij als bij uitzondering in taal geteeld maar in de vorige eeuw deed )01 'u're(^e 'n a°defe provinciën, met name liu Gelderland en Noord-Brabant en in den Haarlemmermeerpolder. Eenige oogeublikken mogen nog wel gevraagd worden voor dat voor malige bij uitstek Zeenwsche landboawvoort- brengsel. De meekrap is een langlevende plantmen had dan ook niet alleen jarige, maar ook twee jarige eu zelfs driejarige mee. De lange, tamelijk zware wortels der plant, die de eenmaal zoo ge zochte kleurstof bevattec, dringen vrij diep den grond in. De stengels komen in het voorjaar te voorschijn, worden zes h acht decimeter lang, doch gaan, daar zij zeer zwak zijn, grootendeels kruipende of liggende over den grond. In de maand Juli gaan de planten bloeien, niet met in het oog vallende groote en kleurige bloemen, maar met kleine, geelachtige bloempjes, waaruit zich later een besvrucht vormt, die een rood- jsco 'chtigo zwarte klenr aanneemt en zaad levert, dat evenwel niet wordt gebezigd om nit te zaaien, om nienwe planten te verkrijgen, want deze komen voort uit spruiten of kiemen van de moederplant. De meekrap vraagt naar een diep losgemaakten klei- of vruchtbaren lichteren bodem, rnits deze maar voldoende hoeveelheid kalk bevat. De akker G wordt in lange bedden verdeeld en op elk dezer meebedden komen eenige rijen van kiemen, ont nomen aan welige planten. De kiemen krijgeD een ouderlingen afstand san circa anderhalven decimeter en worden met de zoogenaamde zct- spade gepoot in den loop van de maand Mei. 1 Bedarende de zomermaanden wordt zorgvuldig ^Jfc gewied en in het najaar worden de planten met t ie zoogenaamde meedekploeg met een laag aarde lelegd met een laag van één decimeter uit de ruimten tusschen de meebedden. Dit ^oet men >m de plant in het volgende voorjaar nog maar neer te nopen tot het maken vau nieuwe schen en en wortels. In den daarop volgenden Herfst, >ij uitzondering eerst in den Herfst van het rat. lerde jaargaat men over tot het oogsten. In let algemeen werd de tweejarige meekrap be- aor c^ouwd als het meest rentegevend, zoodat drie- ScJ»ige uitzondering waa. De wortels worden met Ie zoogenaamde meespaie nit den grond gehaald, ilijveu tot den avond op het veld liggen, worden - lan aan hoopen gezet en deze blijven zoo staaD, 'm ot ze 8lap en winddroog zijn, waarna men ze 9an »n aarde zuivert en ze naar de meekrapfabriek 10 f meer gezegd meestoven brengt, waar ze tol racine gedroogd en daarna tot poeder gemaleo worden, waaruit weder de garancine bereid wordt. Io de raoine-fabrieken wordt alleen racine ge maakt, die zoo verkocht of in andere fabrieken gemalen wordt. In den regel rekende men voor heen op eeD gemiddelde opbrengst per hectare mee ad 1500 Ned. ponden groene wortels, ver schillend naar jaargang in prijs, maar met een gemiddelde van ongeveer f 6.per 100 pond. Wanneer deze gedroogd zijn, blijft er slechte een zesde gedeelte van het gewicht over, dat dan in evenredigheid natuurlijk in prijs is ge stegen. Van de verschillende soorten die in de laatste helft der vorige eeuw Dog in Zee land geteeld werden, vinden wij als de voor naamste vermeld de taaie groene, de Zoeters, de Rijkmakers, de Stroosnijders, de Avignonsche en de Willemstadters. Welke de beste soort waren wordt niet gezegd, maar het is te be grijpen dat dan weer op deze, dan weer op dien grond de verschillende soorten het weligst tierden. Wij schreven dit alles na in den tegen woor- digen tijd, maar ongetwijfeld hadden wij meer in den verleden tijd moeten melden, want van dat alles is, zooals reeds in een der voorgaande! artikels is gezegd, zoo goed als niets meer over. Geen meekraplanden, geen meestoven, geen mee- droogers, geen speciale meekrapwerktuigeo voor de teelt of bewerking, het is alles voorbijgegaan en keert ongetwijfeld ook niet meer terug, al wordt misschien nog een enkel kaveltje met het gewas bezet. Zijn wij goed ingelicht, dan zonde in Rusland nog steeds in de laatste jaren be trekkelijk veel meekrap verbouwd zijn, maar thans zal dat ook wel tot een minimum gere duceerd zijn. En het tegenwoordige geslacht van landbouwers zou vast wel eenigszins vreemd staau tegenover deu verbouw, evengoed als de veld- arbeiders, die gewoon waren de meekrap nit den grond te delven. Ook het bereiden van de mee krap in de stoven zoude niet zoo gemakkelijk valleu, daar de meedrogers zoo goed als uitge storven ziju en daarvoor heel wat practische erva ring noodig washet kon voorkomen, dat de meekrap iq de stoven door niet zorgvuldige be handeling weinig tot haar recht kwam. Mer, deelde ons nog mede, dat uit onze omgeving, vooral uit de gemeente St-Annaland, voorheen eeu groot aantal personen gedurende de winter maanden naar elders trokken, soms wel ten getale van 150 personen, om gedurende zes h acht manndeu als drogers, stampers en mindere werklieden dienst te doen in Zeeland, Holland eu Brabant in de meestoven. (Wordt vervolgd.) Vergadering van den raad der Gemeente Tholen op Vrijdagavond 29 Ootober. Afwezig de heer Klompe wegens ongesteldheid. Na opening der vergadering wordt eeu missieve van Ged. Staten behandeld. Hierin wordt ter kennis gebracht dat de salarissen voor Burge meester en secretaris voor Tholeu met ingang van 1921 moeten bedragen 1 2500 alsaanvang- salaris. Na eenige besprekiogeu wordt nadat de heer Quist gevraagd heeft of het voorstel van Ged. Staten verplichtend is, met alg. stemmen hieraan goedkeuring gehecht. Tevens werd met alg. stemmen besloten Ged. Staten teadviseeren de gemeeute in de 7e klasse te plaatsen. Van Ged. Staten is iugekomen goedkeuring der Gemeentebegrooting, terwijl d.d. 22 October is terugontvangen bet goedgekeurde kohier van den H.O. Worden voor kennisgeving aangenomen. Hierna beuoemiog hoofd der U. L. O. school Tweemaal verkregen de heeren J Waverijn en Zijlstra ieder 5 stemmen, daarna werd de ver gadering geschorst en na heropening werd de heer J. Waverijn gekozen met alg. stemmen. De heer J. van Elsücker werd benoemd als onderwijzer belast met het geven van herhalings- onderwijs. Met alg. stemmen werd goedgekeurd het voor stel van B. en W. om op het terrein van de gasfabriek een magazijngebouw te stichten annex kantoor. Daarna sluiting der vergadering. OPENBARE VERGADERING van den raad der gemeente Poortvliet op Donderdag 4 Nov. 1920. De voorzitter opent de vergadering. De notulen van de vorige vergadering worden na voorlezing onveranderd goed gekeurd. De voorzitter deelt mede dat ingekomen zijn de navolgende stukken le. een staat van benoemde zetters voor de jaren 1921—1924; 2e. een exemplaar van het door Ged. Staten goedgekeurd besluit tot wijziging der begrooting voor 1920. <*r Deze stukken worden voor .kennisgeving aangenomen. 3e. een adres van het Bestuur der Ver- eeniging School voor Hand- en Bouwkun dig teekenen te Tholen om verhooging van het subsidie ad f30 tot f60 voor de jaren 1920 en 1921. Voor verhooging waren alleen de leden E. v. d. Slikke en C. Th. de Rijke, zoodat op dat verzoekschrift afwijzend is beschikt. 4e. een verzoekschrift van het Bestuur der afdeeling Poortvliet van den Ned. Christelijken landarbeidersbond om toe te treden tot de regeling, vervat in het wer- keloosheidsbesluit 1917. De voorzitter zegt, dat naar zijn meening dezen winter veel werkeloosheid zal zijn en daarom er voor is dat de gemeente toetreedt. Er zijn echter leden die van gevoelen zijn dat de werkeloosheid niet groot zal wezen. Nadat nog heen en weer van gedachten is gewisseld, wordt op voorstel van den heer J. M. van Sorge besloten niet tot die regeling toe te treden maar aan de hulp behoevende gezinnen, waarvoor in de a.s. wintermaanden geen werk is te verkrijgen, een geldelijke tegemoetkoming uit de ge meentekas te verleenen. 5. een verzoekschrift van eenige inge zetenen om een lantaarn te plaatsen op het zoogenaamde Hoogedorp. Daartoe wordt besloten. Thans wordt overgegaan tot het behan delen der begrooting voor het dienstjaar 1921. De posten «Jaarwedden van de Burge meester en Secretaris worden in overeen stemming gebracht met de regeling vervat in de circulaire vau Ged. Staten inzake salarissen van burgemeesters en secreta rissen. De post «Jaarwedde van den nachtwaker", geeft den heer E. van der Slikke aan--' leiding voor te stellen, aan den nachtwaker over 1920 een gratificatie te verleenen uit de gemeentekas ten bedrage van f150. Dit voorstel wordt met algemeene stem men aangenomen. Bij den post «Jaarwedde der onderwij zers", stelt den heer J. M. van Sorge voor, tot schrapping van de Fransche lessen op de o.l. school. Bij stemming blijkt dat de hh. N. A. Bruijnzeel, J. M. van Sorge en M. K. Krijger voor en de hh. M. J. de Graaff, E. v. d. Slikke, C. Th. de Rijke en Chr. P. v. d. Slikke tegen afschafling zijn, zoodat het geven van Fransche lessen op de o.l. school gehandhaafd blijft. Nadat nog eenige andere artikels der begrooting, die echter van weinig belang waren, waren besproken, wordt die be grooting vastgesteld op f38.902.185 in ont vang en uitgaaf. Vervolgens wordt een archiefverordening voor de gemeente vastgesteld, Daarna gaat de vergadering over tot een geheime zitting voor het behandelen van eenige reclames inzake hoofdelijken omslag en voor het opmaken van een suppletoir kohier der belasting. De vergadering weer openbaar geworden zijnde wordt op voorstel van den voor zitter met 6 stemmen besloten (het raads besluit van 27 April 1906, waarbij de heer J. Tazelaar benoemd is tot gemeente geneesheer dezer gemeente, in te trekken en de hh. A. G. Polderman, arts te Scher- penisse en J. Tazelaar arts te St-Maartens dijk, om de beurt te benoemen tot gemeente-geneesheer, en alzoo dhr. Pol derman voor 1921 en dhr. Tazelaar voor 1922, en zoo vervolgens. Daarna wordt op voorstel van M. IC. Krijger besloten de put, tegenover G. Mosselman, te dempen. Tenslotte worden onderwijzers aange wezen voor het geven van herhalings- onderwijs gedurende de cursus Nov. 1920Maart 1921. Bij de rondvraag of nog door een der leden het woord wordt verlangd, stelt de heer M. J. de Graalf voor het Bestuur der Biz. lagere school terug te laten geven of te betalen '10 H L. steenkolen welke dat Bestuur indertijd van de gemeente heeft ontvangen. Daartoe wordt besloten. De vergadering wordt daarop gesloten. dienst beschikbaar gestelde subsidie, in handen van Ged. Staten gesteld, ten einde daarover in de najaarsvergadering een voorstel te doen. Ged. Staten meenen, dat er aanleiding voor de Staten bestaat, oin bet verzoek in te willigen, omdat de in de najaarszitting van 1919 voor bet ver leenen van een Provinciaal subsidie over dat jaar gestelde voorwaarde een tekort op het bedrijf gedurende den exploitatietermijn van 1919, aan wezig blijkt. De ondernemers stellen in bun adres, op dit punt eenigszins verbeterd en verduidelijkt door den daarna overgelegden bedrijfsstaat, dat in 1919 een tekort is geleden van f 1245.84, waarin door de betrokken gemeenten, met uitzonderiog van St-Maartensdijk, dat nog geen beslissing nam, meestal naar de verhouding harer subsidiën voor 1920, volgens mededeeling der ondernemers is bijgedragen eene som van f 431,66, zoodat het tekort per resto nog beloopt f814.18. Aan nemende, dat de overgelegde becijfering van hun tekort, welke overigens nauwelijks te beoordeelen valt, maar toch niet onredelijk schijnt en waar mede de allicht beter daarmede bekende ge meentebesturen zich feitelijk hebben vereenigd, juist is, dan zou onder voorwaarde dat ook St-Maartensdijk alsnog 5/,2 van de subsidie voor 1920 of f 166.66 bijdraagt, het restant vau het tekort, dat dan nog f 647.52 of in een ronde som f 650 zon bedragen, uit de Provinciale kas kunnen worden aangevuld. Ged. doen in dien geest een voorstel. Wagendienst lerseke—Stafion. G*d. Staten stellen voor aan A. Frederikse weder voor deo tijd van 3 jaar f 500 per jaar toe te kennen voor zijn oinnibusdienst lerseke Station Kruiningen-Ieraeke. LANDBOUW. Uit St-Annalaod werd medegedeeld, dat in den loop van dit jaar reeds 11637 musschen- eitjes en 8911 musschen werden vernietigd. Aan premiën werd betaald f 110,06. Ieder lid moet minstens 25 mnsschen inleveren zonder premie, maar verder wordt uitgekeerd per inusch 1 cent en per eitje ]/2 ceot. Eveuals io andere gemeenteu wordt door de belanghebbenden per H.A. bijgedrag en voor deze premiën. Geslaagd toot het examen Vrije- en Orde- oefemngen M. C. Ondeslaijs Scherpenisse, J. Vis Tholen en J. H. M. van Oost St-Maartensdijk. STUKKEN VOOR DE PROVINCIALE STATEN De Autodienst. Bij besluit van 6 Juli jl. werd een verzoek van de ondernemers van den autodienst Tholen— Slavenisse, om alsnog een subsidie voor den dienst uit de Provinciale foödsen te verleenen over de laatste vijf maanden vau 1919, te weten 5/12 van f2500, zijnde het over 1920 voar dien ST-PHILIPSLAND. Dezer dagen werd een zit ting gehouden van het scheidsgerecht krachtens art. 8 der Coll. Arbeidsovereenkomst gesloteD tus schen de Ned. Chr. Landarb.bond, afd. St-Philips- land en de Werkgeversvereen. te St-Pbilipsland. Het scheidsgerecht bestond uit de heeren L. van Nieu wenhuyzen, Voorz. Patr. Ver., L. v. Vliet, Hoofdbestuur Ned. Chr. Landarb.b. en den Edel- achtb. Heer L. Nilant, Burg. v. St-Pbilipsland, onpart. Voorzitter. Deze zitting was belegd in verband met een geschil tusscheu Lichteudag en A. v. Nieuwen- huyze, betreffende ongemotiveerde uitsluiting. Na verboor van beide partijen was de uitspraak dat de uitsluiting opgeheven werd, maar dat de uitsluiting toegepast werd als straf voor het niet in acht nemen van een opzeggingstermijn. (Be doelde arbeider had geen termijn in acht ge nomen). Het tweede punt betrof een geschil over de uitbetaling van loon door Rijstenbil aan Verwijs. Na verboor van beide partijen werd uitgemaakt, dat tot het vaststellen vau loon, steeds overleg zal wordeu gepleegd tusscheu werkgever en werk nemer en dat bij gelijke prestaties gelijk loon genoten wordt. Het is te hopen, dat in het vervolg door een dergelijke handelwijze eventueele geschillen tus schen werkgever en werknemer in der minne geschikt worden. Toen dezer dagen een weger zich des morgens naar de haven begaf, teneinde zijn gewone bezigheden aldaar te verrichten, ontdekte hij dat de bascule die de fabriek toebehoorde, was verdwenen. De politie werd er mede in kennis gesold, doch tot nog toe ziju alle nasporingen vruchteloos. Tot deelneming van het herhalings-onder- wijs hebben zich aaogemeld 15 jongens. OUD-VOSSEMEER. Een begin van brand ontstond door een pan vet, welke in brand vloog, in een woning buiten de gemeentegelukkig kou men den brand in zijn aanvaug stuiten. Verzekering dekt de ontstane schade. Met voortdurend toeuemende verbruikers wordt uit de nortonwel op het Erfje alhier water gehaald ook van de boerenhoeven verschijnen karren en waterwagens. De drukte is soms zio

Krantenbank Zeeland

Ierseksche en Thoolsche Courant | 1920 | | pagina 1