Crisisteam pakt stagnatie woningbouw aan kort kort kort Kunnen mooi en duurzaam samen gaan? PoEiüek beladen onderwerp weer op agenda bij verkiezingen kort KORT KORT WoQukeuze met: HUREN in Midden Zeeland. Bepaal dan uw Woensdag 10 oktober 2001 Jaargang 5 nummer 21 httpi7zeeiand.woonkeuze.nl Midden-Zeeland Een crisisteam, opgericht door het ministerie van VROM, een aantal koepelorganisaties uit de bouwwereld en de VNG, moet voorstellen ontwikkelen om de dalende trend van de laat ste jaren in de productie van nieuwbouwwo ningen te keren. In december moeten deze voorstellen, zowel gericht op de korte als de langere termijn, er liggen. Dit is de uitkomst van een in formeel overleg tussen staatssecretaris Remkes van VROM, vertegenwoordigers van het AVBB, Neprom, NVB, Bouwned en de VNG. Partij en hebben besloten ook Ae- des, vereniging van woning corporaties, IPO en NVM te vragen aan de taskforce deel te nemen. Een crisisteam, bestaande uit deze vertegenwoordigers, bedenken nog voor de Kerst oplossingen voor de instor tende woningproductie. De productie van nieuw bouwwoningen is de afgelo pen jaren gestaag gedaald. In 1995 werden nog 94.000 wo ningen voltooid, in 2000 was dit gezakt naar 71.000 (CBS- cijfers). Recent onderzoek en nog lopend onderzoek noe men een scala aan oorzaken. Alle partijen zijn het erover eens dat er een probleem is en dat de oorzaken hiervan niet uitsluitend bij één van de partijen liggen. Ze onderkennen de noodzaak om de problemen gezamen lijk en in samenhang aan te pakken. De prognoses voor de woningbouw voor dit en komend jaar komen niet uit boven de 55.000 nieuwbouw huizen per jaar. Ook het aan tal aangevraagde bouwver gunningen loopt achter, in 2000 betrof het 80.000 aan vragen, terwijl dat in 1997 nog om 100.000 ging. De pro ductietijd groeide de afgelo pen jaren van 10 naar 15 maanden. De oorzaak hiervan wordt ge zocht in het tekort aan mate riaal, personeel en nieuwe procedures. Als het bij die toename van 5 maanden was gebleven, was het leed nog te overzien geweest. Het ech te probleem zit hem in de fa se voor de aanvang van de bouw. De tijd tussen het aanwijzen van een bouwlocatie en de daadwerkelijke start van de bouw wordt steeds langer, mede veroorzaakt door het steeds vaker gebruik maken van de consument om be zwaar aan te tekenen. Dat ge beurde bijvoorbeeld in de wijk Leidsche Rijn in Utrecht, Vathorst in Amersfoort, Oos terheem in Zoetermeer en Saendelft in Zaanstad. De oorzaken moeten bijvoor beeld worden gezocht in ca paciteitsproblemen, zowel kwantitatief als kwalitatief en dan bij gemeenten, ont wikkelaars en het bouwend bedrijfsleven. Ander probleem zijn de lan gere bouwtijden en een ge middeld latere oplevering, veroorzaakt door de sterk toegenomen vraag naar meer kwaliteit, waarop partij en inspringen. Boosdoeners zijn eveneens de duur van procedures, in clusief een lang voortraject voor de daadwerkelijke ont wikkeling en het toegenomen gebruik ervan door mondiger burgers. Tel daarbij de toege nomen complexiteit van het bouwproces wat de samen werking tussen alle betrok ken partijen bemoeilijkt bij op en het aantal oorzaken dat de productie van nieuw bouwwoningen stagneert is compleet. In het gesprek tussen ge noemde partijen is afgespro ken dat gezamenlijk een task force in het leven wordt roe pen die voor het eind van dit jaar met een samenhangend pakket voorstellen komt om de problemen aan te pakken. In december zal een vervolg gesprek worden gepland. Een aantal oplossende ele menten zijn al voorgesteld, zoals het ontwikkelen van een leidraad voor planont wikkeling en het hanteren van procedures, vooral ten behoeve van mensen met ge ringe praktijkervaring, een helpdesk of vliegende bri gade, waaraan problemen kunnen worden voorgelegd, een locatiegerichte aanpak van de grote VINEX-wijken, zowel leren van goede voor beelden als maatwerkoploss ingen voor specifieke proble men. Een mogelijke oplossing kan ook zijn dat ontwikkelaars meerdere projecten in voor bereiding nemen, zodat bij een stagnatie met een ander project kan worden aange vangen. De krapte op de arbeidsmarkt heeft zijn tol geëist van het gemeentepersoneel. Personeel op sleutelposten is naar het bedrijfsleven over gestapt en dat heeft zijn in vloed op de voorfase van bouwprojecten. Het nu gevormde crisisteam gaat oplossingen bedenken om de groei in de bouwpro ductie op de langere termijn te bevorderen. Het vierde debat in de reeks Het Debat op de Nationale Dubo Dag op 8 november 2001 gaat over de vraag of mooi en duurzaam samen kunnen gaan. Onder leiding van Henk Wes- tra, directeur SEV, debatteren architecten Wytze Patijn en Jouke Post, hoogleraar Stadsgeografie Rob van En gelsdorp Gastelaars (Univer siteit van Amsterdam) en journalist Tracy Metz (NRC Handelsblad) over deze en aanpalende vragen. Zij doen dat aan de hand van projecten die zij nomineren, enerzijds als meest geslaagd voorbeeld van een goed én duurzaam ontworpen ge bouw (of wijk), en anderzijds als voorbeeld van hoe het niet moet. Randvoorwaarden hierbij zijn dat het project is gerealiseerd in Nederland en dat het pro ject zich bevindt in een bin nenstedelijke omgeving. Ont werpen onder particulier op drachtgeverschap worden uitgesloten. Tijdens het debat (15.30 tot 16.30 uur) worden de vier deelnemers in de gelegen heid gesteld hun nominaties te beargumenteren. Het publiek in de zaal bepaalt uiteindelijk welk project het meest geslaagd is, en welk project het predikaat 'zo dus niet' verdient. Wie ook projecten wil nomi neren die aan eerder ge noemde criteria voldoen, zo dat deze nominaties aan de panelleden en uiteindelijk aan het publiek kunnen wor den voorgelegd, kan tot en met maandag 15 oktober een mail met de nominaties stu ren naar m.boone@dubo- centrum.nl.Het debat 'Mooi duurzaam, duurzaam mooi: een contradictio in terminis?' is slechts één van de vele componenten die gezamen lijk de Nationale Dubo Dag 2001 vormen. Alle informatie over het pro gramma en de vaktentoon stelling is te vinden op www.dubo-centrum.nl. Online aanmelden is hier ook mogelijk. Het begint bijna een traditie te worden. In zo'n beetje iedere regeerperiode komt het mini maal één keer ter sprake: moet de hypothee kaftrek afgeschaft worden of niet? En als het volgende kabinet opeens zou besluiten om de regeling aan te passen, wat betekent dat dan voor lopende hypotheken? Nu de verkiezingen voor de deur staan komt dit politiek beladen onderwerp weer op de agenda. Huis Hypo theek onderzocht de stemming onder de grootste politieke partijen. Aftrek van hypotheekrente is een regeling waardoor een koopwoning voor veel Ne derlanders bereikbaar is ge worden. Meer dan de helft van de Nederlanders bezit nu een eigen woning. De re geling die ooit in het leven werd geroepen als een so ciale maatregel om. het ei- genwoningbezit te stimule ren, blijkt dus te werken. In de praktijk profiteren men sen met een lager inkomen er echter onvoldoende van. Het aandeel eigen woningen blijft in deze groep achter bij dat van de hogere inkomens die 'riant wonen en ook nog eens fiscaal voordeel genie ten van de aftrekpost terwijl juist zij dat het minste nodig hebben'. Dat is inmiddels veelgehoorde kritiek van partijen links van het midden op dit onderdeel van het Ne derlandse fiscale beleid. Ui teraard zijn er ook vóór- rstemmen. Wordt de hypo theekrenteaftrek de inzet bij de volgende verkiezingen? De voorstanders De mening van sommigen, dat de rijken zich verder ver rijken door de mogelijkheid van hypotheekrenteaftrek en dat mensen met de lagere inkomens er minder mee op schieten, wordt door staats secretaris van Financiën Wouter Bos (PvdA) niet on derschreven. Volgens hem zijn de groepen die het meest van de aftrek profite ren de mensen met de mid deninkomens en vooral de starters op de woningmarkt. Afschaffing of beperking van hypotheekrenteaftrek heeft de partij op het laatste par tijcongres uit haar verkie zingsprogramma geschrapt. Dat zal de VVD en het CDA goed doen. Deze partijen zijn een groot voorstander van handhaving van de hui dige regeling. Zij willen de toename van het eigenwo- ningbezit stimuleren. Aftrek baarheid van de hypotheek rente is daarvoor een goed instrument vinden beide partijen. Bovendien kunnen mensen ernstig gedupeerd worden als de regeling plot seling verandert. En dat past niet bij het beeld van een betrouwbare overheid dat het CDA voorstaat. Kopen is aantrekkelijk, maar er zal altijd een grote groep huurders blijven, denkt re geringspartij D66. Zij pleit voor een versterking van de positie van huurders en stelt hiervoor allerlei maatrege len voor. Evenals de PvdA wil D66 door middel van subsidies mogelijk maken dat mensen met de laagste inkomens toch een eigen woning kunnen kopen. Daar naast is D66 voor verdere vereenvoudiging van het be lastingstelsel waarvoor wel aftrekposten geschrapt moe ten worden. Echter, beslist niet de hypotheekrente, om dat het hierbij gaat om lang lopende verplichtingen die een belangrijke relatie heb ben met de eigen oudedags voorziening. De tegenstanders Oppositiepartijen Groen- Links, de Socialistische Par tij en de Christenunie zijn er juist groot voorstander van dat de regeling verandert. Opvallend is dat de tegen standers niet voor volledige afschaffing van de hypo theekrenteaftrek zijn. 'Huren en kopen dienen gelijkwaar dig te zijn. Zowel qua toe gankelijkheid als qua kosten. Onderdeel hiervan is een bovengrens voor de aftrek van de hypotheekrente bo ven de 250 duizend gulden', zo schrijft GroenLinks in haar verkiezingsprogramma. De Socialistische Partij wil een regeling met als uit gangspunt: hoe lager het in komen, hoe meer recht op hypotheekrenteaftrek. Zij legt de bovengrens voor af trek bij fl. 300.000,-. De ChristenUnie vindt een maximum van fl. 500.000,- acceptabel. Lopende hypo theekovereenkomsten moe ten bovendien buiten deze regeling vallen, volgens de ze partij. Als tegenprestatie voor de beperking van de af trekmogelijkheid moeten ei- genwoningforfait en over drachtsbelasting maximaal worden verlaagd, vindt de ChristenUnie. Reden voor paniek? Gelet op de politieke krachtsverhoudingen zal de regeling voor hypotheekren teaftrek waarschijnlijk niet veranderen in de volgende kabinetsperiode. Nu ook de PvdA tegen aanpassing is, lijkt de handhaving van de hypotheekrenteaftrek zeker gesteld, zelfs als er een linksgeoriënteerde coalitie komt met PvdA, CDA en GroenLinks. Zolang er niets verandert, blijft de hypo theekrente voor de eerste ei gen woning aftrekbaar in Box 1. Tweede woningen waarvoor de hypotheekrente in het nieuwe stelsel niet langer aftrekbaar is, vallen als ver mogensbestanddeel in Box 3 en worden belast tegen 1,2%. "Maar je weet het natuurlijk nooit in de politiek," is de eindconclusie van Huis en Hypotheek. "Als er toch een verandering komt in het hui dige stelsel, kun je als wo ningbezitter met een hypo theek wel rekenen op een soepele behandeling van lo pende contracten. Bij alle voorgaande belas tingherzieningen was er sprake van een min of meer ruimhartig systeem van overgangsrecht." Er lijkt vooralsnog dus geen enkele reden tot paniek. Monumenten.nl Monumenteigenaren die informatie over restauratie en on derhoud zoeken kunnen sinds kort terecht op de website www.monumenten.nl. Het Nationaal Restauratiefonds, de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en het Nationaal Con tact Monumenten bundelen op deze internetsite hun krach ten. Wat is nu eigenlijk een monument en wie bepaalt dat? Heb ik een rijksmonument? Welke gevolgen heeft aanwijzing van mijn pand als monument: wat mag beslist niet, wat moet juist wel en waarom? Hoe pak ik restauratie aan? Waar is subsidie te halen en op welke voorwaarden? Waar vind ik een architect die verstand heeft van restaureren? Het is voor een leek niet eenvoudig om in Nederland monumentenland de weg te vinden. De website moet daar verandering in brengen. Bouw massaal op het ioternet De bouw wordt nogal eens versleten voor een traditionele branche die achter de ontwikkelingen op het gebied van ICT aanhobbelt. Deze veronderstelling blijkt echter niet te klop pen, zo blijkt uit onderzoek van USP Marketing Consultancy. Bijna tachtig procent van de bedrijven in de bouw is anno 2001 aangesloten op het internet. De gemiddelde 'internet penetratie' van het Nederlandse bedrijfsleven is zeventig procent. Als het gaat om het hebben van een eigen internet site scoort de bouw ook goed. Bijna veertig procent van de ondervraagde bedrijven heeft een eigen website, tegen een gemiddelde van nog geen dertig procent. Uit het onderzoek blijkt dat bedrijven internet steeds vaker inzetten om hun bedrijfsprocessen efficiënter te laten verlo pen. Een beperkt percentage koopt in via de elektronische snelweg. UPC verwacht dat dit de komende jaren een grote vlucht gaat nemen. Bouwers geven wao'ers een kans Zeven arbeidsgehandicapte bouwvakkers hebben de om- scholingsproef met succes afgerond en kunnen verder gaan met een opleiding tot calculator, uitvoerder of werkvoorbe reider. Banen dus die een minder fysieke belasting vergen. Binnenkort start een tweede groep. Het omscholen van wao'ers voor de bouwbranche is een initiatief van aanne mers uit Den Bosch en omgeving. In de meeste gevallen gaat het om mensen die vinden dat zij niet kunnen leren. Het is voor hen een nadeel dat de cursus 24 weken duurt en dat er minimaal achttien deelnemers moeten zijn. Daarom is de cursus nu aangepast tot een zes daagse opleiding met minder deelnemers. Doordat in kleine groepen wordt gewerkt is de cursus behoorlijk prijzig. De cursus wordt gefinancierd door de Wet Reïntegratie. Bestemmingsplannen aan banden Minister Pronk gaat de controle van bestemmingsplannen hard aanpakken. Gemeenten kunnen er op rekenen dat de inspecteurs hun komst niet meer vooraf aankondigen en dat het niet meer blijft bij het controleren van papiertjes. Ook zijn extra controles te verwachten op het Bouwbesluit en Bouwstoffenbesluit. Pronk heeft zijn lesje van de rampen in Enschede en Volendam geleerd. Zijn inspecteurs gaan dus strenger optreden en bovendien komen er in 2002 nog eens achttien extra rijksinspecteurs bij. Vanaf 1 januari treedt de inspectie op als één dienst. De dienst controleert op zowel milieu, volkshuisvesting als ruimtelijke ordening. Het ministerie van VROM is van plan volgend jaar 1500 be stemmingsplannen en drie herziene streekplannen te contro leren. Daarnaast worden 25 gemeenten uitgebreid onder zocht op hun uitvoering van het Bouwbesluit. Dat het Pronk menens is blijkt uit de sloop van een paar villa's in het bui tengebied van Valkenswaard dit jaar, Pronk heeft in de be groting van 2002 de handhaving van de regels zelfs tot een van zijn drie prioriteiten verheven, naast veiligheid en volks gezondheid. Zo staan vuurwerktransporten en bedrijven met professioneel vuurwerk controles te wachten. Eveneens zijn er 5000 controles gepland op installaties van waterleidingbe drijven. Miljarden euro's nodig om oude bouwrechten te compenseren In zijn toelichting op de begroting voor 2002 heeft minister Pronk van VROM aangegeven 23 miljard euro nodig te heb ben om bedrijven op ongewenste plaatsen uit te kopen en oude bouwrechten te compenseren. Van de plannen is niets terug te vinden in de begrotingsstukken. Toch komt het kabi net dit jaar nog met voorstellen voor een grondheffing. Pronk wil met name risicovolle bedrijven in stedelijke gebie den, zoals vuurwerkfabrieken, uitkopen. Veder wil hij dat ook met verloederde plattelandsgebieden. Ook de beleidsomslag om water de ruimte te geven heeft consequenties. Er zijn ge vallen waar nu niet mag worden gebouwd, terwijl daar op basis van oude rechten wel de rechten voor zijn afgegeven. Volgens Pronk zijn er nog steeds veel goedgekeurde bestem mingsplannen die de bouw van huizen en bedrijven toe staan op plekken waar dat nu niet meer is gewenst. Pronk weerspreekt niet dat over het soort heffing er binnen het ka binet nog onenigheid bestaat. Tijdens de gesprekken over de Vijfde Nota ruimtelijke ordening waren de meningen ver deeld en die zullen volgens Pronk weer een moeilijke discus sie op gang brengen. Het geld moet ergens vandaan komen. Uit de reguliere be groting zijn zoveel miljarden onmogelijk. Maar minister-pre sident Kok heeft inmiddels besloten naar de mogelijkheden van een grondheffing te kijken. Pronk draagt zelf mogelijkhe den aan, zoals het afromen van de waardevermeerdering van de grond die ontstaat door de grond een andere be stemming te geven. Door bijvoorbeeld agrarische grond een bouwbestemming te geven, vertienvoudigt volgens Pronk de waarde. De mi nister denkt ook aan een open ruimte heffing bij bouwrech ten in de bufferzones. Een deel van de groene zones in de Randstad wordt nationaal park en staat geen bouwactivitei ten toe. Andere groene buffers komen maar mondjesmaat beschikbaar voor woningbouw en als daar dan toch toe stemming voor bouwen wordt gegeven, dan moet daar vol gens Pronk een flinke heffing voor worden betaald. Dit jaar nog beslist het kabinet ook over de inrichting van de Deltametropool (bestaande uit de vier grote steden, de Drechtsteden, Amersfoort en Almere) en de bijbehorende snelle verbinding tussen de stedenring in de Randstad. Dit zogenaamde 'rondje Randstad' leidt eveneens tot discussie binnen de ministerraad. Volgens Pronk heeft dat alles te ma ken met de vraag waar wel of niet gebouwd mag worden en het vastleggen van de grenzen van het Groene Hart. Binnen de ministerraad is er verdeeldheid over de aanleg van een snelle magneetverbinding op de binnenring van de Rand stad of de opwaardering van het huidige railnet dat de stadscentra verbindt.

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 2001 | | pagina 23