UITVERKOOP Walcherse 'Alpen' gekiekt breed Kerstnacht met De Niro VERVROEGDE AFSLUITING DELSCHER Voor Compaq Presario's moet u bij een Best'Saler zijn. Fries-zeeuwse taalverschijnselen WOENSDAG 22 DECEMBER 1999 JAARGANG 101 - NUMMER 51 0ÊÊ M WEKELIJKS HUIS AAN HUIS OP GEHEEL WALCHEREN S p U i straat Vlissingen tel: (0118) 422100 door Jan Zwemer De taalkundige G.S.Overdiep (1885-1944) was gespecialiseerd in het kustnederlands. Verwonderlijk was dat niet: hij kwam uit een Fries-Groningse familie en groeide op in Voor schoten aan de Zuidhollandse kust, waar hij onder meer het Katwijks leerde kennen. Informatie over de gemeente Middelburg vindt u op pagina 3 Deze week: De Zeeuw se rock groep De Ni- ro treedt vrij dag 24 de cember op in café Brook lyn aan de Markt in Middelburg. De bandle den presen teren er ge lijk hun laat ste aanwinst: een cd- tje met live-opnamen van een concert eer der dit jaar in Utrecht. De demo-cd is direct na verschijning geno mineerd als beste Zeeuwse demo van 1999. Combi de Milliano: Burchtstraat 4,4501 BJÖostbtirg. Tel.: 0117-452867 Hacktic computer products; Stationsweg 63-B,4538 AC Teroeuzeu Imha computers software: Kreiikelmarkt 7,4461 HW Goes m Rond de komende feestdagen hoeven de theaterliefhebbers in Zeeland niet thuis te blijven zitten. Er wordt een grote Kerstproductie gebracht in de Stadsschouwburg te Middelburg. Het gaat om het muzikale theaterstuk Oliver Twist, dat in een vrijwel geheel Zeeuwse cast wordt gebracht. Zelfs de teksten zijn door beken de Zeeuwse auteurs aangepast, te weten door Ans Schilders uit Kapelle en Frans Doeleman. Geen musicai Het verhaal faam Zeeuwse Oliver Twist in kerstsfeer Alle PZC kantoren zullen op vrijdag 24 december a.s. vanaf 16.00 uur gesloten zijn. Voor dringende zaken kunt u ons kantoor in Vlissingen (0118- 48 40 00 bellen en volgens de instructies van het antwoordapparaat handelen. Directie PZC HUIS-AAN-HUIS KRANTEN (advertentie) De medewerkers van Bibliotheek Vlissingen, Boekhandel De Ruiter Fanoy, VVV/ANWB Uitwinkel Vlissingen en NH1 Kopieservice/Inlern wensen u fijne Z Boekhandel De Ruiter Fanoy presenteert van- kerstdaeen toe daag woensdag 23 december de nieuwe uitgave 5 "Zeeland 1900 - 2000", 29,50 Z Op de vrijdagen 24 en 31 december tp sluiten de bedrijven in 't Spui om 16.00 uur Van de vele bijzonderheden van de Nederlandse dialecten waar hij in zijn boeken op wees, kan er een deel gerang schikt worden onder de ver schijnselen die wijzen op de verwantschap tussen het Fries en het Zeeuws. Die verwantschap gaat terug tot de vroege middeleeuwen, toen uit het Noorden (Dene marken en Noord-Duitsland) Angelen en vooral Saksen over zee de Nederlandse kust bereikten en er zich vestigden. Volgens de taalkundige dr C. van Bree bevonden zij zich in het cultuurgebied van de han delaars rond de Noordzee, waar toen het Fries de toon aangaf; ongeveer zoals het Engels nu. Dat betekende diepgaande beïnvloeding van de Saksische spraak, die voortgezet werd toen zij in on der andere de Zeeuwse kust gebieden woonden. Veel van de taalverschijnselen die op die tijd teruggaan, hebben we in deze rubriek al eens behan deld, meestal onder verwij zing naar de verwantschap tussen het Zeeuws en het En gels. Een deel van de Saksen en de Angelen gingen immers naar de overzijde van de Noordzee. Maar er zijn taal kenmerken die uit de periode nadien stammen, de periode waarin het Fries nog altijd in vloed uitoefende op het oud ste Zeeuws en veel minder op het oud-Engels. Een aantal van die gemeen schappelijke trekjes vond ik terug in Overdieps boek 'Volk staal en dialektstudie' dat in 1947 verscheen. Ten eerste: Twee opeenvol gende bijvoeglijke naamwoor den (of bijwoorden), waarvan de eerste niet iets zegt over het zelfstandig naamwoord dat volgt, maar over het twéé de bijvoeglijk naamwoord of bijwoord. Dat lijkt nogal moei lijk, daarom enkele voorbeel den: Wat een stom raor gedoe. Of: Moe je noe zö rot 'ard riee? En: Die Minder'ouds stoenge 'r vó bekend da ze zö brutaol sterk waere. In het Ne derlands is zo'n opeenvolging onmogelijk! Ten tweede: Krachtige uitroe pen als inleiding op een zin, of die soms midden in een zin er tussen gevoegd worden. En kele Zeeuwse voorbeelden: Me komme daè en roeftem loopt dien ezel ineêns d'r van deur! Deze geeft het ook goed aan: Ie loopt op den diek en klis daè leit 'n! Ten derde: Enkele constructies met een voorzetsel die afwij ken van het algemeen Neder lands. Fries: Hai zegt fan nee. Zeeuws: Ie zei van neê. Fries: Van 't winter (déze winter). Zeeuws: Van de winter. Fries: Vandat ik hier woon (sinds...). Zeeuws: Vanda 'k 'ier weue. Ten vierde: Het woord 'daar om' in de betekenis 'niette min'. Fries: Ze zeedn aal drij dastoe nait wolte, mor doar- om wait wie wel béter! Zeeuws: Ze kunne dat noe wè zeie, maer ik bin daerom nie gek. Ik 't zelf geziee. Het Walchers kent zelfs het tus senwerpsel o daerom, dat zo ongeveer wil zeggen 'wacht eens eventjes'. Soms wordt er verbazing mee uitgedrukt. Een laatste voorbeeld: O daerom! Da's 't nieuwste da'k wete! Van wien ei jie dat g'oore?' advertentie) In verband met nieuwjaar dient kopij voor de editie van woensdag 29/12 vervroegd aangeleverd te worden. Uiterste inlevertijd van materiaal voor: redactie is donderdag 23/12 12.00 uur, advertenties vrijdag 24/12 12.00 uur. (advertentie) Nieuwjaarsreceptie Stadhuis Aangepaste openingstijden gemeentelijke kantoren Millenniumnacht (advertentie) Lange Vorststraat 12 Goes Elk jaar verkoopt Brammetje Dump vuurwerk. In Middelburg is er dit jaar zelfs een apart verkooppunt gekomen: compleet met bunkers voor de opslag. Het Middelburgse café Kanaalzicht- bij vaste klan ten beter bekend als De Reutel - bestaat dit jaar 125 jaar. Om dat te vieren is een fotoboekje ge maakt met beelden van bekende en minder beken de stamgasten. In 's-Gravenpolder is onlangs het vijfjarig bestaan van Woonzorgcentrum Zorgvliet gevierd. De oude renhuisvesting is tot stand gekomen door een sa menwerking van Woonstichting Borsele (WSB), de Oosterschelde Thuiszorg en de Stichting Poelwijk. Na het succes van Vorsvliet is woningcorporatie WSB bezig met de bouw van een vergelijkbaar, maar iets groter woonzorgcentrum in Heinkenszand. Advertentieverkoop Redactie Bezorgklachten Uitgebreid colofon: (01 18) 484 316 (0118) 484 276 (0800) 023 1231 zie pagina zoekertjes Tel.: 0115 - 64 85 01Fax: 0115 - 64 85 06, www.hacktic.com Tel.: 0113 - 23 10 25, Fax 0113 -23 11 43 en Badhuisstraat 60, 4381 LV Vlissingen. Tel.:0118-41 19 00, Fax: 0118-41 19 11 De duinen bij Zoutelande zagen er vorige week, na de sneeuwval van woensdag, betoverend uit. En wie niet beter wist, zou gemakkelijk denken met een Alpenlandschap te maken te hebben. Niets is echter minder waar. Foto Jaap Wolterbeek pag- 15 (advertentie) PRESARIO 5471 Minitower met een Intel Celeron 500 MHz processor met MMX-technologie en Intel 810 Chipset 64 Mb SDRAM geheugen cachegeheugen mMDAn 128 Kb WÊÊÈk. V-Si r COMPAQ. vaste schijf 10,0 Gb CD-ReWriter 4 speed 17 inch scherm §11 Kleur de kleurplaat van de nieuwste Disney-film Tarzan zo mooi mogelijk in en win één van de door Intertoys beschikbaar gestelde prijzen! Verder aan dacht voor de knotsgekke film Guesthouse Par- adiso: over het slechtste hotel ter wereld. De Niro treedt op kerstnacht op in café Brooklyn aan de Markt in Middelburg. De Niro was de afgelopen tijd maar weinig te zien op Zeeuwse bodem. Concerten buiten de provinciegrens wa ren er wel. Van dat in het Utrechtse rock- café Stairway to Heaven (van Henk Westbroek) werden op namen gemaakt. Vijf - eigen - nummers zijn te horen op het demo-cd'tje, dat inmiddels tot de Stichting Popmuziek Zee land genomineerd werd als beste demo van 1999. Wie er kerstnacht (het optreden be gint om 24 uur) in Middelburg niet bij kan zien, kan De Niro in januari ook live via Internet volgen. Het vijftal treedt dan op in de studio's van Delta Net in Kam perland. Gerard Peijs van de Stads schouwburg Middelburg ver telt: „Na het succes van de grootschalige Kerstproductie 'Scrooge en Marley' in 1997 kon een vervolg natuurlijk niet uitblijven. Toen een productie team in de zomer van 1998 ging zoeken naar een geschikt stuk, dat te bewerken was voor een grote cast, kwam men haast als vanzelfsprekend uit bij Oliver Twist van dezelfde schrijver, te weten Charles Dic kens." Ans Schilders uit Kapelle heeft een groot deel van de teksten geschreven. Ze vertelt: „Het mocht beslist geen musical worden zoals Joop van den Ende ervan heeft gemaakt. We zijn daarom zo oorspronkelijk mogelijke teksten gaan schrij ven met alleen het verhaal van Oliver als leiddraad. Dat was best een uitdaging. Want het moest een voorstelling worden voor jong en oud. Ik moest er dus voor zorgen dat de teksten door kinderen konden worden begrepen, zonder dat voor de ouders de pit eruit zou gaan. Er zitten ook best pikante kroegscènes in en wil je die le vensecht maken, dan moet je ook de taal spreken die er in een kroeg wordt gebruikt. Er zit ook veel humor in, soms balancerend op het randje van wat kan. Maar dat maakte 't juist zo spannend om aan te werken, flitsend ook en in een moderne context." Uitgangs punt bij het verhaal was dat Oliver, ondanks het criminele milieu waarin hij terecht komt, toch blijft geloven in het goe de, in het rechtvaardige. Als regisseur werd Katinka van den Dool aangezocht. Ka tinka wilde er zeker geen mu sical van maken. Als er muziek en liedjes toegevoegd zouden worden dan moest dat in de vorm van muziektheater ge schieden, waarbij met name de muziek het klankbeeld, de sfeer moet scheppen beho rend bij de handelingen op het toneel. Als componist werd vervolgens Douwe Eisinga aangetrokken. Jenny van Kampen kreeg de leiding over het koor. Met deze artistieke staf werd er vervolgens een auditie gehouden onder spe lers uit het Zeeuwse amateur circuit. In september startte men met de repetitities. On dertussen is er al veel ge beurd. De decors zijn en wor den onder leiding van Bob Goedhart in het AZC gemaakt. De kleding is ontworpen en gemaakt door Sylvia van Dam- Merret terwijl het geluids- en belichtingsplan is opgezet naar een idee van de techni sche staf van de stadsschouw burg. Het gaat om een groot schalige productie, aangezien Eén van de repetities voor de de Zeeuwse muziektheatervoorstelling 'Oliver Twist' er totaal ruim negentig men sen meewerken. Het verhaal van Oliver Twist is vrij eenvoudig. Oliver zit in een weeshuis. Als de vader van het weeshuis hem wil ver kopen, vlucht hij. Hij raakt ver zeild bij een zakkenrollersben de, echter voordat Oliver de eerste stappen op het slechte pad zet, wordt hij in plaats van zijn 'vrienden' gepakt. Echter, het slachtoffer van de zakken rollerij meent het goed met Oliver, hij gelooft in diens on schuld. Hij neemt hem op in zijn huis. Dit geluk duurt voor Oliver niet lang. Spoedig we ten de bendeleden hem te vin den en nemen hem mee terug. Gelukkig gaat het allemaal goed aflopen. De man die be stolen is ontdekt dat Oliver zijn kleinkind is. De slechteriken worden gestraft of beteren hun leven en Oliver... die gaat wonen bij zijn grootvader. Oliver Twist is een co-produc tie van het Zeeuws Centrum voor Amateurtheater, Stich ting Scoop en de Stads schouwburg te Middelburg. Het productieteam bestaat uit Ron Lubberse (Scoop), Ron Thiry (ZCA) en Gerard Peijs (Stadsschouwburg). Dat het om een grootschalige produc tie gaat blijkt wel uit de begro ting. Deze komt uit op 75.400,Voor de productie is een subsidie ontvangen van de Provincie Zeeland groot 17.500,De overige inkom sten moeten uit de recette ko men. Er worden tussen Kerst en de Jaarwisseling zeven voorstellingen gegeven in de Stadsschouwburg van Middel burg. Verwacht wordt dat er uit heel Zeeland belangstelling zal zijn voor deze typische fa milievoorstelling. Er zijn overi gens al drie voorstellingen uit verkocht, te weten op zondag foto Ron Thiry 26 december Tweede Kerstdag), dinsdagavond 28 december en woensdagavond 29 december. De nog niet uitverkochte voor stellingen zijn op: maandag 27 december, aanvang 15.00 uur; dinsdag 28 december, aan vang 15.00 uur woensdag 29 december, aanvang 15.00 uur; donderdag 30 december, aan vang 15.00 uur (extra voor stelling) Kaarten kosten f 20,jeugd tot en met 12 jaar f 15,en zijn te bestellen bij de kassa van de Zeeuwse Theater Stichting telf: 0118-659659 da gelijks vanaf 11.00 uur.

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1999 | | pagina 1