AMIGO'S Duitser beschrijft catastrofale gevolgen Fvergeten' Walcheren Kerststalletjes 'Zeeuwse kust verbinden met achterland' zS KOOPZONDAG rlO wenskaarten 'GRATIS LIVE MUSIC Arensman en Samec gaan op de schop! 3ÏSQ L, WOENSDAG 3 DECEMBER 1997 JAARGANG 99 - NUMMER 49 WEKELIJKS HUIS AAN HUIS OP GEHEEL WALCHEREI 5, 6,19, 20, 25, 26, 27 en 28 december Als de geallieerden eerder Walcheren in handen hadden gekregen, zou Duitsland nooit in tweeën zijn gesplitst. Dat is de meest opzienbarende conclusie uit het boek 'Het laatste bastion', 'Ach tergronden en gevolgen van de slag om Walche ren' van Ansgar Dürnholz dat dezer dagen in de boekhandel komt te liggen. Insiders noemen het boek 'een openbaring'. Anderen stellen vast dat de gepensioneerde Duitse journalist Dürnholz is te vergelijken met de roemruchte oud hoofdre dacteur Gommert de Kok van onder meer de PZC, „die niet publiceerde eer hij voor honderd procent zeker wist dat het de waarheid en niets dan de waarheid zou zijn dat in de krant kwam". Onbegrijpelijk Allemaal fouten PZC WEEKBLADEN faam/i/ÏÈÉlMger De Zeeuwse kust moet verbonden worden met het achterland. Alleen zee, zon en strand zijn in deze tijd niet meer voldoende om toeristen aan te trekken, hier te houden of terug te laten ke ren. De moderne toerist is zaptoerist geworden en daar moet een op toerisme georiënteerde provincie op inspelen. Enthousiast Toeristisch Huis Gedurfd Kallesieskeien en aerrepels ACTIE HOUTEN VLOEREN Schouten Parket ZONDAG 14 DECEMBER (gratis parkeren d l 111 ld I lUiit! ;i foto BTvërschoore - v "v 'CA A- Restaur an< „.„ca «M/WO-"*» 1 ibRAJI'M Veerstraat 4, Nieuw en St. Joosland 0118 - 603647 Na Sinterklaas is het de beurt aan de Kerstman. En wat hoort meer bij het oude Ger maanse lichtfeest dan een echte kerstboom met glinste rende decoraties? Al jarenlang en overal op de wereld be staat het gebruik om onder de boom een kerststal neer te zetten. In de Zeeuwse biblio theek in Middelburg is mo menteel een bijzondere ten toonstelling ingericht rondom de kerstgroep. Tientallen kerstgroepen sieren de hal van de bibliotheek. Ze zijn afkomstig uit de privécol- lectie van Riet Kruitbosch en gemaakt van alle denkbare materialen. Naast de gangba re groepen met Jozef, Maria, kindje Jezus, engelen en die ren staan er ook een paar hele bijzondere kerststalletjes op gesteld. Zo is er bijvoorbeeld een mooie kerstgroep uit Mexico aanwezig (zie foto). Op het eerste gezicht lijkt het ge woon een bamboe buis, maar wie de buis openklapt ziet een aantal schitterende kersttafe reeltjes. Wie ook ideeën.wil opdoen voor de kerststal on der de boom, kan tijdens ope ningstijden terecht in de Zeeuwse Bibliotheek. De ten toonstelling is nog te zien tot en met 6 januari volgend jaar. Wie in de boekhandel de om slagtekst leest en ook maar een beetje geïnteresseerd is in recente geschiedenis weet meteen een bijzonder onthul lend boek in handen te heb ben. Niettemin spreekt de schrijver tegen: „Ik onthul niet, ik heb de feiten naast el kaar geplaatst. En dat is mis schien onthullend". Hij waar schuwt er ook voor „geen boek over Walcheren te heb ben geschreven - ofschoon ik me hier meer thuis voel dan in Duitsland - maar de catas trofale gevolgen voor het ver loop van de bevrijding van de Nazi's door de geallieerden". Kol bd ir. W.J.RH. Smulders beschrijft op de achterzijde: „Lange aanvoerlijnen voeren bij grote gevechtsoperaties vrijwel steeds tot aanzienlijke problemen, zo niet tot ernsti ge mislukkingen. Napoleons en Hitiers deba cles in Rusland zijn bekende voorbeelden. Ook de geal lieerden was dit natuurlijk be kend en het leidde na de lan ding in Normandië dan ook tot een snelle verovering van Antwerpen en het herstel van de havenverwoestingen. Dat alles om de benodigde buik transporten over zee mogelijk te maken". Smulders noemt het onbe grijpelijk dat de geallieerden niet beseften dat een bruikba re haven ook een bruikbare toegangsweg verlangt. De vergeten Duitse vesting Wal cheren gooide roet in het eten. Transportschepen kon den het benodigde materiaal niet brengen. De gevolgen zijn enorm geweest. Vertra ging in de Ardennen, negatie ve invloeden op de landing bij Arnhem, hongersnood in Holland, vertraging bij het doorstoten naar het Derde Rijk met het gevolg dat de wedloop naar Berlijn verloren werd van de Russen. Smulders: „De grote verdien sten van dit boek is ongetwij feld dat oorzaken en gevolg rond het gebeuren met de vesting Walcheren voor het eerst in groter verband duide lijk worden omschreven". Voor wie het allemaal een beetje vergeten is of hele maal niks van de oorlog weet geeft Dürnholz op journalis tieke wijze geschiedenisles in de inleiding. Hij memoreert aan de conferentie van Jalta (1945), waar het westen het hoofd in de schoot moest leg gen en Stalin als de grote winnaar uit de bus kwam. Europa werd in tweeën ge hakt De Amerikaanse presi dent Roosevelt en de Britse premier Churchill moesten „bukken voor de wil van de Russische dictator". Die overwinning was niet te danken aan deskundig onder handelen, maar het gevolg van falende krijgskunst. De haven was er wel, maar geen aanvoer, stelt de Duitse jour nalist vast. Churchill had al voor die gevolgen gewaar schuwd. „De oorlog gaat voor ons verloren als we niet voor de Russen in Berlijn zijn", citeert Dürnholz Chur chill. Dürnholz haalt meer wapen feiten aan. Immers: Generaal Dwight D. Eisenhower beloof de dat de oorlog met de Na zi's in december 1944 zou zijn beslecht en dat Europa weer het Europa van voor Hitiers agressief winstbejag en moordpartijen zou worden. Dürnholz: „Ook nu, meer dan vijftig jaar later heeft nog nie mand geprobeerd een bevre digend antwoord te vinden op de vraag waarom de Rus sen eerder in Berlijn waren dan de Amerikanen en Engel sen". Dürnholz geeft trou wens ook geen antwoord, maar zet de feiten op een rij tje naast elkaar en hij belicht achtergronden. „Het is een verslag van een lange keten van foutieve mili taire besluiten en inschattin gen. Deze keten sleept zich voort van de Franse stad Fa- laise, waar het geallieerde opperbevel de eerste foute beslissing nam tot aan het ei land Walcheren waarop..alle volgende operaties strand den". Al in de inleiding blijkt dat Duitsland veel eerder af getroefd had kunnen worden. De geallieerden wisten bo vendien dat Stalin niet zou stoppen bij de Duits-Poolse grens, want daar had de com munistische dictator al veel eerder gewag van gemaakt tijdens onderhandelingen met andere politieke topfigu ren die Hitiers machtswellust wilden smoren. Maar dan blijkt dat nagenoeg alle ver liezen en vertragingen zijn te rug te voeren op het machti ge bolwerk Walcheren. Het boek dat de Duitser heeft neergelegd spreekt feitelijke boekdelen, maar roept tege lijkertijd vragen op. Hij geeft toe dat er nog veel meer mo gelijk is om te publiceren, maar dat hij met 'Het laatste Bolwerk' een afgerond over zicht heeft gegeven met fei ten die voor de eerste keer in samenhang zijn gebracht. Het boek leest als een spannende roman, waarbij het meest op merkelijke is dat het om ware gebeurtenissen gaat. Elke vorm van fictie is vermeden. Dürnholz laat zien een goed journalist te zijn die conclu sies overlaat aan zijn lezer. Jammer is wel de slordigheid van de drukker op pagina 73. Aan de onderkant van de pa gina heeft een medewerker van Vink Offset in Axel voor zichzelf duidelijk gemaakt dat het om een schone druk klare pagina gaat. Hij verzuimde het helaas uit te vegen. Met een erratum probeert uitge ver Den Boer/De Ruiter Vlis- singen zich te excuseren. Als een tweede druk komt, zal de oneffenheid worden wegge poetst, luidt de belofte van vormgever Kees van der Endt. Overigens werd de Duitse tekst van Dürnholz keurig ver taald door B. Maas. Ansgar Dürnholz bij het oorlogsmonument bij Veere, één van de plaatsen waar de inundatie van Walcheren werd veroorzaakt. FOTO JAAP WOLTERBEEK Oplage: 51.110 ex. Uitgave: Uitgeverij Provinciale Zeeuwse Courant b.v. Exploitatie: Ch. van den Oosterkamp (0113) 273000 Privé (0118) 417802 Administratie: PZC Oost-Souburgseweg 10, postbus 18, 4380 AA Vlissingen. Advertentieverkoop: Jerry Tupanwel (0118) 484316 (privé (0118) 615044). Johnny Saija (0118) 484312 (privé (0118) 418686). A. Lammers-Van Otterdijk (0118) 484313 (privé (0118) 640277). Redactie: Ad Hanneman, (0118) 484275 en Ellen de Dreu-Erkens, (0118) 484276 Redactie-adres: Postbus 18, 4380 AA Vlissingen fax. nr.: (0118) 472404 Bezorging: (0118) 484216. Druk: Wegener Nieuwsdruk Zeeland, Postbus 18, 4380 AA Vlissingen. Druktechniek: offsetrotatie. Sluitingstijd: advertenties maandag 12.00 uur PZC, Oost-Souburgseweg 10. Postbus 18, 4380 AA Vlissingen, tel. (0118) 484000 Faam/Vlissinger maakt deel uit van de Zeeland Combinatie huis-aan- huisbladen in Zeeland. Totale oplage: 178.455 ex. jaar is met een fiets-opstap- bus tussen Knokke en Bres- kens geëxperimenteerd. Op grond van enthousiaste reac ties van fietsliefhebbers is nu al besloten om de lijn volgend jaar twee maanden langer te Dat was kortgezegd de Zeeuwse reactie op het ac tieplan 'Zee van Cultuur', dat vorig jaar nationaal werd gepresenteerd. Onlangs kwam alweer de tweede actiekrant van het Nederlands Buro voor Toe risme en het AVN uit. Deze actiekrant gaat in op initiatieven die in het ka der van 'Zee van Cultuur' zijn ontwikkeld. Zeeland wordt in de nieuwe krant ook een aantal keer ge noemd. Mobiliteit staat in Zee van Cul tuur volop in de schijnwer pers. Al jaren wordt er veel en nadrukkelijk nagedacht over alternatieve vervoersvoorzie ningen, waardoor het moge lijk wordt de auto te laten staan en zo het drukke verkeer naar stad en strand te vermij den. Als lichtend voorbeeld wordt een project in Zeeuws-Vlaan- deren genoemd. Hier ont plooit de Stichting Strand Ex press allerlei initiatieven om het gebruik van fiets en bus te stimuleren. De Cadzandse campingbe heerder Pieter de Keuninck: „In juli en augustus van dit laten rijden. We koppelen er dan de natuurmaand juni en de maand september aan vast. Ons initiatief is inmid dels overgenomen in Walche ren, Zuid-Beveland en Schou wen Duiveland". Één van de andere pijlers van Zee van Cultuur is het begrip samenwerking. Samenwer king tussen ondernemers, toe ristische instellingen en over heid als het gaat om toeris tisch beleid en de uitvoering daqrvan. Zeeland loopt hierin voorop. De opening van het Toeristisch Huis in Middel burg deze zomer is daar het levende bewijs van. Het Bu reau voor Toerisme Zeeland (BTZ), één van de bewoners van het Toeristisch Huis, kiest volgens de actiekrant nadruk kelijk voor een combinatie van het product 'kust' en het aan trekkelijke achterland met zijn cultuur-historische steden en dagrecreatieve voorzieningen. Gerard van Keken, projectma nager van de kust en het plat teland van BTZ, zegt het zo: In het Toeristisch Huis kan de moderne 'zaptoerist' naar hartelust zijn gang gaan. FOTO JAAP WOLTERBEEK „We willen de Zeeuwse iden titeit vormgeven door de zee te verbinden met het achter land. We zoeken naar authen tieke, nostalgische Zeeuwse sferen en krakteristieken om de Zeeuwse uniciteit te kun nen benadrukken". Op basis van regio-bijeen komsten en gesprekken is de 'Zeeuwse Zee van Cultuur' op gesteld. Hierin staan tal van ideeën, doelen, streefbeelden en uitdagingen. „In navolging van de succesvolle veerpon- tjes van de afgelopen zomer willen we graag meewerken aan het (inter)nationale kust- hoppen. Ook worden de mogelijkhe den voor een cruisehaven on derzocht. Nog gedurfder is de planvorming rond een boorei land voor de kust", aldus Van Kreken in de actiekrant. En: „Het achterland moet nadruk kelijker bij de kust worden be trokken. Dat kun je onder meer doen door het fiets- en wandelnet werk te optimaliseren met mi ni-transferia. Dat zijn ontmoe tingsplaatsen in het achter land waar men van vervoer kan wisselen en waar verschil lende functies zoals horeca, vermaak en verhuur worden samengebracht. We zullen sa men met het bedrijfsleven on ze schouders eronder moeten zetten". Nieuw in dit opzicht is ook de vorming van ondernemerspa nels. Van Kreken: „Zoals je tal van producten test en afstemt op de behoeften van klanten, zo gaan we dat in de toekomst ook met toeristische produc ten en plannen moeten doen". Wi Het Zeeuws Orkest speelt volgend weekend een serie winterconcerten in Middelburg en Vlissingen. Het orkest staat voor de gelegenheid onder leiding van componist/dirigent Dirk Brossé. De Middelburgse Kerstmarkt wordt toch gehouden op de Markt. Eerder was aangekondigd dat de Kerstmarkt dit jaar - vanwege de herinrichting van het plein voor het stadhuis - op het Abdijplein zou plaatsvinden. Op de Nieuwe Burg in Middelburg is onlangs een cadeau- en woondecoratiezaak geopend. Nieuwe trends in deze branche: antiek wit en zandkleuren in combinatie met tijgerprints. Verder deze week: nieuwe eigenares voor De Kapper in Middelburg, kennissen gezocht, kerstmarkt Oost-Souburg, een tentoonstelling over 't kleinste kamertje in de Zeeuwse Bibliotheek, Zeeuwen kieken 't Zuiden, nuttige informatie van overheden en handige van dag tot dag overzichten. Nou ménsen, 't is wi bae- messe. Ruzebuuzig weer, regen en wind en zö- medêêm zitte me in de winter. Vöda' je 't weet eit 'et a wi ge'aegeld en gesnêêuwd. „D'r waere 'aegels bie as kallesieskei en", zeide een man van Aegtekèrke is een keer te gen me. Zien moeder gebruukte die uutdrukkieng vroeger vee, nae een 'aegelbuu. 'Kallesieskei en' da' bin grööte straetkeien, zei mè kinderkopjes. In Vlaen deren zeie ze 't nog (de kalsie- de is de straatweg), mèr 'ier is t'r gêên mens mi die as 't woord nog kent. O ja, die man van Aegtekèrke natuurlijk. Op 'Aegte' kenne ze nog vee ouwe woorden die as verder op nie mi bekend bin, of mis schien allêên nog bie de wat ouwere boeren. Om nog even bie 't weer te bluuven: 'ras weer' is goed drogend weer. Goed weer om te dossen, zö- gezeid. 't Woord 'ras' staet in gêên ienkel woordenboek, tenminste in deze betêêkenis- se. En weet jie dan ook, dat aerrepels soms 'kindere', zei- de die man van Aegtekèrke. Nêê, daer was ik nie van we tende. Ae noe, zeide de man, as je poters (pootaardappe- len) te vroeg in kouwe grond zet, dan komme d'r gliek a kleine aerrepeltjes an. Da's nie de bedoelienge, en dan zeie ons dat de aerrepels 'ebbe ge- kinderd. As je je'n aerrepels dan uutdoet, dan ei je stik vee kleintjes, 't Liek wè een bewa- erschoole (kleuterschool), zei de mien vaoder dan. Een andere uutdrukkieng nut de aerrepeltêêlt is: kittiengen (kettingen). As de aerrepels een lange waerme tilte (weer- periode) meemaeke en as 't dan inêêns vee regende, dan krieg je kittiengen. Dan kom me d'r van die lange schoten uut de ouwe aerrepels (moe deraardappel) en daeran zitte aol van die kleine aerrepeltjes. Da's aol verlies van groei kracht, ee. Nog een uutdruk kieng over aerrepels van de boeren en de tuunders op Walcher. As 't lange drooge eit geweest, en 't eit zömè een klein buutje geregend, dan zeie ze: 'Ao (ach), den ouwen aerrepel is nog nie nat 'oor Dat wil zeie dat de nattigheid nog nie vérre in de grond is gedroenge. Jan Zwemer nu met gratis parket of kurk voor de slaapkamers mk ipaolalllt In hariU vloaran ttamm Livingstoneweg 9 A Goes Bel voor een afspraak om wachten te voorkomen (0113) 23 08 00 IEDERE AVOND KOOPAVOND NA TELEFONISCHE AFSPRAAK ARENSMAN machines sen'ice bv TWEE GERENOMMEERDE BEDRIJVEN BUNDELEN KRACHTEN! VAN 13.00 UUR TOT 17.00 UUR lUUR Fotoservice 7 Goes Walste I09-111 Vlissingen Lange Delft I IS (nieuw adres) Middelburg :eenstr. 14 Hulst Noordstr 6 Tcmeuzen Dam 5 Zierikzee Bredaseweg 26 Etten-Leurjj

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1997 | | pagina 1