Walcherse varkenshouder blijft nuchter f5,-. j8, i Muziek, cabaret en theater in Domburg Maansverduistering Café MIDDELBURG Bewoners Breeweg veroordelen verbeterde B-weg €331 32Sa G JAARGANG 99 - NUMMER 36 i GEOPEND! WEKELIJKS HUIS AAN HUIS OP GEHEEL WALCHEREN De straten van Dom burg zijn 6 september het decor van de straattheaterdag die van 13 tot 19 uur wordt gehouden. Spe ciaal voor kinderen is er een kindermeeleef- theater en in het hele dorp zijn tal van acts. PZC WEEKBLADEN faam /vlÉÉÈÉ|£er Vrijplaats DISCOUNT Varkenspest. De ge vreesde varkensziekte houdt Nederland nu al maanden in haar greep. En na de ont dekking van een re cent geval in het Zeeuws-Vlaamse Schoondijke zit de schrik er ook in Zee land goed in. Nog steeds is onbekend hoe de ziekte zich pre cies naar de provincie heeft kunnen versprei den en of er meerdere gevallen van besmet ting zijn. Ondanks alle ophef en onzekerheid blijven de Aagtekerkse varkenshouders Anne ke en Arie van Dam nuchter onder de situ atie: „Wat we doen om te voorkomen dat onze varkens besmet raken? Niks meer of minder dan anders". ...vroeger werd een besmet varken snel geslacht en verkocht... ..de dierenarts komt alleen als hij een weekend vrij heeft gehad- ...niet schadelijk voor de mens, dus soms vraag ik me wel eens af waar we het over hebben met z'n allen... ...journalisten die het ver schil tussen fok- en mest- varkens niet eens kennen; dan denk ik: schrijf er maar liever niet over... De bewoners van de Walcherse b-weg De Breeweg (verbinding tussen Middelburg en het platteland rond Koudekerke) snappen er niets van. Hun straat was er in de loop der jaren door ontelbare kuilen en hobbels niet veiliger op geworden. Ook de Dienst Landelijk Ge bied, de coördinator van de op handen zijn de ruilverkaveling in de regio, was de situ atie opgevallen. De Breeweg moest nodig verbeterd worden, zo werd in 1994 besloten. Domburg maakt zich op voor jazzfestival met toppers. De jubilerende harmonie Voorwaarts speelt Miss Saigon. Bewoners van de Seisweg kunnen buiten weer klokkijken. Verder: voorlichting van stad en provincie Wie dinsdag 16 september de hemel af speurt op zoek naar de maan, kan van een koude kermis thuiskomen. Die dag is na melijk een totale maansverduistering te zien. Volkssterrenwacht Philippus Lansber gen in Middelburg is vanaf 19 uur geopend voor publiek om uitleg te geven over dit fenomeen. Vö zoetebrokken SPAAR MEE BIJ A&P VOOR DE GRATIS SURPRISEBOX VVUtlMÖUAl3 4 OEKItlVmtK I 33/ Binnenkort Jim Saya René van Hilst Zusterstraat 20 4331 KJ Middelburg Pantomime-speelster Gon Greveraars treedt zaterdag op in Domburg. FOTO NOUD SWINKELS Het muzikale trio Enge Buren wordt gevormd door Bob, Bep •en Bram. Vorig jaar waren zij een groot succes in Domburg en ze komen het dit jaar nog eens dunnetjes over doen. Het trio brengt met een modder vette knipoog een groot aan tal 'foute' hits uit het verleden. Ze bespelen daarbij een scala aan instrumenten: etnisch en westers, akoestisch en elek trisch. Ze laten het muzikale gedeelte samengaan met on navolgbare acts in smoking, berenvel of legging. Ook li chamelijk contact met het pu bliek wordt niet geschroomd. Wat dat betreft is het beter om het prettig gestoorde trio te ontwijken.Het Teater Exces uit Gent komt met de theater-act 'Hybride Verte'. De hybriden zijn mysterieuze cocons die verstopt zijn op de meest ver rassende en vreemde plaat sen. Na enige tijd openen de cocons zich om hun geheim Oplage: 51.110 ex. Uitgave: Uitgeverij Provinciale Zeeuwse Courant b.v. Exploitatie: Ch. van den Oosterkamp (0113) 273000 Privé (0118)417802 Administratie: PZC Oost-Souburgseweg 10, postbus 18, 4380 AA Vlissingen. Advertentieverkoop: Jerry Tupanwel (0118) 484316 (privé (0118) 615044), Johnny Saija (0118) 484312 (privé (0118) 418686). A. Lammers-Van Otterdijk (0118) 484313 (privé (0118) 640277). Redactie: Ad Hanneman, (0118) 484275 en Ellen de Dreu-Erkens, (0118) 484276 Redactie-adres: Postbus 18, 4380 AA Vlissingen fax. nr.: (0118) 472404 Bezorging: (0118) 484216. Druk: PZC Grafische Bedrijven. Postbus 18,4380 AA Vlissingen. Druktechniek: offsetrotatie. Sluitingstijd: advertenties maandag 12.00 uur PZC, Oost-Souburgseweg 10. Postbus 18, 4380 AA Vlissingen, tel. (0118) 484000 Faam/Vlissinger maakt deel uit van de Zeeland Combinatie huis-aan- huisbladen in Zeeland. Totale oplage: 178.455 ex. prijs te geven. Grappige vreemde gedaantes, snuffel- diertjes, planten en andere wezentjes verschijnen voor de ogen van het verbaasde pu bliek. Na een wervelend spel keren ze terug in hun cocons. Teartro Pavana is geformeerd in Amsterdam maar is nu ge vestigd in Venetië. De groep bestaat uit drie gemaskerde en gekostumeerde steltlopers en een muzikant. Tijdens de straattheaterdag spelen zij on dermeer vogels en trollen. Pantomime-speler Peter de Bie is ook al vaker te gast ge weest in Domburg. Dit jaar komt hij samen met Gon Gre veraars. Samen hebben zij een aantal pantomime-acts die op verschillende plaatsen worden opgevoerd. Jongleren op stelten en een éénwieler lijkt onmogelijk maar dat is het niet. Malabariste levert het bewijs met een komische jongleershow met diabolo's, ballen, kegels en vuur. Behalve theater is er 6 sep tember ook muziek in Dom burg. The bright Side of Life uit Zwolle brengt een repertoi re bestaande uit bluegrass en Amerikaanse muziek van Ierse immigranten. De drie bandle den spelen gitaar, mandoline, banjo, mondharmonica en contrabas. Eveneens uit Zwol le komt de band Vierus. Vierus speelt op verschillende instru menten Ierse en Keltische mu ziek. De organisatie van de straattheaterdag is in handen van de evenementencommis sie Domburg Actief. De com missie wil zaterdag 6 septem ber Domburg omtoveren tot een vrijplaats voor iedereen die iets leuks te bieden heeft. Aanstormend of al gerijpt ta lent dat z'n kunsten wil verto nen kan contact opnemen met het VVV in Domburg. HARD- SOFTWARE PC-AMIGA-APPLE MIDI-INTERNET VERKOOP TEGEN DE ALLERLAAGSTE PRIJZEN DEMONSTRATIES - PRESENTATIES ZATERDAG 6 SEPTEMBER, 10-16 UUR ZEELANDHALLEN, GOES INFO EN REDUKTIEBON MET VOORDEEL VERDER IN DIT BLAD INTEREXPO MEDIA 070-3588929 929 Varkenspest is een virusziekte met symptomen die in het be gin van de ziekte lijken op die van griep. Arie van Dam legt uit dat de ziekte niet eenvou dig te herkennen is: „Besmet te varkens eten vaak niet meer of krijgen koorts. Net als bij een gewone griep, die wel ge makkelijk verholpen kan wor den. Soms merk je niet eens dat ze iets onder de leden hebben". Daarom worden er regelmatig steekproeven ge houden waarbij het bloed van willekeurige varkens wordt onderzocht op aanwezigheid van het virus. „Zo is ook de zaak in Schoondijke aan het rollen gegaan". Eenmaal in het varkensli chaam is de ziekte niet meer te stoppen. Maar alhoewel de ziekte dodelijk is voor varkens, is ze niet schadelijk voor de mens. „Vroeger, en dan heb ik het over een jaar of honderd geleden, werd zo'n besmet varken snel geslacht en ver kocht. Maar goed, er gelden tegenwoordig strengere re gels". Echtgenote Anneke vult aan:„Mijn moeder zegt altijd: vroeger hingen ze een bordje 'varkenspest' op de stal wan neer de ziekte uitbrak. Dan wist iedereen dat je daar niet mocht komen. En als het bordje na verloop van tijd weer weg was, wist je dat de ziekte over was. De koeien die het overleefd hadden stonden er nog en de rest was weg. Zo ging dat toen". Tegenwoordig liggen de zaken anders. Op een bedrijf waar varkenspest geconstateerd wordt, moeten zo snel moge lijk alle varkens 'geruimd' worden. Soms moeten ook de Adrie en Anneke van Dam: „Je moet groeien en moderniseren om te overleven in deze bran che". FOTO JAAP WOLTERBEEK varkenshouders in de directe omgeving hun varkens af la ten maken omdat het risico van besmetting te groot wordt geacht. Bovendien wordt er een transportverbod afgekon digd. „Evengoed kan het virus dan nog op verschillende ma nieren worden overgedragen. Door zich aan kleding van mensen te hechten, bijvoor beeld. Een veearts die meer dere varkenshouderijen achte relkaar bezoekt. Of vrachtwa gens die niet goed schoonge maakt zijn. Zelfs een kat kan besmetting overbrengen als het virus in zijn vacht terecht komt. Die wandelt rustig twee kilometer om bij de eerstvol gende boerderij onbedoeld voor een hoop ellende te zor gen", weet Arie van Dam. De voorzorgsmaatregelen op zijn eigen bedrijf zijn streng. „En die zijn nu niet anders dan ze waren voor er varkens pest uitbrak. Binnen een straal van vier kilometer van mijn bedrijf zijn geen andere var kens die de onze kunnen be smetten. Met de dierenarts heb ik afgesproken dat hij al leen komt als hij een weekend vrij heeft gehad en nog niet op een andere varkenshoude rij geweest is. En ik haal mijn biggen bij één fokbedrijf. Want als je biggen hebt van meerdere fokkers neemt het risico natuurlijk ook weer toe". Ook het transport van biggen naar het bedrijf en het opha len van de vetgemeste var kens is aan strenge regels ge bonden: „De vrachtwagens die de biggen afleveren en vetgemeste varkens weer op halen moeten schoon en leeg zijn. Sommige slachthuizen rijden een route langs ver schillende varkensfokkers om dieren op te halen. Maar dat wil ik niet hebben: de wagens moeten hier echt schoon en leeg aankomen". Overigens is er een vaccin te gen varkenspest. „Als alle die ren nu geënt zouden kunnen worden was het met de pest snel gedaan. Maar de landen waarnaar het vlees geëxpor teerd wordt willen daar niet aan. Omdat je in het bloed van een geënt varken namelijk altijd iets van het virus terug vind en er dan niet goed valt te controleren of het beest in geënt of ziek is. Maar nog maals, varkenspest is niet schadelijk voor mensen, dus soms vraag ik me weieens af waar we het nu eigenlijk over hebben met z'n allen". Arie en Anneke van Dam zijn hun be drijf in 1989 begonnen. „Toen waren we nog wel een stuk kleiner", vertelt Van Dam. „Maar je moet groeien en mo derniseren om te kunnen overleven in deze branche. Met alle moderne apparatuur kun je tegenwoordig meer v.arkens houden, terwijl het werk dat je eraan hebt niet evenredig toeneemt. Voer wordt daarbij ook nog eens goedkoper naarmate je meer afneemt, en dat geldt wel voor meerdere zaken. Een groot bedrijf haalt uitein delijk meer winst per varken dan een kleinere collega". Van Dam noemt zichzelf met zijn 2300 varkens geen grote var kenshouder. „Maar 'groot', dat is ook zo'n relatief begrip. In heel Zeeland zitten onge veer 87 duizend varkens. Dat klinkt voor buitenstaanders als een niet te bevatten getal, maar in Brabant zitten er bin nen één gemeente al zoveel. Een normaal, zich op de toe komst richtend vleesvarkens bedrijf heeft tussen de drie- en vierduizend beesten, schat ik". Soms wordt de grootschalig heid van de moderne varkens bedrijven als oorzaak voor varkenspest gezien. Van Dam weerspreekt dat: „Zo wordt het in de media wel eens afgespiegeld, ja. Maar je leest wel meer gekke dingen in de krant. Journalisten die het verschil tussen fok- en mestvarkens niet eens ken nen. Dan denk ik: schrijf er dan maar liever niet over. Ik ben blij dat ik niet zo klein ben dat mijn bedrijf het derde adres is op de route van de transportwagens. Als je het over besmettingsge vaar hebt..." Hij vervolgt: „In feite ben ik voorstander van wat ze noemen 'gesloten be drijven': bedrijven waar de varkens gefokt èn vetgemest worden. Dan hou je het pas echt in eigen hand. Maar de omschakeling is kostbaar en je krijgt niet zomaar een ver gunning. De overheid wil het wel, maar er zijn altijd wel re gelgevingen rondom milieu of ruimtelijke ordening die zo'n uitbreiding in de weg staan. Begrijp me niet verkeerd: var kens fokken of varkens mes ten, dat zijn twee verschillen de beroepen. Als het wel zou mogen zou ik ook niet zomaar één-twee-drie fokker zijn. Maar ter voorkoming van dit soort toestanden zou het wel een oplossing zijn". Inmiddels hebben de buurtbe woners zich verenigd om hun bezorgdheid over de onlangs aangebrachte 'verbeteringen' in de straat te uiten. „Je moet eens komen kijken wat ze hier hebben gedaan", zegt een woordvoerder van de bewo ners. ,,'t Is levensgevaarlijk geworden. Het lijkt wel een racebaan". De bewoners willen geen van allen met naam genoemd worden. „Straks zitten we - De verbeterdeBreeweg. FOTO JAAP WOLTERBEEK weer bij ze voor de ruilverka veling, snap je". Wel hebben ze bijna allemaal een handte kening onder een brief aan de Dienst gezet. „Er is gewoon een nieuwe weg op het oude asfalt gelegd", legt de woord voerder uit. „En de nieuwe weg is behalve een halve me ter smaller ook nog twintig centimeter hoger dan de oude weg. De bermen zijn opgevuld met delfspecie en grond. Kun je voorstellen hoe dat eruit ziet als het regent? We zitten hier gewoon te wachten tot het eerste ongeluk gebeurt". Wie de Breeweg op komt rij den ziet waarschuwingsbor den met daarop de tekst: drempels - 60 km is veilig. „Zie jij drempels? Wij ook niet. En hoe iemand het in zijn hoofd haalt om te zeggen dat zestig kilometer per uur veilig is op de Breeweg begrijpen we ook niet. Als je een ander tegenkomt is dertig nog niet veilig", aldus de woordvoer der van het bewonerscomité. Twee dagen later belt de vrouw van de woordvoerder. „Het eerste ongeluk is ge beurd", meldt ze. Een vracht wagen week uit voor een fiet ser, kwam daarbij in de berm terecht en ramde een boom. „De hele cabine ligt in puin", vertelt de vrouw. „Gelukkig is er dit keer niemand gewond geraakt". Hoog tijd om de Dienst Landelijk Gebied (DLG) eens naar de bedoelingen te vragen. DLG-medewerker J.A. Verhage: „Inderdaad, de con structie van de weg is gehand haafd en de bermen zijn ge vuld met grond. En we heb ben zelf ook geconstateerd dat dit geen oplossing is. Maar we zijn dan ook nog niet klaar met de Breeweg. Deze week doen we proefjes met het op hogen van de berm met puin, zodat er meer uitwijkplaatsen mogelijk zijn. Het is nog even afwachten hoe dat uitpakt. Wat betreft die borden waar op gewaarschuwd wordt voor drempels: er worden bij alle kruisingen verhoogde pla teaus gemaakt om de snelheid van automobilisten te tempe ren. Geen hoge drempels want dat zou ook weer ge vaarlijk zijn". De bewoners wachten ondertussen af hoe hun straat eruit komt te zien. Veel vertrouwen hebben ze er niet meer in. „Niemand heeft iets tegen ons gezegd. Ze zijn hier gewoon begonnen met werken. Geen van de bewo ners weet wat eigenlijk de be doeling is. We zullen wel zien". De verduistering begint op een tijdstip dat de maan nog niet zichtbaar is: om 19.08 uur. Zo'n anderhalf uur later is de verduistering op het maximum. Rond 21.15 uur is de verduiste ring weer voorbij. Gezien het vroege tijdstip van de verduistering en de lage stand van de opko mende maan is de volks sterrenwacht niet de ideale locatie om naar de maans verduistering te kijken. Wel geven medewerkers van de sterrenwacht aan de hand van dia's uitleg over het on- staan van een maansver duistering. As je een zoetebrokke bin, dan is dit vö joe een geschik te afleverienge van 'Walchers Plat'. Ken je 't woord 'zoe tebrokke' nie Ae noe, da's een woord vö ménsen die as 't liefste van aol zoetigheid ete. Een snoepkonte zeie ze op Westkappel, of een snoepzieie. Wete julder ook, dat ze op Aerremuu een eige woord 'ebbe vö snoep Ik we te 't ook pas sinds flejaer zeumer. Ik was op fekansie mee m'n vriendin en onderwege zeide ze inêêns: moe je smok Noe ken ik 'smok' allèèn mèr as een (zêêuws en vlaoms) woord vö een zoen. Dus ik docht: da' gae goed Mè ze wou allêên mè wete of ik een snoepje wou Zie komt van Aerremuu, weet je. (Affijn, 't snoepje was ook lekker Ik wou 't vandaege is over koeken 'ebbe. Over platte koeken, zoete koeke en peperkoeke. Twéé daervan bin 't zelfde: zoete koeke en peperkoeke, da' bin aollebei woorden vö 't broodbe leg dat as in de wienkel gewoon 'ontbijtkoek' 'êêt. Zoete koeke is gewoon Walchers en peperkoeke 'oor je in elk geval op Aer remuu en in Zêêuwsch-Vlaenderen. 'Peperkoek' is ook een min of meer erkend 'Nederlands' woord. 'Zoete koeke' moe je nie nè vraege in een wienkel buuten Zêêland; ik dienke nie da' je 't kriegt... En noe den derden: platte koeken. Da' bin dus gewoon panne koeken, ee. As je vö 1950 op Walcher nè pannekoeken gevroge zou dan zou agauw gêên méns geweten wat as je bedoel de. Platte koeken was 't, en anders nie. Mee beuter en bruune suker, je zou je'n eige d'r onbekwaem an ete As je onbekwaem bin, dan bin je ziek omda' je te vee g'eeten eit. Mèr as je onbekwaem bin, dan 'oef je nog nie te spugen (overgeve). As je voelt da' je misschien moe spuge, dan voel je je'n eige kwaelijk (onpasselijk). Op Souburg bin d'r trouwens ménsen die zeie dan: ik bin ievallig. Bie ons op 't Noorden van Walcher kan je dat beter nie zeie, want dat 'oort nie begrepe. Ie vallig betèèkent op Walcher over 't algeméén allêên mè: koud of kouwelijk. Mè ja, Souburg da's een apart taaltje, ee. Mis schien schrieft dat ventje van Evenhuis di nog wé is een keer over Jan Zwemer O Ruim ƒ40,- GRATIS boodschappen en honderden guldens waardebonnen- voordeel op attracties. GRATIS Surprisepunt bij elke ƒ25,- boodschappen. ELKE DAG GOED NIEUWS PAGE QUILTED KEUKENPAPIER pak a 2 rollen van_293" Aanböbig gddg van ma 1 t/m zal 6 sept 1997 A&P Services B V. ld 035-5483333

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1997 | | pagina 1