Indiase gastvrijheid in Middelburg 40 jaar SKWM: Van zedelijke moraal tot sociaal gezicht De Pagter nu ook in Veere Nieuwe fietsen voor Het Zilveren Schor Kleinste strand van Zoutelande Veerpont terug van weggeweest Doek valt voor Hoechst Uitgestrekte natuur in de Manteling Afgebrand hotel heropend Woensdag 2 juli 1997 FAAM/VLISSINGER 15 De Stichting Kultureel Werk Middelburg - SKWM- bestaat dit jaar veertig jaar. Met 24 vaste krachten en zo'n honderdveertig vrijwilli gers organiseert de stichting tal van activitei ten voor de Middelburgse bevolking. „Om ons op de toekomst te bezinnen houden we in het najaar een groot symposium", vertelt directeur Paul van der Linden van de jubilerende organi satie. Volwassenen Na eenendertig jaar is het doek gevallen voor het chemisch concern Hoechst in Vlissingen-Oost. On der de naam 'ont vlechting' is het be drijf door het Duitse moederconcern opge splitst in vijf verschil lende zelfstandige be drijven. Crisis Bouwspeelplaatsen In de voormalige Gereformeerde kerk aan de Kaai 53 te Veere opent Antiekhandel de Pagter op 4 juli officieel haar deuren. Voorheen had de Middelburgse antiekhandelaar de Pagter ook al een vestiging in Veere. Het kleine kerkje, iets verderop aan de Kaai, is verruild voor het veel ruimere voormalige kerkgebouw. In de nieuwe vestiging wordt voornamelijk kwalitatief hoog staand antiek verkocht. De kassa - een slinger kassa uit 1937 - staat op een houten toon bank. In een hoekje staat allerlei kinder speelgoed: kleine gar des, pollepeltjes en meer van zulke ouder wetse mini-keuken spullen. Annelies van Wingerden opende onlangs De Holland- sche Huisvrouw in Zoutelande. Het Zilveren Schor in Arnemuiden heeft vijfen twintig nieuwe fietsen gekregen van de Heer- enveense fietsenfabrikant Batavus. Het Zilve ren Schor is één van de drie jeugdvakantiever- blijven van Jantje Beton. De fietsen zijn be doeld voor de kinderen die hier hun vakantie komen vieren. in de nacht van 29 op 30 juli 1996 brandde hotel 'De Zeeuwse Stromen' in Renesse vrijwel tot op de grond toe af. Op zaterdag 12 juli wordt het hotel officieel her opend. Het afgelopen jaar is het hotel in rap tempo her bouwd door de nieuwe eigenaars Leo van Vliet en Cees Dogger. Het nieuwe vier-sterren-hotel is een ontwerp van Zeelen- berg Architectuur uit Ouddorp. Het aanzicht is veel klant vriendelijker en verschilt aanzienlijk met het vorige pand. Daarnaast telt het nieuwe hotel veel meer kamers en voorzieningen waarmee 'De Zeeuwse Stromen' een sfeervol hotel en congrescentrum is geworden. Zo omvat het hotelgedeelte ondermeer een nieuw binnen- en bui tenzwembad, sauna, biljartkamer, bibliotheek en een fit nesszaal. Het congresgedeelte is gescheiden van het ho tel en is aangepast aan de modernste eisen met bijvoor beeld video en internet. De gasten die vorig jaar tijdens de brand in het hotel verbleven is een gratis overnach ting in het herbouwde hotel aangeboden. Deze zomer herleven in Zeeland de ou de tijden van weleer. Tot in de vijftiger jaren werden veel verbindingen tussen de Zeeuwse eilanden met veerboten on derhouden. Na de aanleg van de Delta werken zijn bijna alle veerverbindingen verdwenen. Deze zomer zijn er weer veertien verschillende veerverbindin gen operationeel. Speciaal voor de toeristen zijn de veer diensten in ere hersteld. De vaartuigen waarmee de diensten onderhouden worden zijn al een attractie op zich. Er wordt gevaren met een voormalige sleepboot, werkschip, viskotter, bin nenvaarder, rondvaartboot en natuur lijk de allernieuwste grote veerboten over de Westerschelde. Het aardige van de veerboten is dat aantrekkelijke stuk jes 'achterland' beter toegankelijk wor den. Daarnaast vormt het varen over de Zeeuwse wateren natuurlijk al een trak tatie op zich. De langste boottocht duurt honderdvijftig minuten: de veer- verbinding van Vlake naar Terneuzen. Bij Kortgene duurt de overtocht naar Wolphaartsdijk slechts vijf minuten. De ponten zijn opnieuw in bedrijf geno men onder het motto 'Fiets een rondje met 'n pontje'. Langs de verschillende veerboten kan een fietstocht gemaakt worden. Alle pontjes zijn toegankelijk voor fiet sen. Auto's kunnen alleen terecht bij de veerdiensten over de Westerschelde. Alle informatie over de veerdiensten is verzameld in een almanak die zowel in de Nederlandse als de Duitse taal is verschenen. De dienstregeling, prijzen, duur van de overtocht, aansluitende fietsroutes en enige historische infor matie zijn in de almanak terug te vin den. De almanak is verkrijgbaar bij de Zeeuwse VVV-kantoren. Het Indiaas restaurant op de Turfkaai in Mid delburg is van eigenaar en naam veranderd. De nieuwe eigenaar is Faruque Ahmed en zijn zaak heet voortaan Tandoori restaurant Khaja. De eetgelegenheid is het eerste Indiase eta blissement in Nederland waar een vrouwelijke kok het in de keuken voor het zeggen heeft. Indiaas eten wordt de laatste jaren steeds po pulairder in Nederland. Dn de grotere steden rij zen de Indiase restaurants als paddestoelen uit de grond. In Zeeland is nog maar één Indiaas restaurant: Khaja in Middelburg. „De tijd van 'wat de boer niet kent dat eet hij niet' is voorbij", vertelt ei genaar Faruque Ahmed. „India heeft een hele rijke eetcultuur en de Nederlandse fijnproe vers hebben dat ook ontdekt". In restaurant Khaja worden uitsluitend Indiase gerechten geserveerd zonder dat die zijn aan gepast aan de Europese smaak. Ahmed: „De gerechten worden precies zo gemaakt als in India. Het moet echt een klein stukje India in Middelburg zijn". Om te zorgen dat de gasten niet voor onaange name verrassingen komen te staan legt het be dienend personeel van Ahmeds restaurant pre cies uit wat voor eten men kan verwachten. „Veel mensen denken bij Indiaas eten meteen aan hete curry's", vertelt Ahmed. „Dat is abso luut niet zo. We hebben ook mildere gerechten en dat vertellen we voordat onze gasten be stellen". De gerechten worden in restaurant Khaja be reid in een traditionele tandoori-oven. Een oven van klei die gloeiend heet gestookt wordt. Ahmed: „Doordat de oven zo heet is zijn de gerechten snel klaar. Het vlees behoud daardoor zijn malsheid en het boeket van de kruiden blijft ook bewaard". Het gebruik van kruiden is onmisbaar in de Indiase keuken. Zo worden er in de curry's zo'n veertig verschil lende kruiden gebruikt. Ahmed: „Mijn vrouw is chef-kok in dit restau rant, als eerste in Nederland. Eigenlijk wel vreemd want in India is het zo dat de meisjes leren koken van moeder en grootmoeder. Ik ben zelf ook kok maar ben toch meer in de zaak om het de gasten naar de zin te maken". Ahmed gaat prat op de Indiase gastvrijheid. „Bij ons is dat eigenlijk een soort tweede na tuur. Ik vind het heel belangrijk om dat in mijn zaak uit te dragen". Restaurant Khaja is zeven dagen per week geopend voor zowel diner als lunch. De Stichting Sociaal Kultureel Werk Middelburg werd veer tig jaar geleden opgericht door een gemeleerd gezel schap. Het eerste bestuur werd gevormd door een wet houder, een arts, twee maat schappelijk werkers, een pre dikant en een sergeant-ma joor. „De doelstelling was toen om het zedelijke, maat schappelijk en cultureel leven van de Middelburgse jeugd te vormen", vertelt Paul van der Linden. „In principe is de doelstelling niet zo veel gewij zigd. Het woordje zedelijke is vervangen door sociaal en we richten ons al lang niet meer alleen op jongeren", vervolgt hij. In de beginjaren van de stichting werden er activitei ten georganiseerd in het Tref punt in de Lange Giststraat. Van der Linden: „Er waren toen hobbymiddagen voor kinderen van vier tot twaalf jaar. Die deden onder begelei ding dingen als sport, toneel en zelfs het bouwen van mo delvliegtuigen". Voor de jeugd vanaf zestien jaar was er een wekelijkse instuif op zaterdagavond. In de jaren zestig groeide het aantal club- en buurthuizen in Middelburg. Deze ontmoe tingsplaatsen kwamen alle maal onder de paraplu van de SKWM en de stichting groei de gestaag. „In die jaren zijn Onder de naam Hoechst Hol land N.V. zijn nog twee mede werkers belast met de afwik keling van de belangen van Hoechst Holland. De rest van het bedrijf is opgesplitst in vier zelfstandige bedrijven. Al leen Hoechst Trivera Vlissin- gen herinnerd qua naam nog aan het oude bedrijf. Dit nieu we bedrijf vervaardigt DMT, een grondstof voor polyester. ThermPhos International pro duceert fosfor en producten die hiervan afgeleid zijn. De grondstof voor zeep en was middelen TAED die sinds jaar en dag door Hoechst gemaakt werd wordt in het vervolg ge maakt door Mare Chemicals Vlissingen. De vijf nieuwe be drijven houden wel allemaal hun oude adres in Vlissingen- Oost. Industrial Park Vlissin gen gaat het fabrieksterrein in Vlissingen beheren. De 'ont vlechting' is het resultaat van een nieuw beleid dat een aan tal jaren geleden in gang is gezet. De jaarcijfers van het 'oude' Hoechst stemde de be- drijfstop in Frankfurt allang niet meer tevreden en er werd besloten om Hoechst Holland langzaam af te stoten. Het aantal gedwongen ontslagen die de 'ontvlechting' met zich mee heeft gebracht is beperkt gebleven tot 29. Annelies van Wingerden. FOTO ANDA VAN RIET „Daar krijg ik ook veel reacties op". Van Wingerden wijst naar kaarten met tekeningen uit het boek 'In den soeten suykerbol': „Wie ermee opge groeid is, herkent ze gelijk". Dan laat ze het 'kleinste strand van Zoutelande' zien. Voor haar winkel staat een bak met zand. Hierin heeft ze allerlei strandspullen geëtaleerd. „Eerst stonden er planten in, net als bij de buren. Maar dat was allemaal vrij hoog ge groeid. Door het zo te doen kun je de winkel ook vanaf de weg zien", zegt ze. Binnen verkoopt ze behalve nieuwe 'oude' dingen ook tweede hands spullen. „Ja. Echt oude keukenspullen voornamelijk. In het begin vroeg ik mezelf ook af of dat eigenlijk wel kon, oude en nieuwe dingen door elkaar. Maar nee, ik heb er toch geen problemen mee. Ik vind dat het kan". Dan legt ze uit hoe een vierendertigjarige Koudekerkse erbij komt om in Zoutelande een winkel te ope nen. „Ik werkte als assistent bedrijfsleider bij een super markt op een camping. Maar mijn baas hield er mee op en dus had ik op dat moment de keuze: óf solliciteren, óf een eigen zaak beginnen. Het is dus het laatste geworden". Ze mikt op mensen die in de buurt van Zoutelande wonen, maar ook voor een deel op de vele toeristen die jaarlijks het kustplaatsje bezoeken. „Ja, natuurlijk. Het wordt ook al steeds drukker, dat kun je echt merken. Ik vraag me trouwens af of ze in Duitsland ook dit soort winkeltjes hebben. Aan de reacties zou je zeggen dat dat niet zo is, maar eerlijk ge zegd weet ik het zelf ziet". Dan besluit ze: „Vorige week kwam hier een vrouw met een baby. Die vroeg of ze haar kind voordat ze wegging even in het speelgoedhoekje mocht zetten om een foto te maken. Dat vind ik nou leuk. Dan heb ik toch het idee dat ik goed op weg ben". In het noorden van Walcheren, tussen Dom burg en Vrouwenpolder, ligt het uitgestrekte natuurgebied de Manteling. Het gebied is niet alleen geliefd bij wandelaars vanwege de flora en fauna maar ook de schitterende buiten plaatsen die hier in vroeger tijden gebouwd zijn maken het landschap boeiend. In een klein gebied zijn zand, zee, duinen en landgoedbos- sen onlosmakelijk met elkaar verbonden. De provincie Zeeland heeft onlangs een brochure uitgegeven waarin de geschiedenis van De Manteling en het natuurschoon uitgebreid worden beschreven. Door de werking van de Noordzeegolven is ter hoogte van Domburg een strandwal ontstaan die de basis heeft gelegd voor de Manteling. Eeuwenlange inwerking van water en wind hebben het gebied gemaakt tot wat het nu is: een natuurgebied dat uniek is voor heel Wal cheren. Het duingebied van de Manteling be staat uit uitgestrekte helmvegetaties en duin graslanden die geleidelijk overgaan in bossen. In het gebied zijn zeldzame planten te vinden zoals het Zandblauwtje, Muizenoor en Duinvi ooltjes. Grote delen van het duingebied zijn begroeid met braamsoorten en andere karakte ristieke duingewassen. In het gebied wonen talloze diersoorten, alleen aan vogels zijn er al zeventig geteld. In de bossen komen de Wiele waal, Tjiftjaf, Nachtegaal en Grote bonte specht voor. In de open duinen is de Velduil, Groen specht, Tapuit en Patrijs te vinden. Nog zeldzamer is de aanwezigheid van damherten. Deze herten zijn afstammelingen van de herten die tijdens de Tweede Wereldooilog uit een hertenkamp in de buurt zijn vrijgelaten. Naast dieren en planten is ook de mens al lang in de Manteling aanwezig. Uit bodemvondsten is be kend dat al voor het begin van de jaartelling mensen in en om de Manteling woonden. Net buiten het gebied zijn in zee de restanten ge vonden van een Romeinse nederzetting. Het Kasteel Westhove dat pal in het gebied ligt stamt uit de twaalfde eeuw. Het werd in 1572 door de Geuzen verwoest en is daarna weer di rect opgebouwd. Van recentere datum zijn de talloze buitenplaatsen die in het achterland ge bouwd zijn. In de zeventiende en achttiende eeuw waren er ongeveer honderdtwintig bui tenplaatsen en lusthoven op Walcheren. De schitterende villa's met prachtige tuinen waren veelal gebouwd op last van de rijkere kooplie den uit Middelburg. Er zijn nog steeds een groot aantal van de buitens aanwezig. Doordat de buitenplaatsen allemaal worden bewoond door particulieren kunnen ze echter niet wor den bezichtigd. In Kasteel Westhove is een jeugdherberg gevestigd en in de Oranjerie van het kasteel huist het Zeeuws Biologisch Mu seum. In de Manteling zijn wandel-, fiets- en ruiterpa den aangelegd zodat het gebied prima toegan kelijk is. Het natuurmonument is ideaal voor rustzoekers. Het hele gebied is beschermd met een provinciale milieuverordening en radio's, auto's, muziekinstrumenten en omroepinstalla ties zijn buiten de openbare weg taboe. De brochure 'Manteling^ van Walcheren' is ver krijgbaar bij de Provincie Zeelatvd, Staatsbos beheer en de De' a Nutsbedrijven. „Ik verkoop oude en nieuwe spulletjes door elkaar", vertelt ze. „Het kinderspeelgoed is bijvoorbeeld wel nieuw, maar heeft toch die nostalgische sfeer: Nostalgie, dat is eigen lijk het sleutelwoord. Eigenlijk is het gewoon een tic van me zelf. Ik vind echt alles mooi dat ik verkoop". In de zaak is een kast met ou derwets snoepgoed. „Dat is grappig. Oudere mensen her kennen die stroopsoldaatjes bijvoorbeeld gelijk. Maar kin deren komen het hiér echt proberen. Wij aten vroeger al tijd zwart/wit, salmiakpoeder. Maar de kinderen die nu de winkel binnenkomen weten vaak niet eens wat dat is". Ze loopt naar een rek met an sichtkaarten dat buiten staat. Batavus-directeur Flip Ruitenberg (links) en Wim Buijtendorp van Jantje Beton proberen de fiet sen uit. FOTO DIRK-JAN GJELTEMA jongerencentrum Midgard ko men dagelijks gemiddeld zo'n honderd jongeren", vertelt Paul van der Linden. Grote publiekstrekkers zijn ook de bouwspeelplaatsen die sinds 1976 jaarlijks in Middelburg worden gehouden. Dagelijks komen er zevenhonderd kin deren om zich naar hartelust uit te leven met hamers en spijkers. Van der Linden: „De stichting is op het moment kernge zond. In het najaar gaan we een groot symposium houden waar de gemeente Middel burg, Middelburgers en me dewerkers van de stichting het toekomstbeleid gaan be palen. Hoewel we ons beleid in die veertig jaar al meerdere ma len hebben aangepast is het niet verkeerd om ons nog eens te bezinnen over hoe het misschien nog anders en be ter kan". Directeur Peter van der Linden van de Stichting Sociaal Kultureel Werk Middelburg. FOTO ANDA VAN RIET we ook voor het eerst activi teiten voor volwassenen gaan organiseren", vertelt Paul van der Linden. „Nu klinkt het be hoorlijk oubollig maar vaders konden toen bij de stichting terecht voor het maken van speelgoed. De moeders kon den iedere week gezellig thee drinken, wat praten, naaien en knutselen". De uitbreiding van Middel burg ten zuiden van het Ka naal door Walcheren beteken de een grote verandering voor de SKWM. „In het nieu we gedeelte van Middelburg zijn toen activiteiten voor peu ters en jeugd gestart in het gebouwtje aan de Nas- saulaan. Daarnaast werden de activiteiten van de stichting ook uitgebreid naar Nieuw en Sint Joosland en Sint Lau rens". Net als nu het geval is was de SKWM in de jaren zestig en zeventig afhankelijk van sub sidie. „De stichting kreeg toen niet alleen subsidie van de ge meente Middelburg maar ook van het rijk", vertelt Van der Linden. „Toen de overheid in 1976 de geldkraan dichtdraai de dacht de gemeente dat zij nu ook de subsidie wel kon den stopzetten". De SKWM kwam zonder geld te zitten en het voortbestaan van de stich ting hing aan een zijden draad. „We zijn er toen weer bovenop gekomen door een donatie van het Juliana Fonds". Het jaar daarna heeft de gemeente de subsidie weer opgestart en heeft de stichting kunnen uitgroeien tot wat het nu is. Een belang rijk orgaan dat niet meer is weg te denken uit de Middel burgse samenleving. De SKWM beheert nu elf ver schillende accommodaties verspreid over heel Middel burg. Er werken vierentwintig vaste krachten en zo'n honderd veertig vrijwilligers. Dagelijks maken grote groepen Middel burgers gebruik van de facili teiten van de stichting. „In het Het kleine, pittoreske kerkje aan de Kaai, waar Antiekhan del de Pagter voorheen was gevestigd, barstte bijna uit haar voegen. De Pagter hoef de dan ook niet lang na te denken toen het kerkgebouw aan de Kaai 53 te koop werd aangeboden. In Veere is een verkoopruimte met dergelijke afmetingen namelijk niet zo vlug te vinden. De aankoop van de grotere kerk was dan ook een gouden kans om een uitbreiding te verwezenlijken. Sinds de aankoop is er hard gewerkt om het kerkgebouw aan te passen aan de nieuwe bestemming. De oude vestiging van Antiek handel de Pagter was vooral gericht op de toeristen die Veere aandeden. Naast antie ke meubelen werd er vooral veel curiosa verkocht. De nieuwe vestiging is het gehele jaar geopend. De nadruk ligt hier voornamelijk op de ver koop van kwalitatief hoog staand antiek. Nederland, En geland en Frankrijk zijn de voornaamste landen van her komst van deze meubelen. Antiekhandel de Pagter heeft een eigen leverancier van mooie Engelse meubelen. De ze leverancier koopt in Enge land speciaal voor de Pagter antiek op. Bijna iedere twee weken wordt er een vrachtau to Engels antiek gelost in de hoofdvestiging van Antiek handel de Pagter in de Heren straat te Middelburg. De mooiste stukken gaan vanaf nu naar Veere. Ruim twintig jaar geleden is eigenaar Arjen de Pagter een antiekwinkel gestart in Mid delburg. In deze achterliggen de periode heeft hij niet alleen veel ervaring opgedaan in de antiekwereld, maar heeft hij zijn zaak ook enorm uitge breid. De opgedane kennis van antiek heeft er toe geleid dat het aanbod van de meu belen in de jaren sterk is ver anderd. Waren het in het be gin vooral meubelen uit Bel gië, daterend uit het begin van deze eeuw, nu ligt de na druk op goed antiek uit de achttiende en negentiende eeuw. De vraag naar antiek is tegenwoordig sterk afhanke lijk van trends. Antiek grenen meubelen uit Oost-Europa waren een aantal jaren gele den nauwelijks aan te slepen. De laatste tijd is de vraag ver schoven naar meubelen van donker hout, zoals eiken, ma honie en noten. In de loop der jaren is Antiek handel de Pagter ook nieuwe meubelen gaan verkopen. De ze meubelen zijn wel geïnspi reerd door antiek en zijn daar ook moeiteloos mee te combi neren. Het voordeel van deze meubelen is dat ze wat betreft afmetingen en kleur kunnen worden aangepast aan de wensen van de klant. Hoewel de voorgevel van het pand Kaai 53 nog niet hele maal is zoals het zou moeten, wil Arjen de Pagter niet langer wachten met de opening. De antiekwinkel is wél naar ver wachting, en het oude stadje Veere waardig. De fietsen zijn vorige week woensdag officieel overhan digd door directeur Flip Rui tenberg van Batavus. Ter gele genheid van de acht-miljoen- ste fiets die bij Batavus van de band is gekomen heeft de fiet- senfabrikant een speciaal fonds in het leven geroepen. Het fonds stelt jaarlijks een aantal fietsen beschikbaar aan organisaties die actief zijn op het gebied van jeugdzorg. Wim Buijtendorp, directeur van Jantje Beton, was heel blij met de schenking: „Nu kunnen wij juist deze kinde ren, die het zo hard nodig hebben, nog meer vakantie- plezier bieden. De fietsen wor den ingezet voor de bijzonde re groepen die in dit vakantie centrum verblijven. Het be treft voornamelijk vakantiewe ken voor kinderen en jonge ren, die vanwege omstandig heden thuis niet op vakantie kunnen". Op Het Zilveren Schor zijn ook vijf eenvoudige appartementen die bestemd zijn voor gezinnen met een sociale uitkering. Ook deze va kantiegangers kunnen gebruik maken van de fietsen.

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1997 | | pagina 15