14 a PASAR MALAM 'We willen niet vechten, we willen vrede' KLEURENFOTO'S 0.19 Jos Lansu neemt afscheid van het onderwijs De Bank verlegt grenzen /MONTEL STEUTEL shirts 1 voor 69,- 2 voor 98,- MENEER LANSU WERD MEESTER JOS De Bank van Nederland organiseert: MIDDELBURG 30 JUNI 1 EN 2 JULI op de markt KOERDISCHE VROUWEN IN MIDDELBURGS ONTMOETINGSCENTRUM s Avonds een man -UUR FOTOSERVICE STANDAARDPRINT: 0.99 fotoHverschoore VERSCHOORE BEELD m QELLJSD Het is druk in het ontmoetingscentrum van de doopsgezinde kerk in Middelburg. Zo'n twintig vrouwen en tien kinderen praten, lachen en spe len er. De vloer beweegt als de vrouwen begin nen te dansen, ledereen doet mee, van jong tot oud. Eens per twee weken komen Koerdische vrouwen samen in het ontmoetingscentrum, voor de gezelligheid, om het isolement te ver breken of om te voorkomen dat ze hun cultuur vergeten. PZC WEEKBLADEN Vrede Zelfbewust B Jos Lansu, directeur en oprichter van de Vlissingse katholieke Sint Franciscusschool, houdt ermee op. Vrij dag 23 juni neemt hij, na ruim veertig jaar in het onderwijs te heb ben gezeten, afscheid van zijn leerlingen en gaat in de VUT. Lansu wordt opgevolgd door G.C. Voet, die nu adjunct-directeur van de Franciscusschool is. Franciscus Genieten 95e JAARGANG NUMMER 25 21 JUNI 1995 Wi Freddy Wolf verhuist na negentien jaar Oost- Souburg naar Vlissingen. Hij verwacht de officiële opening rond half september. De Vlissingse modezaak Shop 54 is van eigenaar veranderd. Hannie Pel, die al als coupeuse in de zaak werkte, is de nieuwe eigenares. „De klanten kenden mij al en omdat ik het betreurde dat de winkel zou verdwijnen, was de stap om er zelf mee door te gaan niet zo groot". o Verder deze week de vaste rubriek Bedrijfskundig Bekeken en de opening van een nieuw Indiaas restaurant in Middelburg. 's Avonds een man, 's mor gens e^n kind Dat is de oprechte Noorden wind. Met deze uitdrukking, vroeger gebruikt door de vissers van Veere, werd aangegeven dat de Noordenwind meestal in de loop van de dag harder gaat waaien. Natuurlijk gebruikten deze vissers ook uitdrukkingen in dialect: 'Snêêuw op slik, dat is een vorstje zekerlik'. Wordt regen gevolgd door sneeuw, dan komt er daarna vorst. In deze tijd van het jaar, 'kort bie den langsten dag', zijn natuurlijk andere uitdrukkin gen op hun plaats. 'Het zunne- tje pikt mè vandaege. 't Is glad blommig. Je zou agauw beschouwd raeke'. De eerste twee zijn hedendaagse Wal- cherse zegswijzen, te vertalen als: 'Het zonnetje steekt van daag. 't Is benauwd'. Be schouwd is een beetje ouder wets, het betekent 'verbrand'. Je hoort het oude mensen nog wel zeggen in: 'Je ziet zó beschouwd', (de huid van je gezicht is verbrand). Vandaag begint de zeumer en heb je dus de kans om 'een zeumervlaegje' mee te maken. Wanneer het erg warm is, kan door luchtdrukverschillen op een stuk land plotseling stof omhoog beginnen te werve len. Een windvlaag bij stil weer, die ook snel ophoudt: dan dwarrelt het stof weer neer. Molenaars hebben natuurlijk liever een strakke bries, die steeds even hard blaast. Oos tenwind is het minst 'ruzebu- zig' (onstuimig) dus het meest constant en het gunstigst voor de 'meulenaer'. Een matige tot vrij krachtige wind heet dan ook een 'meulwind'. Jan Zwemer LANGE KERKSTRAAT 41 GOES IN ELKE KLASSE VOOR ELKE PRIJS Kleurenfoto's al vanaf Hulst 's-Gravenhofplein 8 Terneuzen Noordstraat 6 (25 m. naast HEMA) Middelburg Lange Geere 28 (naastANWB-kantoor) Goes Grote Markt 7 dè Zeeuwse portretfotograaf! Recht t.o. C&A en Blokker Door Ellen Erkens nen. „Ze zeggen: jullie zijn Tur ken, maar we krijgen niet dezelfde behandeling. Terwijl Ankara en Istanboel steeds groter worden, blijven onze dorpjes klein. Het oosten van Turkije wordt steeds rijker en Koerdistan, in het westen, blijft arm". Filiz, die als tolk voor de niet- Nederlands sprekende vrou wen fungeert, benadrukt: „We hebben niets tegen Turkse mensen, alleen tegen de Turk se regering. We willen niet 'vechten, we willen vrede, maar ook ons eigen land". De meeste Koerdische vrou wen die het ontmoetingscen- Oplage: 25.200. Gratis huis-aan-huis op geheel Walcheren in combinatie met de Vlissinger. Totale oplage: 48.710. Uitgave: Provinciale Zeeuwse Courant b.v. Administratie: PZC Oost-Souburgseweg 10, postbus 18, 4380 AA Vlissingen. Advertentieverkoop: J.L. Saija, 01184-84312 (privé 01184-18686). Redactie: Ad Hanneman, 01180-81271 en Ellen Erkens (ai), 01180-81270. Redactie-adres: Postbus 5017, 4330 KA Middelburg Faxnr. 01180-81215. Bezorging: 01184-84215. Druk: Vink-Rotadruk b.v., postbus 36,4570 AA Axel. Druktechniek: offsetrotatie. Sluitingstijd: advertenties vrijdag PZC, Markt 51, 17.00 uur, Postbus 5017, 4330 KA Middelburg, tel. 01180-81000 Oost-Souburgseweg 10,17.00 uur. Postbus 18, 4380 AA Vlissingen, tel. 01184-84000. De Faam en De Vlissinger maken deel uit van de Zeeland Combinatie huis-aan-huisbladen in Zeeland. Totale oplage: 172.550 „Als we hier komen, praten we over onze vrienden in Koerdis tan, wat er met ze gebeurt. We bespreken wat we voor ze kun nen doen. We maken Koer disch eten en leren de jonge ren onze folklore", vertelt één van Koerdische vrouwen. Koerdistan is een - nog - niet officieel bestaand land, voor het grootste gedeelte gelegen in Turkije. Koerden worden vervolgd door de Turkse rege ring, ook al wordt dat officieel met toegegeven. Maar dat ze gediscrimineerd en gemarteld worden, staat al jaren vast. De zeventienjarige Filiz Özcan, die nu tien jaar in Nederland woont herinnert zich: „Toen ik zes jaar was moest ik naar school. Ik sprak alleen Koer disch, geen Turks. De leraar sloeg me, ik moest Turks leren. Nu spreek ik mijn moedertaal niet meer". Haar oom werd verschillende keren gemarteld. „Vorige week was mijn tante nog op de Koerdische tv om erover te praten". De Turkse regering weigert om de Koerden als volk te erken- trum bezoeken, wonen al enkele jaren in Nederland. Liesbeth Weijtingh, bedrijfs maatschappelijk werker bij de Vitrite, kwam via haar werk in contact met de Koerden. „De zoon van één van de vrouwen vertelde dat de Koerdische vrouwen geen ruimte hadden om elkaar te ontmoeten. Onze kerk, de doopsgezinde kerk in Middelburg, is een vredelie vende kerk. We willen graag mensen helpen. Samen met Annelies de Bruin ontvang ik nu de vrouwen in het ontmoe tingscentrum". De eerste keer kwam er een kleine delegatie van de vrou wen. „Ze noemden zichzelf 'het comité'. Met handen en voeten hebben we met elkaar gepraat. Sindsdien hebben we de bijeenkomsten hier". Om de vrouwen Nederlands te leren spreken, zochten Anne lies en Liesbeth contact met de stichting Basiseducatie. Nu krijgt een kleine groep vrou wen wekelijks les in de Neder- h- UJ et O u. Liesbeth Weijting tussen de Koerdische vrouwen: „Ik vind dat we ook veel van hun kunnen leren: zoals zij bijelkaar komen en praten, lachen en dansen met oma's, moeders en dochters, dat is toch heel bijzonder landse taal. Het is de bedoe ling dat de vrouwen die al iets beter Nederlands spreken, in september erbij komen. Annelies de Bruin, die in het dagelijks leven activiteitenbe geleidster in de psychiatrie is, vertelt: „Ik denk dat het prettig voor ze is om samen iets te doen. Om te ontdekken dat ze samen sterk staan. Daar is het nog steeds zo dat de vrouwen achter het aanrecht staan. Als er een man aankomt, vraag ik ook altijd of, de vrouwen t .;i goedvinden dat hij binnen komt. Ze reageren dan een beetje lacherig, maar ik merk dat ze wel steeds zelfbewuster worden. Sommige vrouwen zijn er echt voor aan het knok ken om ook een eigen mening te mogen hebben, iets dat voor ons eigenlijk al lang nor maal is". Te vrouwen moedigen elkaar aan om kranten te lezen en het nieuws te volgen. Annelies: „Soms staat er een vrouw op die iets voorleest uit een vrou wenblad. Er wordt veel gedanst, maar soms praten ze alleen maar". Liesbeth Weijtingh: „Ik vind dat we ook veel van hun kun nen leren: zoals zij bijelkaar komen en praten, lachen en dansen met oma's, moeders en dochters, dat is toch heel bijzonder? Als ik vertel dat wij dat eigenlijk niet kennen hier in Nederland, zijn zij weer heel verbaasd". 'Meester Jos', zoals Lansu door de kinderen wordt genoemd, groeide op in het Zeeuv\4s-Vlaamse Zuiddorpe. In 1954 haalde hij de 'acte van onderwijzer'. „Als je in die tijd ook maar enige promotie wil de maken in het onderwijs, moest je ook de 'hoofdacte' halen", vertelt Lansu. Hij zakte voor zijn hoofdacte, wat eigen lijk betekende dat hij nooit ver der zou kunnen komen dan onderwijzer. „In 1972 bestond er op de christelijke kweek school de mogelijkheid voor 'spijtoptanten', mensen die de hoofdacte nooit hadden gehaald, om in één jaar tijd alsnog de volledige bevoegd heid te halen, en dat heb ik gedaan" vertelt hij. Twee jaar later vroeg het bestuur van de toenmalige Sint Petrusschool in Vlissingen aan Lansu of hij hun zieke schoolhoofd wilde vervangen. „Ik werkte toen nog bij de Sint Jozefschool. Het ging allemaal erg snel, ik moest in een week end beslissen, 's Maandags heb ik gebeld dat ik het zou doen. Uiteindelijk ben ik geble ven als hoofd van de Sint Pe trusschool". In 1976 werd deze school opgeheven wegens gebrek aan leerlingen en werd Lansu wachtgelder. Hij verving collega's op talloze andere scholen en bereidde de oprich ting van een nieuwe katholieke school voor. „Over de naam van de school hebben we lang nagedacht. De traditie om katholieke scholen de naam van een heilige mee te geven was toen al aan het verdwijnen. Ik heb me er sterk voor gemaakt om onze school wel een heiligennaam te geven. Ik dacht aan Franciscus, de dierenvriend. Naast dieren hielp hij ook verschopte mede mensen en bovendien is hij een typische levensgenieter". Franciscus van Assisië was het verwende zoontje van een lakenhandelaar. Hij was een gevierd mannetje en iedereen liep weg met hem. Totdat hij er achter kwam dat het leven meer inhoud dan alleen alles hebben. Hij gooide alle rijk dom van zich af en ging zijn medemens helpen. „Dit is voor kinderen een duidelijk verhaal met een boodschap. Ik had de school ook De Pape gaai kunnen noemen, omdat we het eerste gebouw in Pape gaaienburg waren. Maar De Papegaai, wat zegt dat nou?". Door het katholieke karakter van de school is het gebied waaruit de leerlingen komen over heel Vlissingen verspreid. „Gezien de ligging van de andere, niet-katholieke, scho len is het voor veel ouders een bewuste keuze om hun kinde ren naar de Franciscusschool te laten gaan. Toch is een groot gedeelte van de kinde ren niet persé praktizerend gelovig. Hun ouders stellen het wel op prijs dat wij de kin deren behalve onderwijs ook een stukje opvoeding geven. Kijk, qua onderwijs zijn alle scholen gelijk: elk kind dat van de bassischool afkomt moet kunnen lezen, rekenen en schrijven op een bepaald niveau. Wij hebben echter het voorrecht om de leerlingen een stukje overtuiging mee te geven", legt hij uit. Leerlingen van de Franciscus school krijgen op school een voorbereiding op de eerste communie en het vormsel en er wordt gewezen op de moge lijkheid van 'gezinsvieringen' in de kerk. „Maar naar de kerk gaan is geen verplichting", benadrukt Lansu. „Het is echt niet meer zo dat wij op maan dag aan de kinderen vragen wie er wel en niet geweest zijn". In de veertig jaar die hij voor de klas stond, is er veel veran derd in het onderwijs. „Een van de grootste veranderingen is dat de kinderen vroeger één vaste leerkracht hadden. Door de veranderende wetten van de afgelopen jaren, de arbeids duurverkorting en het deeltijd werk, is het niet meer automa tisch dat iemand voor een hele week wordt aangesteld. De rust op school ebt daardoor weg. Vooral jonge kinderen verlangen toch een vertrouwd gezicht". „De kinderen werken tegen woordig in verschillende niveau's. Het is voor de leerlin gen van nu heel gewoon dat Pietje in boekje vijf werkt, Marietje in boekje zes en een ander weer in een heel ander boekje". Ook de manier waarop leerling en onderwijzer elkaar benade ren is veranderd. Het 'meneer Lansu' werd 'meester Jos'. „De afstand is kleiner gewor den, er is meer vertrouwdheid gekomen". Op de vraag wat hij gaat doen na zijn afscheid, moet hij lachen. „Lekker van het leven genieten", antwoordt hij. 2» Q O K O u_ Lansu, directeur van de Franciscusschool: „Ik had de school ook De Papegaai kunnen noemen, maar wat zegt dat Wie durft: Ku,iliteits-stoffen designbank, fraaie ronde belijning met voortreffelijke zit. Kou ja... v.ie durft 't niet voor zo'n prijs! Het Bankboekje. Alle beroemde meubelmerken onder één dak. Elke dag geopend tot 18.00 uur. alleen vrijdags tot 21.00 uur. (let op: zondags gesloten). Tel. 01155 - 62010. Sie Matic Keukenstudio 1e verdieping.

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1995 | | pagina 1