INFORMATIE OVERHEID Markt autoloos met Breugeliaans feest SASKIA RIJKSE, PROJECTLEIDSTER WOONWAGENVROUWEN GROENLEER GOES ÖKA1VDE Een winkel bomvol met BOEKEN i gaan weg met 50 tot 80% KORTING MOTORMAAIERS ZITMAAIERS Tel. 01100-12820 Ze baalt er gewoon van. Net zo goed als haar cursisten ervan balen. Zijn ze net lekker bezig iets te leren, is het geld op en wordt het project weer stil gezet. „Dan kom ik soms een half jaar niet op de kampen en zijn ze mijn naam verge ten. Dan is alles wat je hebt opgebouwd weg, geloven ze je niet meer." Saskia Rijkse is educa tief werkster bij de Stichting Basiseducatie in Middelburg en projectleidster voor woonwa genvrouwen. Ze probeert de kampbewoonsters een avond in de week uit hun wagen te halen voor een avondje educatie. PZC WEEKBLADEN Sociale contact GEMEENTEBESTUUR EVEN OP DE PLAATS RUST Zaterdag is er groot feest in Middelburg. Dan wordt de Markt officieel autovrij ge sproken. Met een Breugeliaans feest moet de oude luister van de historische bin nenstad (weer) inhoud krijgen. Het feest begint om 11 uur en is rond 17 uur afgelopen. Vergeten volk Bauer ROCES Y?F±. De grootste skate-speciaalzaak van Nederland! Grafisch werk van kunstenaars die vanaf eind negentiende eeuw in Domburg hun inspiratie vonden is het onderwerp van de eerste expositie die het Marie Tak van Poortvliet Museum in eigen beheer organiseert. De 'Domburgse Grafiektentoonstelling 1893-1932' is te zien vanaf 18 april. Er hangt werk van kunstenaars als Jacoba van Heemskerck, Jan Toorop en Lodewijk Schelfhout. Drie Middelburgse modezaken staken onlangs hun koppen bij elkaar en organiseerden een modeshow in hotel Arneville in de Zeeuwse hoofdstad. De coördinatie tussen muziek en mannequins haperde hier en daar, maar daar wist de ladyspeaker charmant op in te spelen. De aandacht voor damesmode, kinderkleding en lingerie overheerste met glans. Verder in deze krant nieuws van provincie en gemeente en de rubrieken Psychoconsult en Bedrijfskundig Bekeken. Gevaarlijke oorden VERVROEGDE AFSLUITING i ze weekbladen UITERSTE INLEVERTIJD VOOR REDACTIE: donderdag 13 april 17.00 uur ADVERTENTIES: vrijdag 14 april 11.00 uur Party- en faillissementsverkoop DE WITTE BOEKENMARKT VAN DE INFORMATIE VAN DE WALCHER5E GEMEENTEN, DE CENTRALE DIENST GEMEENTEWERKEN, HET WATERSCHAP WALCHEREN EN HET WEGSCHAP WALCHEREN O va 550, va 2.495,- Albert Plesmanweg 5 - 4462 GC Goes Ind.terrein De Poel 1 3e bedrijf rechts Zaterdag open tot 15.00 uur 95e JAARGANG NUMMER 15 12 APRIL 1995 'Lessen zijn enige sociale contact buiten het kamp' door Liesbet Mallekoote „Ze willen het zo graag. Een paar jaar geleden is het begon nen met een project voor kin deren, toen bleek dat ook vee! vrouwen wel iets wilden leren. Toen heeft José Borgs een onderzoek gedaan onder woonwagenvrouwen en meisjes wat ze precies wilden. Zij zitten nu in de emancipatie fase die de burgervrouwen al hebben gehad. We zijn begon nen met een cursus kleding maken en later met lessen lezen en schrijven, op verschil lende niveau's, op het REC in Goes. Dat is vorige zomer weer gestopt: het geld was op. Telkens vragen de vrouwen wanneer ze weer kunnen beginnen. Ze willen lezen, schrijven, rekenen, naar musea en exposities. We pro beren steeds weer opnieuw iets op te zetten en telkens stopt het weer." „Het geld komt uit allerlei pot jes: potje emancipatie, potje woonwagens, een percentage wordt bijgedragen door de gemeente. Het komt steeds met beetjes, voor een halfjaar tje. Het kost veel tijd en moeite om het voor mekaar te krijgen en dan stopt het weer. Zo neemt de motivatie bij de woonwagenbewoners ook af. Als er geen geld is, kom ik niet op de kampen - ik ben geen ID® Usi&ffiLi Oplage: 25.200. Gratis huis-aan-huis op geheel Walcheren in combinatie met de Vlissinger. Totale oplage: 48.710. Uitgave: Provinciale Zeeuwse Courant b.v. Administratie: PZC Oost-Souburgseweg 10, postbus 18, 4380 AA Vlissingen. Advertentieverkoop: J.L. Saija, 01184-84312 (privé 01184-18686). Redactie: Ad Hanneman, 01180-81271 en Liesbet Mallekoote (ai), 01180-81270. Redactie-adres: Postbus 5017, 4330 KA Middelburg Faxnr. 01180-81215. Bezorging: 01184-84215. Druk: Vink-Rotadruk b.v., postbus 36,4570 AA Axel. Druktechniek: otfsetrotatie. Sluitingstijd: advertenties vrijdag PZC, Markt 51,17.00 uur, Postbus 5017,4330 KA Middelburg, tel. 01180-81000 Oost-Souburgseweg 10,17.00 uur. Postbus 18, 4380 AA Vlissingen, tel. 01184-84000. De Faam en De Vlissinger maken deel uit van de Zeeland Combinatie huis-aan-huisbladen in Zeeland. Totale oplage: 172.550 vrijwilliger meer. Verlies ik het contact met de bewoners en mis ik een stuk van wat hun bezig houdt. Dan kom ik weer en zijn ze bijna mijn naam ver geten. Verschrikkelijk. Dan geloven ze het niet meer zo: je bent toch een jaar niet meer geweest? Alles wat je hebt opgebouwd is dan weg." De lessen zijn belangrijk voor de woonwagenvrouwen, merkt Rijkse. „De cursus kle ding maken is nu net afgerond. Ze zijn geloof ik allemaal alle zestien keer geweest. Zelfs als ze ziek zijn, komen ze nog. Het is het sociale contact buiten het kamp. 's Morgens wordt de wagen tot in de puntjes gepoetst, 's middags komen de kinderen van school, moet er voor het eten worden gezorgd en dan is de dag om. Ze vinden het leuk om één avond in de week weg te zijn, niet te hoeven denken aan de problemen, aan de aanstaande verhuizing of wat ook. En ze kunnen iets leren en dat is meegenomen. Sommigen hebben na die kledingcursus een tweedehands naaimachi ne gekocht en maken de kleren van hun kinderen nu zelf. Door de taal- en rekenlessen kunnen ze hun kinderen helpen met hun huiswerk. En ze zien dat er meer is dan alleen de wagen schoonmaken en voor de kin deren zorgen." Het kostte wel wat moeite de woonwagenvrouwen naar de scholen te krijgen. „De mees ten kwamen voor het eerst sinds lange tijd in een school gebouw. De ouderen hebben vroeger nog gereisd en gingen Saskia Rijkse: Telkens vragen de vrouwen wanneer ze weer kunnen beginnen.FOTO ANDA VAN RIET hoogstens een paar maanden per jaar naar school. Die zei den 'wat moeten we tussen die burgers'. Daarbij spelen van beide kanten vooroordelen. Vaak hadden ze vroeger verve lende ervaringen op school of hun kinderen hebben die nu. Feest alom, maar ook beden kingen. Zo meent de VOM (Vereniging Ondernemers Middelburg) dat het autovrij maken van de Markt weliswaar prachtig is als het hoofdstuk 'leefbaarheid' wordt aange sproken, maar of het auto-arm maken van een binnenstad nog wel van deze tijd is, wordt ernstig in twijfel getrokken. VOM-voorzitter Han Bogeart oordeelt dat met het parkeer- geleidingssysteem alleen maar voorlopig een oplossing is gevonden. Hij zegt dat in een speciale markt-bijlage van deze krant. Volgens Bogaert moet er ras een extra parkeer gelegenheid komen in de bin nenstad om zodoende het win kelende publiek de service te geven die een winkelstad anno nu nodig heeft. Op het gemeentehuis lijkt iedereen voorlopig tevreden. De politieke leiders menen even rust te kunnen nemen. De Markt zelf gaat niet op de schop. Dat gebeurt pas als er ontsluiting komt tussen de kernwinkelgebieden Langevie- le/Geere en omstreken en Lan ge Delft/Burgpromenade en omstreken. Maar wanneer en hoe? Dat kan en wil niemand beantwoorden. Bij het Breugeliaanse feest aanstaande zaterdag worden allerlei taferelen opgevoerd die passen bij een Bourgon disch partijtje. Zo is er os aan het spit en natuurlijk zorgt de HAM (Horeca Activiteiten Mid delburg) voor een uitgebreid terras. Verder zijn er herauten te paard, wasvrouwen, mos terdmakers en looporkesten zorgen (ook in de winkelstra ten) voor een passend deuntje. Wie trouwens winkelt kan het parkeergeld terug verdienen. De winkeliers hebben daar voor een soort krasloten in huis die ze aan hun klanten verstrekken. Wie geluk heeft kan ter plaatse het uurtarief van de parkeermeter terug krij gen, zegge f 1,50. In de Marktbijlage bij deze krant staat nog meer informa tie over de toekomstige auto vrije Markt in Middelburg. Of ze denken dat 'burgers' veel meer kunnen en dan zijn ze bang dat ze worden uitgela chen. We hebben ook eerst lessen gegeven in de kampjes, gewoon bij iemand in de wagen. Dat was niet ideaal. In de kampen staan de deuren altijd open en kan dus ieder een - ook tijdens de les - bin nenvallen en aanschuiven. Van de lessen in de kampjes zijn we overgestapt naar les sen in een schoolgebouw, maar met alleen kampbewo ners in de klas. En sommigen volgen nu ook lessen op een 'gewone' school met 'bur gers'." „Met die cursus kleding maken hebben we geprobeerd de drempel naar de school te ver lagen. De eerste keer dat ze hier waren zeiden ze geen woord tegen de andere groe pen, bijvoorbeeld de buiten landers die hier taallessen vol gen. Het was over en weer kij ken. Maar nu voelen ze zich hie'f thuis. Ze zetten zelf koffie en thee, ook voor leerlingen van andere cursussen, en pak ken zelf een koekje erbij. Zo zien ze ook: school is niet alleen maar saai. We hebben ze ook niet gepresenteerd met het stempel: hier komen de woonwagenbewoners. Ja, ze krijgen wel in aparte groepen les en natuurlijk houd je zo de stigmatisering in stand. Maar je kunt ze niet in een keer bij de 'burger'-cursisten zetten. Zo kun je het voorgoed verpesten. Ze zijn zo bang om te worden uitgelachen. Net als de 'bur gers' zelf trouwens." De onderwijsprojecten die Saskia Rijkse opzet zijn alleen bedoeld voor woonwagen vrouwen. „Dat komt mede omdat het meeste geld dat we krijgen uit het potje emancipa tie komt. Maar als mannen wil len meedoen, van mij mag het. Al is kleding maken voor de woonwagenbewoners nog vooral een vrouwenzaak. Ik heb wel eens meegemaakt dat een man antwoordde voor zijn echtgenote: 'dat doet mijn vrouw niet'. Maar dat ze dan toch meedeed, alle lessen volgde en dat hij zelfs een naaimachine voor haar kocht. Maar het eerste idee van veel mannen is toch: hoe moet dat dan met het huishouden en de kinderen? Nu zijn ze eraan gewend en willen ze zelf ook naar school. Het is een pro ces." Saskia Rijkse heeft er goed genoeg van dat ze nooit eens voor langere tijd een leerpro ject kan opzetten. „Het is zo slecht voor de motivatie. Woonwagenbewoners voelen zich een 'vergeten volk', zeg gen ze vaak. Er wordt over hun beslist, nooit met hun. Ze heb ben vervelende ervaringen met overheidsinstanties. Ze worden heen en weer geplaatst van buiten de stad op een vuilnisbelt, van een groot kamp naar kleine kamp jes tussen de huizen in of op een open plek waar ooit een school heeft gestaan. Grote kampen worden opgedeeld in kleine kampjes, waardoor familiebanden verbroken wor den. Oh, ze hebben wel inspraak, maar in hoeverre weegt dat mee? Sommigen zijn best tevreden waar ze nu wonen, maar het is gewoon niet leuk als er over je wordt beslist. Zij zijn ook volwas sen." Typisch voorbeeld vond Sas kia Rijkse de opening van het nieuwe woonwagenkamp in Vlissingen. „De gemeente spreekt een paar woorden, maar niemand van de bewo ners mag iets zeggen. Dat is toch normaal, dat je zo'n bewoner zelf aan het woord laat, wat die er van vindt? Maar dat durft de gemeente zeker niet. En dan: er is een tentoonstelling ingericht en de kampjes worden bezocht. En terwijl een kampbewoonster een prachtig lied staat te zin gen, wordt iedereen in de bus sen geladen en gaan ze weg!" „Probleem is dat de mensen die over kampbewoners beslissen de woonwagencul tuur niet kennen. En niet bereid zijn erover te lezen. Ze denken: als die mensen wat willen leren, dan komen ze maar. De instanties zijn er. Maar waar wordt hun dat ver teld? Zij zijn niet opgevoed in die cultuur van bijleren en omscholen. Lange tijd zijn alleen de mannen eventjes naar school geweest en daar na werd er gewerkt. En dat ging zo van generatie op gene ratie. Pas de kinderen die nu zo 15, 16 jaar zijn, zijn gewend naar school te gaan en weten een beetje wat de mogelijkhe den zijn." Geen geld, geen begrip. Om moedeloos van te worden. „Natuurlijk heb ik er nog ver trouwen in, anders moet je er niet aan beginnen. Je moet van het positieve uitgaan. Op den duur gaan de gemeentes toch inzien dat ze er zelf ook baat bij hebben dat de kamp bewoners iets leren." ZUIDAMERIKAANS RESTAURANT Elke dag geopend 1e en 2e Paasdag LIVE MUZIEK Nieuwendijk 9a, Vlissingen 01184-15002 Unieke service Honderden skates van topmerken in voorraad Alle onderdelen uit voorraad leverbaar Ook verhuur BOULEVARD PLAZA TEL. 01184-31001 Zondagmiddag geopend Onze taal herbergt uitdrukkin gen van hoge ouderdom. Wie kent niet de zinsnede 'nè de Barrebiesjes gae'? Wie vroeger naar Berbice ging, de oostelij ke helft van Guyana, buurland van Suriname, liep grote kans daar aan zijn eind te komen. Hij keerde in elk geval niet meer terug. Nu schijnt in Mid delburg nog de uitdrukking te bestaan: 'Ie gae/is nè Mosje- siepe' voor iemand die overlij den zal of overleden is. Het Zeeuws Woordenboek kent alleen de vorm: 'nè lesjekeep gae'. Daarvan is de herkomst duide lijk: Essequibo was de westelij ke helft van Guyana, even gevaarlijk voor de zeelui die er heen gingen. Is Mosjesiepe een verbastering daarvan, of verwijst het naar een ander gevaarlijk en ver land, Mozam bique of zo? In Mozambique kocht de Compagnie destijds wel slaven op. Een andere veel gebruikte uit drukking, ook in het Neder lands, is 'om zeep gaan'. Die uitdrukking is nog veel ouder. Ze gaat terug tot de tijd van de kruistochten diep in de middel eeuwen, toen het Heilige Land niet alleen een plaats was waar veel kruisvaarders het leven lieten, maar ook de regio waaruit zeep ingevoerd werd. 'Waar is Kees? Die is om zeep.' Dan was het wel duidelijk: die komt niet meer terug. Dat de uitdrukking zo'n achthonderd jaar bleef bestaan, is voor mij reden om ook een andere aflei ding uit die tijd voor mogelijk te houden. In het Zeeuws, maar ook in delen van Zuid- Holland is 'een Gofferd van een vent' een indrukwekkende, grote zware kerel (de uitdruk king kan overigens ook op voorwerpen slaan). Ik denk dat ze afgeleid is van de bekendste leider van de kruistochten, Godfried van Bouillon (1061- 1100). Godfrieds verovering van Jeruzalem en zijn titel 'beschermer van het Heilige Land' moeten hem op de thuisbasis een imago van krachtpatser bezorgd hebben. Jan Zwemer In verband met Pasen zal voor de editie van 19/4 de volgende sluitingstijd gelden: Segeersstraat 6 Middelburg

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1995 | | pagina 1