WONEN OP WALCHEREN Ondernemers sterker tegenover overheid na federatie Kamers van Koophandel LET OPtfê Peete: Proefabonnem BOEK BOEIT IN BAJES: imarelle KV K-VOORZITTER HARTOG IN NIEUWJAARSTOEPSRAAK I FEBRUARI WBLKENS DOE NU HET ARSENAAL METfS,- KORTINC! SPETTEREND NIEUWS IN UW BRIEVENBUS U bent op zoek naar een huurwoning? Vanaf deze week kunt u voortaan het huizen aanbod van de vier woningcorporaties op Walcheren, 2-wekelijks in deze krant vinden. Kijk voor verdere informatie op pagina 6 en 7 Misdaad boeit. Dat werd onlangs duidelijk toen uit alle delen van Zeeland nieuwsgierigen naar Middelburg afreisden om daar vrijblijvend het nieuwe huis van bewaring ook eens van de bin nenkant te kunnen bekijken. Rond zesduizend belangstellenden lieten zich op een open dag met enige gretigheid vrijwillig voor een uurtje insluiten. Misdaad boeit ook op een andere wij ze: ter gelegenheid van de officiële opening - directeur Nico van den Akker spreekt liever over een 'officiële sluiting' - van de penitentiaire inrichting Torentijd is een uitgave op de markt gekomen die de lezer een nieuwsgierige blik gunt achter de muren van de bajes in Middel burg. PZC WEEKBLADEN Menselijke achtergrond Schandestraffen Donkere put Liefdesromannetje Nu de beide Kamers van Koophandel in Zeeland een federatie zijn geworden, kan met meer slagkracht richting overheden en een sterkere profile ring van het onderne mersbelang in de Zeeuwse samenleving en daarbuiten worden opgetreden. Teleurgesteld Hoge lasten Creatief Ondernemerschap Over een belastingaanslag, kwijtschelding en een informatiekrant. Daarover informeert het Waterschap Walcheren deze week in de Voorlichtingsrubriek voor non profit- organisaties. De Janneke Dierxschool en Vrouw en Werk informeren over de mogelijkheden om als vrouw in technische beroepen aan te vangen. Motorinstructeur Hans Haarbosch haalt een heel bijzonder diploma bij de KNMV. Carla Offerman combineert (kunst)schilderen met terreinrijden. De ruigheid van de autosport en de serene rust van haar atelier „is heerlijk", zegt ze. Haar werken zijn momenteel te bewonderen in Middelburg. Spot en zelfspot MET DE JUISTE KRANT STA JE NOOIT AAN DE KAN Ik wil lezen wat er leeft in Zeeland, sportfondsenbad-vlissingen 95e JAARGANG NUMMER 4 25 JANUARI 1995 'Je bent er even tussenuit' Niet alleen de actuele situatie wordt in beeld gebracht: het hele gevangeniswezen in heden en verleden wordt uit de doeken gedaan. En omdat vrouwe justitia in dit gewest er met de realisering van een nieuw gerechtsgebouw straks nog een ander bolwerk bij krijgt, wordt tevens de aan dacht gevestigd op de recht spraak in Zeeland in de loop der tijden. Dat leverde een dubbele uitgave op: een omkeerbaar boekje met twee voor zichzelf sprekende titels model PALLADIO (edelstaal) GESCHENKEN' Middelburg, Nieuwe Burg 8 Vlissingen, Lange Zelke 26 01180-13266/01184-11477 Oplage: 25.200. Gratis huis-aan-huis op geheel Walcheren in combinatie met de Vlissinger. Totale oplage: 48.710. Uitgave: Provinciale Zeeuwse Courant b.v. Administratie: PZC Oost-Souburgseweg 10, postbus 18, 4380 AA Vlissingen. Advertentieverkoop: J.L. Saija, 01184-84312 (privé 01184-18686). Redactie: Ad Hanneman, 01180-81271 en Liesbet Mallekoote (ai), 01180-81270. Redactie-adres: Postbus 5017, 4330 KA Middelburg Faxnr. 01180-81215. Bezorging: 01184-84215. Druk: Vink-Rotadruk b.v., postbus 36,4570 AA Axel. Druktechniek: offsetrotatie. Sluitingstijd: advertenties vrijdag PZC, Markt 51, 17.00 uur, Postbus 5017, 4330 KA Middelburg, tel. 01180-81000 Oost-Souburgseweg 10,17.00 uur. Postbus 18, 4380 AA Vlissingen, tel. 01184-84000. De Faam en De Vlissinger maken deel uit van de Zeeland Combinatie huis-aan-huisbladen in Zeeland. Totale oplage: 172.550 aid vertrekpunt: 'Voor het hek je' en 'Achter tralies'. Samensteller is de Middel burgse journalist en publicist Jacques Cats, die voor de uit gevers Den Boer/De Ruiter een reeks nostalgisch getinte boek- brochures verzorgt. Deze uit gave valt buiten de reeks, ziet er ook heel anders uit, maar draagt wel het kenmerk van de wijze waarop deze auteur de onderwerpen pleegt te presen teren: los en luchtig en met veel aandacht voor de mense lijke achtergrond. Waar de lezer ook in Zeeland woont, telkens weer krijgt men in de rijk geïllustreerde, artikelsge- wijze door te nemen uitgave informatie van dichtbij huis aangereikt. Dat komt omdat er tijden zijn geweest dat er in Zeeland veertien gevangenis sen stonden. Ze waren onder andere te vinden in Goes, Kort- gene en Heinkenszand, in Hulst, Axel, Oostburg, Sluis, Terneuzen, Sas van Gent en IJzendijke, in Vlissingen, Zie- rikzee, in Brouwershaven en natuurlijk ook in Middelburg. De toepassing van schande straffen brengt ook menige Zeeuwse plaats in beeld. Menig Walcherenaar weet van het stoepje bij het stadhuis van Veere, waarop iemand 'aan de kaak werd gesteld', maar slechts weinigen kennen de verhalen van de toepassingen, zoals van die vrouw die een kind te vondeling had gelegd en een hele dag met een pop in de armen te schand werd gezet. Of die man die wegens lijkschennis een paar uur staande met een voet in een lijkkist voor spot werd gezet. Het deksel van de kist hing voor zijn borst met het opschrift 'dodenberover'. Vrouwen wier levenswandeler verre van zedelijk was geweest riskeerden in vroeger tijden in Vlissingen een gang naar een bij het stadhuis opgehangen draaikooi. De naamgeving van de Galgewei en de Galgeweg in de gemeente Valkenisse wordt in de uitgave van een toelichting voorzien en archi varis Peter Blom in Veere ver klaart aan de hand van twee zorgvuldig bewaarde brand- merkijzers hoe de uitdrukking in de wereld kwam dat een kwestie 'met een sisser afliep'. De laatste voltrekking van een doodvonnis op een bij het Middelburgse stadhuis opge trokken schavot komt even eens in beeld. Na afschaffing van de doodstraf zijn de plan ken benut om op het Molen water een muziektent op te trekken. Zo blijkt dat in het leven vreugde en verdriet dicht bij elkaar liggen. In de Vlissingse Gevangento ren kon je laatst salade van hertenham eten, moesterd- soep en gepocheerde vis. Wat nu een restaurant is was eeu wen terug een bergplaats voor geboefte. De meest hardnekki ge misdadigers werden opge sloten in wat 'de donkere put' werd genoemd. Dan is het tuig vandaag de dag heel wat gerieflijker ondergebracht: de cel van 2,20 bij 4,80 meter ziet er behaaglijker uit dan een soortgelijke ruimte in een jeugdherberg, er is televisie op de kamer en het eten wordt op de cel geserveerd. Voor spor tieve beweging is accommo datie en apparatuur beschik baar waar menig fitness- school jaloers op kan zijn. Zolang er gevangenissen zijn vinden er ontsnappingen plaats. Het boekje geeft daar een weerslag van. Vergeleken bij het legioen van 23000 gede tineerden dat in Nederland in gesloten inrichtingen verblijft, is het aantal van 43 mannen die voortijdig vertrokken slechts gering te noemen. Maar elke ontsnapte is er een teveel. Daarom is er voor vele miljoenen in beveiligingssys temen geïnvesteerd. Misdaad boeit: dat blijkt ook uit de collectie boeken in de gevangenisbibliotheek. Het wetboek van Strafrecht is - zo leert de uitslag van een lande lijke enquete in bajesbibliothe- ken - een bestseller naast een uitgave als 'waar gebeurde misdaadverhalen en de ont voering van Heineken'. Soms is de bajesbibliotheek ook een inspiratiebron voor gedeti neerden die niet goed weten hoe ze hun brieven aan hun beminden moeten formuleren. Er wordt een liefdesromanne tje geleend, een geschikte pas sage uitgezocht en overge schreven, waarna de tekst, met aanpassing van namen en omstandigheden, in de brief wordt overgenomen. Strip boeken doen het ook goed. „Boeken laten mij buiten de muren reizen", merkt een gedetineerde op. „Je bent er eens eventjes tussenuit". In het tekstgedeelte achter de titel 'Voor het hekje' valt te lezen hoe eens een stier ter dood werd veroordeeld omdat het beest een vrouw op de horens had genomen. Bizar is het vonnis dat de rechtbank uitsprak in de zaak van twee meisjes die zich aan enkele diefstallen hadden schuldig gemaakt: ze kregen zeven jaar gevang opgelegd. Zo staat het dubbelboekje vol interessante details. Met de verschijning op de markt (kos ten fl. 14,95) heeft het brede publiek bij het aanschaffen van de uitgave de gelegenheid om ook eens op een nette manier met justitie in aanraking te komen. korting op de totale wintercollectie m.u.v. onze cocktailkleding Lange Noordstraat 2 - Middelburg (Nancy de Voogd) 01180-40293 Peter Blom, gemeente-archivaris in Veere, toont een bord, waarmee iemand die over de schreef was gegaan te schand werd gezet. FOTO ANDA VAN RIET Dat zei voorzitter drs C. Hartog van de Kamer van Koophandel in Midden- en Noord-Zeeland tijdens zijn nieuwjaarstoe spraak vorige week. Eén van de eerste beproevin gen waarvoor de federatie van kamers van Koophandel in Zeeland komt te staan is vast stellen hoe het bedrijfsleven zich in Zeeland dient te ontwik kelen. „Het Zeeuwse bedrijfs leven zal haar verlanglijstje tij dig bij de politiek en de bestuurders op tafel moeten leggen". Hartog stelde verder vast dat Zeeland uitermate strategisch ligt tussen Rotterdam en Ant werpen. Beide kamers kunnen dat uitbuiten, hield hij zijn gehoor voor. De voorzitter was teleurge steld over de houding van de Zeeuwse leden van Tweede Kamer tijdens het debat over het al dan niet sluiten van de kerncentrale. „De politieke overwegingen hebben de doorslag gegeven", herinner de hij zijn gehoor aan het debat in het parlement over het al dan niet langer open houden van de kerncentrale Borssele. „Betrokkenen zijn niet alleen in onzekerheid gela ten, ook was er onvoldoende oog voor het werkgelegen- heidsbelang. Dit is vooral wrang omdat enkele Zeeuwse leden van de Tweede Kamer hierbij zo'n prominente rol hebben gespeeld. Van hen hadden we meer begrip en steun voor de Zeeuwse zaak mogen verwachten". Hartog had veel goed nieuws. „Met genoegen", stelde hij vast dat, ondanks het wegval len van de veerdienst op Enge land, de op- en overslag in het Vlissingse havengebied aan zienlijk is toegenomen in ver gelijking met 1993. Hij meende dan ook dat een verdere ver sterking van deze positie mogelijk moet zijn wanneer de gezamenlijke inspanningen van het havenschap Vlissin gen, de Stichting Vlissingse Havenbelangen en de Kamer van Koophandel tot de beoog de resultaten leidt. De voorzitter had oog voor het midden- en kleinbedrijf dat steeds grotere hindernissen heeft te nemen, onder meer doordat de gemeentelijke tarieven en heffingen fors toe nemen. „Op korte termijn willen wij gaarne met het bestuur van de afdeling Zeeland van de Ver eniging van de Nederlandse Gemeenten een gesprek heb ben over de lastenstijgingen en het verschil in tarieven tus sen de gemeenten". Uiteraard kreeg ook de WOV aandacht. Hartog hoopt dat het provinciebestuur in febru ari een beslissing neemt, „waarbij een einde komt aan de al drie decenia durende dis cussie over de realisering van dit project. De periode die met de feitelijke aanleg gemoeid is, maakt het noodzakelijk dat in de tussentijd extra voorzienin gen voor de veerdiensten wor den getroffen. In de afgelopen weken is het bedrijfsleven opnieuw geconfronteerd met de grote kwetsbaarheid van de veerdiensten". Hartog beloof de dat de Kamer van Koophan del zich wil inspannen om het bedrijfsleven te interesseren „in enige vorm van financiële participatie in dit voor Zeeland zo belangrijke infrastructurele project, om op die manier de realisering veilig te stellen". „Het is uiteraard niet altijd 'pais en vree' tussen overheid en bedrijfsleven", vervolgde Hartog zijn betoog en stapte daarmee over de recreatiesec tor die met strengere eisen over standplaatsen en extra groenvoerzieningen wel be hoorlijk onder druk staat. Hartog meende dat een bedrijfstak met zo'n 13.000 arbeidsplaatsen (tien procent van de beroepsbevolking) wel wat meer ruimte moet krijgen. „De Kamer breekt een lans om in het ruimtelijk ordeningsbe leid voldoende ruimte te reser veren voor deze sector". Hij gaf wel toe dat er een goe de afweging moet plaatsvin den met andere belangen. Maar: „De uitkomst van dat beleid moet zijn dat Zeeland de vooraanstaande positie als recreatie-provincie weer her overt. 'Zeeland Vakantieland' kan niet tevreden zijn met een negende plaats tussen de andere provincies". Traditioneel werd tijdens de Nieuwjaarsreceptie van de Kamer van Koophandel de Prijs voor Creatief Onderne merschap toegekend. Noord- hoek Diving uit Zierikzee kreeg die prijs uit handen van de voorzitter van de Kamer van Koophandel. Een jury had bepaald wie er voor in aanmerking zou komen.. Deze onderneming is gespecialiseerd in dakwerk zaamheden voor inspectie, constructie en onderhoud voor offshore- en inshore-industrie. De onderneming beweegt zich wereldwijd en verrichtte een staaltje van creativiteit - aldus het juryrapport - van de hoog ste orde toen het in harde con currentie niettemin een op dracht in de wacht sleepte om een Argentijns bevoorradings schip dat op de Zuidpool was vastgelopen te ontdoen van de olievoorraden. Ik heb al eens eerder verteld hoe spot en zelfspot vroeger het enige verweer van de machtelozen was. Ze konden er met humor hun situatie in uitdrukken, bij voorbeeld door het gebruik van mooi klinken de woorden voor de eigen armoede. Daardoor wordt die bespreekbaar zonder dat ze met name genoemd hoeft te worden en tegelijkertijd wordt ze gerelativeerd. Een fraai voorbeeld is de benaming 'uut 't zuudwesten' voor waterige jus. „Moe je nog een bitje uut 't zuudwesten over jen aerre- pels?" Het zuidwesten is de winds treek waar de meeste regen vandaan komt en het was geen geheim dat de jus die de werk- mens over zijn en haar eten plengde, voor het leeuwendeel uit de regenbak afkomstig was. Aan die situatie herinner den ook spreuken in de trant van: „Een geite en een goeie regenbak, dan bin je a een 'êêl ènde." Het regenwater kon desnoods ook door de melk! Niet veel minder ironisch is de benaming 'slekkesteker' voor een puntmesje. Het lijkt heel wat, maar het is niks. Hoog stens een slak kan er mee ver slagen worden! Het lijkt heel wat, maar het is niks, zo is de samenstelling 'grööte schuuvage 'ouwe' waarschijnlijk ook bedoeld. Het wil gewoon zeggen: grote opruiming of schoonmaak houden. Door de combinatie van het platvloerse schuiven met de deftige uitgang 'age' ontstaat een lichtelijk lachwek kend, in mijn oren in elk geval ironisch effect. Duidelijk spottend ten opzichte van de 'hogere standen' is de benaming 'geitebiele' voor het ouderwetse gesteven boord. Een geitebiele was de onge makkelijke houten halsband waar de geit mee in toom gehouden werd - een wel zeer oneerbiedige vergelijking met de dracht van de notabelen! Binnen de eigen dorpssamen leving werd spot dan nog toe gepast op de haardracht van de ouderwetse grote boeren (tot 1935): het 'riete dekje'. Verder is er de verdachte over eenkomst tussen de 'bocht' waar in de kerk de kerkeraads- leden (vroeger ook: de heren families) zetelen, en de 'bocht', de ruimte voor het vee in de schuur. Ook hier lijkt een licht opstandig trekje van de dorps bevolking door de wolken van onderdanigheid heen te glo ren! Jan Zwemer Bij inlevering van deze bon ontvangt u 5,- korting p.p. op de normale toegangsprijs bij Maritiem Attractie Centrum Het Arsenaal in Vlissingen. Geldig voor max. 2 personen tot 1 -3- 1995. HET AR IA Hf E1l dus noteert u mij maar voor een abonnement, vier weken de voor Naam: L1 Adres: Postcode: Plaats: Handtekening: In enveloppe zonder postzegel zenden naar: afdeling abonnementen. Antwoordnummer 123,4380 VB Vlissingen. gaat sneller! 01 184 84216

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1995 | | pagina 1