NIEUWJAARS WENSCH. BANKETHAMMETJES Prima kwaliteit DEKKER, Noordstraat. A. D. LITTOOIJ Az. Grootste publiciteit bier ter stede! 3450 ex. worden wekelijks met zorg verspreid. Grootste Publiciteit. I 313 Gravenstraat. S. J.FONTEIJN I 313 Gravenstraat. Prezen beneden iedere Concurrentie. TE HUUR: Voor Hoest en Keelpijn met en zonder been, A. BEUGELINK. JOH. L. CAMMEL0T. No. 11 Woensdag£28IDecember 1903. Achtste Jaargang. Verschijnt eiken Woensdagavond, wordt door de geheele stad gratis verspreid. Spanjaards traat. Trijs der Advertentiën Ondergeteekenden wenschen bij den aanvang van het jaar 1904 VriendenBekenden en Begunstigers een rijk gezegend jaar toe. Met het oog op de Nieuwjaarswen- schen wordt dit blad de volgende week in plaats van Woensdagavond DON DERDAGAVOND verspreid. Advertenties gelieve men echter vóór Woensdagmorgen 12 uur in te zenden. DE UITGEVER. INDISCHE PENKRASSEN. Nog slechts enkele dagen dnnrt de OPRUIMING van alle voorradige HEEREN- en KINDERKLEEDING. Burgerlijke Stand van Middelburg. Advertentiën. in alle prijzen. Snijboonen ©n Zuurkool, puik kookend© groen© Erwten ©n bruin© Boonen, Stukjes ©n Schijfjes gedroogde Appelen fijn© Rookworst, alles tot zeer concurreerenden prijs. de nieuwste patronen wascheohte TAFELKLEEDJES. MIDDELBUR6SCH ADVERTENTIEBLAD FAAM UIT WONINGGIDS. NIEUWS' UITGEVER van 1 3 regels 15 cent, iedere regel meer 5 cent. maal plaatsing wordt'slechts 2 maal berekend. Groote letters naar plaatsruimte. By abonnement van 1000 of 500 regels voordeelige voorwaarden. fSfMfaÊÊÊÈÊP^*9 Wilt Gy by de intrede van bet jaar 1904 uwe vrienden, bekenden en begun- RlIHÜSk stigers gelukwenschen, laat dan uw adres tegen betaling van slechts 10 Cent plaatsen onder de volgende Nieuwjaarswensch in „DE FAAM", die door een ieder hier ter stede gelezen wordt. Afzonderlijke Wenschen worden opgenomen tegen betaling van f0.25 voor 15 regels, iedere regel meer 5 Cent. DE UITGEVER, SPANJAARDSTRAAT E 71. A D. LITTOOIJ Az Auteursrecht uitdrukkelijk voorbehouden. XXXIX. Ik had myn vorige Penkras juist in 't net overgeschreven, toen ik bezoek kreeg van vriend Kawilarang, oud-Hoekoem-Toea van Toelian Ketjil (Minahassa) en thans leerling aan de z.g. Groote Landbouwschool van Bui tenzorg. Natuurlijk las ik hem myn artikeltje voor en tot myn schrik moest ik hooren, dat ik al zeer onvolledig werk had geleverd Ik had wat veel den nadruk gelegd op 't schilderachtige en schoone van den Tuin en ook wel iets verteld van de prachtige gele genheid hier aan heeren geleerden geboden, om hun studies verder te voltooien doch ik had zoo goed als niets gezegd van 't practische nut, dat 's Lands Plantentuin oplevert. „Weet U wel mynheer," zoo zeide Kawila rang, „dat hier o.a. een voortdurend bacterio logisch onderzoek plaats heeft, om de ziekten der cultuurgewassen te kunnen bestrijden Daar hebt u b.v. de noodlottige serehkwaal, die het suikerriet aantast, de ziekten der getah- pertjahboomen, de ziekten, die by tabak, koffie, thee en cacao voorkomen en zooveel schade berokkenen. Ze worden hier allemaal onderzocht, ernstig onderzocht en verschillende geneesmethoden worden geprobeerd, terwjjl dikwijls zeer merkwaardige resultaten verkre gen worden. „En ook onze cultures, de Inlandsche, wor den niet meer vergeten. In den laatsten tyd verkregen zy zelfs den voorrang en dat is goed ook, want ons Indië is toch op slot van re kening door een landbouwende Inlandsche bevolking bewoond, een bevolking, die voor gelicht, geleid moet worden. Zoo werd hier o.a. een grondige studie gemaakt van de be kende en door ons Indiërs zoo zeer gevreesde omomenték der rijstvelden, veroorzaakt door larven in den-grond, larven die de wortels der rijstplantjes binnendringen en boosaardig alle levenssappen tot zich nemen. „Het geneesmiddel schynt dan nu eindelijk gevonden. Men weet nu tenminste, hoe die parasieten te weren en als men dan bedenkt, dat verleden jaar nog x/g van den geheelen Javaoogst door deze ziekte mislukte en dat door die ramp alleen een schade werd geleden van meer dan 3i/2 millioen gulden, dan zult u toch zeker wel moeten toegeven, dat 's Lands Plantentuin nuttiger doel heeft dan om toeristen en Batavianen eens van zyn schoonheid te doen profiteeren. „Trouwens men behoeft maar in den trein te kruipen en nog een half uurtje verder 't ge bergte in te gaan, dan heeft men al natuur schoon genoeg, natuurschoon, dat 't Gouver nement geen cent kost. „En U hadt uw lezers ook moeten vertellen van het zoölogisch- phytophatologisch museum, waar deskundigen alle kwaadaardige insecten bestudeeren en vooral ook naar middelen zoe ken om die vijanden der menschheid te ver delgen. „In het pharmacologisch laboratorium on derzoekt men weer de geneeskundige kracht der planten en vergitten en ook de voedings waarde der Indische vruchten. „U weet hoeveel inlandsche medicijnen er bestaan!" „Ja," antwoordde ik „en ik wil wel bekennen, dat ik ze hier in de tropen boven de meeste Europeesche geneesmiddelen prefe reer. Ik heb ze gedurende myn eerste verblijf in Indië dikwijls met succes toegepast en zien toepassen." „Juist," zeide Kawilarang, „doch die geneesmiddelen worden verstrekt door ge- woi e onbestudeerde Inlanders, door menschen, die de doses voor verschillende gestellen niet kunnen berekenen en dit kan soms zeer ge vaarlijk zijn. „Nu wil de Regeering die obats der bevol king doen bestudeeren en dank zy ook het Instituut voor tropische ziekten te Batavia, zullen over eenige jaren die medicijnen dan eindelijk door de faculteit worden erkend. Wie weet of er later geen schatten met den uit voer zullen worden verdiend Ook hiervoor zorgt dus 's Lands Plantentuin. „Op Tjikeumeuh in den z-g. Cultuurtuin, worden verder verschillende uitheemsche ge wassen gekweekt en hun levensvatbaarheid na gegaan. „Indië levert wel reeds veel op, doch men mag daarom ook nog wel 't goede van buiten probeeren. Ook worden verschillende bemes tingen bestudeerd. En zoo zou ik nog een heeleboel kunnen opsommen „Waarom hebt u niet liever gewacht, tot dat Prof. Dr. Treub terug is uit Engelsch- Indië, waar hij thans, in 't belang van den Tuin is heengereisd?" „Ho! howaarde Kawilarang, nu overdrijf je wel een beetje in je geestdrift voor bota nie Ten eerste kan ik myn reis voor één Penkras onmogelijk uitstellen. Indië is zoo groot en ten tweede verlangen myn lezers geen geleerdheid van me, doch wel wat po pulaire kennis omtrent Indische toestanden. Ik ben het echter volkomen met je eens, dat dit verslag over 's Lands Plantentuin al zeer onvolledig is en 't spijt me dus heusch, dat 't met de post weg moet. Ik zal myn verzuim echter goed maken, vertel me dus nu alles nog eens langzaam en duidelijk, dan zal ik trachten je opmerkingen zoo getrouw moge lijk weer te geven. Ga je gang maar, ik luis ter en schrijf. Tot zoover ons gesprek met vriend Kawi larang, een flink, goed ontwikkeld Menado- nees, die uitstekend zyn Hollandsch spreekt en, evenals de meeste Inlanders die nadenken, een warm overtuigd vriend is van Neêrlands op perheerschappij. Ik wil daar even op wyzen, omdat er nog o zooveel bekrompen „Europe anen" zyn, vooral hier in Indië, die met te- fenzin, ja met vrees zelfs de emancipatie der ndiërs gadeslaan. Ze denken, dat hun ont wikkeling gevaarlijk zal worden en zyn dus voor het oude systeemdomhoudenIk erger me altijd als ik zulke menschen hoor doorslaan, menschen, die door een lang verblijf in Indië meenen reeds op de hoogte te zyn met de toestanden van land en volk. Ze hadden nim mer voeling met den bruinen broeder en zoe ken steeds hun kracht in isolement. Ze be schouwen een Inlander nu eenmaal als een wezen van lagere orde, goed genoeg om door hen gescholden en gehoond te worden. Na tuurlijk vinden ze het dan al heel vreemd, als meer ontwikkelden zich niet meer laten schel den en hoonen en ziet u, daar zit 'm nu eigen lijk de kneep Een beschaafd geschoold Javaan, Maleier, Amboinees of Minahasser weet onderscheid te maken tusschen Europeanen en Europeanen en laat zich volstrekt niet beleedigen, door wie ook. Er zyn er hier wat, die zich o zooveel op 't Europeaanschap laten voorstaan! De fijn voelende Indiërs weten echter al heel gauw met wien zy te doen hebben, en de ontwikkelden onder hen zoeken zeer gaarne den omgang met beschaafde Nederlanders. Waarom ik dit schrijf? Omdat ik gisteren weer een bedroevend staaltje heb bijgewoond. 't Was tegen half vyf in den middag, toen een zwaar beschonken mynheer" (Hier is elke Europeaan een „toean"in een dos a dos voorby reed, ten spot natuurlijk van de Inlandsche gemeente. Hy had het hevig te kwaad met den koetsier, wien hij de gemeenste scheldwoorden naar het hoofd wierp en die niets antwoordde, doch stapvoets voortreed,stapvoets, opdat zyn dron ken vrachtje niet uit de kar zou tuimelen. Toen schelden nu niet scheen te helpen, riep de „toean" plotseling„Saja orang blanda en loe satoe monjet selam (Ik ben Hollander en jij bent inlandsche aap en om aan deze woorden nog wat meer kracht by te zetten, begon toen de edele ver tegenwoordiger van ons ras hier in de tropen, den armen dos a dos koetsier te slaan en te stompen. Politie was altjjd niet aanwezig en daarom moest ondergeteekende wel handelend optreden, al was 't maar om aan de verschrikte Inlanders te toonen, dat een Nederlander zich niet onder alle omstandigheden solidair ge voelt met landgenooten. Toen onze held dan op den grond gerold was en waggelend weer opstond, riep hy„Ik ben de neef van den assistent-resident „dat is gemeen van je om een Inlander te helpen Kijk lezers, zoo'n uitroep teekent, zulke Europanen nu zyn vooral bevreesd voor meer dere ontwikkeling van den Inlander en willen geen Hollandsch hoegenaamd door hem hoo ren spreken. Zulke Nederlanders zyn hoogst nadeelig voor ons prestige Zooeven lees ik in de bladen een raar be richt omtrent de Boeren (Zuid-Afrikaners) op Lembang naby Bandoeng. We zullen er morgen heen gaan om de kwestie persoonlijk te onderzoeken, 't Is daar nog kouder dan hier, dus een heerlijk uit stapje naar het hart van de Preanger Lt. Clokcknek Bbousson b. d. Buitenzorg. Van 1521 December. GETROUWDG. Gras, jm. 33 j. met J. Siebenga, jd. 35 j. Ph. H. ter Meulen, jm. 23 j. met M. Tjaarda, jd. 26 j. A. Stroojm. 23 j. met C. J. Kraak, jd. 24 j. BEVALLENT. M. Biesen, geb. Meyer, z. W. C. 'van Aartsen, geb. Smit, z. M. A. van de Kreke, geb. Flink, z. OVERLEDENJ. H. Hoogendorp, wed. van J. Meeusen, 79 j. P. Baljeu, wed. van P. Ale- wynse, 87 j. J. M. Klittenberg, man van E. Le Grand, 80 j. C. J. Boers, ongeh. d. 27 j. M. M. Eiff, d. 1 j. A. de Pagter, man van L. Daniëlse,?I39 j. M. F. Pichal, wed. van P. Ragut, 80 j. J. H. van de Kamer, vrouw van L. E. Hendrikse, 79 j. Blijkens eene een- en andermaal geplaatste Advertentie in dit blad, wordt met7Januari a.s. niet meer opgenomen de Woninggids van het Verkoop- en Ver huurkantoor. Naar aanleiding daarvan zyn wy besloten èn ter wille van onze zeer vele lezers èn op vereerend verzoek wekelijks een overzicht te geven van de te Koop of te Huur aangebodene Woningen. Eene advertentie, betreffende het te Koop of te Huur aanbieden eener Woning enz., in ons blad geplaatst, wordt GRATIS opgenomen in onze Woninggids, waardoor dus aan uwe Adver tentie tweemaal publiciteit wordt gegeven. Wil men eene Woning alleen opgenomen hebben in de Woninggids, dan zyn wy, tegen zeer billijke voorwaarden, bereid daaraan gevolg te geven. De Woninggids zal zoo ingericht worden, zoodat men direct een goed overzicht heeft. DE UITGEVER. 2 BENEDEN- en 1 BOVENWONING voor kleine gezinnen, a f 1,40 per week. Te bevragen Veersche Singel S 87dL Kneip's pastilles en Bon Bons by Lako. Zoo even ontvangen

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1903 | | pagina 1