Capes S.J.FONTEIJN Kortedelft G 27. Zuurkool en Snijboonen. A, D. UTTOQIJ Az. P. J. TAVENIER, Grootste publiciteit hier ter stede! 3450 ex. worden wekelijks met zorg verspreid. Grootste Publiciteit. Uitsluitend soliede kwaliteit. Alle maten voorradig. a zyn A VAN l>ER WEE1E. Prachtig voor St. Nicolaascadeau Gebruikte, zoo goed als nieuw. VERSTRAATE, Reuzenkoeken, DË JONtiE, Langeviele. M. C. Dl WAAL. MAAGLIJDERS!! No. 6: Woensdag II November 1908. Achtste Jaargang. Versohijnt eiken Woensdagavond, wordt door de geheele stad gratis verspreid. Spanjaardstraat. INDISCHE PENKRASSEN. Burgerlijke Stand Tan Middelburg. Advertentiën. I 313, GRAVENSTRAAT I 313. OOK IN RUIL. GROOT en ZACHT, 11 CENT. 1IDDELBURSSCH ADVERTENTIEBLAD FAAM HET WONINGGIDS. NIEUWS' UITGEVER Prijs der Advertentiên van 13 regels 15 cent, iedere regel meer 5 cent. maal plaatsing wordt slechts 2 maal berekend. Groote letters naar plaatsruimte. By abonnement van 1000 of 500 regels voordeelige voorwaarden. Auteursrecht uitdrukkelijk voorbehouden. XXXIV. De stoomtram van Batavia naar Meester-Cor- nelis is een gemakkelijk en goedkoop middel van vervoer, waarvan vooral door Inlanders en Chineezen een ruim gebruik wordt gemaakt. Voor slechts enkele centen besparen de bruine broeders zich een heele wandeling en loopen doet men op Batavia nu eenmaal niet dan by gebrek aan geld. Ieder, die 't maar even mis sen kan, maakt gebruik van tram of dos a dos, en als men weet, dat er op Batavia en Meester- Cornelis samen ongeveer 8000 van die karre tjes zyn ingeschreven en dat elke dos a dos- voerder gemiddeld 's avonds drie gulden thuis brengt, dan begrypt men zeker wel hoe wei nig of de wandelsport hier in trek is. Karretjes en paarden zien er over 't algemeen smerig uit en de dos a dos-verhuurders, meest al Europeanen van gemengd bloed, Chineezen of Arabieren, maken dan ook een prachtige rente van hun kapitaal. Ue Inlandsche koetsiers toch ontvangen slechts vyftien gulden 'smaands traktement zon der kost en een karretje met twee paarden koopt men gemakkelyk voor ongeveer honderd twin tig gulden. Onderhoud, voer, belasting enz. be draagt niet meer dan vyf en twintig pop per maand. Als men nu weet, dat iedere koetsier 's avonds drie gulden binnen brengen moet, terwijl de rest door hem gestolen mag worden, dan blykt hieruit, dat men met een kapitaaltje van honderd en twintig pop een maandelyk- sche rente van vyffcig gulden maken kan, waar uit dan ook alweer volgt, dat een sommetje van slechts 1200 gulden al voldoende zou zyn, om als grand seigneur hier te leven. Voor speculanten in Amerikaansche spoor wegwaarden zeker om van te watertanden. Luister echter verder, er is'ngroote „maar" aan verbonden Wanneer men geen duivel voor zyn volk is, zal men, trots alle berekening, binnen weinige maanden zoo arm als Job zyn. Er bestaan nu eenmaal geen grooter gauwdieven dan onze Ba- taviasche dos a dos-koetsiers, natuurlyk alweer met de noodige gunstige uitzonderingen op den regel. Intusschen is de tram van de benedenstad aangekomen en stappen wy aan de stopplaats by Cang Ketapang in. Het is nu wat koeler geworden, de zon staat al ver in 't Westen en we kunnen juist nog vóór het invallen der duisternis op „Meester" zyn. We volgen dan voorloopig het kanaal, waar in weer vroolyk mannen en vrouwen, knapen en meisjes, Inlanders en Chineezen rondsparte- len. Het water is wel chocoladebruin, doch dat hindert blijkbaar niet, 't koelt toch af en van bacteriën hebben de luidjes nu eenmaal geen verstand. We komen thans aan een groote bocht, 't Kanaal zet zich n.l. in Oostelijke richting voort. Hier zijn we op Ryswyk, dat van Noord- wyk door 't water gescheiden is. Dit gedeelte van Weltevreden is zeer schil derachtig en 't krioelt er om dezen tyd van wandelaars en dos a dos. Vooral 's avonds, bij maanlicht, is het hier aangenaam wandelen. Eerst zien we rechts de bekende sociëteit „de Harmonie", die reeds onder Daendels werd opgericht. Jammer, dat het zoo fraaie gebouw slechts een zeer klein tuintje bezit. Het bestuur zou gaarne uitbreiden, doch de naaste buurman vraagt een veel te groote som voor zynf grond. Weldra zien wy het oude Paleis van den Gouverneur-Generaaldat door een overdek ten jgang met hetj^nieuwe op het Konings plein verbonden is. Het oude gedeelte, dat van buiten al een zeer eenvoudigen indruk maakt, bevat de za len en galerijen, die voor groote audiënties en feesten bestemd zijn. Aan de overzijde op Noord wijk zien we nog de betrekkelijk kleine woning van den Vice- Admiraal, Commandant der Zeemacht met een wacht van Europeesche soldaten. Matrozen of mariniers zouden hier zeker beter op hun plaats zyn Een aardig effect maken aan de overzyde de villa-toko's en café's van Versteegh en Houpt, ondernemende banketbakkers, die hier ryk worden. Aan het einde van Noord wyk en Reiswyk gekomen, is men op een der drukste punten van Batavia, waar de Spoorlijn naar Biuten- zorg en de stoomtram elkaar kruisen. We zien hier rechts het fraaie Wilhelmina- park, in 1898 met de Kroning van Hare Ma jesteit geopend. Hier is ook het Atjehmonu- ment zichtbaar, bij den ingang opgericht, als een hulde aan de grondvesters van Neêrlands gezag op Noord Sumatra. In het voorbygaan werpen we nog even een blik op fort Prins Fredrik, de vroegere citadel van Weltevreden, die sedert jaren geen bezetting meer heeft en tot munitiemagazijn werd gedegradeerd. De oude citadel wallen zyn handig in het parkplan opgenomen en nu vooral bezocht door baboe's met kinderen en vrijende paar tjes! Dat hebben de militaire bouwmeesters ook niet kunnen droomen De citadel ligt op een eilandje en de fort grachten staan in rechtstreeksche verbinding met de rivier van Batavia, de Tji-Liwoeng, die langs de sterkte, haar water loost in de gracht Noordwijk-Rijswijk-Molen vliet en bovendien nog door een groote sluis in het kanaal Pas- sar-Baroe-Zuid, om later 't U van vroeger bekende kanaal Goenoeng-Sahari, evenwijdig aan Molenvliet, naar zee te stroomen. De tram brengt ons langs Passar-Baroe-Zuid en we zien daar o.a. het onoogelyke Post- en Tele graafkantoor, alsook 't Bataviasche Komedie gebouw, waar de tram alweêr een bocht maakt en thans in byna Zuidelyke richting langs Komediebuurt, Waterlooplein en Passar-Senen stoomt. Hier zyn we dan weder in de militaire wijk en 't wemelt er dan ook van fuseliers, zoo blanke als bruine. We ryden hier n.l. langs de achterzyde der kampementen. De eigenlijke passar (markt), die we op on zen rytoer reeds bezochten, de vuile slecht on derhouden buurt der Chineezen, ligt meer Oos telijk van onzen weg. Toch kunnen wij nu en dan door een der ve le zijstraten een blik werpen op dit drukke vroolyke doch benauwde stadsgedeelte. Over de brug by Kramat komen we aan den grooten Postweg, die van hier dwars door Ja va loopt en door Daendels werd aangelegd. Zelden zagen wy zulk een straatweg Er kunnen met gemak vyf of zes groote rij tuigen elkaar passeeren en ook is er een pad voor voetgangers en inlandsche karren. De weg wordt door zwaar geboomte bescha duwd en tot „Meester" toe, zien wy aan weers zijden prachtige villa's. Jammer dat men zoo weinig werk van de erven maakt. Goed onder houden tuinen met bloemperken, zouden hier heerlijk mooi uitkomen, doch 't schijnt wel alsof deyeelderige Indische natuur de menschen hier langzamerhand bederft en ze geen gevoel meer voor 't schoone hebben. a't Is altyd groen en nog eens groen", zoo klaagde mij onlangs nog een knorrige oud- gast, wiens familie op een bovenhuisjein Hol land misschien met o zooveel zorg en liefde bloemetjes kweekt en er dankbaar is voor elk jong groen blaadje en knopje, dat ze ontdekken. Ja, zoo is nu eenmaal de mensch! Later als die mopperaar weer goed en wel in 't vaderland zit, dan scheldt hy op 't land van mist en kou en js ook daar dan weer ver geten, hoe hy eens in Batavia stikte van hitte en stof. Elk land heeft nu eenmaal zyn goed en zyn kwaad en 't beste is, er alleen de lichtzijde te zoeken en 't kwade kalmweg niet op te mer ken. Op die manier alleen behoudt men overal z'n goed humeur! Aan 't station te Kramat moeten we over stappen en weldra gaat het nu in snelle vaart langs den Postweg. Wy passeeren de gebou wen van de Opiumfabriek, waar 't gevaarlijke heulsap van Gouvernementswege bereid wordt. Over den Opiumvloek zullen we 't later nog wel eens hebben. Ik had hier nog geen gele genheid 't resultaat der. regie, d.w.z. der re- geeriugsleverantie, te bestudeeren en moet mijn oordeel dus opschorten. In alle geval beweer ik nu reeds, dat 't heel wat moreeier geweest zou zijn, als invoer van- opium door 't Gouvernement was verboden en 't gebruik er van zwaar werd gestraft. Iets verder hebben we de sekola-radja (Ko- ningsschool) of het Gymnasium Willem III, dat feitelijk eene Hoogere-Burgerschool met vijf jarigen cursus is. Hier wacht ons de inlandsche arts Tehu- peiory op, de jonge man, van wien ik U reeds sprak. Hij, een Amboinees van geboorte, werd dit jaar tot dokter-djawa benoemd, nadat hy met No I de Opleidingsschool te Weltevreden had verlaten. Hy is een warm voorstander van de Wes- tersche beschaving en heeft plan opgevat om spoedig naar Holland te komen en nader met 't moederrijk kennis te maken. Als geneesheer heeft hij een grooten roep en de Europeanen op Meester-Cornelis ver trouwen hem ten volle bij de zwaarste ziekten. Vurig hoopt hij, dat 't Gouvernement de dokter-djawa's in de gelegenheid stellen zal hun studie aan een der Nederlandsche uni versiteiten te voltooien en, naar wy uit zeer vertrouwbare bron vernamen, bestaat er alle kans, dat de tegenwoordige Minister van Ko loniën aan dit verlangen der Inlandsche ge- neesheeren zal voldoen. Al pratende met onzen dokter, die me juist vertelt, dat hij is aangezocht om met een wetenschappelijke expeditie dwars door Borneo te trekken, in tegenovergestelde richting van de expeditie Dr. Nieuwenhuis, komen we te Meester-Cornelis, een lief klein plaatsje waar 't militaire element domineert. Lt. Clockener Btousson b. d. Batavia, 30 Juni 1903. Van 3 9 November. ONDERTROUWDJ. de Ridder, jm. 21 j. met U. J. Oorné, jd. 21 j. A. B. M. Biesen, s. 26 j, met T. M. Meyer, jd. 26 j. H. Schoute, jm. 30 j. met C. van den Berg, jd. 21 j. GETROUWDJ. H. Snyders, wedr. 75 j. met D. J. Ludikhuizen, jd. 44 j. J. den Hol lander, jm. 24 j. met A. M. A. Stevens, jd. 21 j. A. Beaufort, jm. 27 j. met P. Janse, jd. 24 j. D. G. Carol, jm. 29 j. met S. den Engelsman, jd. 28 j. BEVALLENM. 0. van Heulen, geb. De Vroom, z. J. Kerkhove, geb. Francooy, z. M. E. de Koster, geb. Malgo, d. P. IJsel, geb. Geelhoed, z. C. van Agten, geb. Dirkse, d. J. P. Boone, geb. Ingelse, d. J. L. van de Vyver geb. Bouwense, z. Geboren: Een buitenechtelijke d.; moeder 29 i. OVERLEDENR. van den Broske, wedr. van E. H. Meeuwsen, 70 j. A. M Westra, ongeh. d. 57 j. S. Klap, ongeh. d. 18 j. Demisaisons, Heeren Winterjassen, Jongens Winteijassen, Kinder Winterjassen. Heeren Pantalons, Kinderbroekjes in Cheviot, zwart en bruin Manchester, Mans- en Jon gens Werkbroeken in bruin en gestreept Engelsch Leer. ONTVANGEN een groote sorteering Ge kleurde Cols, Piastrans en Zelfstrikkers, Zyde Foulards en Kragen, Boord- en Manchetten- Knoopen, enz. Al was de Zomer nog zoo nat, Al ging Transvaal in Engeland's schat, Al moest De Wet het ook opgeven, Al moest Dreyfus op 't Duivels-eiland leven, Al vindt men in In die, nog zooveel Mooren, De St. Nicolaas van v. Wittene, gaat toch nooit Ze is altyd lekker, hard en versch, [verloren. Men koopt ze nergens zoo lekker en best, Men kan ze er krygen, wanneer men ook komt, En dat voor den prys van 30 Cent 'tPond. Eerst proeven voor men ze koopt, dat is de [zekerste zaak. By L. v. Wittene H 142, in de Heerenstraat. lange Breestraat O 157. Smederij en Kachelmakerij. Ruim gesorteerd in: Vulkachels, gegoten en geslagen Haarden^ Kachels en Fornuizen, Gepoetste en in vuur Verlakte aan uiterst laaggezette pryzen. TEVENS EEN GROOTE PARTIJ Langeviele. MUZIEKONDERWIJZER, LANGE DELFT 129 geeft les in Pianospel Orgel- Harntondwmspel Zang en Theorie der Muxiek. VRAAGT CONDITIËN. Weer ruim voorzien van myne Reclame poedercbocolaad per ons 12 cent, per 5 ons 55 cent, per kilo een gulden. Timmermans, Noordstraat. Door het Maag poeder van Apotheker Boom zyn duizenden Maaglyders geheel ge nezen van Maagpijn, Maagkramp, Zuur, Hart water en slechte Spy svertering. Overal verkrijgbaar in de Drogistwinkels a 75 ets. per doos met 500 attesten. Te Middelburg by 0. A. Schulte Co.

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1903 | | pagina 1