Demisaisons. Capes. publiciteit hier im stede! 3400 ex. worden wekelijks met iorg verspeld, ©ratste FnMislieii. SCHERP 8. J F N T E IJ N. CONCURREERENDE PRIJZEN. No. 49; Woensdag 16 September 1903- Zevende Jaargang. Verschijnt eiken Woensdagavond, wordt door de geheele stad gratis verspreid A, D. UTTOOIJ Az. Span jaar datraat der Admrtentièn van 1—8 regels 15 Cent, iedere regel meer 5 Cent. S maal plaatsing wordt slechts 2 maal berekend. ©rootste INDISCHS PENKRASSÉÏL XXVII. NIEUWSTIJDINGEN; In alle Maten vo'o r r a d i g, Eene buitengewone onderscheiding Burgelij ke Stand van Middelburg. I mm ■IDDEIIORGSCH 1DTEEIEJ1IEBUD DE FAAM MET WONINGGIDS. UITGEVER Groote letters naar plaatsruimte, Bij abonnement van 1000 of 500 regels voorde elige voorwaarden. Onze lezers weten reeds welk droevig onge luk tijdens den storm Vrijdag met den tram plaats had. Een jong veelbelovend leven werd afgesneden Hoe zinkt echter dit ongeval in 't niet bjj de zeerampen, die, om ons slechts bij onze naaste omgeving te bepalen, het arme vis- schersdorp, Arnemuiden, troffen. Drie hoogaartsen werden een prooi der gol ven, waardoor niet minder dan 13 menschen het leven verloren. Negen weduwen met 25 kinderen blijven onverzorgd achter. Onver zorgd En dat met den winter in 't gezicht, na een, ook voor de visschersbevolking, slechte zomer, Hulp, financiëele hulp is dringend noodig! Wij zyn blijde, dat zich een comité in ge noemd dorp heeft gevormd, dat zal trachten de geslagen wonden eenigermate door gelde lijke inzameling te verzachten. Wy verhelen echter niet, dat wij met de wijze van optreden ons niet volkomen kun nen vereenigen, Neen, de gelden moeten niet gebracht worden, want, ach, het brengen wordt door zeer velen vergeten. De gaven zullen eerst rijkelijk vloeien, indien men er zelf omkomt. Laten de visschers in visschers- tenue, dat maakt indruk na verlof van de Burgemeesters, in onze goede stad en elders persoonlijk huis aan huis rondgaanzijn er bezwaren aan verbonden, dat de visschers het doen, dan zullen zich overal wel eenige jonge mannen voor dit werk disponibel stellen. Laat ons toonen, inderdaad toonen, dat wij meeleven met het zwaar geteisterd Arne muiden. Mijne Zaterdagavonden breng ik meestal door in de cantine der dokter-djawaschool. Het is er altijd zeer gezellig en het doet mjj terugdenken aan het leven als cadet te Breda, De jongelui zijn op die avonden vrij van gedwongen eigenoefening en ze amuseeren zich met biljart- en kaartspel of wel bestudeeren ijverig de verschillende bladen en tijdschriften op de leestafel, Evenals wij cadetten in onzen tijd, houden ook die jeugdige inlandsche studenten veel van versnaperingen, aan het buffet voor weinig 'geld te verkrijgen. Er wordt onderling nooit anders dan Hollandsch gesproken en niet een gebroken taaltje, zooals Justus van Maurik den indo-europeaan in den mond legt (Indrukken van een Totok), doch zuiver echt beschaafd Nederlandsch, zooals men dat onderontwikkelde jongelui in Nederland gewoon is. Een inlander is van nature weetgierig en zoo komt het, dat de leerlingen dezer inrichting voor hun leeftijd al heel wat hebben gelezen en ook over ver schillende kwesties van den dag een zeer besliste meening hebben, Feitelijk zijn het geen inlan ders meer, al blijven ze gelukkig veel voor hun land en volk gevoelen. De sport vindt in hen trouwe beoefenaars. In gymnastiek en voetbal behoeven ze voor de westersche jongelui in 't geheel niet meer onder te doen. Er zijn zelfs echte acrobaten onder, wat niet te verwonderen is vanwege de hun aangeboren vlugheid, Evenals op de Militaire Academie te Breda, hebben de jongelui hier hun verschillende clubs en vereenigingen, die het leven onderling zeer veraangenamen en dekameraadschap bevorderen. De verhouding tusschen Christenen en Mo- hamedanen laat niets te wenschen over. In vroegere jaren is dat wel eens anders geweest, doch gelukkig heeft de geest van verdraagzaam heid en broederschap ook hier de slagboomen der godsdiensten doen wegvallen, Aan het hoofd der inrichting staat de heer H, F. poll, oud-officier van gezondheid, die een militaire tucht handhaaft, vergrijpen tegen de discipline worden met^arrest en provoost gestraft, terwijl 't eiken dag^by^dengdirecteur rapport is. Ik vind dit systeem voor burger studenten wel een beetje bar en vooral de eenzame opsluiting, voor betrekkelijk onbedui dende feiten, eene marteling, die m. i. niet noodig is. Deze opmerking geldt trouwens ook voor het leger en alleen officieren, die vroeger zelf nooit eens in de „de pot" gezeten hebben, zullen lichtvaardig een medemensch voor eenige dagen „in 's Loch stecken", zooals het in het duitsche leger genoemd wordt. Schrjjver dezes heeft er als cadet eenige malen van geprofiteerd en vond daarom steeds eenzame opsluiting een zeer wreede straf. De toepassing er van moest op een burgerinstituut als de dokter-djawaschool zeker verboden zijn. Men vindt het misschien een kleinigheid, doch ook kleinigheden wensch ik de aandacht de vestigen. Behalve genoemde directeur zijn aan de school werkzaam een onderdirecteur-leeraar, eenige vaste en tijdelijke docenten en een assistent leeraar. Dit voor zoover het medischonderwjjs betreft, 't Voorbereidend onderricht berust in handen van 3 onderwijzers. Om voor Hoofd der voor bereidende afdeeling in aanmerking te komen, moet de candidaat van eené acte in de wiskunde zjjn voorzien. Een taalleeraar van het Gymna sium Willem III treedt als docent in de Duitsche taal op. Evenals aan andere inrichtingen van middel baar en uitgebreid middelbaar onderwijs in Indië, heeft men ook aan de school tot opleiding van inlandsche artsen te kampen met het leeraarspersoneel. De meesten zijn tijdelijk-do- centen. Het zjjn officieren van gezondheid en militaire apothekers in actieven dienst, men schen dus, die buiten hun leeraarschap nog andere plichten te vervullen hebben. Dan zijn de talrijke overplaatsingen ook oorzaak, dat het onderwijs op een bepaald oogenblik tjjdeljjk moet worden gestaakt. Ten einde deze onaangenaamheid te voorkomen, heeft de Regeering besloten vaste leeraren voor de voornaamste leervakken aan te stellen, zoo b.v. voor de 3 hoofdvakken genees-, heel- en verloskunde en dan nog voor de natuurweten schappen (physica, chemie, zoölogie, botanie). Oandidaten voor de betrekking van vast leeraar zijn uiterst schaarsch, aangezien de daaraan verbonden bezoldiging te gering is (f 350.- als beginsalaris per maand, welk bedrag een officier van gezondheid, als tjjdeljjk-leeraar, te zamen met zijn salaris als officier ook geniet.) Daarbij komt nog, dat een officier van gezondheid, tijdelyk leeraar, het recht tot uitoefening der particuliere praxis behoudt, eene toelage voor civielgeneeskundigen dienst en voor het opzicht over de vaccine geniet, alle welke voordeelen geheel wegvallen bij eene aanstelling als vast- leeraar. De assistent-leeraarwordt gekozen uit de meest kundige inlandsche artsen. Op het oogenblik is dit de Javaan Mas Radji- man, een inlander van zeer groote algemeene ontwikkeling, die hjj zich door veel lezen en denken heeft eigen gemaakt. Het onderwijs is zoowel theoretisch als prac- tisch, Theoretisch onderwijs wordt door de leeraren gegeven in de schoollokalen, practisch onderwijs op de Poliklinieken en Klinieken, in de operatie- en sectiekamers en in het natuur kundig en chemisch laboratorium der school, waaraan ook een apotheek is verbonden. Aan de school zyn 4 poliklinieken voor be hoeftige personen: lo in oogziekten, 2o in interne- en zenuwziekten, 3o in chirurgische en huidziekten, en 4o in ziekten van keel, neus en oor. De poliklinieken worden zeer druk bezocht. Vooral de chirurgische en oogheelkundige polikliniek trekken vele patiënten. iSvOok werd in het laatste jaar eenmaal's weeks door de hoogste klasse eene klinische les ge volgd in het z.g. stadsverband te Batavia, eene inrichting voor zieke behoeftige inlanders, voor gevangenen en prostituées. Het materiaal voor medisch practisch onder wijs is in dat ziekenhuis steeds zeer ruim voorhanden, het is alleen maar jammer, dat de afstand naar 't Stadsverband in de benedenstad zoo groot is, waardoor een bezoek daarvan, meerdere malen in de week, aan bezwaren onderhevig is en een geregelde observatie der patiënten onmogelijk wordt. Sinds 1899 is het onderwijs op de School zoodanig uitgebreid, dat zij bepaald wetenschap pelijk gevormde mannen aflevert, die officieel thans niet meer dokter-djawa, doch inlandsch arts worden betiteld en die na eene voorberei dende studie van drie jaren, nog gedurende zes jaar college liepen, gedwongen college volgens militaire régime in de genees-, heel-, verlos- en artsenijbereidkunde. Als kinderen van het land hebben die inlandscheartsen meestal een snelleren blik op de inheemsche ziekten dan de jonge dokters uit Europa en dit is de reden, dat dan ook menig Europeaan aan hen de voorkeur geeft. Er zijn inlandsche artsen, die, dank zij hun goede reputatie en succes by verschillende patiënten, een bijslag op hun traktement genieten van ongeveer 500 gulden per maand! De jongeren blijven eenvoudig leven en be sparen zich daardoor een kapitaaltje, om later in -Holland nog verder te kunnen studeeren. De Maleier Abdul Rivai te Amsterdam, ook een oud-dokter-djawa, heeft een voorbeeld gegeven, dat de jonge artsen, tot navolging prikkelt. Over eenige jaren zullen er meerderen naar Holland komen. De évolutie der Indiërs begint Arnemuiden. Vry dagmorgen voor den orkaan voeren eenige hoogaartsen van hier uit de haven van Oolijnsplaat. De wind dreef hen uit den koers. Twee konden nog te Veere binnen- loopendoch een verging voor het Sas van Goes en de overige twee zijn in de Zandkreek omgeslagen. De opvarenden zyn jammerlijk verdronken. Hulp verleenen was onmogelyk zonder eigen leven te verliezen, want alles verkeerde in nood. "Vergaan zijn de ARM. 19, 22 en 25. De schipper van de 19 heette B. de Nooijer Bz.de bemanning bestond uit drie mannen en twee jongens buiten den schipper. Van ARM. 25 was schipper K. van de Ketterij de bemanning bestond uit 3 mannen buiten den schipper. Van de ARM. 22 was schipper Jan de Nooijer, met een bemanning van 3 mannen, buiten den schipper. In het geheel zyn 13 menschenlevens te betreurenacht van de verdronkenen waren gehuwd en laten 25 kinderen na. Stavenisse. Aan den Margarethapolder onder deze gemeente, is tijdens het stormweer van jl. Vrijdagmorgen eene zoo goed als nieuwe roeiboot, waarin alleen een stevig touw, opge- vischt en aan den berm vastgelegd. Herken- ningsteekens ontbraken geheel. Niet onwaar schijnlijk is zy afkomstig van de vrachtboot Stad-Amsterdam III, Vrijdagavond te Hans weert aangekomen, waarvan op de Ooster-Schelde de sloep van het dek is weggeslagen. De storm van Vrijdag heeft te Bruinisse een ramp tengevolge zooals zeker bij men- schenheugenis niet is voorgevallen. De hoog- aarts no. 34 is vlak voor de haven van Bruinisse omgeslagen en de opvarenden, een drietal jonge mannen, waarvan een gehuwd en vader van een tweetal kinderen, zjjn jammerlijk omge komen. Het was een vaartuig van de Gebr. van den Berg; als schipper was aan boord W. van den Berg Dz., terwijl mede aan boord waren D. van den Berg Jz. en H, Okkerse. De stoomboot „Numansdorp" van de Rott. Tramw. Mij, heeft nog eene poging aange wend om te redden doch moest helaas wegens den lagen waterstand te ver van hen verwy- derd blijven, Het laatst heeft men hen gezien zittende op het vlak van de naar omlaag lig gende hoogaarts dicht by den oever van den Anna Jacobapolder, tot op eens een golf hen van het vaartuig afsloeg en in de diepte deed verdwijnen. Machteloos stond men op de haven het woeden der elementen aan te zienslechts zeer enkelen hadden het ongeval gezien en vertelden vol siddering wat zy vermoedden, dat dicht by de veilige haven werd afgespeeld. Geen hand tot redding kon wegens het ver schrikkelijke weer worden uitgestoken en telkens weer zag men een ander vaartuig langs de haven voorby jagen in den storm en nevel om in het Zijpe een toevluchtsoord te vinden. Van vele vaartuigen wist men niet of zy reeds behouden waren en telkens ontspande zich het gemoed als men hoorde dat die en gene goed waren aangekomen. Des avonds werd door de stoomboot de drij vende hoogaarts opgevischt en hier aangebracht. Hoewel men langen tyd heeft gedregd en ge zocht, is men er nog niet in geslaagd al de lijken te vinden. Zondagmiddag is hetlykvan v. d. Berg opgevischt. Van alle andere vaartuigen zyn berichten gekomen van behouden aankomst en zijn reeds velen hier aangekomen. Zaterdagmiddag is hier aangebracht de hoogaarts Arnemuiden 22 die drijvende werd gevonden in de bocht van Ouwerkerk. Moord te Kuitaart. De rechtbank te Mid delburg heeft het bevel tot gevangenhouding van Salomon Koole, verdacht van dïievoudigen moord te Kuitaart, wederom met 30 dagen verlengd. Ook op het Haringvliet heeft de storm van Vrijdagochtend zich doen geldenvooreerst zijn vele visschersvaartuigen blazers in deze haven gevlucht, allen met verlies van zeil en netteneen' zit in het Aardappelgat vastnog één sloeg vol water met het treurig gevolg, dat de jeugdige knecht A. de L. van Stellendam door de staffok overboord sloeg en jammerlyk verdronk. De blazer GO 12, schip per J. v. d. H., zjjn mast verloren hebbende, is door een sleepboot opgepikt en te IJmuiden binnengebracht. Omtrent den blazer GO 22, schipper W. L., weet men nog niets met zekerheid. heeft de welbekende en in ons land door 45 filialen vertegenwoordigde Singer Maatsehappjj wederom behaald; want zjj verkreeg op de onlangs te Waalwjjk gehouden Internationale Tentoonstelling van de Schoen- en Leder-In dustrie niet slechts een hoogsten prijs (een Eere-Diploma), maar buitendien ook nog de door H. M. de Koningin-Moeder geschonken Eere-Medaille. van 814 Sept. ONDERTROUWDC. Baas jm. 26 j. met L. Danielse jd. 24 j., A. Compeer wedr. 41 j. met F. J. de Wagter jd. 42 j., J. Kemeling wedr. 32 j. met M. J. Wynes wed. 30 j. GETROUWDA. Breel wedr. 43 j. met M. Gideonse wed. 45 j., J. P. Gillissen jm. 20 j. met A. de Steur jd. 18 j., J. de Rjjkejm. 26 j. met A. de Kujjper jd. 21 j., J. Trapman jm. 24 j. met 0. S. Petiet jd. 21 j. BEVALLENJ. A. Lejjnse geb. Yogel z., N. de Nood geb. Cornelisse z., L. M. Lampert geb. van Gemert d., B. C. Bellaart geb. Maandag z., A. J. H. Meertens geb. Wens z., J. U. Brons feb. Pots d., D. M. Alewjjnse geb. Maas d., C. H. Verstelle geb. Rivière d., J. Loojjse eb. Joosse d., T. Sturm geb. De Rjjcke d., J. J. de Graaff geb. Berger d. OVERLEDENJ. A. Barto wed. van J. Goudswaard 78 j., J. Kaboord wedr. van D. M. van de Kreke 85 j., P. M. Kooiman wed. van H. Mol 86 J., P. M. van der Staal 10 maanden z., A. Wolff 8 maanden z»

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1903 | | pagina 1