MIDDELS0R6SGH 11 ÏT W0N1HUIDS. A. D. LITTO0IJ Az. Grootste publiciteit Mer. ter stede! 3400 ex. worden wekelijks met uorg verspreid. Grootste Publiciteit. Gravenstraat 1313. S. J. FONTEIJN. Gravenstraat 1 313, No. 45: Woensda? 19 AngU8tus"190S. Zevende Jaargang. Verschijnt eiken Woensdagavond, wordt door de geheele stad gratis verspreid Span j aar d straat. Ëry* der Adv&rtentten: van 1-3 rtgtli 15 Cant, iadere ragal maar 5 Oant. 8 maal plaatsing wordt slecht» 3 maal be rakend. INDISCHE PENKHASSEN. NIEUWSTIJDINGEN; Steeds voorradigeeren-, Jongeheeren- en Kindercostuums, Pantalons enz. in alle grootten en een prachtige sorteering Stoffen voor Kleeding- naar maat. Scherp concurreerende pry zen. 60ED PASSENDE NIEUWSTE MODELLEN. Burgelijke Stand van Middelburg. IIEUWS ADVERTENTIEBLAD FAAM UITGEVER ,An?ro!iJn1ntt,nl,Qaar plaatsruimte. By abonnamant van 1000 of 500 regels voordeelige voorwaarden. XXIII. We namen lieden eens een kijkje in Toko Oost en West" op Ryswyk. De Indische vereeniging van dien naam werkt geheel zelfstandig, doch houdt natuurlijk voeling met het Hoofdbestuur van „Oost en West' in Nederland. Toen zich in patria mannen en vrouwen van verschillende richting aaneensloten met het gemeenschappelijke doel om nuttig werkzaam te wezen voor Indië en de Indiërs, toen vond dit streven spoedig weerklank in deze gewesten zelf en werd er eene ^ederlandsch Indische Vereeniging „Oost en West" opgericht. Deze Vereeniging yvert yoornameiyk voor de zedeiyke en stoffelijke verheffing van den inlander. We kunnen het niet genoeg toejuichen, dat er in de laatste jaren menschen zijn opgestaan, die begrepen, dat er ook eindeljk iets voor het arme volk hier moest worden gedaan. Och, de inlander is over het algemeen zoo volgzaam, zoo geduldig. Hij heefi; nog niet zoo leeren morren over der menschen ongelijke lotsbedeeling hier op aarde, want fatalist als hy is, schikt hy zich in het onvermydelijke. Hij wordt door geen afgunst verteerd, hij haat nog niet hen, die door Allah s genade, rijk met wereldsche goederen werden gezegend, s' Men schen lot is door den Meester des Heelals vooruit bepaald en het past den nietigen aardwurm niet om zich tegen Diens heiligen Wil te ver zetten. Daarom is de kleine man hier nog tevreden met z'n handjevol ryst en wat zout met wat lombok (spaansche peper) als bijspys 1 Van klassenstryd heeft hy geen flauw begrip 1 Nu is het echter helaas een treurig verschyn- sel, dat heerschende standen en rassen meestal eerst dan hun natuurlijk gevoel voor recht en biliykheid laten spreken wanneer ze op rumoeri ge wyze worden wakker geschud. De geheele wereldgeschiedenis is d&ar om ons te bewyzen, dat er by na nooit hervormingen, op welk gebied ook, tot stand kwamen of zij werden voorafgegaan door eene krachtige actie van ontevredenen. We vinden dit meer dan jammer, omdat het ontwaakte rechtsgevoel der heerschers dan allicht aan vrees wordt toege schreven en vrees al een zeer slechte raadgeef ster is. Bovendien is dwang van beneden even hateiyk en onduldbaar als dwang van boven. De massa is niet ontwikkeld genoeg om duidelijk te zien tot hoever eischen gaan mogen, zonder het maatschappeiyk organisme als geheel te schaden en wanneer er dan nog leiders optreden, die of in troebel water willen visschen, als ze slecht zyn, of wel te goeder trouw meer hun gevoel dan hun verstand laten werken, dan, ja dan is het leed niet te overzien. Onwillekeurig denken wij terug aan de dagen van spanning, malaise en beroering, die achter ons liggen, dagen, die menig gezeten werkman maatschap peiyk deden ondergaan I Hoe geheel anders is de toestand in ons rustige Indië. Wordt er geleden, dan is 't in stilte, in volle onderwerping aan Allah's wil 1 Welnu lezers, een reden te meer voor ons, voogden over dit arme volk, om nu eens zonder dwang van beneden, geheel uit eigen beweging dus, te helpen aan wat meer levensgeluk, aan wat meer welvaart. Dat volk zal er ons te liever om krygen en God er voor danken, dat Hy door Zyn machtigen Wil eindeiyk ook het zelfzuchtig gemoed van den blanken overheer* scher heeft verteederd. Ieder Nederlander heeft wel eens in de bladen gelezen, dat verschillende streken van Indië door eene tydeiyke voedings nood worden be zocht, d. w. z. dat dan door misoogst de arme Javaan op een gegeven oogenblik zelfs zyn bordje ryst met zout en sambal moet ontberen. Geld om te koopen heeft hy in den regel niet. We zullen 't later nog wel eens uitvoerig over de oorzaken van een en ander hebbeD, doch op 't oogenblik is de eenvoudige constateering van het feit voldoende. Daar het nu gebleken is, dat er in den landbouwenden inlander een groote aanleg sluimert, dat het oud-Indische kunstgevoel nog in hem leeft en dat zijn vaardige slanke vingers zulk heerlijk werk kunnen voort brengen, zoo is een der wegen om arm Indië te redden als van zelf aangewezen. Naast den landbouw, die hem de noodige voeding voor zich en de zijnen verschaft, moet de inlander ook gelegenheid vinden om aan contant geld te komen, geld zoo noodig om voeding te koopen als de oogst eens mislukt. hiertoe nu wijst „Oost en West' ons den weg. Deze vereeniging koopt, voor zoover hare middelen t toelaten, voortbrengselen der in- landsche nijverheid op. Zij betaalt meestal vooruit en ziet vooral ook toe, dat het byzondere indische karakter dier voortbrengselen niet verloren gaat, terwijl zij aanwyzingen geeft, hoe met behoud van dat karakter nieuwe voorwerpen zouden kunnen worden vervaardigd, die ook op de groote wereld markt aftrek moeten vinden. Wanneer we nu zien, dat Chineesche en Japansche artikelen op ontzettend groote schaal naar alle deelen der aarde worden geexporteerd, dan is de mogelijkheid niet uitgesloten, dat ook eenmaal onze inlanders zooveel geld kunnen verdienen en overleggen, als zij zelf maar willen. Intusschen hangt m i. alles af van het regeeringsinitiatief, dat wat deze zaak betreft, nog niet ontwaakt schynt Kiezers van Neder land, leest daarom deze en de volgende Pen- krassen met aandacht, laat dan uw gevoel voor billijkheid spreken en dringt er krachtig by uwe afgevaardigden op aan, dat zij naast uwe belangen ook eens beter dan tot dusverre die van uw bruine mede onderdanen zullen behartigen. We hadden heden 'n langdurig gesprek met den ijverigen voorzitter van „Oost en West" den Heer H. J. W. van Lawick van Pabst die als Hoofdinspecteur voor de rijstkultuur maar al te goed weet, waar de schoen hem wringt. Deze kundige man, hier in Indië geboren, wil den inlander voor ondergang bewaren, weet den weg naar een betere toekomst en ziet nu met smart, dat de regeering voor deze hoogst gewichtige zaak slechts een bagatel over heeft, er blijkbaar het groote belang niet van inziende. Door gebrek aan kapitaal kan „Oost en West" niet doen, wat het wel zou willen, worden er slechts enkelen geholpen, blijft het een treurig modderen Want, wat geeft het eigenlijk of er hier in de toko al tal van fraaie voorwerpen uitgestald zyn en verkocht worden aan touristen en 1 epa- trieerenden, als de omzet in de maand nog geen f 3000 bedraagt en hiervan bovendien heel wat onkosten afmoeten I Wat beteekent zoo'n beetje geld op eene bevolking als die van Indië Er is geen kapitaal om op groote schaal een export te beginnen en alleen toch door voor millioenen guldens uit te voeren, kan arm Indië op den duur worden gered. In myn volgende Penkras kom ik op deze gewichtige kwestie terug. Het gerucht als zou Mutsaers, die in gevaar van sterven is, bekend hebben de moor denaar van Maria Kessels te zijn, wordt van bevoegde zijde tegengesproken In ieder geval is het een feit dat Mutsaers te Antwerpen overleden is. Volgens sommigen nadat hy aldaar uit den trein gesprongen was, en volgens anderen nadat hy aldaar onder het uitoefenen van zijn ambacht op een ladder staande, door een brouwerswagen was omver geworpen en overreden. In een speeltuin te Haarlem kreeg een dame die daar met haar kinderen vertoefde, een schommel tegen de borst en bezweek binnen enkele uren. - Het zesjarig zoontje van een spoorwegbrugwachter te Utrecht viel in de Vecht, terwijl het aan het visschen was. Zt1n vader trachtte hem te redden, doch met dit ongelukkig gevolg dat beiden, vader en zoon verdronken. Te Schiedam viel een 20 jarige metselaarsknecht van de tweede ver dieping van een in aanbouw zijnd huis en overleed aan de gevolgen. Een brouwers knecht te Etten viel in een kokenden brouwketel en brandde zich daarby zoo ernstig dat men voor zijn leven vreest. Aan de Nassaukade te Amsterdam liep een 15 jarig meisje te huilen Toen eenige voorbijgangers haar naar de reden van het verdriet vroegen, verklaarde zij een portemon- naie met geld te hebben verloren. Enkele perso nen gaven haar iets, maar iemand die het zaakje niet vertrouwde, bracht haar naar het politie bureel en toen bekende het meisje, dat zij om snoepgoed te koopen haar oorbelletjes had boleend. zy durfde zonder deze sieraden niet thuis komen en had om ze weer in te lossen, het medelijden van voorbygangers trachten op te wekken. Op de Rotterdamsche kermis is aange houden|eene"minderjarige in een poffertjeskraam. Zy was haar ouders te Amsterdam ontloopen. Nog werd in een luchtschommel een vrouw met haar kind door haar man met politiehulp opgespoord en na hooge ruzie en verwytingen door dezen mee naar Den Haag, vanwaar zy was weggeloopen, terug gevoerd. Een eigenaardige manier van 121/2 jarige huweiykaankondiging had Dinsdag teNaarden plaats. Zekere D. liet per omroeper dit heugeiyke feit bekend maken en tevens daarby vermelden, dat hij 's avonds in 't Hof van Holland een partij gaf, voor een ieder toegankeiyk. In zyn groote vreugde over zijn jubilé hield de man 's middags, tameiyk aangeschoten, met een krans op het hoofd, een optocht door onze gemeente met een honderdtal kinderen tot zijn gevolg. Of hy 's avonds zijn rol als gastheer nog heeft kunnen vervullen, kwafh ons niet ter oore. De kommiezen van het grensdorpje Net- terden verdachten reeds geruimen tfld een hunner plaatsgenooten, G., rywielhandelaar, van rijwielfraude. Menig nachtelijk uurtje had den zij reeds opgeofferdeindeiyk in den nacht van 31 Juli j.l., gelukte het hun G. te zien binnenkomen, heel bedaard rijdende, zonder licht aan het rywiel. De kommies Kelder had zich geposteerd onmiddeliyk aan de grens, de kommies Doeksen 100 meter binnenwaarts; zij wisten reeds dat het niet gemakkeiyk was rijwielsmokkelaars te snappen. Toen G de grens over was en door kommies K. onder bekendmaking van qualiteit „halt" was toege roepen, ging het in volle vaart vooruit, die kommies kon hem niet meer inhalen. MisgerekendDe kommies Doeksen had zich op den roep van zyn collega met uitgestrekte armen voor het rywiel geplaatst en liet dienst doende (en expresseiyk gekleed zynde voor dit doel) als stroozak, tegen zich aanloopen, na het ambteiyk „halt" te hebben geroepen. De berijder stortte van de fiets en bleef met hoofd en handwonden eerst bewusteloos liggen ook de kommies D. werd door de vaart van het rywiel eenige passen over de heerbaan gewor pen, maar kwam er zonder letsel af By inven tarisatie bleek het rywiel nieuw te zyn, merk Pheil. De invoerder kreeg proces-verbaal en mocht te voet naar huis gaan. De kassiersflrma Laane en v Bemmel te Haarlem is failliet. Het passief bedraagt 1 millioen volgens „men"; doch de curator mr. de Kanter kan er nog niets van zeggen. Vele zijn de slachtoffers, meest katholieken en ka tholieke instellingen. Eene firma is er voor f50000 in betrokken. De Zeehond (een Nedorl. wachtschip ter be scherming der visscherfj in de Noordzee) had te Grimsby de Seth teen Éngelsche blazerschuit) wederrechtelijk opgebrachtde eigenaar eischte f 600 schadevergoeding. De Nederlandsche re geering heeft aan de Éngelsche hare veront schuldigingen aangeboden en de door den ei genaar van bovengenoemde trawler opgegeven som ter schadevergoeding aangeboden. Men meldt uit Rotterdam dat de beruchte Zaterdagnacht van de kermis zonder groote rampen is geëindigd. Op het kermisterrein had den slechts eenige meer of minder ernstige verwondingen plaats. Te half 2, het sluitings uur der herbergen, brak een felle brand uit in het gaskronenmagazyn van Scheffer, Van Ho gen dorpsplein, welk pand uitbrandde. Te Arnhem viel een sjouwer in de haven van een plank, kwam tusschen twee schepen terecht en verdronk. Maandag werd een vrouw door een automobielryder aangereden en ge dood te Putte (N.-Br.) De fietsryder trok zich dat geval zoodanig aan dat hy er ziek van werd. Een paar dagen daarna overleed hy. Te Winterswyk werd eene vrouw bij een onweer zoodanig door schrik bevangen datzy bewusteloos neerviel, en na te zyn bygebracht sprakeloos bleef. Te Amsterdam kwam een man in zulk een zwaar beschonken toestand thuis, dat hij in het trappenportaal neerviel en bleef liggen. Twee buren met zijn lot be gaan, hebben hem naar zyn kamer en op bed gebracht. In plaats van biy te zyn dat hy althans zyn roes op een geschikte plaats kon uitslapen, heeft hij geruimen tijd liggen vloe ken en schelden, tot hij eindeiyk in slaap viel, waarop zyn helpers vertrokken. Eerst eenige dagen later werd opgemerkt dat men den dronkaard al dien tyd niet had teruggezien en ging men eens op zijn kamer kijkendaar vond men hem dood in bed liggen. Een paar doctoren, die den dood constateerden, gaven als hun meening te kennen, dat overmatig drankmisbruik oorzaak van den dood was. Te Twisk is bij het passeeren van een overweg een paard en rytuig door den trein aangereden, het paard was op slag doodde voerman kreeg geen letsel. Yan 1117 Augustus. ONDERTROUWD J. Trapman, jm. 24 j. met C. S. Petiet, jd. 21 j.; W. Lou- werse, wedr. 59 j. met C. Polderman, jd. 35j. GETROUWDA. Dingemanse, jm. 30 j. met C. Jongepier, jd. 23 j.J. Ver meulen, jm. 26 j. met P. Jongepier, jd. 20 j.A. G. B. Bisehoff, jm. 29 j. met C. M. Clarys, jd. 24 j.L. Plejjte, jm. 24 j. met M. K. Dirkse, jd. 21 j.H. L. Wiessner, jm. 25 j. metH, J. van Varik. jd. 21 j.P. J. Grims, wedr. 32 j. met J. Carmejoole, jd, 24 j. BEVALLEN: A. G. Antheuni9se, geb. Van Essen, z. en d. (tweelJ P. de vos, geb. Florisse, z.M. E. Radder, geb. Meulmeester, d.P. Reijnoudt, geb. De Hamer, z.M. E. Cornu, geb. Kryger, z.Y. de Kok, geb. Van der Walle, z. OVERLEDENJ. R. van IJzeren, vrouw van G. A. de Keyzer, 48 j.L. Dingemanse, d. 30 d.S. den Engelsman, d. 2 j. en 11 m.J. H. van Nouhuys, man van T. M. Mulder, 57 j.J. M. Riemens, z. 11 m.

Krantenbank Zeeland

de Faam en de Faam/de Vlissinger | 1903 | | pagina 1