In de ogen van Aarnoudse blijft wilg meester van polderlandschap Botvissers waren regelmatig dupe van diefstal vangsten Pleidooi voor nieuwe bouwblokken boeren WÊjARDI www.ardikeiikens.nl Jochem van Dijke mogelijk vrijwilliger van toekomst Eendencursus in Meulvliet Stille krachten Donderdag 24 november 2011 EENDRACHÏBODE, DE THOOLSE COURANT 5 Piet Aarnoudse (56) uit Scherpenisse heeft de afgelopen twintig jaar de gemeenschap naar een ruwe schatting 26.000 euro aan belastinggeld bespaard. Twintig jaar in middels zit hij in de wilgenknotterij bij de Natuurvereni- ging Tholen. En hebben, eveneens door het vermenig vuldigen van het aantal wilgen met het aantal gewerkte zaterdagen gedurende twee decennia, 1300 wilgen ken nis kunnen maken met de handvaste zagerij van Aar noudse. Want een motorzaag in een natuurgebied is uit den boze. Koos Bijl Vrijwilliger Natuurvereniging Tholen hespaart belastingbetaler 26.000 euro Te zwaar De eerste zaterdag van oktober stond in Sint-Annaland be kend als de biggenmarkt. In Poortvliet tekende meester Lein Blaas de onzekere meidagen van 1940 op. Vissers van Tholen verdienden hun boterham met het vangen van bot. Kroonprins Willem bezocht Oud-Vossemeer en Sint- Maartensdijk en handboogschutterij Non Semper uit Tho len liet een collectie medailles achter. Dagje vrij Nood breekt wet Dagboek Vijf verhalen in jaarboekje heemkundekring Stad en Lande van Tholen Meerman en Murre leiden genomineerden in Jochem van DijRe uit Tholen is de enige genomineerde voor de titel vrijwilliger van de toekomst. Voor de titel vrijwilliger van het jaar zijn er negen kandidaten, bij de groepen elf. Dat blijkt uit de lijst van de genomineer den van de gemeente. Vrijdag, op de vrijwil ligers- avond, worden de winnaars bekend gemaakt in het ge meentehuis in Tholen. 'Poolse arbeiders bij werkgevers onderbrengen De gemeente Tholen heeft er bij de provincie op aange drongen nieuwe agrarische bouwblokken in het buiten gebied mogelijk te maken. Dat blijkt uit het verslag van het bestuurlijk overleg tussen de gemeente en gedepu teerde Sjoerd Heijning over de nota Krachtig Zeeland waarin de hoofdlijnen van het Omgevingsplan 2012- 2018 worden verkend. Windmolens Eretekens Spreekuur de voordeligste KeukenSt vecinlist! j il KEUKENS Ze zijn onmisbaar, maar in veel gevallen moeilijk aan te komen: vrijwilligers. De Europese Com missie heeft 2011 uitgeroepen tot het Euro pees jaar van het vrijwilligerswerk. Om mensen bewust te maken van de waar de van vrijwilligerswerk en om het aan te moedigen en te ondersteunen. De 4 ene keer zijn ze duidelijk zichtbaar, soms of mis schien wel vaak, zijn ze op de achtergrond werkzaam. Als stille krachten. Allemaal hebben ze een verhaal. Wat doen ze, waar en waar om? Een serie over Thoolse vrijwilligers. Piet zelf heeft er geen euro aan overgehouden. Voor een bak kof fie, een koek of een bolus klimt Aarnoudse nog steeds met veel ple zier twee tot tweeëneenhalve meter naar boven om in de kruin van een doorgaans oude salix gemiddeld tussen de twintig en de dertig, soms armdikke, wilgentenen weg te zagen. Als een volleerde pedicure stuurt hij zijn zaag naar de plek waar de boom de minste pijn voelt en zorgt hij er voor dat zijn zagende buur man. eveneens een vrijwilliger, de gecoupeerde waterloten niet op de kop krijgt. Het zijn bladverliezers, zegt de boomchirurg over de wilg. wijzend op sloten en plassen waar de wilg het Nederlandse polderlandschap siert. Zoals bij boerderij De Laatste Stuiver van Goorden aan de Oud- Vossemeersedijk waar het weiland met 'kopboamen' is afgezet. Dat betekent vrijwel altijd op een plek met vochtige bodem waar de wilg het zaagwerk echter binnen drie jaar ongedaan maakt en uitbundig zijn takken tegen de blauwe hemel laat afsteken. De Scherpenissenaar kan er volop van genieten. Oorspronkelijk komt hij uit Oud-Vossemeer. Daar hield het polderlandschap hem niet vast. „We woonden in de Zilverstraat en zijn daar met pa en ma in 1975 weggegaan. Naar Tholen." Het lager onderwijs volgde Piet op de School met de Bijbel. „Een fijne school", herinnert hij zich. Daar zagen ze al snel dat Piet beter met zijn handen was dan met zijn hoofd. „Ik werkte graag met mijn handen en minder met mijn hoofd. Daarom ben ik naar de LTS ge gaan. In Sint-Maartensdijk. Daar was toen meneer Meijer directeur. Nee. Nooit straf gehad. Als er eens een akkefietje was, loste hij dat op met een goedbedoelde, maar wel serieuze waarschuwing." Aarnoudse leerde er metaalbewer- ken. „Plaatwerken, lassen en draai en, maar ook dingen die je in de bouw kunt gebruiken." Aarnoudse kan zich nog leraren herinneren (Meeuwsen en De Wit), waarvan hij veel opstak. Zo kwam hij terecht bij de ijzergieterij Hol land in Bergen op Zoom en werd hij vier jaar later cv-monteur bij Maas-Air in Etten-Leur. Zijn mooi ste bedrijf, hij werkt er nog steeds, is vliegtuigfabriek Fokker. De F27, de F28, de F100 en F150 hebben voor hem nauwelijks nog gehei men. Aarnoudse vindt wel dat hij tot dusverre geluk heeft gehad. „Ik heb verschillende reorganisaties overleefd. Na het faillissement van Fokker en de overname door Stork is het bedrijf in Woensdrecht en in Papendrecht wel kleiner geworden. We werken nu met ongeveer 350 collega's. Ja. Ook een flinke club uit Tholen." Ongeveer twintig jaar geleden vier de hij de verjaardag van zijn zwa ger Koos Bijl. „Die was voorman bij het snoeiwerk van de natuurver- eniging. Uiteraard vrijwillig. Zo'n zelfde soort functie als voorzitter Flip van Damme van de land schapswerkgroep. Mijn zwager zei: Joh, ga eens mee. En aangezien ik een echt buitenmens ben, zodra het weer het toelaat ben ik buiten, heb ik ja gezegd." Aarnoudse is er nooit meer wegge gaan. Integendeel. Hij maakt ook zijn drie dochters warm voor het vrijwilligerswerk in de natuur. „Het liefst gingen we ook vogels spotten. Nee. Die gaan nu hun ei gen gang. Ze zijn allemaal het huis uit en ik ben al twee jaar opa. Ze wonen allemaal over de brug. Hoogvliet, Dordrecht en eentje is geëmigreerd naar Angola." De eerste echte wilgeknotklus diende zich aan in Stavenisse. „Na tuurgebied de Geulsche Weel. Daar merkte ik hoe fijn het was op een andere manier met je handen bezig te zijn dan op je werk. Heerlijk in de natuur. Gezond voor lichaam en geest. Nee. Ik houd niet zo van een fitnesscentrum. Beter blijf ik al knottend in beweging." Dat het vrijwilligerswerk hem goed doet is een beetje af te zien aan zijn lichaam. Aarnoudse is nogal klein van stuk, maar op het oog pezig en vetvrij. Zijn vrouw moet om de kwalificatie grinniken. „Hoor je het nu", roept Piet richting echtge note, „nu hoor je het ook eens van een ander." Zijn goede conditie dankt hij niet alleen aan het wilgen knotten. Sa men met zijn vrouw is het veel fiet sen en wandelen geblazen, maar zodra het oktober of november wordt, steken wilgentenen wel heel uitnodigend uit de boom. „Dan hebben we tijd tot april om de wilgen te knotten", geeft hij de zagende periode aan. Daarna is het de plaats voor de vogels, de bun zingen en de vleermuizen om be schutting en veiligheid te zoeken en een plaatsje voor de voortplan ting. Voor die tijd worden echter de za gen van de Natuurvereniging Tho len geslepen en maakt Flip van Damme zijn dienstrooster. Dan wordt Aarnoudse ingedeeld in een groep van een man of vijftien tot twintig. „Toen ik begon waren we met zijn zessen. Nu komen er door gaans twaalf opdraven. De ene keer zakt het aantal deelnemers in, de andere keer is er weer sprake van groei." Afgezien van een verdwaalde tak op iemands hoofd, heeft Aarnoud se geen ongelukken meegemaakt. „We houden altijd een boom tussen ons in. We doen het vooral voor ons plezier. Lekker rustig in de na tuur. Een ideale tijdsbesteding voor mensen die van de natuur houden." Ook de stichting Landschapsbe heer Zeeland is blij met mensen zo als Piet Aarnoudse. Eens in de drie tot vijfjaar moeten de tenen van de wilgen worden verwijderd. Zo niet, dan kan de wilg ziek worden. Die krijgt dan de watermerkziekte. .Ook worden de takken dan te zwaar en breken ze op de den duur af. Dan zou landschapsbeheer tussen de 50 en 80 euro per wilg aan het knotten kwijt zijn. Wilgen moeten blijven, vindt Aarn oudse. Natuurlijk kom je op Tholen ook esdoorns tegen. En linden, populieren en iepen. Maar de wilg blijft in zijn ogen toch wel de meester van het polderlandschap. Daarover gaat het in het jaarboekje van de heemkundekring Stad en Lande van Tholen. In vijf verhalen wordt een levendig beeld geschetst van het verleden. Al op de omslag is een foto te zien van wat verdwe nen is gegaan: een vloot vissers schepen in de haven van Tholen in augustus 1986, net voor de sluiting van de Oesterdam. Voor veel Tho- lenaren een aderlating. Maar daar over gaat het niet in het boekje. Adrie Blaas roept in zijn artikel De botvissers van Tholen de herinne ringen op aan het beroep dat na 1970 verdween omdat er niet meer genoeg mee te verdienen viel. De laatste botvissers stapten over op de palingvisserij. De grootste bloei beleefde deze tak van visserij in de jaren na de Eerste Wereldoorlog. Van de 100 geregi streerde visserschepen was een kwart botvisser. De bot werd met een staand net gevangen. De plat vis werd van de bodem geraapt als het eb was. De vangsten wisselden nogal. Maar de vissers waren ook regelmatig de dupe van diefstal. Ook zeehonden lustten er wel pap van. Blaas legt uit hoe de visserij werd uitgeoefend. Met foto's van onder meer Huib Bout die met zijn vader en dochter Cornelisse bot raapt terwijl ze tot hun enkels in het slik staan. Het artikel is voor zien van een vlootlijst met botvis sers tussen 1900-1970. Kees Fase dook in de geschiedenis van de biggenmarkt in Sint-Anna- land. Op de eerste zaterdag van ok tober werd die gehouden. Het was er druk met arbeiders en kleine zelfstandigen die er een dagje voor vrij namen. De verkopers kwamen van heinde en ver met hun manden met biggen. Zelfs uit Roosendaal en dat was in die tijd, voor de jaren zestig, ver. Ze kwamen voor de Tweede Oorlog met karren, daarna met vrachtauto's (beestenwagens). Het gekrijs van de jonge dieren als ze werden uitgeladen, hoorde er bij. Er waren kijkers en kopers. Werd er tot koop besloten dan werd er in het café afgerekend. De nieu we eigenaar kreeg een brandewijn- tje met suiker cadeau en kon met een schreeuwend varken naar huis, aldus Fase. Voor vele arbeidersge zinnen was het varken, dat in no vember werd geslacht, eten voor de winter. Het ging soms om grote aantallen biggen die naar het dorp werden gebracht. In 1920 bijvoorbeeld kwamen er 688 s(uks naar Sint-An naland. Varkenspest kon roet in het eten gooien. Dat gebeurde in 1952. De biggenmarkt liep begin zestiger jaren ten einde toen de levensstan daard verder steeg en de koelkast en diepvriezer gemeengoed wer den. Lein Blaas uit Tholen stelde de ge beurtenissen van de eerste dagen van de oorlogsjaren, mei 1940, op schrift toen hij onderwijzer was in Poortvliet. Fase bewerkte het. 'Op straat zag men overal zenuwachtig pratende groepjes mensen. Menige traan werd gestort, vooral door de genen die soldaten uit gezin of fa milie in dienst hadden.' Toen de Duitsers Tholen aanvie len, vluchtten mensen de stad uit. Blaas zag de eerste vluchtelingen per auto en per fiets in Poortvliet aankomen. Het was zaak om zijn ouders en zijn invalide nicht in veiligheid te brengen. Blaas ging naar Tholen en maakte er chaoti sche toestanden mee. Zijn vader wilde het huis niet verlaten, maar vond het wel beter dat zijn moe der meeging. Blaas zou een auto moeten charteren. Hij zag een ro de PTT-auto maar kon geen chauffeur vinden. 'Als ik had kun nen chauffeuren, had ik ze met deze wagen weggebracht, nood breekt wet.' In de noten bij het ar tikel worden de vele namen die Blaas noemt, opgesomd en van uit leg voorzien. Gemeentearchivaris Fred van de Kieboom belicht een koninklijk bezoek aan Tholen in 1852. Kroonprins Willem, de prins van Oranje overnachtte in Sint-Maar tensdijk en Oud-Vossemeer. Hij ci teert uit het verslag van jonkheer Eduard de Casembroot, zoon van een burgemeester. Hij werd in 1812 in Oud-Vossemeer geboren en groeide deels op in Sint-Maar tensdijk. De Casembroot had fami lie in de smalstad. Die woonde in Hazenstraat 2, in het monumentale pand tegenover de kerk. Uit het dagboek van de jonkheer blijkt dat het volk is uitgelopen om de vorst te ontvangen. 'Te St Maartensdijk, eerebogen, oploop van menschen, vrouwen en mannen met bloemen en kranzen. geen gebrek. Er is niets tegen te doen. Wij bezoeken onder gedurig geleide dezelfde wandelende eerebogen de kerk. het stadhuis, en brengen dezen dag ge noeglijk bij mijne familie door.' Vier botvissers aan boord van de hengst TH 17 van Kees Bout, v.l.n.r. Klaas Baaij TH 16, Hendrik Schot TH 49, Jacob Schot TH 49 en Kees Bout TH 17. Van Dijke leidt de D- en C-pupillen van Tholense Boys, is scheidsrech ter, zit in de wmo-adviesraad en ver zorgt de kindernevendiensten in de Ichthuskerk. Hij is een duizendpwt. Morgen wordt bekend of hij de titel ook inderdaad krijgt. Jopie Meer man uit Tholen en oud-Poortvliete- naar Jaap Murre uit Middelburg praten de avond samen aan elkaar en leiden de genomineerden in. Ze dragen zelf ook een stukje voor in Thools dialect. Murre is al 39 jaar van het eiland af, maar spreekt thuis nog steeds op 'z'n Pooflies'. Jopie en Jaap werden gevraagd door wethouder Jan Oudesluijs. De wet houder kent, als oud-Poortvlienaar. Murre. Oudesluijs vindt dat ook Meerman en Murre een voorbeeld zijn voor vrijwilligers omdat ze zich inzetten voor de streektaal. Bij de individuele genomineerden zijn ook duo's, zoals Kees van der Klooster en Han Elenbaas van de Annewas in Sint-Annaland die de tuin onderhouden en de bewoners vervoeren, Bert en Janny Oerle- mans van Binnen Bereik, een ont moetingsplek in de Hoogstraat in Tholen. Anderen zijn Edwin Otto van Omroep Tholen, Adrie Schot van het team welzijn van Ten An ker, Mirjam Rijstenbil van de stich ting Ontspanning Gehandicapten, Piet Polderman van sv Smerdiek en Wim Scherpenisse die met het da mesteam van Smerdiek furore maakte. De lijst met groepen is aanzienlijk langer: vrijwilligers van de Anne was, de maandagochtenploeg van WHS in Sint-Annaland die de kan tine en de kleedkamers schoon houdt, de groep van 12 personen van de Open Tafel en maaltijdvoor ziening, de ouderraad van de open bare school de Schalm in Stavenis se, de wandelsportclub Vosmeer, de mensen achter de herdenkingsbij eenkomsten overleden bewoners, personeel en vrijwilligers bij Ten Anker en de verpleegafdeling van Maartenshof, de vrijwilligers van de Wereldwinkel Tholen, de jeugdlei ders en trainers van de BI en B2 van Smerdiek, vrijwilligers van de afdeling welzijn SVRZ Tholen, van het Rode Kruis en de Vrienden van Siem die actief zijn voor zieken huisdoelen. De avond begint om acht uur. De gemeente besteedde het afgelopen jaar al extra aandacht aan de vrijwil ligers vanwege het Europees jaar van de vrijwilliger. De gemeente Tholen was er verte genwoordigd door de wethouders Frank Hommel (economische za ken) en Peter Hoek (ruimtelijke or dening) en ambtenaar Peter Quist (ruimtelijke ordening). Bij de be spreking was ook de gemeente Schouwen vertegenwoordigd. De provincie voert met elke regio overleg en wil inzetten op sterke economische sectoren, het bieden van een aantrekkelijk vestigings klimaat en behoud en versterken van de kwaliteit van water en lan delijk gebied. Het huidige omge vingsplan loopt volgend jaar af. Volgens de gemeente Tholen zijn er agrarische bedrijven die een spe cifieke bodemsamenstelling nodig hebben of in een gebied willen starten waar geen geschikte gebou wen beschikbaar zijn. Er zijn ook ondernemers die meerdere bouw blokken nodig hebben. De provin cie wijst er op dat er nu en in de toekomst veel agrarische bouw blokken vrijkomen als gevolg van de schaalvergroting. Ook wijst de gemeente op een on duidelijkheid in het provinciaal be leid voor intensieve veehouderij. Het onderscheid tussen intensieve en grondgebonden veehouderij is lastig te maken. Volgens de ge meente is er een andere definitie nodig van intensieve veehouderij op basis van weidegang en verbou wen van ruwvoer op eigen grond. Verder vraagt de gemeente ook aandacht voor beleid voor arbeids migranten (het gaat hier voorname lijk om Poolse werkkrachten). Er lijkt volgens de gemeente een groeiende vraag naar permanente voorzieningen voor tijdelijke huis vesting. Het is ook wenselijk om arbeiders onder te brengen bij de werkgever omdat de sociale con trole dan beter is, stelt de gemeen te. De provincie geeft het belang aan van goede huisvesting voor ar beidsmigranten. Een van de moge lijkheden is tijdelijke huisvesting op een minicamping (die op Tho len overigens dun gezaaid zijn). Voor wat de woningbouw betreft heeft de gemeente Tholen geen problemen met de verplichte ver deling van de huizen over de ver schillende woonkernen. Vijftig procent van de nieuwbouw is be stemd voor Tholen, de andere vijf tig procent wordt verdeeld over de andere woonkernen. Dit zoge naamde bundelingspercentage ver schilt van gemeente tot gemeente. Bij de gemeente Schouwen is dat 60 procent voor Zierikzee en 40 procent voor de andere woonker nen. Uit het overleg blijkt ook dat de gemeente niet wil dat bestaande windmolenparken automatisch een verlenging krijgen bij vervanging van oude windmolens. De gemeen te heeft behoefte aan meer duide lijkheid voor windenergielocaties. De nieuwe locatie bij de Krammer sluizen (van Zeeuwind en Delta- wind) is zo omvangrijk, dat een of meerdere kleine locaties kunnen vervallen, vinden Hommel en Hoek. De vogelwerkgroep van de Natuur vereniging Tholen organiseert op 8 en 10 december een cursus over eenden. In een theorie- en een prak tijkbijeenkomst wordt de cursist bijgeschoold in zijn kennis over eenden. „Want", zegt de vogel werkgroep, „iedereen kent wel de wilde eend, maar kent u ook bril- duikers, wintertalingen of tafeleen den? Of weet u wat het verschil is tussen duikeenden en grondeleen den?" Er wordt door middel van een presentatie gekeken naar leef gewoontes, voedsel en algemene kenmerken. Verder worden de di verse soorten behandeld en hoe het verschil tussen de diverse soorten kan worden herkend. De theorie cursus is op donderdag 8 december in Meulvliet in Tholen en begint 's avonds om acht uur. Het praktijkge deelte. door middel van een excur sie, is twee dagen later, namelijk op zaterdag. Die wordt tussen tien uur 's morgens en half een 's middags gehouden op de parkeerplaats bij Meulvliet aan de Zoekweg. Opge ven voor 1 december via info@na- tutholen.nl. Kees de Koning dook in de ge schiedenis van de Thoolse hand boogschutterij Non Semper. Oude re inwoners van Tholen herkennen de naam nog wel als die van een feest- en vergaderzaal in de Vis- straat. Sinds 1929 verleden tijd. De Koning wist na enig zoekwerk een reglement en ledenlijst, een collec tie medailles, een vaandel en een foto op te sporen van de schutterij die in 1848 werd opgericht. Non Semper telt dan 30 leden. In 1851 werd door Willem 111 de titel Ko ninklijke verleend. De club kreeg een litho, maar die is niet bewaard gebleven. Wel een vaandel dat on der een oud vaandel van de harmo nie Concordia zat verborgen. Om tot de schutterij toegelaten te worden, moest er gestemd worden met witte en bruine bonen. Op de verjaardag van de beschermheer werd door de leden koning gescho ten. Koning werd de schutter die de meeste punten haalde, nummer twee werd kroonprins, drie en vier werden ridder. Ze kregen speciale eretekens, waarvan exemplaren be waard zijn gebleven. Ze staan bij het artikel afgebeeld. Ook is er een onderscheidingsteken van de voor zitter bewaard met het gemeente wapen van Tholen erop. In 1870 kreeg het een eigen gebouw aan de Vischstraat nadat eerder een huis en erf was aangekocht. Het werd zes jaar later vergroot. De eerste steen is nog aanwezig. In het ge bouw werd ook biljart gespeeld. Het maakt duidelijk dat Non Sem per niet alleen met pijl en boog schoot, maar ook met de keu oe fende. De sociëteit zal volgens De Koning dan ook een ontmoetings plek zijn geweest voor de plaatse lijke notabelen en middenstand. Die konden het zich veroorloven lid te worden. In het gebouw wer den café chantant en een soirée musicale met bal gehouden. Het gebouw werd ook verhuurd. Er vonden politieke bijeenkomsten en concerten plaats. In 1914 was er een hobbytentoonstelling van het Nutsdepartement. In de jaren twin tig hield de Protestantenbond er kerkdiensten en tandarts De Rijke spreekuur. Er werden films ver toond en danslessen gegeven. Wan neer Non Semper werd ontbonden is niet bekend, maar eind 1928 werd de zaal. de tuin en het bijbe horende huis in de Visstraat ver kocht aan een groep afgescheiden leden van de Gereformeerde Ge meente. Die verbouwden het tot een kerkzaal met ongeveer 300 zit plaatsen. Advertentie IJVI. Piet Aarnoudse houdt zich graag knottend in beweging, zoals hier bij boerderij De Laatste Stuiver in Tholen

Krantenbank Zeeland

Eendrachtbode (1945-heden)/Mededeelingenblad voor het eiland Tholen (1944/45) | 2011 | | pagina 5