Meerderheid van ZLM Sint-Annaland bijt door zoetzure appel basisplan ZLM accoord met plan zoet water, mits.... St.-Philipsland wijst verdichtingsplan af Bouwplannen? Rabobank Q 'Wonder van 't vierde gewas bestaat niet' Mestafzet O T3 Donderdag 16 februari 1989 DE EENDRACHTBODE 9 Blij met de uitslag van de stemming, de positieve in- stelling ten opzichte van zoet water en de prettige dis- Uitslag peiling over zoet water: 18 voor, 9 tegen en 4 blanco cussie. Die conclusie trok afdelingsvoorzitter J.H.M. Akkermans donderdagavond in de Gouden Leeuw te St. Annaland, waar veertig belangstellenden zich bo gen over het basisplan voor zoet water. De peiling le verde 18 voorstanders op, 9 tegenstanders en 4 leden die blanco stemden. Verdichting Meer levenskansen Perspectief Onduidelijk Waterbeheersing Moedeloos Scheidende voorzitter bekritiseert waterschap De Zuidelijke Landbouwmaatschappij kring Tholen en Sint- Philipsland gaat accoord met het basisplan zoet watervoorziening waarvan de kosten 22 gulden per hectare bedragen. Dit houdt in dat de capaciteit en de afmetingen van de inlaatwerken en waterlopen ga rant staan voor goede en voldoende aanvoer van zoet water. De Thoolse en Fluplandse landbouw willen het zoet water alleen gaan gebruiken wanneer de baten de kosten overtreffen. Basisplan zoet water is wel accoord De leden van de ZLM en de CBTB in Sint-Philipsland hebben na een uitvoerige discussie het basisplan zoet watervoorziening geaccepteerd. Voor de - door het wa terschap voorgestelde - verdichting werd door de ver gadering vorige week woensdag volstrekt geen groen licht gegeven. Onduidelijkheid ..."the sunshine state" van Amerika. Wie het heeft over zonzekerheid, exotische sferen en een uitmuntende service, spreekt over Florida. Een bezoek aan het grootste pretpark van de wereld "Disneyworld" mag u zeker niet ligt met 10 uur vliegen in ieders bereik. Wilt u meer weten? Kom dan even langs de reizenbalie. U krijgt er deskundige informatie. En: alles kan voor u worden verzorgd. Uw reis, verzekeringen, geld en cheques enz.... Zullen we dus maar zeggen: overslaan. Het kleurrijke Florida tot straks? Zonnig in Zomervakanties ZLM-voorzitter Van der Maas op kringvergadering in Scherpenisse Lage prijzen voor akkerbouwprodukten. Een grillig en somber weerbeeld. Teleurstellende prijsvoorstellen van de EG. Stringentere milieu-wetgeving. Kernwoorden uit de toespraak van de scheidende voorzitter M.C.J. Kosten van de ZLM-kring Tholen tijdens de algemene kringvergadering in een vol Holland Huis in Scherpe nisse. Kosten, voor het laatst in zijn rol als voorzitter van de kring, schetste de situatie in de Thoolse en Fluplandse landbouw van het afgelopen jaar en wierp een blik in de onzekere toekomst. Katalysator Vierde gewas Allemaal kruumels De stemming vond plaats na twee uur discussie, waarbij er nog ver schillende twijfels bleven. "Kun je wel stemmen met zoveel onbeant woorde vragen en tegenstrijdighe den", zei M.C. Polderman. "Iedereen weet goed waar het over gaat", vond A.C. Wessels. "Gebruik maken van zoet water zonder verfijning, is onmogelijk." Dat was een van de hete hangij zers in de Gouden Leeuw, want sommigen meenden met het ba sisplan van 25 gulden per ha wel over zoet water te kunnen be schikken. "Het basisplan is voor de waterbeheersing. Het is dan een klein kunstje om meer water door de grote leidingen te pom pen, maar dan krijg je de onbil lijkheid, dat alleen de boeren die aan die watergangen liggen, profi teren en de rest niet", zei J.C. Kooijman, akkerbouwer/fruitte ler, maar ook bestuurslid van het waterschap. Hij en voorzitter Ak kermans meenden, dat er zeker een vergunningenstelsel komt. Voor A.A. Geluk stond het als een paal boven water, dat er een ver dichtingsplan vast zit aan het ba sisplan, zodat er naast de 25 gulden per ha nog 47 gulden bij komt, zoals het waterschap als voorbeeld heeft genoemd. "Wil je een duidelijk effect van zoet water hebben, dan is verdichting no dig", zei voorzitter Akkermans. "En als er een gebied is die de ver fijning wil, dan moet er doorstro ming van zoet water zijn. Met een kaal basisplan doe je niets." W.A. Boogaard vergeleek het ba sisplan met een rijbewijs dat col lectief aangevraagd wordt. "We willen gaan rijden, maar met wat voor auto weten we nog niet." Hij constateerde teveel onzekerheden. "Je springt in een zwembad met een blinddoek voor en je weet niet of er zoet water in staat." Zowel bij voor- als tegenstanders waren er twijfels. Bij de voorstem mers, dat bij een neen de kans op zoet water verkeken zou zijn; bij de tegenstemmers dat er naast de 25 gulden nog veel meer onvoor ziene kosten zouden komen. Kringvoorzitter M.C.J. Kosten wees er op, dat het basisplan ten algemene nutte is. Daarom beta len zowel de eigenaren van gron den als huizen eraan mee. Bij verdichting wordt er volgens het profijtbeginsel betaald en de op brengstverhogingen wegen dan op tegen de kosten. Kosten noemde daarbij berekeningen van de Landinrichtingsdienst met 1 tot 4% meer opbrengst. Hij achtte dit echter niet voor alle gronden van toepassing, maar met 1% op brengst meer per ha zouden de kosten er al uit zijn. Kooijman merkte op, dat de streek meer levenskansen krijgt en daarom betalen zowel ongebouwd als gebouwd aan het basisplan mee. Hij wilde verder gaan dan het basisplan en nu al beslissen om het verdichtingsplan er direct bij te betrekken. "De enige oplos sing is: alles of niets. Het is heel prachtig en goed bedoeld wat er met het basisplan voorgesteld wordt, maar het is niet praktisch. We lopen zo vast als een deur en je blijft generaties lang ruzies houden wanneer er telkens een aanvraag voor verdichting komt en je afhankelijk bent van je buurman. Laten we toch door de zure appel heen bijten. Nu is de kans er nog voor enkelen van ons, want voor heel Tholen voorzien is van zoet water, zijn we wel 15 jaar verder. Als je nee zegt, bepaal je voor generaties de toekomst. Dan zijn de mogelijkheden voor opvol gers afgegrendeld en druk je een stempel op de waarde van de grond." J.L. Goedegebuure was het met Kooijman eens en wilde basis- en verdichtingsplan als totaal aanne men. "Het basisplan zonder ver dichting is van nul en generlei waarde.' "Ik ben realist en als je die twee koppelt, dan ben ik bang dat het afgestemd wordt", zei voorzitter Akkermans. Hij was wel over tuigd van het nut van verdichting. "We hebben in St. Annaland ge middeld kleine bedrijven met pro- duktieve grond. Met zoet water komt een aantal gewassen in aan merking voor teelt op onze bedrij ven en daar waar perspectief in zit, daar zijn ook opvolgers die een toekomst hebben. Dat zie je aan de glastuinbouw hier, waar overal jonge opvolgers aanwezig zijn omdat er goed verdiend wordt. Ik hoop, dat dit ook voor de akkerbouwbedrijven in de toe komst het geval zal zijn." J. Brooijmans jr. signaleerde toch nog veel onduidelijkheden. Hij bekritiseerde de 'zwakke voorbe reiding van de waterschapsverga deringen'. "Er is weinig informatie en op den duur weet je nog niet waar je aan toe bent. Een algemene voorziening is leuk, maar als we er nu niets aan heb ben?" Voorzitter Akkermans antwoord de, dat het erom gaat, het zoet wa ter binnen te halen. "Dat doe je met het basisplan, maar we zitten ook op de verdichtingstoer." Arne Geluk Azn., de enige in het ZLM-afdelingsbestuur die veel moeite had met de zoet water voorziening, noemde het merk waardig, dat in het eerder gepresenteerde sobere basisplan voor 15 gulden per ha de water kwaliteit wel goed zou zijn en nu bij 25 gulden niet. "Je gaat toch geen 25 gulden over de balk gooi en, voor die prijs moet het water ook goed zijn." Zijn vader, A.A. Geluk - 'ik ben geen tegenstander, ik wil ook zoet water' - twijfelde toch aan de wa terkwaliteit bij het basisplan. "Ik heb diverse vergaderingen bezocht en daarover is geen duidelijk heid." Brooijmans meende, dat er zon der basisplan zoet water toch wat aan de waterbeheersing zou ge beuren en daar moet ook voor be taald worden. De voorzitter vulde daarbij aan, dat bij de nieuwe wa terschapswet het gebouwd meer zal gaan betalen en het onge bouwd minder. Polderman noemde 25 gulden per ha voor het basisplan 'nog betaal baar'. "Ik heb echter de angst, dat je aan een verfijningsplan moet gaan meebetalen. Hij en M.J. Kooijman wilden voor het ba sisplan stemmen als de voorzitter de garantie kon geven dat de wa terkwaliteit goed was. Dat kon Akkermans niet en daarom stem den die twee tegen. Arne Geluk stemde voor, waar mee het totale afdelingsbestuur zich voor het basisplan uitsprak. Tot de blanco stemmers behoor den o.a. J.C. Kooijman en W.A. Boogaard. Tijdens de rondvraag kwamen het EEG-beleid, de produktiebeper- kingen, de ganzen- en milieupro blematiek rond de Oosterschelde en de rol van het Landbouwschap ter sprake. Er werd aangedrongen op hardere, indringender pro testen. M.C. Polderman vergeleek de landbouwers met werknemers die met een contributieverhoging en een loonsverlaging geconfron teerd worden en daarvoor hun vakbondsbestuurders in de strijd gooien. "Is het nu verwaandheid dat we niet willen weten hoe be droevend slecht het gaat. Je voelt je nutteloos en moedeloos door alle regels en beperkingen", aldus Polderman. De standsorganisatie wil na de aanleg van de basisvoorziening eerst bekijken hoe een en ander uitwerkt voor de gebruikers in de land-en tuinbouw. Pas daarna wil de ZLM bezien of een verdichting van de basisvoorziening wenselijk is. Deze verfijningen van het lei- dingennet zullen aan de hand van wenszittingen, die tijdens de ruil verkaveling plaatsvinden, worden vastgesteld. Dit standpunt deelde kringvoor zitter M.C.J.Kosten mee tijdens de algemene ledenvergadering van de ZLM in Scherpenisse. Hij bena drukte dat het de ZLM er om te doen is de uitbreiding alleen naar behoeft plaats te laten vinden, waarbij de boeren zelf bepalen of zij wel of geen verfijning willen. De ZLM wil verder 'een volledige inspraak' van de landinrichtings commissies bij de verdere plannen van het waterschap. Er dient bo vendien naar gestreefd te worden dat aan het basisstelsel gelegen landerijen niet méér voorrechten genieten dan degenen die niet di rect over het zoete water kunnen beschikken. Kosten uitte hiermee kritiek op het waterschap, dat tijdens de dis trictsvergaderingen onlangs teveel de nadruk is gelegd op de moge lijkheden van verfijning. Het wa terschap bracht tijdens deze bijeenkomsten naar voren dat wanneer betrokkene kiest voor het basisplan deze in feite ook ja zegt tegen verfijning. Volgens de ZLM is deze koppeling dus te direct door het waterschap aan de inge landen voorgelegd. De ZLM be treurt het verder dat het waterschap niet samen met de ZLM het voorlichtingsgedeelte heeft willen verzorgen. Vanwege de uitleg die het waterschap aan de plannen heeft gegeven is er vol gens de ZLM ten aanzien van de kosten onduidelijkheid ontstaan. Baggerspecie. Rijkswaterstaat mag van de provincie 180.000 m3 verontreinigde baggerspecie op slaan in de Oude Buitenhaven van Hansweert. De specie mag tot ten hoogste één meter beneden NAP worden geborgen en voor de af dekking mag alleen specie worden gebruikt die vrijkomt bij de ver ruiming van de nieuwe voorhaven van Hansweert. De mestafzetcoöperatie van de NCB, Mestac, houdt een voorlich tingsbijeenkomst in Tholen. Op 24 februari spreekt de voorzitter van het voorlopig bestuur, dhr. A. Vermeer, over het doel en de werk wijze van de nieuwe coöperatie. De bijeenkomst richt zich met na me op het gebruik van dierlijke mest op akker- en weidebouw- gronden. Verder wordt de werk wijze van de Regionale Mestbank Noord-Brabant/Zeeland nader toegelicht. Een voorlichter van het consulentschap zal de bemestings- technische aspecten toelichten en o.a. ingaan op het gebruik van dierlijke mest bij de verschillende landbouwgewassen. De bijeenkomst in Meulvliet be gint 's morgens om half tien. De 71-jarige W.A. de Wilde krijgt hier de oorkonde als bewijs van verdienste uit handen van M.C.J. Kosten, die even daarvoor De Wilde een insigne opspeldde van wege dienst 50-jarig lidmaat schap. De Wilde uit St.- Maartensdijk werd in 1939 lid van de kunstmestvereniging Land bouwbelang hetgeen automatisch een lidmaatschap van de ZLM be tekende. De kunstmest had De Wilde nodig voor een lapje pacht grond - waar nu het Polderhuis staat - dat sterk was verwaar loosd. In 1955 werd hij voorzitter van de Commissie van Toezicht van de Lagere Landbouwschool in Scherpenisse. Daarin zaten toen ook F. Verduit uit Tholen, W. van der Weele uit Oud- Vossemeer, J.P. Kloet en P.J. Koopman uit St.-Maartensdijk, D. Gaakeer uit Stavenisse en bur gemeester Bouwense. In de perio de 1958-1962 maakte De Wilde deel uit van het ringbestuur. Ver der was hij secretaris penningmeester van de afdeling St.-Maartensdijk van de ZLM en lid van de Gezondheidsdienst voor Dieren (4 jaar). Ook is De Wilde lid geweest van de voorlich tingsdienst. Hij woont sinds 1983 in 's-Gravenpolder op Zuid- Beveland maar heeft 27 jaar in Malland in Poortvliet een bedrijf gevoerd. De Wilde hield zich be zig met akkerbouw en veeteelt (melk- en mestvee). De jubilaris stak de standsorganisatie in zijn dankwoord nog een hart onder de riem: "In het verleden zijn er ook heel wat ups en downs geweest. Het komt allemaal best in orde. Als ik nu weer zou mogen begin nen zou ik weer boer willen wor den." ZLM-voorzitter A.A. van Nieu- wenhuijzen zei in zijn inleiding, dat het vorig jaar besproken grof- mazige basisplan - dat ongeveer 15 gulden per hectare zou kosten - door uitbreiding en verminderde subsidie nu op 25 gulden komt. Een verdichtingsplan met gebruik van zoet water gaat gemiddeld 47 gulden per hectare meer kosten. Vervolgens belichtte ing. M.J. Gil- jam van het waterschap de techni sche kant van de plannen. Hij stelde dat het nieuwe basisplan nog géén zoet watervoorziening is, maar kan dienen als uitgangs punt. Het basisplan dient om een goed waterpeil te realiseren. Daar naast is een verdichtingsplan ont worpen, wat echter een minimale voorziening is. ZLM-voorlichter J. Markusse bekeek de zaak van de sociaal-economische kant. Wat moet de agrarische ondernemer straks doen om zich een goed bestaan te verzekeren? Komt er verandering in teelten? Een ver schuiving naar gewassen die zoet water nodig hebben? "Dan is het nodig om nü een voorwaarden scheppend beleid te voeren," aldus Markusse. Berekening van het rendementscriterium noemde hij een noodzaak. J.B. Postma van de Landinrich tingsdienst vertelde dat zoge naamde A2-plannen voor subsidie worden getoetst op economisch rendement. Het indienen van een basisplan plus een intentieverkla ring tot verdichting is daarvoor dus noodzakelijk, zei hij. Uitstel noemde hij niet wenselijk, omdat bij de uitvoering van de admi nistratieve ruilverkaveling de wa terlopen tijdig bekend moeten zijn. (Ver)Bouwplannen krijgen al snel vaste vorm bij de Schelde. U vindt er niet alleen bouwmate rialen; u wordt er ook nog 'ns uiterst vakkundig geadviseerd en ze weten alles van de nieuwste systemen en produkten. Loop dus eerst 'ns vrijblij vend de bouwinfo van de Schelde binnen. Dat kost niks en levert heel wat op. -as 2a 5 - I 3S -S i Advertentie I.M. Zeg, wat dacht u van Florida... bouw verbeteren maar op termijn ook nog winst op kunnen leveren. Met ongenuanceerde aanvallen van overheid en milieugroepen is de landbouw niet gediend. "We laten ons niet aanpraten dat de landbouw zo'n enorme vervuiler Waarschijnlijk vanwege zijn aftre den waren er zoveel leden naar Scherpenisse gekomen. Maar waarschijnlijk ook vanwege de steeds nijpender wordende pro blemen in de landbouw, waaraan op deze avond aandacht werd be steed, zat het dorpshuis tot de laatste stoel vol. Kosten vond het triest vast te stellen dat de akker bouwers niet kunnen meeprofite ren van de algemene economische opleving. Het inkrimpen van het Europese graanareaal heeft nade lige gevolgen voor de totale agra rische sector omdat het een spilfuctie vervult. Het verlagen van de suikerprijs met 5% noem de Kosten ongehoord. Om een en ander het hoofd te bieden zoeken de boeren naar het vierde gewas, maar de oplossing in deze is nog niet gevonden. Ten aanzien van het milieu zei de voorzitter, dat de landbouw er goed aan doet om te kijken op welke wijze deze bedrijfstak scho ner kan gaan produceren. Dat zou niet alleen het imago van de land- Kosten wees erop dat de boer wel verplicht is om chemische midde len te gebruiken om zijn gewassen te bescherfnen. De milieumaatre gelen moeten betaalbaar blijven, maar het is niet in de haak wan neer de burger zijn katalysator voor niks krijgt en de boer zijn ei gen boontjes moet doppen. Hier mee doelde Kosten op de heffing op kunstmest die de minister heeft voorgesteld. Het beperken van het gebruik van chemische middelen zou kunnen leiden tot de aanschaf van schoffelmachi nes, maar liever ziet de ZLM pro cescomputers op spuitapparatuur gesubsidieerd. Kosten vindt, dat de boer te weinig tijd wordt ge gund om uit te zoeken welke maatregelen hij zou kunnen ne men op dit terrein. Verder ging de voorzitter in op de op handen zijnde administratieve ruilverkaveling. Hij pleitte voor het aanstellen van een verkave- lingsuitruilcoördinator die samen met de lanndinrichtingscommis- sies de verkaveling kan bege leiden. De kring had over 1988 een nade lig saldo van 1360 gulden. Voor 1989 komt dit exploitatietekort op 1500 gulden. Het voorstel om de contributie te verhogen van 7 naar 10 gulden werd aangenomen. Voorzitter H.C. van der Maas van de ZLM liet zijn licht schijnen over de bedrijfsontwikkeling op Tholen en Sint-Philipsland. Eerst heette hij de kersverse voorzitter J.L. van Gorsel welkom in het hoofdbestuur van de organisatie. Van der Maas zei voor een deel advocaat van de duivel te willen spelen. "Eén oplossing voor de problemen is er niet. Het wonder van het vierde gewas bestaat niet. Er is nog geen politieke wil voor groene energievoorziening. Hout- produktie is ver van ons bed. Dat is bulkproduktie en die zal elders plaatsvinden." Volgens de voorzit ter zal er een grotere verscheiden heid in bedrijven optreden. De akkerbouwer zal zich meer moe ten specialiseren, was zijn bood schap. Kijken wat er in de regio al sterk is en welke afzetmogelijkhe den er voor zijn. Boeren zouden ook meer samen moeten gaan werken. Eén persoon kan geen specialist zijn op vele verschillende terreinen. Volgens Van der Maas wordt het tijd dat de individualistische mentaliteit onder de agrariërs wordt losgela ten. Hiervoor in de plaats moet een meer industrieel gerichte on- dernemer komen. De boer zal er steeds meer vanuit moeten gaan dat de consument keizer is gewor den en geen koning is gebleven. Coöperaties en veilingen moeten het voortouw nemen om de wen sen van de consument voor de producent te vertalen. Als voor beeld noemde Van der Maas de tuinder als offensief ondernemer. De akkerbouwers bezitten die mentaliteit al en voor Tholen en Flupland zijn er kansen dit verder te ontwikkelen. "Dit gebied is al sterk in de tuin bouw. Meer dan de rest van Zee land. Hou de veiling in St.-Annaland in ere, maar zoek verder samenwerking met de vei ling in Breda. Bouw uit, vorm te lersgroeperingen, pool qua teelttechniek, deel risico's, ook in de portemonnee," zo luidde zijn advies, van der Maas noemde vijf gewassen die in deze regio extra aandacht verdiénen: zaaizaad, graszaad, tafelaardappelen, poot- aardappelen en uien. "Het zijn al lemaal kruumels," voegde hij er aan toe, maar de ZLM wil initiatieven in deze richting stimu leren. Positief vond Van der Maas de administratieve ruilverkaveling en het gebruik van zoet water op Tholen en St.-Philipsland. "Voor veel akkerbouwers liggen er meer toekomstplannen dan we elkaar wel eens aanpraten. Maar we moeten die kansen wel oppak ken."

Krantenbank Zeeland

Eendrachtbode /Mededeelingenblad voor het eiland Tholen | 1989 | | pagina 9