Jagersvereniging met steeds meer beslommeringen I WINTER 1844-1845 Jy x PLAATSELIJK NIEUWS EEN PITTIGE VORSTPERIODE PLAATSELIJK NIEUWS Foto's nabestellen Boekennieuws 8 EENDRACHTBODE Donderdag 28 februari 1985 POORTVLIET SINT- PHILIPSLAND BIEFLAPPEN SLAGERS KROKETTEN i 4 1.75 BACON 4 100 gram1.79 LEVERWORST GEHAKT SLAGERIJ BOSMAN 01677-2573 Elke jager lid van de Wild-Beheer-Eenheid NIEUW- V0SSEMEER Toezicht goed voor elkaar Schietbaan Schelde Rijnkanaal Fasanten De van Hoytema-kalender Bloed, inkt en tranen Talloze malen - en daar was reden voor - werd deze winter teruggegrepen naar de koudegolf van 1963. Immers, de gemiddelde etmaaltemperatuur van de januarimaand bedroeg min drie graden. Dat is ex- treeem koud. Velen herinneren zich '63 nog wel. Een ander kan verder terug. Die herinnert zich de tweede wereldoor-log met twee bijzonder strenge winters. Die van 1941-1942 hield het zelfs niet minder dan 67 da gen vol. Zijn er meer van die mogelijk nog strengere winters geweest? door J.M. Vermeulen Notulen 140 dagen Aardappelziekte Treurtoneel THOIEN STAVENISSE SCHERPENISSE SINT PHILIPSLAND OUD VOSSEMEER POORTVLIET SINT ANNALAND SINT-MAARTENSDIJK ANNA JACOBAPOLDER JACOBAPOLDER NIEUW VOSSEMEER THOLEN STAVENISSE SCHERPENISSE STAVENISSE SCHERPENISSE SINT PHILIPSLAND OÜD VOSSEMEER POORTVLIET pi A ATCCI I IV yiCIIWC NA JACOBAPOLDER NIEUW VOSSEM LHH I ObLI Ml\ HICUVV SINT PHILIPSLAND OUD VOSSEMEER POORTVLIET SINT ANNALAND SINT MAARTENSDIJK ANNA JACpBA POLDER NIEUW VOSSEMEERTHOLENSTAVENISSE SCHERPENISSE Minimale interesse toneelavond De meeste inwoners voelen niets voor een toneelavond. Slechts 26 liefhebbers waren vrijdag in het "Hollahd Huis" aanwezig bij de uitvoering van "Hartjes aan 't spit" door toneelvereniging '"t Centrum" uit Poortvliet. De ac teurs/actrices verdienen een pluim, want ondanks die geringe toeloop werd een prima prestatie geleverd. Gedurende 2Vi uur bleef de concentratie aanwezig en kon het publiek het verhaal uitstekend volgen. Na afloop ontving men een bloemetje uit handen van mevr. C. Bolier-de Graaf. Toneelgroep '"t Centrum" orga niseerde driejaar geleden ook een uitvoering in Scherpenisse. Toen kwamen er nog zo'n 40 personen kijken. Na de slechte animo van vrijdagavond zal de Poortvlietse groep geen voorstelling meer houden in Scherpenisse. Sekreta- ris Rinus van Tiggele vindt het jammer dat "'t Centrum" geen kans krijgt in andere Thoolse dorpen. Van Tiggele doelt met name op Stavenisse, want daar heeft men voor zaterdagavond gekozen voor een Domburgse ve reniging. Koorzang VZOS Flipland Zaterdagavond om acht uur geeft de bekende zangvereniging VZOS uit Sint Philipsland een uitvoering in het Holland Huis. Het koor telt 50 leden en staat onder leiding van dirigent Jan Wesdorp. Solis ten zijn Marja Verwijs, Rinus van Gorsel en Han Wesdorp. De mu zikale begeleiding is in handen van pianist Ton van Gurp. Chr. De Wit weer biljartwinnaar Chr. de Wit Czn. uit Oud-Vosse- meer is opnieuw winnaar gewor den van biljartwedstrijden tussen de ZLM en de P.J.Z. met 70 pun ten nam hij voor de tweede keer de Rabobank-wisselbeker in ont vangst. Er werden 20 februari in de Gouden Leeuw twee partijen gespeeld, waarbij alle spelers vijf tien beurten kregen. Bram Rijn berg (PJZ) uit St. Annaland had de hoogste serie met 19 carambo les. Toch was de PJZ, waarbij de leeftijd van sommigen soms wel door een 0 kon worden vervan gen, niet in optimale conditie. De ZLM had had dan ook 330 p. tegenover de PJZ 272 p. ZLM: M. Veraart 13+17= 30 p.; T. Friderichs 31+26= 57 p.; M. Punt 25 33= 58 p.; W. Tim mermans 31 +22= 53 p.; M. Stoutjesdijk 33 29= 62 p.; Chr. de Wit CZN. 36 34 70 p. PJZ: K. Brooijmans 15+17 32 p.; M. van Tilbeurgh 15+11 26 p.; K. Deurloo 16 21= 37 p.; T. Suurland 22+19= 41 p.; T. Sla ger 24+16= 40 p.; A. Rijnberg 46 50= 96 p. De tweede woens dag in mei spelen de twee ploegen in de Gouden Leeuw om de Toon Slager-wisseltrofee. Nieuw bestuurslid chr. school Jac. Tijssen heeft in het bestuur var. de "Groen van Prinsterer- school" de plaats ingenomen van Adr. de Graaf. Hij was 26 jaar ac tief als bestuurslid. Voorzitter Andriesse overhandigde hem 2 boeken en bedankte voor de langdurige medewerking. De bij eenkomst werd door Ds. Beens geopend met gebed en schriftle zing n.a.v. Spreuken 23-26. Na de pauze sprak dhr. Vogelaar uit Ridderkerk over "Vrije opvoe ding of opvoeding tot vrijheid?". Het slotwoord werd gesproken door Ds. v. Bergen Bravenboer n.a.v. Spreuken 22-6 met aanslui tend dankgebed. Plattelandsvrouwen in het zilver "Eindelijk is het dan zover", zo opende presidente mevr. Bolier de jubileumviering van de platte landsvrouwen. "In 1960 werd de afdeling geboren en nog steeds hebben we een actieve vereni ging". Mevr. Bolier was blij ver rast dat men in zo grote getale (59 leden) gekomen was. Na het zin gen van het bondslied was er kof fie met gebak. Mevr. Bolier legde uit, hoe de bond eigenlijk was ontstaan in de jaren 30. En hoe ze ook aangeslo ten werd bij de ACWW (de Wereldbond van plattelandsvrou wen). De bond won in de loop der jaren heel wat terrein, ook in ons land. De eerste presidente, mevr. J. Noordijke-Hage, feliciteerde namens de leden het bestuur en bood een symbolisch cadeau aan: de bondsvlag (van papier). Helaas was de originele niet in voorraad, maar deze wordt later nog over handigd. Ze vertelde het één en ander over de jaren 55 tot 60 van de bond en las zelfs nog een jaar verslag voor van 1959. Hieruit bleek dat de huiskamer-bijeen komsten ook toen al goed werden bezocht. De oprichting van zelf standige afdelingen, werd defini tief besloten te Stavenisse, maar verliep wel erg moeizaam. Secretaresse Mevr. Vroegop bracht de aanwezigen onder de aandacht dat er onder de leden nog een groot aantal (21) vanaf de oprichting aanwezig waren. Deze dames werden op het podium ge lukgewenst met hun zilveren ve renigingsjubileum. "Zonder steun en medewerking van leden en bestuur is het onmogelijk een ve reniging goed te laten functione ren. Mede namens u is het moge lijk dat wij dit feest nu kunnen vieren. Laten we een voorbeeld nemen aan deze dames en ook onze medewerking verlenen als dat wordt gevraagd, aldus mevr. Vroegop. De jubilarissen kregen allen een corsage opgespeld na een warm applaus. Het eigen koortje bracht 3 liederen ten ge hore, betrekking hebbend op de band. De volksdansgroep "De Zeeuwse Reien" o.l.v. mevr. de Baat werd verwelkomd door mevr. Helle man. 't Werd een mooi optreden tijdens dit feest. In de pauze was er nog een drankje met lekkere hapjes. Mevr. de Baat kreeg een bloemetje. Het toneelstukje "Me vrouw is naar Schiphol" werd op gevoerd door eigen leden. Het laatste onderdeel was Catootje, vertolkt naar de georganiseerde cursussen. Na een kop soep dank te Mevr. Bolier allen die hun steentje hadden bijgedragen om deze jubileum-viering tot een welgeslaagde avond te maken. Het ledenaantal is deze avond weer uitgebreid met 2 dames, wat het totaal aantal leden op 71 brengt. Voor de presidentes in de afgelopen 25 jaar was er nog een bloemetje, 't Was een mooie en gezellige avond. De volgende bij eenkomst is op 27 maart a.s. Burgerlijke stand Geboorten: Aaltje Esther van der Slikke, Thomas Griepink. Overlijden: Laurens Deurloo 81 jr- Geen beslissingen FNV Ondanks een ledenlijst met 30 personen, had de FNV voedings bond slechts 6 aanwezigen op de jaarvergadering. Naast de 5 bes tuursleden was er 1 lid naar "Tol- 'rust" gekomen zodat geen beslis singen genomen konden worden. De agenda bevatte overigens geen belangrijke onderdelen en daar om bl eef de bijeenkomst beperkt tot een discussie over de tweever dieners. Voorzitter R. Poot kon nog wel vertellen dat er 2 leden waren bijgekomen in het verslag jaar 1984. Jaarvergadering schietvereniging Met 20 aanwezige leden hield schietvereniging "Nederland en Oranje" de jaarvergadering in clubhuis "Centrum". In het bes tuur werden M. Goudzwaard en M.J. de Groen herkozen. Dhr. Goudzwaard heeft het penning meesterschap overgedragen aan M. v. Oudenaarde. Voorzitter C. Dekker maakte de resultaten be kend die op de 100 meter baan werden behaald. A-klasse: C. Dekker 48.31 pnt, B-klasse: R. Jansen 47.43 pnt. C-klasse: M. v. Oudeaarde 46.83 pnt., D-klasse: P. de Groen 46.35 pnt. De beker aangeboden door A. v. Mil uit Bergen op Zoom was voor M. Klaui met 48.86 pnt. Ouderavond jeugdwerk Het Interkerkelijk jeugdwerk hield een druk bezochte ouder avond in de nieuwe gemeen schapsruimte van de School met de Bijbel. Leidster Nel v.d. Bo- gerd vertelde over het doel van deze bijeenkomst: het presenteren van de aktiviteiten, waarbij de geestelijke vorming centraal staat. Alle aanwezigen kregen een dui delijk beeld van het jeugdwerk. Er was meditatie, een quiz- en een zangonderdeel. Verder een de monstratie pitrietvlechten, van gaatjes boren tot het directe vlechtwerk. Oud-leidster mevr. v.d. Kevie vroeg de belangstel lenden om een financiële bijdra ge, zodat namens de ouders de leid(st)ersgroep een bloemetje werd aangeboden. Op 4 april de paasviering en van 10/12 april een vakantiekamp in Burgh-Haam- stede op Schouwen. Burgerlijke stand Geboorten: Hendricus Lisseveld, Pieternella Adriana Cornelia Menheere, Jan Jacob Marinus Boer. Woon-winkelhuis 67.000 gulden Makelaar P.A.M. Baas uit Hal steren deed dinsdagavond met 67.000 gulden het hoogste bod op het woon-winkelhuis Voorstraat 4, waar voorheen Versmarkt Kempeneers gevestigd was. Vori ge maand kwam het woon-win- kelpand van Hage-Moerland in handen van Sturris Vastgoed, zo dat er in korte tijd twee winkels in de Voorstraat in het openbaar zijn verkocht. Notaris mr. J. Schot trof een volle druiventros aan. Met een aanvangsbedrag van 25.000 gulden liep het. voor bode C.A. Weijler zonder veel moeite met vijf mille tegelijk op tot 60.000 gulden. Daarbij kwamen een vijf tal gegadigden, merendeels ma kelaars, aan het woord. Het stokte In de aanbieding: 500 gram8.85 250 gram1.45 Woensdag: half om half, 500 gram4.25 Advertentie I.M. voor de pauze op 63.000 gulden. Daarna ging het met 500 gulden verder en het werd nog vrij leven dig. Op het laatst hielp het toch niet meer met de opmerking van de bode, dat de sneeuw voor het perceel al was geruimd. Makelaar Baas, die het pand al enkele maanden in de verkoop had, had met 67 mille het hoogste bod. Optreden Markiezaats Kamerkoor De evenementencommissie orga niseert morgenavond om acht uur in De Wimpel een optreden van het Markiezaats Kamerkoor uit Bergen op Zoom. Werken die on der andere op het programma staan zijn psalm 121 van Daan Manneke, 'Now o now I needs must part' van John Dowland, 'Jungfrau dein schön Gestalt' van Hans Leo Hassler en 'Orfeo col dolce canto' van Agostino Agaz- zari. Dia-middag bejaarden De dia-middag voor de bejaarden vorige week woensdag in De Wimpel werd met 55 belangstel lenden goed bezocht. Dhr. C. van Strien van de commissie voor het open bejaardenwerk heette ieder een hartelijk welkom en na de koffie vertoonde dhr. A. van het Hoofd uit Burgh-Haamstede sa men met zijn echtgenote dia's van het Rode Kruis schip 'Henri Du- nant'. Na de pauze kreeg men dia's van natuuropnamen uit Zeeland te zien. Dhr. Van Strien overhandigde de familie Van het Hoofd na afloop bloemen en een fles wijn. DSVF schaken De senioren-schakers van DSVF speelden donderdag de volgende partijen: J. Walpot-J.E. Wolf 1-0, A. Glimmerveen-A. Verwijs 1-0, R. van Loon-H. Nijpels 0-1, R. Nijpels-M. Verkerke 0-1. Tvssenstand: 1. A. Glimmerveen 12-914 p. 2. M. Verkerke 16-9'zi p. 3. R. van Nijnatten 9-9 p. 4. J. Walpot 11-9 p. 5. S. v.d. Velde 8-6 p. 6. J.E. Wolf 9-5 p. 7. R. Faasse 6-4 p. 8. A. Verwijs 11-4 p. 9. P. Reijngoudt 10-3 p. 10. R. Nijpels 12-3 p. 11. M. Nijpels 7-2 p. 12. R. van Loon 11-2 p. 13. H. Wagema- ker 1-1 p. 14. M. Lupker 10-0 p. Verlies AJP-dames AJP 3 dames verloor maandag avond met 3-7 van Sios 5. Cora ten Hove won één keer, terwijl Olga Verschoor de winst twee keer naar zich toetrok. Anja Everaers lukte het niet een punt in de wacht te slepen. Het dubbelspel met Ver schoor en Ten Hove werd, hoewel de dames zich kranig verweerden en voor veel spanning zorgden, eveneens verloren. Gemeentelijke belastingen De gemeenteraad stelde de tarie ven van de gemeentelijke belas tingen voor 1985 als volgt vast: Hondenbelasting 28,50 per hond, reinigingsrecht 83,— per perceel, woonforensenbelasting 297,— per woning, onroerend- goed belasting voor genotheb benden krachtens zakelijk recht (onder ander eigenaren, erfpach ters) 8,50 per 3000,— getax eerde waarde; voor gebruikers 4,25 per 3000,— getaxeerde waarde. Molen Assumburg weer onder kap Onder het toeziend oog van mo lenmaker Aad Wassenburg is deze maand de gerestaureerde kap van molen De Assumburg op de acht kantige stelling geplaatst. Met be hulp van een i.posante kraan werden de ruim vijftien ton we gende bovenbouw en e roeden van de wieken op hun oude plaats teruggebracht. Het grootste deel van de noodzakelijke herstel werkzaamheden werd hiermee voltooid. Om de molen langere tijd optimaal te nnen laten func tioneren zal er regelmatig mee gedraaid moeten worden. Een aantal molenvrienden heeft al be langstelling getoond dit karwei op zich te nemen. Om de gerestau reerde molen goed te kunnen be dienen, zullen zij cursussen gaan volgen. Wilt ii cei) in de F.cndrachtbo- cle gepubliceerde foto graag /elf hebben? Dat kan. als het om foto's van onze eigen re- daktie gaat. Bel of schrijf naar Kcndrachtbodc, Postbus 5, 4697 Z(i Sint-Annaland. tel. 01665-2752 en u krijgt uw fo to-berinnering thuis. De regulering lijkt een modewoord, maar als dat in praktijk moet worden gebracht vanuit de ambtelijke sector, dan kun je het wel vergeten. Dat bleek wel uit het openingswoord van de voorzitter van de Kon. Ned. Jagersver. "Tholen-Sint Philipsland", de heer J.C. Kooijman tijdens de ledenvergadering in "Haestinge". In toenemende mate krijgt ook deze club te maken met overheidsbepalingen, met landbouwcontacten, met fauna- en milieubeheer, zelfs met invulling van de Oosterschelde-toe- komst. Bestuurlijk wordt men daar als het ware onder bedolven en aan de andere kant mag ook maar niet zonder en over hen worden beslist. De jacht op zich, vooral bedoeld als liefhebberij, maar voor een deel wordt het plezier bedorven door de papierwinkel. Met drie mensen sticht Nederland im mers al een vereniging. En toch moest voorzitter Kooijman aansporen om toch allemaal ook lid te worden van de Wild-Beheer-Eenheid. In het belang van elke jager, in het belang ook van de wildstand, dus het wildbeheer. Ook om de ergste schade aan de landbouw te voorkomen, ook om toenemende anti-jachtaktiviteiten een andere kant van de me daille te tonen Voorzitter Kooijman tipte elk van de mogelijk- en moeilijkheden aan in zijn openingswoord, nadat hij inzonderheid regionaal bes tuurder Slis en echtgenote, adju dant Coppoolse van de Rijkspoli tie, ZLM kringvoorzitter Kosten, de veldbrigade, vertegenwoordi ger fauna-beheer en andere geno digden had begroet. Aan dat ope ningswoord was trouwens al een optreden van het jachthoornkorps voorafgegaan, die opening van deze "jacht" muzikaal verwoord de en waaruit opnieuw bleek dat het korps opnieuw goede vooruit gang boekte. De heer Kooijman noemde het in zoverre een bijzonder jaar omdat in 1984 de wildbeheer-eenheid werd opgericht. Nog tekort om daarvan al veel resultaat te kun nen verwachten. Ook kwam er bestuursafvaardiging in de werk groep inrichting Oosterschelde. Niet omdat men daar als jagers vereniging zoveel problemen door zal tegenkomen, maar het is toch goed er bij te zijn. Dan is er de Natuurbescherming, die de jagers anders benaderd dan bijvoor beeld de landbouw en kort sa mengevat dat jagen helemaal overbodig vindt. Als een in- spraakgroep wordt gevormd kan men er niet onderuit, wil men een vuist kunnen maken. Ook worden we meer dan tevoren geconfron teerd met wildschade in de land bouw. Denk alleen maar aan de rotganzen. Deze dieren blijven lang in deze omgeving vertoeven, soms tot in de voorzomer en dan wordt aan de tarwe nog meer ver nield dan opgegeten. Er is daar omtrent een studie aan de gang om ze naar bepaalde voeder plaatsen te dirigeren. Een reorga nisatie bij het ministerie van landbouw leverde afgelopen jaar eveneens wat spanningen op. Men werd verder voor de tweede maal geconfronteerd met het korte tijd sluiten van de jacht. De voorzitter vroeg zich af of dat wel zo hardj nodig was, maar het is gebeurd. Hij wees er vervolgens op, dat er een goede fasantenstand was in 1984, maar tegen de hanen kon te beperkt worden opgetreden. De hazenstand is sobertjes en het bijzonder natte najaar deed daar geen goed aan. Voor wat de pa trijzenstand betreft zijn er wat meer lichtpuntjes al zal men met het afschieten nog uiterst voor zichtig te werk moeten gaan. Dat geen officiële status werd verleend aan de schietbaan in de Joanna Maria Polder vond de heer Kooi jman spijtig. Er kwam geen enkel bezwaar tegen, maar het gemeen tebestuur durfde de verantwoor ding toch niet aan. Veel waarde ring had hij voor de jachtopzich ters die cursussen volgde, voor de mede bestuurders die honden training, wedstrijden, enz. organi seerden. Bij elkaar komt daar nog al wat voor kijken, aldus dhr. Kooijman. Bij afwezigheid van secretaris G.L.D. Gaakeer kwam W.D. van Doorn die functie waar te nemen. Hij deelde o.a. mee, dat oud-ad judant Van Zweden verhinderd was, maar wel herstellende is van een hartoperatie en voor de uit nodiging erkentelijk bleek te zijn. Een rapport over de rotganzen problematiek wordt bestudeerd. Uit het jaarverslag van de secre taris bleek dat de vereniging nu 110 leden telt, terwijl voorts alle aktiviteiten nog eens op een rijtje kwamen, waarvan we met name de wedstrijduitslagen, oprichting Wildbeheer-eenheid, e.d. al eer der in onze krant publiceerden. Het kwam bovendien nog eens in herinnering via de leden van de werkgroep, achtereenvolgens via de heren A.A. van Nieuwenhuij- zen (fauna-beheer), M. Punt (honden) en M. Kooijman (wed- strijdschieten). De houtduiven-afschiet zal weer plaats vinden in de eerste weken van maart en kan van zonsopgang tot zonsondergang. Voor wat de verwilderde (post)duiven betreft is nog een gesprek gaande. Vanaf 29 april is er weer elke maandag avond jachthondencurcus met op 31 augustus de Zeeuwse jacht- hondenproef en veldwedstrijden op 28 september te Kloosterzan- de. De kleiduifschietwedstrijden beginnen 4 mei met als laatste een wedstrijd in september. De juiste data wordt de leden bekendge maakt per circulaire. Penningmeester J. Akkermans begon 1984 met 1046,52 en kwam na een uitgaafpost van 3859,81 op een negatief saldo uit van ƒ312,97, mede door eerste rekening van de hondencursus over meerdere jaren en toegeno men vergaderkosten, ook vanwe ge de oprichting Wild-beheer- eenheid. In de aktiviteitenkas zit nog een tien mille nadit jaar ƒ22.997,18 te hebben ontvangen en een paar duizend gulden te hebben overgeboerd. Ir. M.A. Geuze uit Oud-Vossemeer gaf verslag van de gehouden controle. In de controle-commissie was Reijngoudt aftredend, waarvoor het tot dusver plv. lid J.P. Quist uit Sint Philipsland werd benoemd. Die laatstgenoemde functie werd nu weer overgenomen door L.W. Kloet uit Sint Annaland. Als bes tuursleden werden J.H.M. Akker- mans en A.A. van Nieuwenhuij- zen herbenoemd. Van de zijde der veldpolitie, die sinds vorig jaar weer compleet kon optreden, werd gemeld dat Tholen/Sint Philipsland het jachttoezicht goed voor elkaar heeft. Er werden vorig seizoen enkele goede vangsten gedaan, zogezegd een flinke mep uitge deeld. Sukkel na het succes echter niet slaap, waarschuwde de plv. commandant Woods van de veld brigade. Van een rustigjaar kun je niet zeggen ook alles te hebben meegenomen, wat kon. De woordvoerder gaf daarna een overzicht van wat in Zeeland in het veld was gepakt en ontdekt. Dat waren niet minder dan 11 ge weren en 4 andere vuurwapens, 2000 stuks munitie, 72 stuks wild en een aantal stillettes en andere steekwapens, evenals enkele klemmen en lichtbakken. Er wa ren ook overtredingen bij van de visserijwet. Fauna-beheer Re- meijnse wees er op hoe het door reorganisatie van het ministerie voortaan natuur-milieu- en fau nabeheer wordt. Hij zei voorts dat men ten allen tijde de verwilderde duif mag afschieten, maar het mag geen (post)duif zijn met een ringetje en aangezien dat zelden te zien valt, is het toch beter voor dat afschieten een vergunning te vra gen. In 1984 werden in Zeeland totaal een 800 duiven afgeschoten. De aanvrage voor fasanten-inzet zal worden vervroegd, al zal dat op Tholen/Sint Philipsland wel niet nodig zijn, nu daar fasanten genoeg zijn. Er wordt hard gewerkt om een schietbaan langs het Schelde- Rijnkanaal te krijgen en dat zo dicht mogelijk bij Antwerpen, maar wel op Nederlandse bodem. Het zal een honderd meter baan worden. Bij de rondvraag werd er door het lid van het jachthoorn korps Van der Kieboom op geat tendeerd, hoe hij de aktiviteiten van Tholen/Sint Philipsland wel met belangstelling bleef volgen, maar er blijkbaar niet meer bij- hoort omdat hij geen uitnodiging voor de vergadering Het bleek een administratief-automatisme in Amersfoort te zijn. Als men ver huist gaat men ook automatisch naar een andere club. Dat was bij V.d. Kieboom niet de bedoeling en zal ook worden rechtgetrok ken. Remeijnse had de vereniging gefeliciteerd met de oprichting van de WBE en waarschuwde dat er daarbij altijd ook kinderziekten voorkomen. Het lid A.A. Douw verzocht van eventuele afgescho ten postduiven de ringen te regis treren, wat in het duivensportblad kan worden vermeld en waardoor de eigenaar dan kan weten, waar zijn duif is gebleven. Dat wordt ook van gemeentewege zo ge daan. Adjudant Coppoolse dank te voor de uitnodiging en wees er op, hoe het vooral voor de jonge politiemensen, vaak ook nog uit de stad komend, van groot belang is contacten met de jagers te on derhouden en daardoor een bete re indruk van dit verenigingswerk te krijgen. Hij verzocht bericht te ontvangen van de aktiviteiten, die de vereniging organiseert. Z.L.M.-kringvoorzitter M.C.J. Kosten zei voor het eerst een uit nodiging te hebben ontvangen en daarvan graag gebruikte om er nu bij te zijn. Het toont ook een steeds groter noodzakelijke ver bondenheid van jagers en land bouw. In zijn dankwoord zei de voorzitter, dat lang niet alle 110 leden op deze vergadering zijn, gezien het feit dat bij het 50 tal aanwezigen ook nogal wat gasten waren. Hij dankte nogmaals iedereen voor de inbreng en wen ste bij de rijstmaaltijd nog veel gezelligheid. Dat was er inderdaad, niet alleen vanwege de door de fam. Boxe en de zijnen uitstekend verzorgde rijstmaaltijd, maar ook bij het in termezzo daarvan, toen Paul Wijndaele uit Hasselt (België), evenals vorig jaar van de partij was voor het vertonen van dia's met een toelichting, die men Wijndaele kan toevertrouwen. Stond vorig jaar het haasje voor aan, nu ging het om de fasant en was er voorlichting over de leef gewoonte, de kenmerken, de op fok, enz. Een weer boeiend on derwerp voor de aanwezigen, waaronder zich inmiddels ook dijkgraaf Iz. Hage en echtgenote bevond. De afwezige leden hebben inder daad niet weinig gemist. Inmiddels zal wel vrijwel iedereen voorzien zijn van een kalender 1985. Hou het dan voor 1986 vast maar eens in de gaten, dat "De van Hoytema-kalender" iets uit de kunst is. Van Hoytema's werk is op tentoonstelling ook in het buitenland, meermalen met goud bekroond. Nou, in de kalender 1985 zijn er prenten bij, die on getwijfeld tot dat goud hebben bijgedragen. Deze kunstkalender is een uitgave van A.G. Schoon- derbeek te Laren en kostte voor 1985 ƒ22,90. Wel iets bijzonders op het gebied van kunstkalenders. Eveneens bij Hollandia verscheen van Eric G. Koek een boek waar voor sterke zenuwen nodig zijn. De ondertitel is memoires van een misdaadreporter. Een inhoud van wrede, bizarre en schokkende scenes, maar die zelfde lezer zal er ook om kunnen lachen. Ernst en humor liggen immers dicht bij el kaar. Er vinden trouwens ook lichtere zaken met fleuriger toon plaats. Een mengeling dus van dagelijks boeiend werk van een rechtszaalreporter. Een bonte wereld van zware jongens en lich te meisjes voor het gerecht. Koch is de misdaadexpert bij uitstek. De tweekolom per pagina doen wat merkwaardig aan, maar passen wel bij het formaat van dit boek, dat in de erkende handel voor 16,90 te koop is. Bij het opstellen van dit overzicht gaf februari de indruk weinig voor januari te willen onderdoen, wat de kou betreft. Het leek op dat mo ment al vrijwel zeker dat er na 23 jaar we?r een Elfstedentocht zou worden gehouden. Bij zo'n koudegolf met 's nachts strenge vorst-kun je van de ouderen vaak herinneringen horen aan de winter van 1929. Die gaf zelfs twee Elfstedentochten, ook nog een op 28 februari. De vorst duurde toen tot in maart, zoals voor het laatst ook aan het einde van de lange winter van 1963 het geval was. Het is mogelijk dat deze februari bij het groepje van 5 a 6 koudste komt van deze eeuw. Wat het aantal ijsdagen betreft, dat zijn dagen waarop gedurende het hele etmaal het kwik onder nul blijft, staat februari 1948 op kop in deze eeuw met 24, 1956: 23, 1942: 18, 1929: 13 ijsdagen. Wat betreft nachten met strenge vorst (meer dan tien graden) staat 1956 bovenaan met 17, 1929: 11, 1917 met 9 nachten streng, in welke buurt ook deze februari terecht kan komen. Het is ook een fabeltje te stellen dat strenge winters alleen vroeger voorkwamen. Nu zal deze winter niet bij de allerkoudste terecht komen, want daarvoor bleef december te zacht. In de wintersportgebieden heeft men lange tijd met wat te weinig sneeuw gesukkeld, al kwam daar half februari weef enige verbetering in. In Skandinavië is de winter wel vrij streng, de Oostzee blijkt tussen Zweden en de randstaten weer helemaal te zijn dichtgevroren. De schaatsers zijn deze winter in ons hele land ruim aan hun trekken gekomen zeker omdat ook de Elfstedentocht doorging, wat in januari op het nippertje in het water viel. Vrijwel geheel onbekend is de winter van 1844-1845 En dat is niet verwonderlijk, want veel uit die periode, die zich kenmerkte door grote ontberingen, bleef niet bewaard. Slechts enkele datums vertellen dat het lang was. Notu len zeggen dat het erg was, en een brief die eigenlijk altijd geheim had moeten blijven, zegt dat het zwaar was. De meest indrukwek kende winter was het in ieder ge val. De lengte van de strene winter kan gemakkelijk worden ontleend aan momentopnamen uit het no tulenboek van de Hervormde ge meente van Sint-Philipsland. Uit diezelfde bron blijkt echter meer: er was bittere armoe. Andere bronnen - Gereformeerde - ver tellen zelfs over een bijzondere oorzaak van die tekorten. Daaro ver zwijgen eerstgenoemde. Of het op 16 november 1844 al onder nul was, is niet geheel dui delijk. Het is evenwel goed moge lijk, want in genoemde notulen wordt gesproken over 'rondgaan met den armenbus aan de woon ingen gedurende de wintermaan den". En vanaf de kansel 'werd dezè zaak van barmhartigheid des zondags van den predikstoel aan de gemeente aanbevolen'. Op de kerkeraadsvergadering van 11 de cember 1844 worden ineens veel meer gegevens verstrekt. Nu vriest het zeker, want Arnoldus Gerlach notuleerde zo duidelijk in artikel 12: 'Dewijl de in deze maand reeds zoo vroeg ingevallene stren ge winter vele armoedige arbei dershuisgezinnen die het nodige ontberen, zooveel doet lijden, werd besloten eene inschrijving van geld te openen bij alle burgers op het dorp en boeren in het land, teneinde daaruit in de benoodigde behoeften voor de armen te voor zien'. Uit de rest van dit artikel blijkt echter dat het niet om de totale dorpsgemeenschap gaat, maar om de mensen van Gerlachs eigen kerkelijke gemeente Op de vierde maart 1845 wordt opnieuw melding gemaakt van de aanwezigheid van koning winter. Opnieuw rijdt de bus. Gerlacht besliste.: 'wegens de aanhouden de strenge koude de armenbus op het dorp en in het land bij de le den der gemeente te laten rond gaan'. Duidelijk blijkt nu dat het minstens drie maanden aanmer kelijk langer dan bovengenoemde 67 dagen - precies 140 jaar gele den zo gezegd heel lang buitenge woon koud was. De notulen ver tellen dat, Bovengenoemde notulen moeten, om een duidelijker beeld van de barre winter te ontvangen, ge- van 2.000.000 mensen telde onge veer 700.000 behoeftigen die móesten leven van wat eert ander ze gaf. Cieen wonder dat velen - de mees ten rond 1847 - het vaderland lieten voor wat hel was. Ze werden landverhuizers, met Amerika als bestemming, in Europa waren immers geen mogelijkheden voor ondernemende mensen. Econo misch gezien was het niet aam (rekkelijk meer, zodat aanstaand geluk velen deed emigreren. Het is eigenlijk dan ook niet vreemd dat bijvoorbeeld de eerste neder zetting in lowa de naam kreeg van Pella. Pella was immers het kleine bergstadje aan de overzijde van de Jordaan, waarheen 'de gemeente te Jeruzalem vluchtte toen in het jaar 70 de stad verwoest werd. Sint Philipsland Toen de winter inzette was het in Flipland een drukte van belang. Het Hervormde kerkgebouw werd gerestaureerd en het Gere formeerde voltooid Het was Ger- plaatst worden in het licht van hun tijd. Elke stand had proble men met de kou, maar nergens waren die zo torenhoog als in de kringen der dagloners. De nood der tijdens was groter dan ooit. Er werd letterlijk honger geleden. Maar, er was meer. De nationale rampen zijn ook Flipland in deze tijd, en kort daarna, zeker niet bespaard gebleven. De vreselijke aardappelziekte miste vast de vruchtbare polder niet. Het voor naamste volksvoedsel viel weg, met alle gevolgen van dien. De prijzen vlogen omhoog, onbereik baar voor de getroffenen. Maar niet alleen de dagloner werd ge slagen. Ook de boer kreeg klap pen. Vreemde ziekten onder het vee en zware stormen verwoestten alles wat aan de vorige rampen nog ontkomen was. Totale catas trofes waardoor de boer steeds minder mensen in dienst nam. Nederland, met een bevolking lach c.s. gelukt om de deuren van oefenaar Van Dijkes half afge bouwde kerk lange tijd gesloten te houden. Gedurende deze tijd had Van Dijke enorme boetes betaald en met zijn gemeente een nieuw kerkgebouw bekostigd. Er waren geen reserves meer, want de laat ste bezittingen van de arbeiders waren geofferd toen hun gebouw op 10 november 1844 in gebruik werd genomen. Kort hierna werd het dus onheil spellend koud. De ontberingen werden vele, de winter zette door. Toch werd voor een gedeelte van de behoeftigen nog gezorgd. De notulen van 11 december 1844 en 4 maart 1845 zijn hierin duidelijk. Dat Gereformeerd Sint-Philips land van iedere vorm van bede ling verstoken bleef, is eveneens zeker. Die hadden immers, door rijkserkenning te vragen, vanaf 10 oktober 1844, voor de eigen men sen te zorgen. Maar, omdat de Hervormde gemeente gedreigd had met honger, kon dat moeilijk worden. Na lang wachten begon de tem peratuur wat te stijgen. Het voor jaar was in aantocht, leder voor jaar gingen de arbeiders, de boe ren die ze al zovele jaren trouw dienden, weer vragen om werk. Begin 1845 zou het echter anders zijn. Een toch al zwaar getroffen bevolkingsgroep kreeg begin maart een brief van Arnoldus Gerlach. Een officiële waarschu wing voor Van Dijke met als in houd 'dat hij zorg drage, dat de armen zijner gemeente de leden onzer gemeente niet lastig vallen'. Ze zullen teruggegaan zijn. Geslagen arbeiders vertelden vrouw en kinderen dat ze anderen, zo lastig gevallen hadden. Ge meentesecretaris Van Voorst Catshoek was in zijn geheime brief terecht bang geweest toen hij schreef dat Hervormd Flipland tot deze scherpe maatregelen reeds waren overgaan 'en dit ver der zullen doen'. Het zal eigenlijk altijd wel een raadsel blijven hoe Sint-Philips land van het hoogst nodige werd voorzien. Eén ding is zeker: een blik door het raam gaf een treur toneel te zien. Iemand schreef over 'van honger bezwijken'. Let terlijk gebeurd is dat niet, maar het was er wél kort bij. Eigenlijk is er maar één verklaring voor. Steeds, als de nood het hoogst was, was daar de hand van Dege ne door Huntington genoemd 'de Kassier der armen'. Toen, in die wel bijzonder onbarmhartige winter, gedurende de geloofsstrijd van zovelen, werd het waarheid wat Ten Kate dichtte over "Ik ben met u, al de dagen'; Al lag het puin in 't rond gespreid in rookende woestijnen: Toch blijft de Heer' der heerlijk heid Een Herder voor de Zijnen, Hij houdt ze saam'. Hij voert ze voort, Met eng'len tot geleide, En uit de korrels van Zijn woord. Zaait Hij een groene weide. En lagen z' ook in 't zand gehuisd, Het dorre wordt gezegend: Hij wenkt de wolk - en 't water ruist. De wolk - en 't manna regent.

Krantenbank Zeeland

Eendrachtbode (1945-heden)/Mededeelingenblad voor het eiland Tholen (1944/45) | 1985 | | pagina 8